Η συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ καθορίζει τους όρους της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των δύο αντιπάλων, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ορισμένα μέτρα οικονομικής ελάφρυνσης για το Ιράν και την επαναβεβαίωση από την Τεχεράνη ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικό όπλο, σύμφωνα με προσχέδιο του κειμένου που εξασφάλισε το CNN.
Το μνημόνιο κατανόησης (MoU), το οποίο αποτελείται από 14 σημεία, δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επίσημα. Ωστόσο, το CNN απέκτησε αντίγραφό του από Αμερικανό αξιωματούχο. Ένας διπλωμάτης που είδε το έγγραφο κατά τη διάρκεια της συνόδου της G7 στη Γαλλία αυτή την εβδομάδα επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως έκαναν και δύο ακόμη διπλωματικές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με τη συμφωνία, οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν στο Ιράν να πωλεί πετρέλαιο και πετροχημικά προϊόντα, ενώ η Τεχεράνη ενδέχεται να αποκτήσει πρόσβαση σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις που σχετίζονται με το πυρηνικό της πρόγραμμα στο πλαίσιο περαιτέρω διαπραγματεύσεων. Το έγγραφο δεν διευκρινίζει τι θα συμβεί με το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο που διαθέτει το Ιράν.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το κείμενο αντανακλά τη συμφωνία που υπεγράφη ψηφιακά την Κυριακή από τους Ντόναλντ Τραμπ, Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Ωστόσο, λόγω της μυστικότητας που τηρούν τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν γύρω από τη διατύπωση του κειμένου, παραμένει ασαφές αν το προσχέδιο που περιήλθε στην κατοχή του CNN αποτυπώνει ακριβώς τη διατύπωση του τελικού εγγράφου, το οποίο αναμένεται να υπογραφεί διά ζώσης την Παρασκευή (19/6) στην Ελβετία. Παράλληλα, οι τεχνικές λεπτομέρειες εξακολουθούν να οριστικοποιούνται, γεγονός που σημαίνει ότι το κείμενο μπορεί ακόμη να υποστεί αλλαγές.
Μιλώντας στο CNN, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τη σημασία του ίδιου του μνημονίου, χαρακτηρίζοντάς το «πολιτικό έγγραφο» που δεν αποτυπώνει κρίσιμες δεσμεύσεις τις οποίες έχει αναλάβει το Ιράν προς τις ΗΠΑ μέσω παρασκηνιακών επαφών, ιδίως όσον αφορά το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού όταν του παρουσιάστηκε το προσχέδιο που απέκτησε το CNN.
Ακολουθούν τα 14 σημεία του προσχεδίου της συμφωνίας:
1. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον παρόντα πόλεμο, δηλώνουν με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης την άμεση και μόνιμη λήξη του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι από εδώ και στο εξής δεν θα προβούν σε καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης, ούτε θα απειλήσουν ή θα χρησιμοποιήσουν βία η μία κατά της άλλης.
Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, καθώς και των υπόλοιπων άρθρων του Μνημονίου.
2. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από οποιαδήποτε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς.
3. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν κάθε παρέμβαση ή παρεμπόδιση εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, αποκαθιστώντας εντός μέγιστου διαστήματος 30 ημερών τη ναυσιπλοΐα στο πλήρες επίπεδο λειτουργίας της. Η διακίνηση πλοίων θα επανέλθει σε όγκο αντίστοιχο με εκείνον που υπήρχε πριν από τον πόλεμο για την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών από την υπογραφή της τελικής συμφωνίας.
5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει άμεσα μέτρα ώστε η διέλευση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα να επανέλθει, εντός 30 ημερών, στα προπολεμικά επίπεδα. Αυτό θα γίνει λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης τεχνικών εμποδίων και εξουδετέρωσης ναρκών από το Ιράν.
6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται, μαζί με τους περιφερειακούς τους εταίρους, να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, το οποίο θα έχει συμφωνηθεί από αμφότερα τα μέρη, εξασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής αυτού του σχεδίου, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα καθοριστεί εντός 60 ημερών.
7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, κάθε μορφή κυρώσεων που ισχύουν σήμερα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), καθώς και όλων των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων, πρωτογενών και δευτερογενών.
8. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού, καθώς και κάθε άλλο ζήτημα που σχετίζεται με τα πυρηνικά και έχει συμφωνηθεί αμοιβαία - συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν - θα ρυθμιστούν επαρκώς στην τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
9. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, μέχρι να επιτευχθεί η τελική συμφωνία, θα διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς: το Ιράν δεν θα προχωρήσει σε αλλαγές στο πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης και έως την ημερομηνία πλήρους άρσης των κυρώσεων, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις (waivers) που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και όλες τις σχετικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών, μεταφορικών και συναφών δραστηριοτήτων.
Με πληροφορίες από CNN
