Τριάντα χρόνια αφότου τα πρώτα απολιθώματα του Homo antecessor άλλαξαν τις αντιλήψεις για τους πρώτους κατοίκους της Ευρώπης, οι αρχαιολόγοι πρόσθεσαν ένα ακόμη κεφάλαιο στην ιστορία με βάση ευρήματα στην Ισπανία.
Κατά τη διάρκεια της ανασκαφικής περιόδου του 2026 στη Γκραν Ντολίνα, στα βουνά Αταπουέρκα της Ισπανίας, οι ερευνητές ανακάλυψαν 24 νέα ανθρώπινα απολιθώματα από το στρώμα «Αουρόρα».
Τα ευρήματα παρέχουν στους επιστήμονες την πιο ολοκληρωμένη εικόνα μέχρι σήμερα για μια ομάδα Homo antecessor που ζούσε πριν από περίπου 850.000 χρόνια.
Τι εντόπισαν οι ανασκαφές στην Ισπανία
Τα τελευταία ευρήματα αυξάνουν τον ελάχιστο αριθμό γνωστών ατόμων από την τοποθεσία σε 13 έως 15. Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά τον αριθμό των ενηλίκων. Οι προηγούμενες συλλογές απολιθωμάτων περιλάμβαναν κυρίως παιδιά και εφήβους, γεγονός που περιόριζε τις μελέτες σχετικά με την ηλικιακή δομή της ομάδας. Το νέο υλικό περιλαμβάνει τουλάχιστον έξι ενήλικες, προσφέροντας στους ερευνητές μια πολύ ευρύτερη εικόνα του πληθυσμού.
Πολλά από τα οστά που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα φέρουν σημάδια κοπής που προκλήθηκαν κατά την επεξεργασία των σωμάτων μετά το θάνατο. Παρόμοια σημάδια που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια προηγούμενων ανασκαφών έδειξαν ότι ο Homo antecessor είχε καταφύγει στον κανιβαλισμό στη Γκραν Ντολίνα. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι οι ενήλικες υπέστησαν την ίδια μεταχείριση με τα νεότερα μέλη της ομάδας.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι το μεγαλύτερο δείγμα παρέχει μια καλύτερη εικόνα της καθημερινής ζωής και της κοινωνικής δομής. Με τους ενήλικες να εκπροσωπούνται πλέον καλύτερα, οι επιστήμονες διαθέτουν μια πιο ισχυρή βάση για τη μελέτη της ανάπτυξης, του σωματικού σχήματος, της ηλικιακής κατανομής και της συμπεριφοράς σε μία από τις παλαιότερες ανθρώπινες ομάδες της Ευρώπης.
Οι ανασκαφές επανήλθαν φέτος στο στρώμα «Αουρόρα», την ίδια αποθέση όπου ανακαλύφθηκαν τα πρώτα απολιθώματα του Homo antecessor στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Οι εργασίες επικεντρώθηκαν σε μια μικρή μόνο περιοχή, ωστόσο ανθρώπινα λείψανα εμφανίστηκαν σχεδόν αμέσως. Τέσσερα απολιθώματα ανακαλύφθηκαν μέσα στις πρώτες ημέρες, ενώ ακολούθησαν και άλλα κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης περιόδου.
Η νέα συλλογή περιλαμβάνει τμήμα του κροταφικού οστού ενός κρανίου, σπονδύλους του αυχένα και της κάτω μέσης, οστά δακτύλων χεριών και ποδιών, τρία δόντια, καθώς και θραύσματα διαφόρων μακρών οστών. Οι αρχαιολόγοι ανέσυραν επίσης την πρώτη ωλένη που έχει βρεθεί ποτέ στη Γκραν Ντολίνα. Ανακαλύφθηκαν επίσης θραύσματα της κνήμης και του μηρού. Τα περισσότερα οστά είναι σπασμένα σε μικρά κομμάτια, αν και το καθένα προσθέτει νέες πληροφορίες για ένα είδος γνωστό από περιορισμένο υλικό.
Οι έρευνες γύρω από τον Homo antecessor
Οι ερευνητές μελετούν τώρα τα λείψανα λεπτομερώς. Ελπίζουν ότι η μεγαλύτερη συλλογή θα απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με το αν οι ενήλικες και τα παιδιά έτυχαν διαφορετικής μεταχείρισης μετά το θάνατο, πώς συνέβαιναν τα επεισόδια κανιβαλισμού και πώς ζούσαν μαζί οι ομάδες του Homo antecessor.
Η ανασκαφή απέδωσε επίσης λίθινα εργαλεία κατασκευασμένα από πυριτόλιθο, χαλαζίτη, ψαμμίτη και χαλαζία. Στο ίδιο στρώμα βρέθηκαν οστά ζώων από ύαινες, κάστορες, ελάφια, βοοειδή, άλογα και ρινόκερους. Αυτά τα ευρήματα συμβάλλουν στην αναπαράσταση του περιβάλλοντος όπου ζούσε και κυνηγούσε ο Homo antecessor.
Η Γκραν Ντολίνα ξεχωρίζει επειδή ανθρώπινα απολιθώματα, λίθινα εργαλεία και υπολείμματα ζώων βρίσκονται μαζί στις ίδιες αποθέσεις. Αυτό επιτρέπει στους αρχαιολόγους να ανακατασκευάσουν έναν χώρο ανθρώπινης κατοίκησης που χρονολογείται από 850.000 χρόνια πριν με ασυνήθιστη λεπτομέρεια και να ανακαλύψουν πώς μερικοί από τους πρώτους ανθρώπους της Ευρώπης έβρισκαν τροφή, χρησιμοποιούσαν πρώτες ύλες και ζούσαν ως ομάδα.
Η περιοχή που ανασκάφηκε πρόσφατα έχει ήδη εμπλουτίσει το αρχείο απολιθωμάτων του Homo antecessor. Οι μελλοντικές ερευνητικές περιόδους αναμένεται να προσθέσουν περισσότερα οστά και να βοηθήσουν στην απάντηση μακροχρόνιων ερωτημάτων σχετικά με τη βιολογία, τη διατροφή, τη δομή του πληθυσμού και τη συμπεριφορά ορισμένων από τους πρώτους ανθρώπους που εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη.
Με πληροφορίες από IPHES-CERCA και Archaeology News Online Magazine
