Η Ισπανία επέλεξε το «La bola negra» των Χαβιέρ Κάλβο και Χαβιέρ Αμπρόσι, των δύο δημιουργών που είναι γνωστοί ως Los Javis, για να την εκπροσωπήσει στην κατηγορία της Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας στα 99α Όσκαρ.
Η ταινία επικράτησε στη δεύτερη ψηφοφορία απέναντι στο «Los domingos» της Αλάουδα Ρουίθ δε Αθούα και στο «El ser querido» του Ροδρίγο Σορογκόγιεν. Την ανακοίνωση έκανε ο Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, ο τελευταίος Ισπανός σκηνοθέτης που έχει κερδίσει το συγκεκριμένο Όσκαρ, το 2005, με τη «Θάλασσα μέσα μου».
Το «La bola negra» δεν είναι ακόμη υποψήφιο για Όσκαρ. Είναι η επίσημη ισπανική συμμετοχή. Η Ακαδημία του Χόλιγουντ θα ανακοινώσει τον Δεκέμβριο τη μικρή λίστα των 15 ταινιών, ενώ οι πέντε τελικές υποψηφιότητες θα γίνουν γνωστές στις 21 Ιανουαρίου 2027. Η 99η τελετή των Όσκαρ θα πραγματοποιηθεί στις 14 Μαρτίου 2027.
Πίσω από την οσκαρική διαδρομή, όμως, υπάρχει μια πολύ πιο δυνατή ιστορία. Το «La bola negra» απλώνεται σε τρεις εποχές —1932, 1937 και 2017— και ενώνει τρεις ανδρικές ιστορίες γύρω από την ομοφυλοφιλία, την επιθυμία, την καταστολή και τη μνήμη. Στο κέντρο του φιλμ βρίσκεται η σκιά του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, όχι ως αφηρημένο εθνικό σύμβολο, αλλά ως σώμα, άνθρωπος και τραύμα της ισπανικής ιστορίας.
Το σενάριο αντλεί υλικό από τις σημειώσεις που είχε αφήσει ο Λόρκα για το ανολοκλήρωτο θεατρικό «La bola negra», αλλά και από το έργο «La piedra oscura» του Αλμπέρτο Κονεχέρο. Οι Los Javis έχουν επιμείνει από τις Κάννες ότι ο Λόρκα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν ιδέα ή χίμαιρα, αλλά σαν πραγματικός άνθρωπος που δολοφονήθηκε και του οποίου η κουίρ ταυτότητα δεν μπορεί να σβήνεται από τη μνήμη.
Η ταινία έχει ήδη σοβαρή διεθνή διαδρομή. Οι Κάλβο και Αμπρόσι κέρδισαν στις Κάννες το βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας, εξ ημισείας, ενώ το φιλμ πέρασε από το Telluride και το Τορόντο και θα προβληθεί στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, στην ενότητα Perlak, πριν από την εμπορική του κυκλοφορία στην Ισπανία.
Στο καστ βρίσκονται ο Guitarricadelafuente, ο Μιγκέλ Μπερναρντέου, ο Κάρλος Γκονσάλες, ο Μίλο Κίφες, η Λόλα Ντουένιας, η Πενέλοπε Κρουζ και η Γκλεν Κλόουζ. Η Κρουζ υποδύεται την τραγουδίστρια Νενέ Ρομέρο, ενώ η Κλόουζ εμφανίζεται ως ισπανίστρια, σε έναν ρόλο που συνδέεται με την κεντρική ιδέα της ταινίας: ότι η Ιστορία δεν είναι απλή γραμμή σε βιβλίο, αλλά άνθρωποι.
Η αμερικανική κυκλοφορία έχει ανατεθεί στο Netflix, που θα βγάλει την ταινία στις αίθουσες στις 16 Οκτωβρίου, πριν την ανεβάσει στην πλατφόρμα στις 2 Δεκεμβρίου. Παράλληλα, το τραγούδι «La nieve», των Guitarricadelafuente και Raül Refree, έχει ήδη γίνει δεκτό ως επιλέξιμο για την κατηγορία του Καλύτερου Πρωτότυπου Τραγουδιού.
Για τους Los Javis, το «La bola negra» είναι η πιο φιλόδοξη κινηματογραφική τους στιγμή μέχρι σήμερα. Μετά την τηλεοπτική και θεατρική επιτυχία τους, επιστρέφουν εδώ σε ένα υλικό πολύ πιο βαρύ: τον Λόρκα, την ισπανική μνήμη, την κουίρ επιθυμία και έναν αιώνα ιστορίας όπου το σώμα έπρεπε συχνά να κρυφτεί για να επιβιώσει.
Η Ισπανία, λοιπόν, δεν στέλνει απλώς άλλη μία ταινία στην οσκαρική κούρσα. Στέλνει ένα φιλμ που ξαναπιάνει τον Λόρκα από εκεί όπου η επίσημη μνήμη συχνά τον άφηνε καθαρό, ποιητικό και ακίνδυνο και τον επιστρέφει στην Ιστορία ως άνθρωπο από σάρκα, επιθυμία και απώλεια.
Με στοιχεία από El País
