Έχοντας πλέον καθιερωθεί ως ο μοναδικός πολιτιστικός θεσμός του ακριτικού νησιού, με κεντρικό θεματικό άξονα «Εκσκαφή / Ανασκαφή», το 6ο Kournos Music Festival, σε καλλιτεχνική επιμέλεια της λημνιακής καταγωγής μεσοφώνου Αναστασίας Κότσαλη και της υψιφώνου Λητώς Μεσσήνη, συνιδρυτριών της Ομάδας Μουσικού Θεάτρου Ραφή, παρουσιάζει ένα πρόγραμμα πολυσχιδών δράσεων που ξεδιπλώνεται σε εμβληματικούς και ξεχασμένους τόπους του νησιού: από την εγκαταλελειμμένη ντισκοτέκ Sunrise, στη μέση του πουθενά, και το πρώην εργοστάσιο ηλεκτρικών κουβερτών Dream, έως τον αρχαιολογικό χώρο της Ηφαιστίας, τον Προϊστορικό Οικισμό Μύρινας και τα εγκαταλελειμμένα Λουτρά Θέρμων.
«Στη φετινή θεματική, οι μουσικές και εικαστικές στάσεις μετατρέπονται σε εργαλεία εξερεύνησης. Η ιδέα διαμορφώθηκε από την ανάγκη μας να βουτήξουμε στο αρχιτεκτονικό και συναισθηματικό αποτύπωμα του τελευταίου αιώνα στη Λήμνο: από τα βουβά κελύφη των εγκαταλελειμμένων ντισκοτέκ, τα παλιά ιαματικά λουτρά και τις βιομηχανικές μονάδες, μέχρι τις ιστορίες των ανθρώπων και τις μνήμες που παραμένουν ζωντανές. Επιχειρούμε έτσι να φωτίσουμε τις πολύπλοκες διαδρομές της συλλογικής μνήμης, του βάρους και του χρέους απέναντι στην ιστορία του τόπου», σημειώνουν η Αναστασία Κότσαλη και η Λητώ Μεσσήνη.
Η φετινή διοργάνωση, που πραγματοποιείται από τις 2 έως τις 17 Αυγούστου με ελεύθερη είσοδο, περιλαμβάνει δράσεις για διαφορετικές ηλικίες, σχεδιασμένες ειδικά για το Kournos Music Festival, με τη συμμετοχή διακεκριμένων Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών, όπως η Έλλη Πασπαλά, ο Adriano Adewale και ο Νίκος Βελιώτης. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης η παιδική όπερα «Σκάβοντας τη θάλασσα», που βραβεύτηκε με το έπαθλο Ernst von Siemens Musikstiftung, καθώς και το εικαστικό έργο του Κωνσταντίνου Βήτα σε συνεργασία με τον οργανισμό Polygreen Culture and Art Initiative (PCAI), το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά μετά την παρουσίασή του στο «πι», το ιστορικό Παβιγιόν Πικιώνη στους Δελφούς.
Στο πλαίσιο των φετινών δράσεών του, το Kournos Music Festival αφιερώνει μεγάλο μέρος του προγράμματός του στα 100 χρόνια από την ανακάλυψη της αρχαίας Ηφαιστίας, της μεγαλύτερης και παλαιότερης –κατά τους ιστορικούς χρόνους– πόλης της Λήμνου (1000 π.Χ.-1200 μ.Χ.). «Για εμάς, ο τόπος δεν λειτουργεί απλώς ως ένα παθητικό σκηνικό, αλλά ως ενεργός συνδιαμορφωτής της καλλιτεχνικής πράξης. Το σύνολο σχεδόν των δράσεων σχεδιάζεται ειδικά και αποκλειστικά για το φεστιβάλ (site-specific), συνομιλώντας με τα ίχνη της Λήμνου. Κάθε σημείο επιλέγεται επειδή η ίδια η ιστορία και η ατμόσφαιρά του καθοδηγούν τη μουσική και τη δραματουργία. Μια σχέση οργανική, που διαρκώς μετεξελίσσεται. Τα σημεία καθοδηγούν τη μουσική δραματουργία και τούμπαλιν».
Πέρα από την ανάδειξη των χώρων, το φεστιβάλ αναζητά νέους τρόπους να αφηγηθεί τις αλλαγές και τις εντάσεις που διαμορφώνουν την ταυτότητα της Λήμνου. «Αναζητούμε έναν ουσιαστικό επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας του νησιού. Αναρωτιόμαστε πώς ήταν η ζωή στη Λήμνο πριν από την έλευση του τουρισμού και πώς αλλάζει η καθημερινότητα των ανθρώπων της γης, της κτηνοτροφίας και της θάλασσας καθώς το Βόρειο Αιγαίο μεταμορφώνεται ραγδαία. Κόντρα στην απειλή της αδράνειας και της αλλοίωσης του νησιού, το φεστιβάλ προτείνει την τέχνη ως μέσο αντίστασης, συλλογικής συνείδησης και διεκδίκησης του δημόσιου χώρου».
Το φετινό πρόγραμμα του Kournos Music Festival ξεκίνησε στην ερημωμένη ντισκοτέκ Sunrise, όπου παρουσιάστηκε η πρωτότυπη μουσική performance «Να θυμάσαι τι είσαι», εμπνευσμένη από τη ζωή και τη δράση του Λημνιού αρχαιοδίφη Giovanni d’Athanasi, με τη συμμετοχή του συνθέτη και beatboxer Γιώργου Γαργάλα, του τρίο Sibilima (Καλλιόπη Μητροπούλου: βιολί, Στέλιος Παπαναστάσης: βιόλα, Γιώργος Ταμιωλάκης: βιολοντσέλο) και των λυρικών τραγουδιστριών Λητώς Μεσσήνη και Αναστασίας Κότσαλη. Ακολούθησαν η παρουσίαση του πολυεπίπεδου οπτικοακουστικού έργου «Το όνειρο της Heidi» στο εργοστάσιο ηλεκτρικών κουβερτών Dream, σε σύλληψη και σύνθεση της ομάδας GNOUS! (Μιχάλης Μοσχούτης, Βασίλης Τζαβάρας, Ερατώ Τζαβάρα), καθώς και η παρουσίαση της παράστασης «Φιλοκτήτης» του Χάινερ Μίλερ στον αρχαιολογικό χώρο Καβειρίου, σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ευκλείδη, με εικαστική εγκατάσταση του Πέτρου Τουλούδη και ερμηνευτές τους Σίμο Κακάλα, Θανάση Ακκοκαλίδη και Πύρρο Θεοφανόπουλο.
Το πρόγραμμα των επόμενων ημερών περιλαμβάνει τις εξής δράσεις:
Στις 7 και 8 Αυγούστου στις 21:00, στον Προϊστορικό οικισμό Μύρινας, η Έλλη Πασπαλά συμπράττει με την ανερχόμενη συνθέτρια Λίνα Ζάχαρη και τους resident καλλιτέχνες του Kournos Music Festival, Κωνσταντίνο Ζιγκερίδη (ακορντεόν) και Στέλιο Παπαναστάση (βιόλα), για τη μουσικοεικαστική δράση «Λωτοφάγοι ή Η ευθύνη». Σημείο αναφοράς της δράσης παραμένει το εμβληματικό «Νησί των Λωτοφάγων» (1990) του συνθέτη Στάμου Σέμση, σε ποίηση Βασίλη Νικολαΐδη, που σφραγίστηκε από την ερμηνεία της Έλλης Πασπαλά. Η παραγωγή πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος του θεσμού του υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2026».
Στις 10 Αυγούστου, στον Αρχαιολογικό χώρο Ηφαιστίας Λήμνου, δίπλα στη θάλασσα, λίγο πριν από τη δύση του ηλίου, θα παρουσιαστεί η πολυμεσική όπερα «Digging / Sea (Σκάβοντας τη θάλασσα)», αποτέλεσμα του διεθνούς Open Call σύνθεσης έργου νέας μουσικής για παιδιά και εφήβους που διοργάνωσε το Kournos Music Festival σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου. Η δράση τιμήθηκε με το έπαθλο του διεθνούς ιδρύματος Ernst von Siemens Musikstiftung. Εμπνευσμένο από την ανασκαφική εμπειρία της αρχαίας Ηφαιστίας, το πρωτότυπο αυτό έργο, σε σύνθεση του Ιωάννη Παναγιώτου, λιμπρέτο του Ορφέα ντε Κορμπιέρ-Καλέση και εικαστική εγκατάσταση της Βενέτας Αδαμίδη, αναδεικνύει τη νεότερη ιστορία της Λήμνου. Συμμετέχουν: Κωνσταντίνος Ζιγκερίδης (μπαγιάν), Στέφανος Πουργιανός (τοξωτός ταμπουράς) και Βασίλης Καβάγιας (τενόρος). Όπως κάθε χρόνο, η σύνθεση θα εκδοθεί στο πλαίσιο της «Μουσικής Βιβλιοθήκης για τη Λήμνο» που σχεδιάζει το Kournos Music Festival, ενώ τα έσοδα από τις πωλήσεις θα διατεθούν εξ ολοκλήρου στην Παιδική Χορωδία Λήμνου, στηρίζοντας έμπρακτα τη μουσική εκπαίδευση των παιδιών του νησιού.
Στις 11 Αυγούστου στις 21.00, στα εγκαταλελειμμένα Λουτρά Θέρμων, θα παρουσιαστεί το πολυεπίπεδο site-specific έργο «Therma», μια ζωντανή ηχητική εγκατάσταση του συνθέτη και sound designer Νίκου Βελιώτη σε συνεργασία με το πολυφωνικό ελληνοαγγλικό σχήμα Alkanna Graeca (Αλεξάνδρα Αχιλλέα, Dunja Botic, Ειρήνη Αραμπατζή). Στο πλαίσιο της δράσης, το φεστιβάλ συνεργάζεται με το Ινστιτούτο Medina και την Ανεμόεσσα για ένα ενημερωτικό εργαστήριο για ενηλίκους με θέμα το νερό.
Στις 13 Αυγούστου στις 21.00, στον οικισμό Βάρος, στην καρδιά της Λήμνου, θα παρουσιαστεί η site-specific μουσική περφόρμανς «Ο Φοίνικας», ένα αφιέρωμα στα χαμένα ιστορικά θερινά σινεμά του νησιού. Η δράση, σε σύλληψη και καλλιτεχνική επιμέλεια του Kournos Music Festival, φέρνει στη σκηνή τον Βραζιλιάνο περκασιονίστα Adriano Adewale, τον κρουστό Κώστα Αργυρόπουλο και την υψίφωνο Μαριλένα Στριφτόμπολα. Σε διάλογο με τη φετινή θεματική του φεστιβάλ, «Εκσκαφή / Ανασκαφή», οι τρεις καλλιτέχνες παρουσιάζουν μια υβριδική σκηνική πρόταση, όπου τα κρουστά και η slam poetry συναντούν τη σύγχρονη λόγια μουσική μέσα από θραύσματα ήχων, ρυθμών και μνήμης.
Στις 17 Αυγούστου, στο Μουσείο Ναυτικής Παράδοσης και Σπογγαλιείας Νέας Κούταλης - Καρνάγιο, θα φιλοξενηθεί η έκθεση των εικαστικών έργων του σημαντικού μουσικού Κωνσταντίνου Βήτα, «Ο Χώρος και η Μνήμη». Πρόκειται για μια προσωπική του «κατάδυση-εκσκαφή» πάνω σε άγνωστα ποιήματα του Νίκου-Αλέξη Ασλάνογλου, στην πρώτη παρουσίασή της μετά την περσινή έκθεση στο «πι», το ιστορικό Παβιγιόν Πικιώνη στους Δελφούς, στο πλαίσιο του θεσμού του ΥΠΠΟ «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός 2025». Έπειτα από μια περιπατητική διαδρομή στο προσφυγικό χωριό, θα ακολουθήσει pocket συναυλία της ανερχόμενης βιολονίστριας Ειρήνης Κρικώνη, στο εγκαταλελειμμένο Καρνάγιο του λιμανιού, ανάμεσα στα κελύφη των πλοίων, αφιερωμένη στον διάλογο των έργων με το Μουσείο.
Τον Νοέμβριο του 2026, το Kournos Music Festival συνεχίζει τη δράση του στη Μύρινα με το δωρεάν διεθνές masterclass «Digging / Sea (Σκάβοντας τη θάλασσα)», σε επιμέλεια της χορογράφου Χαράς Κότσαλη και του πιανίστα και συνθέτη Αντώνη Ανισέγκου. Το σεμινάριο, αφιερωμένο στον δημιουργικό αυτοσχεδιασμό μουσικής και χορού, είναι εμπνευσμένο από τη θεματική της Ηφαιστίας.
Όλες οι εκδηλώσεις του Kournos Music Festival είναι με ελεύθερη είσοδο.
