Τα κοράλλια αντιμετωπίζουν φαινόμενα λεύκανσης τόσο συχνά που δεν προλαβαίνουν πλέον να ανακάμψουν πριν ξανασυμβεί.
Η παγκόσμια έκταση των κοραλλιών βρίσκεται πλέον πολύ κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα και κινδυνεύει από μη αναστρέψιμη μείωση, ανέφεραν επιστήμονες τη Δευτέρα.
Η λεύκανση των κοραλλιών
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι του πλανήτη υποστηρίζουν το ένα τέταρτο της συνολικής θαλάσσιας ζωής, ενισχύουν την ανθεκτικότητα των ακτών και παρέχουν τροφή και μέσα διαβίωσης σε εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά η επιβίωσή τους απειλείται από τη ρύπανση και τα ολοένα και πιο συχνά φαινόμενα μαζικής λεύκανσης που προκαλούνται από την ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών.
Το διάστημα μεταξύ των φαινομένων λεύκανσης κάποτε εκτεινόταν για δεκαετίες, αλλά τώρα ανέρχεται κατά μέσο όρο σε μόλις πέντε ή έξι χρόνια, ανέφερε μια ομάδα επιστημόνων γνωστή ως «Παγκόσμιο Δίκτυο Παρακολούθησης Κοραλλιογενών Υφάλων» σε μια έκθεση που βασίζεται σε δεδομένα άνω των 40 ετών από σχεδόν 37.000 τοποθεσίες υφάλων σε 120 χώρες και εδάφη.
«Αν τους δώσουμε αρκετό χρόνο, έχουν την ικανότητα να ανακάμψουν», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Μανουέλ Γκονζάλες Ριβέρο. «Όμως, δεν έχουμε δει να τους δίνεται τόσος χρόνος. Στην πραγματικότητα, η συχνότητα αυτών των φαινομένων λεύκανσης έχει σχεδόν διπλασιαστεί».
Η λεύκανση συμβαίνει όταν τα κοράλλια αποβάλλουν τα πολύχρωμα φύκια που ζουν στους ιστούς τους. Χωρίς τα φύκια να παρέχουν θρεπτικά συστατικά στα κοράλλια, αυτά χλωμιάζουν και γίνονται ευάλωτα στην πείνα και τις ασθένειες. Αν και ένα τέτοιο κοράλλι δεν είναι νεκρό, οι θερμοκρασίες των ωκεανών πρέπει να μειωθούν για να υπάρχει οποιαδήποτε ελπίδα ανάκαμψης.
Η δημοσίευση της έκθεσης συμπίπτει με τη συνάντηση των ηγετών του Ειρηνικού στο Παλάου τη Δευτέρα, στο πλαίσιο του ετήσιου Φόρουμ των Νήσων του Ειρηνικού. Οι ηγέτες αναμένεται να συντονίσουν τις προτεραιότητες για το κλίμα εν όψει της διάσκεψης για το κλίμα COP31 που θα πραγματοποιηθεί αργότερα φέτος.
Τα ευρήματά της παρέχουν περαιτέρω στοιχεία για τον αντίκτυπο που έχει η κλιματική αλλαγή στα ευπαθή οικοσυστήματα των κοραλλιογενών υφάλων, με την έκταση των σκληρών κοραλλιών να συρρικνώνεται κατά 9,5% κάτω από τον ιστορικό μέσο όρο κατά την περίοδο 2020-2024.
«Είχαμε 40 χρόνια κατά τα οποία η κάλυψη των κοραλλιών σε όλο τον κόσμο παρέμενε σχετικά αμετάβλητη μέχρι το 2010», δήλωσε ο Γκονζάλες Ριβέρο. «Από το 2010 έχει σημειωθεί μια πολύ απότομη αλλαγή».
«Πρέπει να δράσουμε τώρα για να ανακόψουμε αυτή την παρακμή»
Οι επιστήμονες κατέγραψαν το πρώτο φαινόμενο μαζικής λεύκανσης στον κόσμο το 1998, ενώ από το 2010 έχουν σημειωθεί άλλα τρία.
Όταν οι θερμοκρασίες πέφτουν, οι ύφαλοι μπορούν να ανακάμψουν σχετικά γρήγορα. Κατά την περίοδο 2017-2019, οι ύφαλοι κέρδισαν 6% κάλυψη από κοράλλια, αντισταθμίζοντας σχεδόν την απώλεια 6,6% από το φαινόμενο λεύκανσης του 2016.
Το τελευταίο φαινόμενο λεύκανσης το 2023 ήταν το πιο εκτεταμένο που έχει καταγραφεί, επηρεάζοντας το 77% των περιοχών κοραλλιογενών υφάλων παγκοσμίως, κάτι που ο Γκονζάλες Ριβέρο χαρακτήρισε ως «σκάλα της παρακμής».
Με την εντατικοποίηση των καιρικών φαινομένων του Ελ Νίνιο και τις θερμοκρασίες της επιφάνειας των ωκεανών να φτάνουν σε ιστορικό υψηλό των 21,1 βαθμών Κελσίου στις 22 Αυγούστου, ένα άλλο φαινόμενο λεύκανσης θα μπορούσε να πλήξει τους κοραλλιογενείς υφάλους του κόσμου φέτος, ανέφερε.
«Είναι πολύ πιθανό, δεδομένων των θερμοκρασιών».
Η ταχεία μείωση των εκπομπών και η διαχείριση των τοπικών απειλών — συμπεριλαμβανομένης της μη βιώσιμης αλιείας και της υπερβολικής παράκτιας ανάπτυξης — θα μπορούσαν να περιορίσουν περαιτέρω απώλειες, σύμφωνα με την έκθεση.
«Πρέπει να δράσουμε τώρα για να ανακόψουμε αυτή την παρακμή και να επενδύσουμε σε λύσεις που μειώνουν τις πιέσεις και ενισχύουν την ανθεκτικότητα», δήλωσε ο Ντέιβιντ Ομπούρα, πρόεδρος της Διακυβερνητικής Επιστημονικής και Πολιτικής Πλατφόρμας για τη Βιοποικιλότητα και τις Οικοσυστημικές Υπηρεσίες.
«Η καθυστέρηση στη λήψη μέτρων ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμες απώλειες».
Με πληροφορίες από Reuters
