Εκλογές στο Ισραήλ: Ποιος είναι ο Γκάντι Άιζενκοτ που απειλεί την πολιτική κυριαρχία Νετανιάχου

Εκλογές στο Ισραήλ: Ποιος είναι ο Γκάντι Άιζενκοτ που απειλεί την πολιτική κυριαρχία Νετανιάχου Facebook Twitter
Φωτογραφία © ΕΡΑ
0

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού και ιδρυτής του κεντρώου κόμματος Yashar, αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς διεκδικητές της εξουσίας στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ. Οι δημοσκοπήσεις τον φέρνουν συχνά μπροστά από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, χωρίς ωστόσο να διασφαλίζουν ότι θα μπορέσει να σχηματίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Δεν είναι ο εκρηκτικός λαϊκιστής ούτε ο χαρισματικός πολιτικός ρήτορας που παραδοσιακά κυριαρχεί στην ισραηλινή δημόσια ζωή. Ο Γκάντι Άιζενκοτ, 66 ετών, προβάλλει ως η φιγούρα της στρατιωτικής ψυχραιμίας και της θεσμικής αξιοπιστίας.Υπηρέτησε ως αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων από το 2015 έως το 2019 και τώρα επιχειρεί να μετατρέψει το στρατιωτικό του κύρος σε πολιτική εντολή.

Η αναμέτρηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα δεδομέονου ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία του Ισραήλ. Ο ηγέτης του Λικούντ έχει βρεθεί συνολικά σχεδόν 19 χρόνια στην πρωθυπουργία, σε τρεις διαφορετικές περιόδους: από το 1996 έως το 1999, από το 2009 έως το 2021 και εκ νέου από τον Δεκέμβριο του 2022.

Η 7η Οκτωβρίου ως πολιτική δίκη του Νετανιάχου

Η πολιτική άνοδος του Άιζενκοτ συνδέεται στενά με το τραύμα της 7ης Οκτωβρίου 2023 και με την αμφισβήτηση της διαχείρισης του γενοκτονικού πολέμου στη Γάζα από την κυβέρνηση Νετανιάχου. Ο Άιζενκοτ συμμετείχε στο πολεμικό συμβούλιο της ισραηλινής κυβέρνησης εθνικής ενότητας για έναν χρόνο, γεγονός που του δίνει γνώση από το εσωτερικό του μηχανισμού εξουσίας, αλλά και τον εκθέτει πολιτικά: δεν υπήρξε εξ αρχής εξωτερικός επικριτής, αλλά μέλος της θεσμικής απάντησης στην κρίση.

Εκλογές στο Ισραήλ: Ποιος είναι ο Γκάντι Άιζενκοτ που απειλεί την πολιτική κυριαρχία Νετανιάχου Facebook Twitter
Φωτογραφία © ΕΡΑ

Η υποψηφιότητά του αποκτά πρόσθετο βάρος καθώς ο Νετανιάχου βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για τις πολιτικές ευθύνες της 7ης Οκτωβρίου 2023. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει δεχθεί έντονη πίεση από συγγενείς θυμάτων, επιζώντες και την αντιπολίτευση για σύσταση ανεξάρτητης κρατικής εξεταστικής επιτροπής για τις αποτυχίες πριν από την επίθεση της Χαμάς, κάτι που έως σήμερα δεν έχει προχωρήσει. Ο Άιζενκοτ έχει δεσμευτεί ότι θα προωθήσει μια τέτοια έρευνα εάν εκλεγεί.

Η 7η Οκτωβρίου δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα «τυφλό σημείο» των ισραηλινών υπηρεσιών, αλλά ως αποτυχία αξιολόγησης και αξιοποίησης πληροφοριών που είχαν συγκεντρωθεί σε διαφορετικά επίπεδα από τις ισραηλινές υπηρεσίες. Ισραηλινοί φορείς είχαν αποκτήσει ήδη από το 2018 και το 2022 εκδοχές του επιχειρησιακού σχεδίου της Χαμάς για μαζική επίθεση, ενώ προειδοποιητικά σημάδια και αναλύσεις τους μήνες και τις εβδομάδες πριν από την επίθεση δεν οδήγησαν σε αντίστοιχη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Τις πρώτες ώρες της 7ης Οκτωβρίου, η Shin Bet εντόπισε ενεργοποίηση δικτύων κινητής τηλεφωνίας από στελέχη της Χαμάς και προειδοποίησε τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες για ενδεχόμενη επιθετική δραστηριότητα, χωρίς ωστόσο να εκτιμηθεί ότι επίκειται εισβολή της κλίμακας που ακολούθησε.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Haaretz, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ, προειδοποίησε τηλεφωνικά τον Νετανιάχου περίπου δέκα ημέρες πριν από την επίθεση για πιθανό μεγάλο χτύπημα της Χαμάς. Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού αρνείται κατηγορηματικά ότι έλαβε τέτοια προειδοποίηση και έχει ανακοινώσει νομικές ενέργειες κατά της εφημερίδας.

Στο Παλαιστινιακό, ο Άιζενκοτ δεν εκπροσωπεί μια στροφή προς τη λύση δύο κρατών. Έχει δηλώσει ότι «δεν έχει πει ποτέ δύο κράτη για δύο λαούς» και ότι, μετά την 7η Οκτωβρίου, όποιος μιλά για άμεση επιστροφή σε αυτή την προοπτική «δεν κατανοεί τη σύγκρουση». Παρότι υποστηρίζει την απομάκρυνση της Χαμάς από τη Γάζα και την αντικατάστασή της από μια «αναβαθμισμένη Παλαιστινιακή Αρχή», επιμένει σε ισχυρές ισραηλινές εγγυήσεις ασφαλείας και στη διατήρηση ζωνών ασφαλείας στη Γάζα, στον Λίβανο και στη Συρία. Η διαφοροποίησή του από τη ακροδεξιά του Νετανιάχου αφορά περισσότερο την αντίθεσή του στην προσάρτηση και στην κατάρρευση της Παλαιστινιακής Αρχής παρά μια ριζικά διαφορετική πρόταση για παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.

Το πολιτικό στοίχημα του Γκάντι Άιζενκοτ

Τον Ιούλιο του 2025, Γκάντι Άιζενκοτ αποχώρησε από το National Unity του Μπένι Γκαντς και την Κνεσέτ. Λίγους μήνες αργότερα ίδρυσε το Yashar, όνομα που αποδίδεται ως «ευθύς» ή «έντιμος», επιχειρώντας να εκφράσει τη φθορά των παραδοσιακών σχηματισμών και τη ζήτηση για μια πιο πειθαρχημένη, θεσμική εναλλακτική απέναντι στον Νετανιάχου.

Ο Άιζενκοτ δεν υπόσχεται αλλαγή μέσω ρήξης με το ισραηλινό σύστημα ασφαλείας. Αντιθέτως, παρουσιάζει τον εαυτό του ως τον άνθρωπο που μπορεί να το να ξαναδώσει αξιοπιστία στους θεσμούς, να αποκαταστήσει τον έλεγχο της κυβέρνησης και να επαναφέρει μια αίσθηση στρατηγικού σχεδιασμού μετά την 7η Οκτωβρίου.

Βασική του δέσμευση είναι η σύσταση ανεξάρτητης κρατικής εξεταστικής επιτροπής για τις αποτυχίες της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας πριν και κατά την επίθεση της Χαμάς. Υποστηρίζει επίσης περιορισμό της θητείας του πρωθυπουργού σε δύο θητείες, ισχυρότερη δικαστική ανεξαρτησία και καθολική στρατιωτική ή εθνική υπηρεσία, περιλαμβανομένων των υπερορθόδοξων και των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ.

Ο Άιζενκοτ κατηγορεί τον Νετανιάχου ότι απέτυχε να εξασφαλίσει μια πολιτική διέξοδο και ότι η πολιτική του συνέβαλε στη διατήρηση της Χαμάς στην εξουσία στη Γάζα. Η δημοσκοπική του ισχύς δεν ταυτίζεται με βέβαιη κυβερνησιμότητα. Το ισραηλινό εκλογικό σύστημα απαιτεί συμμαχίες και το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν το Yashar θα τερματίσει πρώτο, αλλά αν ο Άιζενκοτ θα μπορέσει να συνθέσει μια πλειοψηφία 61 εδρών στην 120μελή Κνεσέτ. Η δυνατότητα συνεργασίας με αραβικά κόμματα, την οποία δεν έχει ξεκαθαρίσει πλήρως, είναι πιθανό να αποτελέσει έναν από τους δυσκολότερους πολιτικούς του γρίφους.

Το ισχυρότερο πλεονέκτημά του είναι ταυτόχρονα και ο περιορισμός του. Η στρατιωτική του διαδρομή τού προσφέρει κύρος σε μια κοινωνία όπου η ασφάλεια παραμένει το κυρίαρχο πολιτικό κριτήριο. Αλλά καθιστά δυσκολότερο να παρουσιαστεί ως πραγματικά διαφορετική στρατηγική επιλογή, ιδίως σε σχέση με τη Γάζα και το παλαιστινιακό.

Ο Άιζενκοτ διεκδικεί την εξουσία όχι ως αντισυστημικός ανατροπέας, αλλά ως ο πιο αξιόπιστος διαχειριστής ενός συστήματος που, κατά τη δική του ανάγνωση, απέτυχε την 7η Οκτωβρίου. Αυτό ακριβώς είναι το στοίχημα των εκλογών στο Ισραήλ, το κατά πόσο η κόπωση από τον Νετανιάχου αρκεί για να μετατρέψει έναν στρατηγό της παλιάς φρουράς σε φορέα πολιτικής αλλαγής.

Με πληροφορίες από Politico, Reuters, The Jerusalem Post, Times of Israel

Διεθνή
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΜΠΕΝΙΑΜΙΝ ΝΕΤΑΝΙΑΧΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΟΗΕ

Διεθνή / Ο Νετανιάχου αναμένεται να επιτεθεί στον Μαμντάνι σε μια «προεκλογική ομιλία» στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ

Η αντιπαράθεση μεταξύ του Ισραηλινού πρωθυπουργού και του δημάρχου της Νέας Υόρκης έχει ενταθεί τις τελευταίες ημέρες με αφορμή παλαιότερη δήλωση του Μαμντάνι ότι θα ζητήσει τη σύλληψη του Νετανιάχου
THE LIFO TEAM
ΣΑΝΤΣΕΘ ΟΗΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ

Διεθνή / Σάντσεθ στον ΟΗΕ: «Κανείς υπεράνω του νόμου» - Οι αιχμές κατά Τραμπ, η «γενοκτονία στη Γάζα» και το αίτημα για γυναίκα επικεφαλής στον ΟΗΕ

Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας ζήτησε επίσης, μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ώστε όλες οι περιοχές του κόσμου να εκπροσωπούνται δικαιότερα
THE LIFO TEAM
Μετά το «NAZA», Ισραηλινοί κινηματογραφιστές μιλούν για αυτολογοκρισία, απειλές και έναν χώρο που στενεύει

Πολιτισμός / Μετά το «NAZA», Ισραηλινοί κινηματογραφιστές μιλούν για αυτολογοκρισία, απειλές και έναν χώρο που στενεύει

Η επίθεση κατά των δημιουργών του βραβευμένου στη Βενετία «NAZA» άνοιξε μια μεγαλύτερη συζήτηση στο ισραηλινό σινεμά: σκηνοθέτες και δημοσιογράφοι περιγράφουν ένα περιβάλλον όπου η πολιτική κριτική μπορεί να τους κοστίσει ακόμη και τη προσωπική τους ασφάλεια.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΗΠΑ ΔΥΟ ΑΛΟΓΑ ΕΠΙΒΙΒΑΣΗ ΑΣΤΙΚΟ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟ ΝΤΙΤΡΟΙΤ

Διεθνή / ΗΠΑ: Δύο άλογα επιβιβάστηκαν σε αστικό λεωφορείο στο Ντιτρόιτ - «Δεν θα μπλέξω, έτσι; Είναι ζώο υπηρεσίας;»

Δύο άνδρες επιβιβάστηκαν με τα άλογα τους μέσα σε αστικό λεωφορείο στο Ντιτρόιτ των ΗΠΑ, αφότου πρώτα διαπραγματεύτηκαν την επιβίβαση με τον οδηγό
THE LIFO TEAM
BLOOMBERG ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

Διεθνή / Bloomberg: Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνεται και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ξεπερνούν τις προβλέψεις

Οι ακραίες καιρικές συνθήκες εκδηλώνονται νωρίτερα από ό,τι προέβλεπαν οι επιστήμονες, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες στην πρόβλεψη και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής
THE LIFO TEAM
ΙΟΡΔΑΝΙΑ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΤΡΕΙΣ ΑΝΔΡΕΣ ΠΟΛΥΝΕΚΡΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΟΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Διεθνή / Ιορδανία: Σε θάνατο καταδικάστηκαν τρεις άνδρες για την πολύνεκρη επίθεση στην ελληνορθόδοξη εκκλησία

Η επίθεση σημειώθηκε τον Οκτώβριο και είχε ως απολογισμό εννέα νεκρούς και 34 τραυματίες, οι οποίοι παρευρίσκονταν σε χριστιανική κηδεία σε ελληνορθόδοξη εκκλησία στην επαρχία Καράκ
THE LIFO TEAM