Η Έμμα Μπονίνο, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές του ριζοσπαστικού και φιλελεύθερου χώρου στην Ιταλία, πέθανε σε ηλικία 78 ετών.
Για περισσότερες από πέντε δεκαετίες βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των αγώνων για τα ατομικά δικαιώματα, με πιο χαρακτηριστικές τις εκστρατείες για τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων και του διαζυγίου στην Ιταλία, σε μια εποχή που το Βατικανό αντιτασσόταν σθεναρά και στα δύο.
Η Μπονίνο υπηρέτησε ως υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, υπουργός Εμπορίου και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, ενώ είχε διατελέσει και Ευρωπαία επίτροπος. Παρά τα υψηλά αξιώματα που κατείχε, παρέμεινε περισσότερο γνωστή ως ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών, των μεταναστών και των προσφύγων και για σειρά διεθνών ανθρωπιστικών ζητημάτων.
Το κόμμα More Europe, το οποίο είχε ιδρύσει, την αποχαιρέτησε ως μία από τις πιο «διορατικές, θαρραλέες και ελεύθερες» προσωπικότητες της πολιτικής ιστορίας της Ιταλίας.
Στην ανακοίνωσή του σημείωσε ότι η ζωή της ήταν ένας διαρκής αγώνας ενάντια στις παράνομες αμβλώσεις, την παγκόσμια πείνα, την κυριαρχία των κομματικών μηχανισμών, τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων, την τιμωρητική δικαιοσύνη, τις γενοκτονίες και κάθε μορφή αυταρχισμού.
Η επιρροή της ξεπερνούσε κατά πολύ τον πολιτικό χώρο στον οποίο ανήκε. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, η οποία βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά του πολιτικού φάσματος, απέτισε φόρο τιμής στην Μπονίνο.
«Παρότι οι διαδρομές και οι οπτικές μας ήταν διαφορετικές, αυτό δεν με εμπόδισε ποτέ να αναγνωρίζω τη σημασία της και τον ρόλο της στη δημόσια ζωή της χώρας μας», δήλωσε.
Η Μπονίνο είχε διαγνωστεί με καρκίνο το 2015, αλλά συνέχισε να συμμετέχει ενεργά στην πολιτική και δημόσια ζωή. Τα πολύχρωμα μαντίλια που φορούσε μετά τη διάγνωση έγιναν χαρακτηριστικό της εικόνας της στις δημόσιες εμφανίσεις της.
Η σύγκρουση με το Βατικανό και η μάχη για τις αμβλώσεις
Η πολιτική της δράση ξεκίνησε από μια βαθιά προσωπική εμπειρία. Σε ηλικία 26 ετών έμεινε έγκυος και έκανε άμβλωση, σε μια περίοδο που η διαδικασία ήταν παράνομη στην Ιταλία.
Αργότερα έλεγε ότι τότε αποφάσισε πως καμία άλλη γυναίκα δεν θα έπρεπε να περάσει ξανά από την ίδια ταπείνωση.
Η Μπονίνο παραδόθηκε στην αστυνομία για την παράνομη άμβλωση, επιλέγοντας συνειδητά να μετατρέψει τη δική της υπόθεση σε δημόσια πολιτική διαμαρτυρία. Η σύλληψή της πήρε μεγάλη δημοσιότητα και ενίσχυσε την εκστρατεία για την αλλαγή του νόμου.
Η άμβλωση νομιμοποιήθηκε στην Ιταλία το 1978, έπειτα από χρόνια σκληρής πολιτικής και κοινωνικής σύγκρουσης, στην οποία η Καθολική Εκκλησία και το Βατικανό είχαν ταχθεί απέναντι στους υποστηρικτές της μεταρρύθμισης.
Η Μπονίνο είχε ήδη αναδειχθεί σε κεντρική μορφή του Ριζοσπαστικού Κόμματος, το οποίο, παρά το μικρό εκλογικό του μέγεθος, έπαιξε δυσανάλογα μεγάλο ρόλο στις μάχες για τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.
Η ίδια βρέθηκε επίσης στην πρώτη γραμμή της εκστρατείας για το διαζύγιο, ακόμη ένα ζήτημα που την έφερε σε ευθεία σύγκρουση με τη θέση της Καθολικής Εκκλησίας.
Έμμα Μπονίνο: Πενήντα χρόνια πολιτικής δράσης
Στη διάρκεια της καριέρας της, η Μπονίνο παρέμεινε σταθερά προσηλωμένη στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην προστασία προσφύγων και μεταναστών.
Το 2018 είχε περιγράψει τη δική της πολιτική φιλοσοφία λέγοντας ότι υποστήριζε μια δημοκρατική και φιλελεύθερη τάξη με επίκεντρο το άτομο, τα δικαιώματα αλλά και τις ευθύνες του.
Παρέμεινε επίσης έντονα παρούσα στη δημόσια συζήτηση ακόμη και όταν η εκλογική επιρροή του Ριζοσπαστικού Κόμματος είχε υποχωρήσει. Με αιχμηρό λόγο και συχνές τηλεοπτικές εμφανίσεις, διατήρησε έναν ρόλο πολύ μεγαλύτερο από εκείνον που θα υπαγόρευε η κομματική της δύναμη.
Η απρόσμενη φιλία με τον Πάπα Φραγκίσκο
Η πολυετής σύγκρουσή της με την Καθολική Εκκλησία δεν την εμπόδισε να αναπτύξει αργότερα στενή προσωπική σχέση με τον Πάπα Φραγκίσκο.
Οι δυο τους διαφωνούσαν σε κρίσιμα ηθικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων η άμβλωση και η ευθανασία. Η Μπονίνο έλεγε, ωστόσο, ότι στις συζητήσεις τους ο Φραγκίσκος την ενθάρρυνε να συνεχίσει τις ανθρωπιστικές της εκστρατείες και να υπερασπίζεται όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη.
Η σχέση τους είχε ιδιαίτερη σημασία ακριβώς επειδή δεν αναιρούσε τις πολιτικές και ηθικές διαφωνίες που είχαν χωρίσει την Μπονίνο από το Βατικανό σε όλη σχεδόν τη δημόσια ζωή της.
Όταν τη ρωτούσαν ποιες μάχες θεωρούσε ότι της απέμεναν, η απάντησή της ήταν χαρακτηριστική.
«Πολλές, πάρα πολλές. Ανθρώπινα δικαιώματα, παγκόσμια πείνα, ελεύθερη επιστημονική έρευνα… Δέκα ζωές δεν θα ήταν αρκετές».
Η Μπονίνο αφήνει πίσω της τα αδέλφια της, Ντομένικα και Τζοβάνι, και τα παιδιά τους.
Με πληροφορίες από Guardian
