Η βαρύτητα δεν είναι ακριβώς ίδια σε κάθε σημείο της Γης και μια εντυπωσιακή απεικόνιση της NASA δείχνει πώς αυτές οι μικρές διαφορές επηρεάζουν μια νοητή «στάθμη της θάλασσας» γύρω από ολόκληρο τον πλανήτη.
Με τις αποκλίσεις μεγεθυμένες κατά 10.000 φορές, το αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο πατάτα παρά τη σχεδόν σφαιρική Γη που γνωρίζουμε. Δεν πρόκειται, όμως, για το πραγματικό σχήμα του πλανήτη.
Η απεικόνιση δείχνει το λεγόμενο «γεωειδές», ένα μαθηματικό μοντέλο που περιγράφει πώς θα διαμορφωνόταν η επιφάνεια των ωκεανών αν δεν υπήρχαν παλίρροιες, κύματα, άνεμοι ή θαλάσσια ρεύματα και το νερό επηρεαζόταν μόνο από τη βαρύτητα και την περιστροφή της Γης.
Σε αυτή την υποθετική κατάσταση, η επιφάνεια της θάλασσας δεν θα ήταν απολύτως ομαλή. Θα παρουσίαζε μικρές ανυψώσεις και βυθίσεις, καθώς η μάζα της Γης δεν είναι κατανεμημένη ομοιόμορφα.
Για να γίνουν αυτές οι διαφορές ορατές, η NASA τις μεγέθυνε κατά 10.000 φορές. Στην πραγματικότητα είναι πολύ μικρότερες.
Γιατί η βαρύτητα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή
Βουνά, ωκεάνιες τάφροι αλλά και διαφορές στην πυκνότητα των υλικών στο εσωτερικό της Γης επηρεάζουν το βαρυτικό πεδίο του πλανήτη.
Όπου συγκεντρώνεται περισσότερη μάζα, η βαρυτική έλξη είναι ελαφρώς μεγαλύτερη, με αποτέλεσμα η νοητή στάθμη της θάλασσας να βρίσκεται ψηλότερα. Σε άλλες περιοχές βρίσκεται χαμηλότερα.
Lumpy potato or just math? 🥔
— NASA Earth (@NASAEarth) August 11, 2026
The geoid is a mathematical model of Earth’s gravitational field, not what Earth actually looks like. Gravity is stronger where there’s more mass, so when those differences are scaled up by a factor of 10,000, the geoid gets lumpy. pic.twitter.com/6Z76seIkrE
Η διαφορά ανάμεσα στο υψηλότερο και στο χαμηλότερο σημείο του γεωειδούς φτάνει τα 191 μέτρα.
Κοντά στην Ισλανδία το γεωειδές βρίσκεται περίπου 85 μέτρα πάνω από το επίπεδο αναφοράς, ενώ νότια της Ινδίας φτάνει τα 106 μέτρα κάτω από αυτό.
Ως επίπεδο αναφοράς χρησιμοποιείται ένα λείο, ελαφρώς πεπλατυσμένο μαθηματικό μοντέλο της Γης, ώστε οι επιστήμονες να μπορούν να μετρούν τις αποκλίσεις του γεωειδούς.
Πώς δημιουργήθηκε το μοντέλο
Η απεικόνιση βασίζεται σε περισσότερες από ένα δισεκατομμύριο παρατηρήσεις που συγκεντρώθηκαν από 19 δορυφόρους σε διάστημα 15 ετών.
Στα δεδομένα περιλαμβάνονται μετρήσεις από αποστολές που σχεδιάστηκαν για τη λεπτομερή χαρτογράφηση του βαρυτικού πεδίου της Γης.
Οι επιστήμονες μπορούν έτσι να μελετούν όχι μόνο τις διαφορές της βαρύτητας από περιοχή σε περιοχή, αλλά και τις μεταβολές που προκαλούνται καθώς τεράστιες ποσότητες νερού, πάγου και άλλης ύλης μετακινούνται στον πλανήτη.
Το γεωειδές αποτελεί επίσης σημαντικό σημείο αναφοράς για τη χαρτογράφηση και τις γεωδαιτικές μετρήσεις, καθώς επιτρέπει ακριβέστερους υπολογισμούς του υψομέτρου και της στάθμης της θάλασσας.
Με πληροφορίες από Euronews
