Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, με πρωταγωνιστές τους Ματ Ντέιμον, Αν Χάθαγουεϊ και Τομ Χόλαντ, είναι διαθέσιμη από σήμερα στις κινηματογραφικές αίθουσες, με το BBC να επισημαίνει μερικά από τα βασικά στοιχεία που αξίζει να γνωρίζετε για την ταινία.
Ένα πράγμα που μπορεί να μην είχε σκεφτεί κάποιος πριν δει την «Οδύσσεια» είναι το εξής: μέσα στον Δούρειο Ίππο πρέπει να υπήρχε μια αφόρητη δυσοσμία. Στην ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν, κανένα στοιχείο δεν θεωρείται ασήμαντο και καμία σκηνή δεν είναι υπερβολικά μεγάλη. Πρόκειται για ένα έργο μεγάλης κλίμακας και φιλοδοξίας.
Πρόκειται για μία από τις πιο χαρακτηριστικές ταινίες του Κρίστοφερ Νόλαν. Ο Οδυσσέας εντάσσεται στη σειρά των ηθικά σύνθετων ηρώων του σκηνοθέτη, από τον Μπάτμαν που αναζητά δικαιοσύνη μέχρι τον Οπενχάιμερ, τον άνθρωπο που βασανίζεται από τις συνέπειες της δημιουργίας της ατομικής βόμβας.
Το ομηρικό έπος ταιριάζει επίσης, με την προτίμηση του Νόλαν στις μη γραμμικές, πολυεπίπεδες αφηγήσεις. Η «Οδύσσεια» κινείται με ευελιξία μπρος και πίσω στον χρόνο, αφηγούμενη το σχεδόν δεκαετές ταξίδι του Οδυσσέα προς την επιστροφή του στην Ιθάκη, μετά τη νίκη του στον Τρωικό Πόλεμο.
Η αναμονή για την ταινία έμοιαζε τόσο μεγάλη όσο και το ίδιο το ταξίδι του Οδυσσέα, σχολιάζει το BBC, υπενθυμίζοντας πως τα εισιτήρια κυκλοφόρησαν έναν χρόνο πριν, όμως πλέον κάθε θεατής μπορεί να δει τη δημιουργία του Κρίστοφερ Νόλαν, έχοντας κατά νου τα σημαντικότερα σημεία από το θεαματικό και ταυτόχρονα στοχαστικό δράμα του.
1. Ένας ήρωας που μαγνητίζει
Όποιον ρόλο κι αν υποδύεται ο Ματ Ντέιμον, πάντα μπορεί κανείς να διακρίνει τη σκέψη πίσω από τις κινήσεις των χαρακτήρων του. Στην «Οδύσσεια» βρίσκεται στην καλύτερη εκδοχή του, συνδυάζοντας τη δράση και τον εσωτερικό προβληματισμό, ως Οδυσσέας ένας θνητός που συνομιλεί με θεούς και τέρατα και ορισμένες φορές συμπεριφέρεται σαν να έχει και ο ίδιος θεϊκή μορφή. Πολεμιστής που δεν διστάζει να βυθίσει το σπαθί του στον εχθρό, ο Οδυσσέας καλείται τελικά να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των αποφάσεων που μοιάζουν να ανήκουν σε θεό και καθορίζουν την τύχη των ανδρών που διοικεί. Δεν βρίσκεται πάνω από το ψέμα. Ο Ντέιμον σηκώνει το βάρος τόσο της δράσης όσο και των ηθικών διλημμάτων της ταινίας και παραμένει καθηλωτικός σε κάθε στροφή της ιστορίας.
2. Μεγάλες σκηνές δράσης
Με τη μία εντυπωσιακή σκηνή δράσης να διαδέχεται την άλλη, ο Νόλαν χρησιμοποιεί τις κάμερες IMAX για να αποδώσει το μέγεθος του ταξιδιού του Οδυσσέα αλλά και την αδυναμία των θνητών απέναντι στους θεούς. Σύμφωνα με όσα αναφέρει το BBC, μεγάλο μέρος της ταινίας εκτυλίσσεται σε μία γαλάζια θάλασσα, με ανοιχτό ορίζοντα και τεράστιους βράχους που επισκιάζουν το πλοίο του Οδυσσέα και των ανδρών του. Η εμπειρία είναι τόσο καθηλωτική, ώστε ο θεατής αισθάνεται σαν να βρίσκεται μαζί τους πάνω στο σκάφος. Οι μεγάλες σκηνές δράσης είναι εξίσου εντυπωσιακές, με κάθε μάχη να είναι σχολαστικά σχεδιασμένη. Η δύναμή τους γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή ο Νόλαν βασίστηκε σε πρακτικά εφέ, περιορίζοντας στο ελάχιστο τη χρήση CGI.
3. Ένα καστ γεμάτο αστέρες
Ο Νόλαν έχει συγκεντρώσει ένα καστ κορυφαίων ηθοποιών, πρόθυμων να αναλάβουν μικρότερους ρόλους για χάρη του. Δίπλα στον Οδυσσέα, οι χαρακτήρες τους έχουν περιορισμένη παρουσία, όμως όλοι ερμηνεύονται με πάθος. Η Αν Χάθαγουεϊ ξεχωρίζει ως Πηνελόπη, η σύζυγος του Οδυσσέα, η οποία απέχει πολύ από το στερεότυπο της υπομονετικής και παθητικής συζύγου. Ως μία διορατική βασίλισσα περικυκλωμένη από μνηστήρες που διεκδικούν τον θρόνο, εκφράζει την οργή της για την επικίνδυνη κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Παράλληλα ξεχωρίζει και ο ρόλος του Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχου, του γιου που ενηλικιώνεται. Ο Τζον Λεγκουιζάμο, όμως, συγκινεί ως ο τυφλός χοιροβοσκός που παραμένει πιστός στον Οδυσσέα. Ο Ρόμπερτ Πάτινσον δίνει στον Αντίνοο, τον βασικό μνηστήρα της Πηνελόπης, έναν χαρακτήρα αλαζονικό και πανούργο, ενώ η Σαμάνθα Μόρτον είναι ανατριχιαστική ως η μάγισσα Κίρκη. Η Ζεντάγια εμφανίζεται με ηρεμία στον ρόλο της συμπονετικής θεάς Αθηνάς.
4. Μια «ηχηρή» αφήγηση
Στην περίπλοκη αφηγηματική δομή του Νόλαν, οι αναδρομές στο παρελθόν προκύπτουν μέσα από αναμνήσεις και ιστορίες που μεταφέρονται από στόμα σε στόμα, μέχρι το ίδιο το όριο ανάμεσα στην ιστορία και την πραγματικότητα να μοιάζει αβέβαιο. Παρουσιάζοντας ένα σταθερό ξεκίνημα με ορισμένες βαριές επεξηγήσεις στους διαλόγους, ο ρυθμός δεν χάνει την ένταση του και η υπόλοιπη τρίωρη διάρκεια περνά γρήγορα. Στο τέλος, υπάρχει ένα ισχυρό ηθικό μήνυμα. Ο νόμος του Δία, προσαρμοσμένος στη σύγχρονη εποχή ως η αρχή ότι πρέπει να συμπεριφερόμαστε στους άλλους όπως θα θέλαμε να μας συμπεριφέρονται, αποτελεί βασικό θέμα της ταινίας. Η ταινία αντανακλά ξεκάθαρα τις ανησυχίες του σημερινού κόσμου, καθώς ο Οδυσσέας κοιτάζει έναν πολιτισμό σε ερείπια που πρέπει να ξαναχτιστεί και θυμίζει πως οι ήρωες πρέπει να είναι όχι μόνο γενναίοι αλλά και ειλικρινείς.
5. Ανταποκρίνεται τελικά στη μεγάλη αναμονή;
Είναι εύκολο να παρασυρθεί κανείς από το τεράστιο μέγεθος του θεάματος. Ωστόσο, είναι επίσης, αλήθεια ότι η δράση μπορεί να περιορίσει τον συναισθηματικό αντίκτυπο της ιστορίας, ο οποίος εμφανίζεται σταδιακά και γίνεται ισχυρότερος αργότερα. «Το Oppenheimer παραμένει από τις πιο ολοκληρωμένες ταινίες του Νόλαν. Η Οδύσσεια φαίνεται πλούσια, γεμάτη «μαγεία» και ανθρωπιά, δημιουργώντας την επιθυμία να τη δει κανείς ξανά» καταλήγει το BBC.
Με πληροφορίες από BBC