Το «Prima Facie» ξεκίνησε ως ένας μονόλογος χτισμένος πάνω σε ένα μόνο σώμα. Μία γυναίκα, μία ιστορία, μία φωνή που έφερνε το κοινό μέσα στην εμπειρία της Τέσα Ένσλερ, μιας επιτυχημένης συνηγόρου υπεράσπισης που αναλαμβάνει άνδρες κατηγορούμενους για σεξουαλικές επιθέσεις, μέχρι τη στιγμή που η ίδια βιάζεται από συνάδελφό της και αναγκάζεται να αντιμετωπίσει το ίδιο σύστημα από την άλλη πλευρά.
Τώρα το θεατρικό έργο της Σούζι Μίλερ περνά στον κινηματογράφο, με τη Σίνθια Ερίβο στον κεντρικό ρόλο και τη Σουζάνα Γουάιτ στη σκηνοθεσία. Η ταινία έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο.
Το έργο έχει ήδη διανύσει μια ασυνήθιστη διαδρομή. Η παραγωγή του West End με την Τζόντι Κόμερ το 2022 κέρδισε τα βραβεία Olivier Καλύτερου Νέου Θεατρικού Έργου και Καλύτερης Ηθοποιού, ενώ η Κόμερ απέσπασε και Tony όταν το «Prima Facie» μεταφέρθηκε στο Broadway. Η μαγνητοσκοπημένη παράσταση έγινε ο τίτλος με τις περισσότερες προβολές στην ιστορία του National Theatre Live και έχει παρακολουθηθεί από περισσότερους από 1,2 εκατ. θεατές σε όλο τον κόσμο.
Η μετάβαση στον κινηματογράφο αλλάζει αναγκαστικά τη μορφή. Εκεί όπου η θεατρική εκδοχή στηριζόταν αποκλειστικά στην παρουσία μιας ηθοποιού, η ταινία ανοίγει τον κόσμο της Τέσα και δίνει σωματική παρουσία στους ανθρώπους που στη σκηνή υπήρχαν μόνο μέσα από τη δική της αφήγηση. Δίπλα στην Ερίβο εμφανίζεται ο Ντάνιελ Ινγκς, ενώ στο καστ συμμετέχουν επίσης ο Σάιμον Ράσελ Μπιλ και η Νόμα Ντουμεζουένι.
Η Ερίβο είπε στο Τορόντο ότι ελπίζει η ταινία να κρατήσει ανοιχτή τη συζήτηση γύρω από τη σεξουαλική βία και τον τρόπο με τον οποίο το σύστημα αντιμετωπίζει όσους την έχουν υποστεί. Στάθηκε ιδιαίτερα στη συμμετοχή του Ινγκς, λέγοντας ότι έχει σημασία οι άνδρες ηθοποιοί να είναι πρόθυμοι να συμμετέχουν σε τέτοιες ιστορίες, αντί να τις αντιμετωπίζουν ως αποκλειστικά «γυναικεία» υπόθεση.
Εδώ ακριβώς η Σούζι Μίλερ διευρύνει τη συζήτηση. Η συγγραφέας, που υπογράφει και το σενάριο, λέει ότι δεν αρκεί να μιλούν οι γυναίκες για όσα τους συμβαίνουν: χρειάζεται και οι άνδρες να αναλάβουν ενεργό ρόλο. «Είναι και ανδρικό πρόβλημα», είπε, καλώντας τους να καθοδηγούν νεότερους άνδρες και να συζητούν μαζί τους τις αποχρώσεις της συναίνεσης και της σεξουαλικότητας.
Για τη Σουζάνα Γουάιτ, η μεγάλη δυσκολία ήταν η μεταφορά ενός έργου που είχε ταυτιστεί τόσο έντονα με τη θεατρική του μορφή. Η τεράστια επιτυχία της παράστασης έκανε το εγχείρημα ακόμη πιο απαιτητικό, μέχρι που άρχισε να δουλεύει μαζί με τη Μίλερ πάνω στον τρόπο με τον οποίο η ιστορία μπορούσε να αποκτήσει κινηματογραφική κλίμακα χωρίς να χάσει τον πυρήνα της.
Μία από τις πρώτες μεγάλες κριτικές μετά την πρεμιέρα δείχνει ήδη πόσο δύσκολη είναι αυτή η μετάβαση. Ο Guardian θεωρεί ότι η κινηματογραφική εκδοχή χάνει μέρος από την ωμή ένταση του μονόλογου ακριβώς επειδή ανοίγει την ιστορία και μοιράζει το βάρος σε περισσότερους χαρακτήρες. Αναγνωρίζει την πειθαρχημένη ερμηνεία της Ερίβο, αλλά κρίνει ότι το υλικό ήταν ισχυρότερο στη σκηνή, όταν ολόκληρο το σύστημα περνούσε μέσα από ένα μόνο σώμα και μία φωνή.
Αυτό είναι τελικά και το πραγματικό στοίχημα του «Prima Facie» στον κινηματογράφο. Ένα έργο που έγινε φαινόμενο επειδή συγκέντρωνε τον νόμο, τον βιασμό, το βάρος της απόδειξης και την αμφιβολία μέσα στην εμπειρία μίας γυναίκας επιχειρεί τώρα να γίνει μεγαλύτερο και πιο πολυφωνικό.
Το ερώτημα δεν είναι πια αν η ιστορία μπορεί να συγκλονίσει ένα θέατρο· αυτό έχει ήδη αποδειχθεί. Είναι τι συμβαίνει όταν βγαίνει από τον μονόλογο και καλείται να σταθεί ως αυτόνομο κινηματογραφικό έργο.
Με στοιχεία από Reuters,The Guardian, National Theatre
