Την ώρα που η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί τον κόσμο στο μέλλον, οι λάτρεις των ρετρό υπολογιστών συντηρούν τα μηχανήματα που διαμόρφωσαν την ψηφιακή εποχή.
Ο μηχανικός λογισμικού Τζος Ντερς υπολογίζει ότι έχει στο σπίτι του στο Σιάτλ πάνω από 200 παλιούς υπολογιστές και συσκευές. Πρόκειται για μια τάση που κερδίζει όλο και περισσότερους συλλέκτες, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη.
«Ανέκαθεν με γοήτευε να αναζητώ την προέλευση των πραγμάτων», δηλώνει ο Ντερς. «Είναι μια διασκεδαστική πρόκληση να εντοπίζεις τη βλάβη και να επισκευάζεις μια συσκευή. Κατανοείς έτσι ολόκληρο το σύστημα από την αρχή μέχρι το τέλος».
Ο Ντερς ανήκει σε μια μεγάλη κοινότητα συλλεκτών που διασώζουν τις κλασικές μηχανές από τις οποίες ξεκίνησε η ψηφιακή επανάσταση. Ενώ η Σίλικον Βάλει έχει ήδη περάσει στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, αυτοί οι λάτρεις του hardware επιμένουν να σώζουν υπολογιστές Atari, Commodore και IBM — τους προγόνους των σημερινών φορητών υπολογιστών, των smartwatches και των έξυπνων κινητών.
Εκεί που οι άλλοι βλέπουν σκουπίδια, άνθρωποι σαν τον Ντερς βλέπουν κειμήλια της πληροφορικής που αξίζουν την προσοχή και τον σεβασμό μας. Απολαμβάνουν να ακούν ξανά τους γνώριμους ήχους των παιδικών τους χρόνων και να παίζουν κλασικά παιχνίδια σε χαμηλή ανάλυση.
«Ο ενθουσιασμός για την ιστορία των υπολογιστών και οτιδήποτε σχετίζεται με αυτήν συνεχώς μεγαλώνει», σημειώνει ο Έρικ Κλάιν, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ρετρό Υπολογιστών (Vintage Computer Federation), η οποία διοργανώνει ένα ετήσιο φεστιβάλ στο Μουσείο Ιστορίας των Υπολογιστών στο Μάουντεν Βιου, στην καρδιά της Σίλικον Βάλει.
Σημείο συνάντησης των συλλεκτών τα φεστιβάλ ρετρό τεχνολογίας
Στις αρχές Αυγούστου, περισσότερα από 3.500 άτομα συγκεντρώθηκαν στο διήμερο Vintage Computer Festival, το οποίο φέτος γιόρτασε τα 50 χρόνια της Apple. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε συζήτηση με τους συνιδρυτές Στιβ Βόζνιακ και Ρόναλντ Γουέιν, οι οποίοι θυμήθηκαν τα πρώτα βήματα της εταιρείας, όταν ήταν ακόμα μια μικρή start-up υπό την καθοδήγηση του αείμνηστου Στιβ Τζομπς.
Έκτοτε, περισσότερες από δώδεκα παρόμοιες συναντήσεις έχουν ξεκινήσει σε πόλεις της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, αλλά και της Ευρώπης.
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον αποτυπώνεται και στη ζήτηση για παλιούς υπολογιστές στις διαδικτυακές αγορές, όπως επισημαίνει ο Κλάιν. Σπάνια, εμβληματικά μοντέλα όπως ο Apple-1, το πρώτο προϊόν της εταιρείας, μπορούν να πιάσουν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.
Οι συλλέκτες εξέθεσαν συστήματα που αποκατέστησαν με κόπο στην αρχική τους λειτουργική κατάσταση. Έτσι, οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν σε υπολογιστές που κατασκευάστηκαν πολύ πριν το διαδίκτυο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάξουν τον κόσμο.
Αποκαθιστώντας τον «παππού των μοντέρνων υπολογιστών»
Ο Ντερς ταξίδεψε οδικώς από το Σιάτλ για να επιδείξει το καμάρι της συλλογής του: τον Xerox Alto. Χρειάστηκαν χρόνια για να επισκευάσει το μηχάνημα που θεωρείται «ο παππούς του σύγχρονου υπολογιστή» και αναπτύχθηκε στο πρωτοποριακό Κέντρο Ερευνών Palo Alto της Xerox τη δεκαετία του 1970.
Ο Alto ήταν από τους πρώτους υπολογιστές που ξέφυγαν από το απλό κείμενο στην οθόνη, εισάγοντας τη χρήση του ποντικιού και του γραφικού περιβάλλοντος, με παράθυρα, εικονίδια και κέρσορες, τα οποία έγιναν στη συνέχεια το πρότυπο της βιομηχανίας. Το συγκεκριμένο μοντέλο ενέπνευσε, ως γνωστόν, τον Στιβ Τζομπς και τον Μπιλ Γκέιτς να ενσωματώσουν αυτές τις τεχνολογίες στα πρώτα τους προϊόντα.
Ο Κλάιν, διευθυντής μηχανικών λογισμικού στη Σίλικον Βάλει, ήταν και ο ίδιος μανιώδης συλλέκτης, μέχρι που το χόμπι του άρχισε να καταλαμβάνει υπερβολικό χώρο στο σπίτι και την οικογενειακή του ζωή. Είχε στοιβάξει στις ντουλάπες και το γκαράζ του έως και 150 υπολογιστικά συστήματα, μαζί με τα εξαρτήματα, τα έγγραφα και τις συσκευασίες τους.
Όπως αναφέρει, η αγαπημένη του συλλογή είχε καταντήσει «ασήκωτο βάρος» και ανησυχούσε μήπως γινόταν κουραστική για την οικογένειά του. Έτσι, άρχισε να πουλάει και να χαρίζει τις μηχανές του, κρατώντας στο σπίτι μόνο λίγες από τις αγαπημένες του.
Τα φεστιβάλ συλλεκτών επεκτείνονται στην Ευρώπη
Σήμερα, ο Κλάιν διοχετεύει το πάθος του για τους ρετρό υπολογιστές στη διοργάνωση φεστιβάλ, εργαστηρίων επισκευής, ανταλλακτικών αγορών και άλλων εκδηλώσεων, από τη θέση του προέδρου της Ομοσπονδίας.
«Ο στόχος είναι να αναδείξουμε αυτή την ιστορία και να προωθήσουμε το χόμπι της συντήρησης, της συλλογής και της απόλαυσης αυτών των παλιών τεχνολογιών», εξηγεί ο ίδιος.
Ο Σελάμ Ισμαήλ δηλώνει κατενθουσιασμένος βλέποντας την κοινότητα των συλλεκτών να αναπτύσσεται και να ωριμάζει. Ο ίδιος διοργάνωσε το πρώτο φεστιβάλ το 1997, συγκεντρώνοντας περίπου 150 λάτρεις του είδος ανατολικά του Σαν Φρανσίσκο, και συνέχισε να τρέχει τις εκδηλώσεις για μία δεκαετία.
Στη συνέχεια συνίδρυσε την Ομοσπονδία Ρετρό Υπολογιστών, η οποία διοργανώνει φεστιβάλ στις ΗΠΑ και τον Καναδά, ενώ έχει βοηθήσει άλλες ομάδες να ξεκινήσουν αντίστοιχες διοργανώσεις στην Αργεντινή, τη Γερμανία και την Ελβετία.
«Η κοινότητα μεγάλωσε. Όλο και περισσότεροι άρχισαν να αποκτούν και να συλλέγουν παλιούς υπολογιστές», αναφέρει ο Ισμαήλ, ο οποίος κάποτε διατηρούσε μια τεράστια συλλογή σε αποθήκη. «Την επόμενη χρονιά συμπληρώνονται 30 χρόνια. Και περιμένω ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί και θα μεγαλώσει ακόμη περισσότερο», ήταν τα λόγια του.
Με πληροφορίες από Euronews
