Ο Ερμής συρρικνώνεται. Καθώς ο τεράστιος μεταλλικός πυρήνας του ψύχεται και συστέλλεται, ο φλοιός του πλανήτη συμπιέζεται και παραμορφώνεται, δημιουργώντας πτυχώσεις και ρήγματα στην επιφάνεια.
Η διαδικασία συνεχίζεται ακόμη και σήμερα και, σύμφωνα με νέα μελέτη, ο μικρότερος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος μπορεί να έχει συρρικνωθεί πολύ περισσότερο απ’ όσο πίστευαν μέχρι τώρα οι επιστήμονες.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο Ερμής έχει χάσει έως και 23 χιλιόμετρα από τη διάμετρό του από τότε που σχηματίστηκε, πριν από περίπου 4,5 δισ. χρόνια. Ο νέος υπολογισμός είναι κατά 10% έως 30% μεγαλύτερος από προηγούμενες εκτιμήσεις.
Όταν σχηματίστηκε ο Ερμής ήταν πολύ θερμότερος. Έκτοτε, το εσωτερικό του χάνει σταδιακά θερμότητα. Επειδή διαθέτει αναλογικά πολύ μεγαλύτερο μεταλλικό πυρήνα από άλλους βραχώδεις πλανήτες, μπορεί να συρρικνωθεί περισσότερο καθώς ψύχεται.
«Πολλά σώματα, όπως η Σελήνη και ο Άρης, συρρικνώνονται ακόμη και σήμερα», δήλωσε στους New York Times ο Γκάκου Νισιγιάμα, πλανητικός επιστήμονας στο Γερμανικό Κέντρο Αεροδιαστημικής και επικεφαλής της μελέτης. «Στην περίπτωση του Ερμή, όμως, η συρρίκνωση μπορεί να είναι μεγαλύτερη εξαιτίας του μεγάλου μεταλλικού πυρήνα του».
Πώς μέτρησαν τη συρρίκνωση
Για να υπολογίσουν πόσο έχει μικρύνει ο πλανήτης, ο Νισιγιάμα και οι συνεργάτες του εξέτασαν εικόνες από την αποστολή Messenger της NASA μαζί με νεότερα ψηφιακά μοντέλα του ανάγλυφου.
Οι επιστήμονες αναζητούν κυρίως τις πτυχώσεις και τις κορυφογραμμές που δημιουργήθηκαν καθώς ο φλοιός συμπιεζόταν. Δεν είναι όμως όλες ορατές. Ροές λάβας και υλικά από προσκρούσεις έχουν καλύψει παλαιότερους γεωλογικούς σχηματισμούς, δυσκολεύοντας τον υπολογισμό.
«Η εκτίμηση παραμένει δύσκολη επειδή πρέπει να βασιστούμε σε μορφές του ανάγλυφου που είναι ορατές στην επιφάνεια», εξήγησε ο Νισιγιάμα.
Γι’ αυτό οι ερευνητές χρειάζονται περισσότερες εικόνες και στοιχεία προτού καταλήξουν με μεγαλύτερη ακρίβεια στο πόσο έχει αλλάξει το μέγεθος του Ερμή στα 4,5 δισ. χρόνια της ιστορίας του.
Το ερώτημα δεν αφορά μόνο τον ίδιο τον πλανήτη. Η συρρίκνωσή του μπορεί να αποκαλύψει πόσο γρήγορα έχασε τη θερμότητά του, πόσο μεγάλος ήταν όταν σχηματίστηκε και από ποια υλικά αποτελείται το εσωτερικό του.
«Κάθε πλανήτης είναι μια παράξενη μικρή περίπτωση με τη δική του ιστορία», δήλωσε ο Σαμ Μπερτς, πλανητικός γεωεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Brown, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Αν καταλάβεις πόσο γρήγορα συρρικνώνεται ο Ερμής, μπορείς να καταλάβεις πόσο γρήγορα ψύχεται, πόσο μεγάλος ήταν αρχικά και από τι αποτελείται».
Οι ερευνητές θέλουν τώρα να εφαρμόσουν όσα έμαθαν και σε άλλα βραχώδη σώματα που συρρικνώνονται, όπως ο Άρης και η Σελήνη.
Νέα στοιχεία από την αποστολή BepiColombo
Περισσότερα στοιχεία για τον Ερμή αναμένονται από την αποστολή BepiColombo της ευρωπαϊκής ESA και της ιαπωνικής JAXA. Η αποστολή θα προσφέρει πολύ πιο λεπτομερείς εικόνες της επιφάνειας του πλανήτη και θα επιτρέψει στους επιστήμονες να ελέγξουν τις νέες εκτιμήσεις.
«Θα μπορέσουμε να το ελέγξουμε σχετικά σύντομα», είπε ο Μπερτς. «Το ερώτημα είναι αν η διαφορά είναι πράγματι 30% ή πιο κοντά στο 10%».
Με πληροφορίες από New York Times
