Πριν γίνει καλτ ταινία για μια νεότερη γενιά, το «Practical Magic» ήταν για τη Σάντρα Μπούλοκ μια μικρή πληγή. Όχι επειδή η ίδια δεν πίστευε στην ταινία, αλλά επειδή η υποδοχή της, το 1998, την έκανε να νιώσει πως είχε κάνει κάτι λάθος. Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά, λίγο πριν βγει το «Practical Magic 2» στους κινηματογράφους, η Μπούλοκ και η Νικόλ Κίντμαν ξανακοιτούν εκείνη την πρώτη αντίδραση από μια πολύ διαφορετική θέση: όχι ως αποτυχία, αλλά ως έργο που άργησε να συναντήσει το κοινό του.
Η Μπούλοκ θυμήθηκε τις πρώτες συνεντεύξεις για την ταινία ως σκληρή εμπειρία. Το «Practical Magic», είπε, δεν είχε γίνει δεκτό καλά επειδή θεωρήθηκε υπερβολικό, πολύ μαγισσίστικο, πολύ γυναικείο και με πάρα πολλές αλλαγές ύφους. Σήμερα, αυτό ακούγεται λιγότερο σαν κριτική και περισσότερο σαν διάγνωση εποχής. Η ταινία είχε δύο μεγάλες σταρ, μάγισσες, αδελφική αγάπη, ρομαντική κομεντί, πένθος, κατάρα, γυναικεία συγγένεια, λίγο τρόμο, λίγο μελόδραμα και αρκετή μαγεία για να μην ξέρει η βιομηχανία πού να την κατατάξει.
Το 1998, αυτή η μίξη θεωρήθηκε πρόβλημα. Η ταινία πήρε μικτές κριτικές και κινήθηκε μέτρια εισπρακτικά. Με τα χρόνια, όμως, βρήκε ακριβώς το κοινό που δεν είχε βρει τότε στις αίθουσες. Νεότεροι θεατές την ανακάλυψαν μέσα από αποσπάσματα στα κοινωνικά δίκτυα, προβολές για το Χάλογουιν, φανατικές επαναλήψεις και μια ολόκληρη πολιτισμική αλλαγή γύρω από τη φιγούρα της μάγισσας.
Η ίδια η Μπούλοκ λέει ότι για χρόνια κουβαλούσε ντροπή για την ταινία. Σκεφτόταν όσα είχαν γραφτεί και ειπωθεί τότε και ένιωθε σχεδόν την ανάγκη να απολογηθεί: πίστευε, όπως λέει, ότι είχαν κάνει κάτι ωραίο. Σήμερα βλέπει τα πράγματα αλλιώς. Δεν είχαν κάνει λάθος. Ίσως το «Practical Magic» να χρειαζόταν απλώς χρόνο. Ίσως να είχε έρθει 28 χρόνια και κάτι πιο νωρίς από όσο έπρεπε.
Η ταινία δεν επανέρχεται μόνο επειδή το Χόλιγουντ ανακυκλώνει παλιές επιτυχίες. Επανέρχεται επειδή άλλαξε το βλέμμα πάνω στο υλικό της. Η λέξη «μάγισσα», που κάποτε κουβαλούσε σχεδόν αυτόματα αρνητικό φορτίο, έχει περάσει τα τελευταία χρόνια σε άλλη πολιτισμική χρήση: αυτοπροσδιορισμός, κοινότητα, γυναικεία δύναμη, τελετουργία, αισθητική, κουλτούρα θαυμαστών, ποπ φεμινισμός. Η Μπούλοκ το αναγνωρίζει ανοιχτά: σήμερα υπάρχουν άνθρωποι που διεκδικούν τη λέξη και λένε «είμαι μάγισσα και είμαι περήφανη».
Για την Κίντμαν, η δεύτερη ζωή της ταινίας ήρθε σχεδόν σαν έκπληξη. Άνθρωποι άρχισαν να της λένε ότι το «Practical Magic» είναι η αγαπημένη τους ταινία από όσες έχει κάνει. Και ξαφνικά, εκείνο που κάποτε έμοιαζε αμήχανη παρένθεση έγινε σημείο αναγνώρισης. Η Σάλι και η Τζίλιαν Όουενς, οι δύο αδελφές μάγισσες που υποδύονται η Μπούλοκ και η Κίντμαν, δεν έμειναν απλώς ως χαρακτήρες μιας ρομαντικής φαντασίας των τέλους της δεκαετίας του ’90. Έγιναν μέρος μιας μεγαλύτερης ποπ μνήμης για τη γυναικεία συγγένεια, την απώλεια, την επιβίωση και το δικαίωμα μιας γυναίκας να είναι λίγο αλλόκοτη χωρίς να ζητά συγγνώμη.
Η συνέχεια, που εμπνέεται από το μυθιστόρημα «The Book of Magic» της Άλις Χόφμαν, φέρνει πίσω τη Μπούλοκ και την Κίντμαν στους ρόλους των αδελφών Όουενς και ανοίγει την ιστορία στη νεότερη γενιά της οικογένειας, με την Τζόι Κινγκ και τη Μέισι Γουίλιαμς ως Κάιλι και Αντόνια. Η Μπούλοκ λέει ότι, πριν προχωρήσει στο νέο κεφάλαιο, κάθισε με τα παιδιά της και τους φίλους τους για να ξαναδεί την πρώτη ταινία με φρέσκο βλέμμα. Ήθελε να καταλάβει τι έβλεπε εκεί μια γενιά που δεν κουβαλούσε το βάρος της παλιάς υποδοχής.
Υπάρχει κάτι πολύ ωραίο σε αυτή την καθυστερημένη δικαίωση. Δύο γυναίκες που το 1998 πρωταγωνίστησαν σε μια ταινία η οποία θεωρήθηκε υπερβολική, παράξενη, μπερδεμένη ή πολύ γυναικεία, επιστρέφουν τώρα όχι για να την υπερασπιστούν αμυντικά, αλλά για να εισπράξουν αυτό που τότε δεν τους δόθηκε: την αναγνώριση ότι η ταινία είχε δει κάτι πριν το δει η εποχή της.
Το «Practical Magic» δεν έγινε καλτ επειδή ήταν τέλειο. Έγινε καλτ επειδή κράτησε κάτι που η αρχική του υποδοχή δεν μπόρεσε να διαβάσει: την ανάγκη για ιστορίες όπου οι γυναίκες δεν είναι μόνο ερωμένες, μητέρες ή θύματα, αλλά αδελφές, μάγισσες, κληρονόμοι, σώματα με μυστικά, πένθος, δύναμη και λίγο χάος. Αυτό που κάποτε έμοιαζε υπερβολικό είναι σήμερα ακριβώς το σημείο του ενδιαφέροντος.
Γι’ αυτό και η επιστροφή της Μπούλοκ και της Κίντμαν έχει μεγαλύτερο βάρος από μια απλή συνέχεια. Είναι η στιγμή που μια παλιά κινηματογραφική αμηχανία ξαναγράφεται ως ποπ μνήμη. Η ντροπή γίνεται καλτ δικαίωση. Και οι μάγισσες που κάποτε περίσσευαν επιστρέφουν ακριβώς επειδή περίσσευαν.
Με στοιχεία από Associated Press
