Η Guesch Patti, η Γαλλίδα καλλιτέχνις που έγινε διεθνώς γνωστή το 1987 με το Étienne, πέθανε στο Παρίσι τη νύχτα της 21ης προς 22α Ιουνίου, σε ηλικία 80 ετών, έπειτα από μακρά ασθένεια.
Το όνομά της συνδέθηκε για πάντα με ένα τραγούδι, όμως η ιστορία της δεν χωρά στην κατηγορία της μίας μεγάλης επιτυχίας των 80s. Η Guesch Patti υπήρξε πρώτα απ’ όλα χορεύτρια. Ένα σώμα της γαλλικής σκηνής που πέρασε από την Όπερα, τον Roland Petit, τη σύγχρονη χορογραφία, το θέατρο, την περφόρμανς και, για μια εκρηκτική στιγμή, την κορυφή της ευρωπαϊκής ποπ.
Γεννημένη ως Patricia Porrasse στις 16 Μαρτίου 1946 στο Neuilly-sur-Seine, μεγάλωσε σε μια οικογένεια με έντονη σχέση με τη σκηνή και την καλλιτεχνική ζωή. Πατέρας της ήταν ο Jean Porrasse, ιμπρεσάριος και καλλιτεχνικός διευθυντής, ενώ νονός της ήταν ο ηθοποιός Bernard Blier. Το καλλιτεχνικό της όνομα, Guesch, προερχόταν από παρατσούκλι βασκικής προέλευσης που της είχε δώσει ο παππούς της.
Σπούδασε στη σχολή μπαλέτου της Όπερας του Παρισιού και σε ηλικία 15 ετών μπήκε στην ομάδα του Roland Petit. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 συνεργάστηκε με τη χορογράφο Anne Béranger και υπήρξε παρτενέρ της Carolyn Carlson. Η σχέση της με τον χορό δεν ήταν παράπλευρη. Ήταν ο πυρήνας της. Ακόμη κι όταν έγινε ποπ είδωλο, η σκηνική της παρουσία παρέμενε χορογραφημένη, σωματική, θεατρική.
Το 1987, το Étienne την έκανε ξαφνικά διάσημη. Ήταν ήδη 41 ετών, ηλικία σχεδόν αδιανόητη για την κατηγορία της «νέας αποκάλυψης» στην ποπ βιομηχανία. Κι όμως, το τραγούδι ανέβηκε στην κορυφή του γαλλικού Top 50 και γνώρισε επιτυχία και εκτός Γαλλίας, μεταξύ άλλων στην Ιταλία και τη Γερμανία.
Το Étienne ήταν μια ερωτική, σχεδόν επικίνδυνη δήλωση επιθυμίας. Η μουσική του Vincent Bruley είχε όλα τα σημάδια της δεκαετίας: synth-pop, ηλεκτρονικούς ρυθμούς και κιθάρα με σχεδόν hard rock νεύρο. Όμως αυτό που το έκανε αθάνατο ήταν το βιντεοκλίπ.
Γυρισμένο σε ασπρόμαυρο από τον Jean-Baptiste Mondino, το βίντεο έδειχνε την Guesch Patti να εκτελεί ένα στριπτίζ καμπαρέ μπροστά σε άνδρες με δερμάτινα. Με γυμνά σώματα, υπαινιγμούς και ένα σύννεφο κοκαΐνης, προκάλεσε σκάνδαλο και, φυσικά, έγινε ακόμη πιο διάσημο. Ήταν ένα βίντεο που δεν παρουσίαζε απλώς μια τραγουδίστρια. Παρουσίαζε μια χορεύτρια που ήξερε πώς να μετατρέψει την επιθυμία σε σκηνική αρχιτεκτονική.
Λίγα χρόνια αργότερα, ο Mondino θα σκηνοθετούσε το Justify My Love της Madonna, ένα από τα πιο συζητημένα ερωτικά βίντεο της ποπ ιστορίας. Το Étienne μοιάζει σήμερα σαν προφητικό συγγενικό του φάντασμα: πιο γαλλικό, πιο καμπαρέ, πιο υπόγειο, με ένα σώμα που δεν ζητούσε απλώς να κοιταχτεί αλλά να επιβάλει τον δικό του ρυθμό στο βλέμμα.
Το 1988, η Guesch Patti κέρδισε βραβείο Victoires de la Musique ως γυναικεία αποκάλυψη της χρονιάς, αφήνοντας πίσω της ονόματα όπως η Vanessa Paradis και η Maurane. Ήταν μια παράδοξη νίκη: μια ώριμη χορεύτρια και performer βραβευόταν ως ποπ αποκάλυψη, επειδή η μαζική κουλτούρα την είχε ανακαλύψει ξαφνικά, ενώ η ίδια είχε ήδη πίσω της μια ολόκληρη σκηνική ζωή.
Μετά το Étienne, δεν επέλεξε να μείνει εγκλωβισμένη στη φόρμουλα της επιτυχίας. Συνέχισε να κινείται ανάμεσα στη μουσική, τη χορογραφία, την περφόρμανς και το θέατρο. Το 1992 παρουσίασε το Gobe, άλμπουμ και ομώνυμη παράσταση, όπου τραγουδούσε ενώ εικαστικοί δημιουργούσαν ζωντανά επί σκηνής. Το 2001 επέστρεψε ακόμη πιο καθαρά στον χορό με το Elle sourit aux larmes, μια παράσταση που έφερε την υπογραφή τεσσάρων χορογράφων και έμοιαζε με επιστροφή στην πηγή.
Η καλλιτεχνική της διαδρομή είχε πάντα κάτι ασυνήθιστα ελεύθερο. Δεν χώριζε εύκολα τα είδη. Το τραγούδι μπορούσε να γίνει χορός, ο χορός μπορούσε να γίνει εικόνα, η εικόνα μπορούσε να γίνει θέατρο. Κάποια τραγούδια της, όπως το Blonde και το La Marquise, χρησιμοποιήθηκαν και στο The Pillow Book του Peter Greenaway, ένα φιλμ που επίσης αντιμετωπίζει το σώμα σαν επιφάνεια γραφής, σαν τόπο τέχνης και επιθυμίας.
Το 2014 χορογράφησε και συνυπέγραψε το RE-VUe, ενώ το 2018 δημιούργησε το Per au travers με δύο χορευτές. Ακόμη και στα τελευταία χρόνια της καλλιτεχνικής της ζωής, συνέχισε να δουλεύει σαν άνθρωπος που δεν είχε τελειώσει με τη σκηνή. Όσοι τη γνώριζαν μιλούσαν για μια καλλιτέχνιδα με χιλιάδες σχέδια, με το βλέμμα στραμμένο ταυτόχρονα στον χορό, το θέατρο, τη ζωγραφική και τη μουσική.
Η τελευταία δημόσια εικόνα που μένει από εκείνη είναι ίσως πιο κοντά στην αλήθεια της από το ίδιο το ποπ hit. Το 2020, μετά την πρώτη έξοδο από την πανδημία, εμφανίστηκε στην περφόρμανς Le Souffle court στην πλάκα των Olympiades, στο Παρίσι. Τραγούδησε πάνω σε έναν αεραγωγό, με μια φωνή που έμοιαζε να έρχεται από το στομάχι, όπως θυμήθηκαν φίλοι και συνεργάτες της. Ήταν μια εικόνα απλή και δυνατή: μια γυναίκα που δεν ξεχώριζε την τέχνη από τη ζωή.
Η Guesch Patti θα μείνει στη μαζική μνήμη για το Étienne. Όμως το Étienne δεν ήταν παρέκκλιση από τη διαδρομή της. Ήταν η στιγμή που όλα όσα ήδη ήταν ,χορεύτρια, performer, γυναίκα της σκηνής, σώμα με τεχνική και πρόκλησηέγιναν για λίγο ποπ φαινόμενο. Δεν τραγούδησε απλώς ένα από τα πιο ερωτικά τραγούδια των 80s. Το χόρεψε σαν σκάνδαλο.
με στοιχεία από Le Monde
