Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ δημοσίευσε τη Δευτέρα ένα εκτενές κείμενο για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης, με κεντρική θέση ότι τα πιο ισχυρά AI συστήματα δεν πρέπει να μείνουν στα χέρια λίγων εταιρειών, θεσμών ή κυβερνήσεων.
Στο μανιφέστο του, με τίτλο «The Future is for Everyone», ο επικεφαλής της Meta υποστηρίζει ότι η «υπερνοημοσύνη» —δηλαδή μια τεχνητή νοημοσύνη πολύ πιο ικανή από τον άνθρωπο σε πολλές εργασίες— πρέπει να φτάσει όσο γίνεται πιο πλατιά στους χρήστες. Περιγράφει ένα μέλλον όπου κάθε άνθρωπος θα έχει έναν προσωπικό ψηφιακό βοηθό, ένα είδος AI συμβούλου, που θα τον βοηθά στη δουλειά, στην εκπαίδευση, στην υγεία, στα οικονομικά και στη δημιουργία νέων ιδεών.
Η παρέμβαση συνοδεύτηκε από την παρουσίαση του Muse Glimmer, ενός νέου μοντέλου της Meta που δεν διατίθεται μόνο ως κλειστή online υπηρεσία. Η εταιρεία δίνει στους developers πρόσβαση στα βασικά αρχεία που καθορίζουν τον τρόπο λειτουργίας του, ώστε να μπορούν να το κατεβάσουν, να το τρέξουν και να το προσαρμόσουν. Το Muse Glimmer έχει σχεδιαστεί για πιο μικρές, αυτόνομες εργασίες και μπορεί να λειτουργήσει σε προσωπικό υπολογιστή με μία ισχυρή κάρτα γραφικών. Η Meta ανακοίνωσε επίσης πρόσβαση για developers στο ισχυρότερο Muse Spark 1.2, σε μια περίοδο που προσπαθεί να ενισχύσει τη θέση της απέναντι σε ανταγωνιστές όπως η OpenAI, η Anthropic και η Google.
Η λεπτομέρεια έχει σημασία. Το ότι η Meta δίνει πρόσβαση σε βασικά αρχεία του μοντέλου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το κάνει πλήρως open-source: δεν είναι κατ’ ανάγκη ανοιχτά όλα τα στοιχεία του κώδικα, τα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύτηκε ή η διαδικασία ανάπτυξής του. Σημαίνει όμως ότι η εταιρεία προσφέρει στους developers μεγαλύτερη πρόσβαση από όση δίνουν συνήθως τα απολύτως κλειστά AI συστήματα. Πάνω σε αυτή τη διαφορά η Meta χτίζει εδώ και χρόνια την εικόνα της ως αντίπαλο δέος στα κλειστά μοντέλα των μεγάλων εργαστηρίων τεχνητής νοημοσύνης.
Ο Ζούκερμπεργκ γράφει ότι «όλοι σύντομα θα έχουν υπερδυνάμεις εφεύρεσης» και χρησιμοποιεί ως παράδειγμα την οκτάχρονη κόρη του, η οποία, όπως αναφέρει, μπορεί ήδη να γράφει κώδικα για τις ιδέες της και να φτιάχνει βίντεο μέσα σε ένα βράδυ. Στο ίδιο κείμενο, υποστηρίζει ότι η ευρεία πρόσβαση στην AI θα μπορούσε να αλλάξει την εκπαίδευση, την εργασία, την επιχειρηματικότητα και ακόμη και την πρόσβαση στη νομική ή ιατρική γνώση.
Το μανιφέστο περιλαμβάνει και σαφείς πολιτικές θέσεις. Ο Ζούκερμπεργκ ζητά από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να κινηθούν πιο γρήγορα στην ανάπτυξη υποδομών, ενέργειας και κέντρων δεδομένων, ώστε να μη χάσουν έδαφος απέναντι στην Κίνα. Παράλληλα, καλεί τις αρχές να επανεξετάσουν τη στάση τους απέναντι στο λεγόμενο «distillation». Πρόκειται για μια μέθοδο με την οποία ένα μικρότερο AI μοντέλο εκπαιδεύεται πάνω στις απαντήσεις ενός ισχυρότερου, σαν να μαθαίνει από το αποτέλεσμα της δουλειάς του.
Η θέση αυτή έρχεται σε μια στιγμή έντονης συζήτησης στη Silicon Valley για το πόσο πρέπει να ρυθμιστεί η AI. Εταιρείες όπως η OpenAI και η Anthropic έχουν υποστηρίξει ότι τα πιο προηγμένα μοντέλα πρέπει να παραμένουν αυστηρά ελεγχόμενα, επειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση ή ακόμη και για επικίνδυνες βιολογικές εφαρμογές. Η Meta, αντίθετα, επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο βασικός υπερασπιστής μιας πιο ανοιχτής κατεύθυνσης.
Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες. Ο Anthony Aguirre, πρόεδρος και CEO του Future of Life Institute, υποστήριξε ότι η Meta δεν λαμβάνει αρκετά σοβαρά τους κινδύνους από την ταχεία ανάπτυξη της AI, ειδικά μετά από πρόσφατα περιστατικά στα οποία AI μοντέλα κατηγορήθηκαν ότι κατάφεραν να παραβιάσουν εξωτερικά συστήματα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πορεία που περιγράφει η Meta κινδυνεύει να οδηγήσει όχι στην ενδυνάμωση των ανθρώπων, αλλά στην αντικατάσταση και την αποδυνάμωσή τους.
Άλλοι επικριτές αναγνωρίζουν την αξία των πιο ανοιχτών μοντέλων, αλλά βλέπουν στο κείμενο του Ζούκερμπεργκ μια θέση που συμπίπτει πολύ βολικά με τα επιχειρηματικά συμφέροντα της Meta. Ο Matt Lane, από την οργάνωση Fight for the Future, δήλωσε ότι η ανοιχτή AI είναι σημαντική, αλλά δεν πρέπει να εξαρτάται από έναν τεχνολογικό κολοσσό που προωθεί το δικό του οικοσύστημα.
Ο Ζούκερμπεργκ δεν δημοσίευσε απλώς ένα κείμενο για την AI. Επιχειρεί να ορίσει το λεξιλόγιο της επόμενης εποχής: η ανοιχτή AI ως ελευθερία, η ρύθμιση ως καθυστέρηση, η συγκέντρωση της ισχύος ως μεγαλύτερος κίνδυνος από τη μαζική διάδοση. Είναι μια τεχνολογική θέση, αλλά και μια αφήγηση εξουσίας.
Το αν αυτή η αφήγηση θα πείσει είναι άλλο ζήτημα. Η Meta κουβαλά ήδη το βάρος του Facebook, της ιδιωτικότητας, της παραπληροφόρησης, της κοινωνικής εξάρτησης και της δυσπιστίας απέναντι στους ανθρώπους που υπόσχονται ότι η επόμενη πλατφόρμα τους θα φτιάξει έναν καλύτερο κόσμο. Τώρα ο Ζούκερμπεργκ επιστρέφει με ένα νέο όραμα: όχι πια απλώς να συνδέσει τους ανθρώπους, αλλά να τους δώσει έναν προσωπικό μηχανισμό «υπερνοημοσύνης».
Το ερώτημα είναι αν αυτό ακούγεται σαν ελευθερία ή σαν το επόμενο μεγάλο κλειδί που ζητά να μπει στην τσέπη μας.
Με στοιχεία από The Guardian, The Verge
