Η Major Oak, μία από τις γηραιότερες, μεγαλύτερες και πιο διάσημες βελανιδιές της Ευρώπης, πέθανε έπειτα από περίπου 10 αιώνες (1000 χρόνια) ζωής.
Το εμβληματικό δέντρο του δάσους Σέργουντ στο Νότιγχαμσαϊρ της Αγγλίας δεν έβγαλε ούτε ένα φύλλο φέτος, γεγονός που επιβεβαίωσε τους φόβους των ειδικών ότι η μακρά περίοδος ξηρασίας και οι ολοένα θερμότεροι καλοκαιρινοί μήνες επιβάρυναν ανεπανόρθωτα την υγεία του.
Η τεράστια βελανιδιά, με περίμετρο κορμού περίπου 11 μέτρων και κόμη που απλωνόταν σε έκταση 28 μέτρων, αποτελούσε εδώ και αιώνες σύμβολο του δάσους Σέργουντ και συνδεόταν στενά με τον θρύλο του Ρομπέν των Δασών. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο διάσημος παράνομος και οι σύντροφοί του χρησιμοποιούσαν το δέντρο ως καταφύγιο όταν καταδιώκονταν από τον Σερίφη του Νότιγχαμ.
World’s “most famous” tree dies after 1000 years in England.
— Massimo (@Rainmaker1973) June 18, 2026
The Major oak, one of Europe's oldest, largest and most celebrated ancient trees, which has grown in Sherwood Forest in Nottinghamshire, England, for at least 1,000 years, has died.
The huge tree failed to produce… pic.twitter.com/Uc6QUZ9NYR
Η βελανιδιά, που η φήμη της έφτασε σε όλο τον κόσμο
Η φήμη του δέντρου είχε ξεπεράσει προ πολλού τα σύνορα της Βρετανίας. Περίπου 350.000 επισκέπτες το επισκέπτονταν κάθε χρόνο, ενώ πολλοί το θεωρούσαν το πιο αναγνωρίσιμο δέντρο στον κόσμο.
Ο Ρομπ Μπράκλεϊ, εκπαιδευτής, που εδώ και χρόνια υποδυόταν τον Ρομπέν των Δασών για μαθητές που επισκέπτονταν το δάσος, βρέθηκε δίπλα στο δέντρο μετά την ανακοίνωση του «θανάτου» του.
«Η κληρονομιά του είναι οι ιστορίες που μας χάρισε. Είναι το πιο διάσημο δέντρο στον κόσμο. Ο θρύλος θα συνεχίσει να ζει. Λυπάμαι για όσα έγιναν, αλλά είναι μια στιγμή μέσα στον χρόνο. Πρέπει να θυμόμαστε πώς ήταν και να συνεχίσουμε να το θαυμάζουμε», δήλωσε.
Επισκέπτες από διάφορες χώρες στάθηκαν δίπλα στη βελανιδιά, για να αποχαιρετήσουν ένα από τα πιο γνωστά φυσικά μνημεία της Ευρώπης.
'Heartbreaking for everyone': The 1,200-year-old Major Oak in Sherwood Forest is believed to have died after it didn’t sprout leaves this spring, the Royal Society for the Protection of Birds said. https://t.co/mlKJD2lDx2
— NBC10 Boston (@NBC10Boston) June 18, 2026
Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο θάνατός της δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Η κλιματική αλλαγή, οι συνεχείς περίοδοι ζέστης και ξηρασίας, η πίεση που δέχθηκε από εκατομμύρια επισκέπτες επί δεκαετίες, αλλά και παλαιότερες παρεμβάσεις συντήρησης φαίνεται πως συνέβαλαν στην εξασθένηση της βελανιδιάς.
Ήδη από το 1904 είχαν τοποθετηθεί μεταλλικές αλυσίδες και υποστηρίγματα για να συγκρατούνται τα τεράστια κλαδιά της. Τις δεκαετίες που ακολούθησαν, τμήματα του κορμού γεμίστηκαν με σκυρόδεμα, ενώ εφαρμόστηκαν διάφορες τεχνικές προστασίας που σήμερα θεωρούνται προβληματικές.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα στηρίγματα που κρατούσαν τα βαριά κλαδιά όρθια ενδέχεται να επιβάρυναν περαιτέρω το δέντρο. Αξίζει να αναφερθεί πως οι αρχαίες βελανιδιές συνήθως αποβάλλουν σταδιακά μεγάλα κλαδιά καθώς γερνούν, μειώνοντας έτσι τις ανάγκες τους σε νερό και θρεπτικά συστατικά.
Τα τελευταία χρόνια η Βασιλική Εταιρεία για την Προστασία των Πτηνών (RSPB), που διαχειρίζεται την περιοχή, πραγματοποίησε εκτεταμένες εργασίες για τη διάσωσή της. Έρευνες αποκάλυψαν ότι το ριζικό σύστημα είχε αποκοπεί σχεδόν πλήρως από το γύρω περιβάλλον και βρισκόταν σε έδαφος φτωχό σε θρεπτικά στοιχεία και μικροβιακή ζωή.
Παρά τις προσπάθειες αποκατάστασης, η βελανιδιά έβγαλε ελάχιστα φύλλα πέρυσι και φέτος δεν παρουσίασε κανένα σημάδι νέας βλάστησης.
Παρότι πλέον θεωρείται «νεκρή», η Major Oak θα παραμείνει στη θέση της. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το νεκρό ξύλο της εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμο βιότοπο για πλήθος ειδών, καθώς περίπου το ένα τέταρτο των οργανισμών που ζουν στα δάση εξαρτώνται από νεκρά δέντρα σε κάποιο στάδιο του κύκλου ζωής τους.
Με πληροφορίες από Guardian
