Στις όχθες του Βάαλ, του ολλανδικού βραχίονα του Ρήνου, οι λουόμενοι κάνουν ηλιοθεραπεία σε μια παραλία του Ναϊμέχεν που μέχρι πριν από λίγους μήνες απλώς δεν υπήρχε, αφού η στάθμη του νερού δεν είχε υποχωρήσει.
Όπως πολλές ευρωπαϊκές χώρες, έτσι και η Ολλανδία δοκιμάζεται φέτος από μια ιστορική λειψυδρία. Η παρατεταμένη ανομβρία, οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες έχουν συνθέσει ένα εκρηκτικό σκηνικό.
Οι Ολλανδοί, με τα περίφημα αναχώματα, τα φράγματα και τα γιγαντιαία αποστραγγιστικά τους έργα, χαίρουν εδώ και δεκαετίες της εκτίμησης όλων για την αντοχή τους απέναντι στις πλημμύρες.
Σήμερα, ωστόσο, στην εποχή της κλιματικής κρίσης, η χώρα που απλώνεται κάτω από τη στάθμη της θάλασσας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτόγνωρο δίλημμα: πώς θα διαφυλάξει το νερό, όταν όλη η στρατηγική της βασιζόταν στο πώς θα προστατευτεί από αυτό;
«Έρχομαι σε αυτό το ποτάμι εδώ και... πόσα χρόνια; 25, 35;» λέει ο επιχειρηματίας Λέον Μπέρκερς. «Αυτό είναι το χαμηλότερο επίπεδο που έχω δει ποτέ».
Ο Μπέρκερς είναι ιδιοκτήτης ενός πλωτού εστιατορίου, το οποίο έχει πάρει πλέον απότομη κλίση, καθώς κόλλησε στην όχθη.
«Δεν μπορούμε καν να γεμίσουμε τα φλιτζάνια του καφέ μέχρι πάνω, γιατί χύνονται», προσθέτει ο 19χρονος γιος του, Λίνος.
Η ξηρασία αποτυπώνεται ανάγλυφα στις νότιες και ανατολικές επαρχίες. Εκεί το γρασίδι έχει κιτρινίσει σαν άχυρο, ενώ ο Ρήνος έπεσε φέτος το καλοκαίρι στο χαμηλότερο σημείο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Πλήγμα στις θαλάσσιες μεταφορές
Η έλλειψη γλυκού νερού και η σταδιακή αλάτωση του υδροφόρου ορίζοντα, καθώς το θαλασσινό νερό εισχωρεί στο εσωτερικό μέσω του ποτάμιου δικτύου, προκαλούν αλυσιδωτά προβλήματα σε ολόκληρη τη χώρα. Ορισμένες από τις συνέπειες είναι καταστροφικές.
«Νιώθουμε λες και βρισκόμαστε στη νότια Γαλλία», αναφέρει η Μάρτε Βενς, ερευνήτρια με ειδίκευση στους υδατικούς και κλιματικούς κινδύνους στο Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Μελετών του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ.
«Πρώτα απ' όλα υποφέρει η ίδια η φύση, τα δέντρα, το γρασίδι», σημειώνει, υπογραμμίζοντας πως «τα δέντρα θυμίζουν ήδη φθινόπωρο».
Την ίδια στιγμή, μια άλλη κρίση εξελίσσεται κάτω από το έδαφος, απειλώντας τα θεμέλια των κτιρίων. «Σε ορισμένες περιοχές τα θεμέλια στηρίζονται σε τυρφώνες. Αν αυτοί στεγνώσουν, συρρικνώνονται, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ρωγμές στα σπίτια», εξηγεί.
Από τα μέσα Ιουλίου, η Rijkswaterstaat, η εθνική υπηρεσία διαχείρισης υδάτων, έχει κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση «πραγματικής έλλειψης νερού».
Η υπηρεσία έχει επιβάλει περιορισμούς στην άρδευση. Παράλληλα, περιόρισε τη λειτουργία ορισμένων φραγμάτων, ώστε να μειωθεί η απώλεια γλυκού νερού και να εμποδιστεί η είσοδος αλμυρού νερού στο δίκτυο.
Οι ναυτιλιακές μεταφορές, τόσο στις εσωτερικές πλωτές οδούς όσο και κατ' επέκταση στη θάλασσα, έχουν πληγεί σοβαρά.
«Δεν υποφέρουν μόνο οι μεταφορείς, αλλά και οι βιομηχανίες που εξαρτώνται από τα εμπορεύματα που διακινούνται», τονίζει η Βενς.
Επιτακτική η ανάγκη προσαρμογής
Καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται όλο και πιο συχνά λόγω της κλιματικής αλλαγής, η Ολλανδία καλείται να επανασχεδιάσει τη στρατηγική της, η οποία μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδιάβλητη.
«Σχεδιάζαμε πάντα τα συστήματά μας με γνώμονα την προστασία από τις πλημμύρες και τη διοχέτευση του πλεονάζοντος νερού στη θάλασσα», εξηγεί ο Μίχα Βέρνερ, καθηγητής με ειδίκευση στην ανθεκτικότητα στην ξηρασία στο IHE Delft, το μεγαλύτερο ινστιτούτο εκπαίδευσης για θέματα νερού στον κόσμο.
«Όπως βλέπουμε όμως σήμερα με την κλιματική αλλαγή, αντιμετωπίζουμε όλο και πιο συχνά περιόδους λειψυδρίας», προσθέτει.
«Πρέπει, λοιπόν, να αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τους υδάτινους πόρους. Αντί να προσπαθούμε να απαλλαγούμε από το νερό, οφείλουμε πλέον να το συγκρατούμε στα υδραυλικά μας συστήματα. Κι αυτό απαιτεί μια πραγματική προσαρμογή», καταλήγει ο Βέρνερ.
Για τον Λέον Μπέρκερς πάντως, του οποίου το πλωτό εστιατόριο παραμένει κολλημένο στη λάσπη για πάνω από έναν μήνα, προσαρμογή σημαίνει προς το παρόν αυτοσχέδιες πατέντες, ώστε «να μη γίνονται όλα γυαλιά-καρφιά».
Σβήνοντας το τσιγάρο του πριν ξεκινήσει η βραδινή βάρδια, αναστενάζει: «Βλέπω να μένουμε χωρίς νερό για τουλάχιστον άλλους δύο μήνες».
Με πληροφορίες από AFP
