Στην Κάζα Μπατλό, ο Γκαουντί δεν επιστρέφει σαν μουσειακό φάντασμα. Επιστρέφει σαν κάποιος που μόλις βγήκε από το δωμάτιο.
Ο τρίτος όροφος του διάσημου κτιρίου στη Βαρκελώνη άνοιξε επίσημα στο κοινό, έπειτα από τρία χρόνια αποκατάστασης. Πρόκειται για έναν από τους πιο ιδιωτικούς χώρους της Κάζα Μπατλό, το μοναδικό διαμέρισμα του κτιρίου που είχε μείνει σχεδόν ανέγγιχτο, μακριά από τη βασική διαδρομή των επισκεπτών και από την εικόνα του μνημείου όπως την ξέρουν εκατομμύρια τουρίστες.
Η αποκατάσταση έγινε υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Ξαβιέ Βιλανουέβα και του OTTO Studio, με την Πάολα Ναβόνε να αναλαμβάνει τους εσωτερικούς χώρους. Η ομάδα δεν αντιμετώπισε το διαμέρισμα σαν άδειο σκηνικό που έπρεπε να γεμίσει, αλλά σαν χώρο που έπρεπε πρώτα να αποκαλυφθεί. Πίσω από μεταγενέστερες στρώσεις χρώματος και αλλαγές δεκαετιών, βρέθηκαν κρυμμένες φυτικές διακοσμήσεις, αυθεντικές πόρτες του Αντόνι Γκαουντί και ένα γλυπτικό πόμολο που δεν ήταν γνωστό στην ομάδα της αποκατάστασης.
Η διαδικασία είχε κάτι σχεδόν αρχαιολογικό: αφαίρεση, αποκάλυψη, διόρθωση, επαναφορά. Πόρτες, παράθυρα, ξύλινες επενδύσεις, μεγάλα ανοίγματα και δάπεδα αποκαταστάθηκαν ή αναδημιουργήθηκαν, με στόχο να επανέλθει η αίσθηση ενός σπιτιού που δεν είναι απλώς κομμάτι ενός αριστουργήματος, αλλά ζωντανός χώρος κατοίκησης.
Η Κάζα Μπατλό, που ο Γκαουντί μεταμόρφωσε στις αρχές του 20ού αιώνα για την οικογένεια Μπατλιό, είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα κτίρια της Βαρκελώνης: καμπύλες, κεραμικά, χρώμα, οργανικές μορφές, ένα σπίτι που μοιάζει να κινείται ακόμη και όταν μένει ακίνητο. Το διαμέρισμα του τρίτου ορόφου, όμως, ανοίγει μια πιο χαμηλόφωνη πλευρά του κτιρίου. Εδώ το θαύμα δεν βρίσκεται μόνο στην πρόσοψη ή στη μεγάλη αρχιτεκτονική χειρονομία, αλλά στις λεπτομέρειες: σε ένα πόμολο, σε ένα ξύλινο πλαίσιο, σε μια φυτική διακόσμηση που έμεινε κρυμμένη για πάνω από έναν αιώνα.
Η Πάολα Ναβόνε δεν προσπάθησε να «νικήσει» τον Γκαουντί με μια σύγχρονη διαμόρφωση εσωτερικών χώρων που φωνάζει την εποχή της. Αντίθετα, έστησε τους χώρους σαν να κατοικούνταν ακόμη: έπιπλα, αντικείμενα, χρώματα και υφές που συνομιλούν με το κτίριο χωρίς να το μιμούνται κατά γράμμα. Δίπλα σε αυθεντικά κομμάτια του Γκαουντί, όπως καθίσματα, πάγκοι και κρεμάστρες, προστέθηκαν σύγχρονα έπιπλα και αντικείμενα τεχνιτών που μοιάζουν να μπήκαν εκεί όχι για να εντυπωσιάσουν, αλλά για να συνεχίσουν τη ζωή του σπιτιού.
Το αποτέλεσμα είναι λιγότερο «αναπαράσταση εποχής» και περισσότερο φαντασίωση κατοίκησης. Ο επισκέπτης δεν βλέπει μόνο πώς ήταν ένας χώρος. Βλέπει πώς θα μπορούσε να αναπνέει ακόμη, αν η Κάζα Μπατλό δεν είχε γίνει μόνο μνημείο, αλλά παρέμενε και σπίτι.
Το άνοιγμα του τρίτου ορόφου συνοδεύεται και από μια ακόμη κίνηση: το διαμέρισμα θα μπορεί πλέον να νοικιάζεται για ιδιωτικές εκδηλώσεις. Αυτό προσθέτει μια περίεργη, σχεδόν σύγχρονη ένταση στην αποκατάσταση. Ο χώρος δεν ανοίγει μόνο ως μουσειακό δωμάτιο, αλλά και ως σκηνικό εμπειρίας, σε μια πόλη όπου η αρχιτεκτονική κληρονομιά είναι ταυτόχρονα μνήμη, τουρισμός, εικόνα και αγορά.
Παράλληλα, στον δεύτερο όροφο της Κάζα Μπατλό παρουσιάζεται έως τον Ιανουάριο του 2027 η έκθεση Gaudí-Miró-Gomis: Deconstructed, μια συνεργασία του Casa Batlló Contemporary με το Ίδρυμα Ζουάν Μιρό. Η έκθεση εξερευνά τις σχέσεις ανάμεσα στον Γκαουντί, τον Ζουάν Μιρό και τον φωτογράφο Ζουακίμ Γκόμις, με ψηφιακές παρεμβάσεις του Tomorrow Bureau που επιχειρούν να ξαναδιαβάσουν το έργο των τριών δημιουργών.
Όλα αυτά δείχνουν ότι η Κάζα Μπατλό δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως μνημείο που συντηρείται. Αντιμετωπίζεται ως πεδίο νέων αναγνώσεων: αρχιτεκτονική, ντιζάιν, ψηφιακή εικόνα, δημόσια εμπειρία, ιδιωτική εκδήλωση. Ο τρίτος όροφος, με τις αποκαλυμμένες λεπτομέρειες και τα δωμάτιά του ξαναστημένα σαν να περιμένουν ακόμη κάποιον να καθίσει, προσθέτει σε αυτό το αφήγημα κάτι πιο τρυφερό.
Δεν είναι η μεγάλη, θεαματική Κάζα Μπατλό της πρόσοψης. Είναι η Κάζα Μπατλό του εσωτερικού χώρου. Εκεί όπου το αριστούργημα χαμηλώνει τη φωνή του και μοιάζει ξανά κατοικήσιμο.
με στοιχεία από Metalocus
