Η Κέιτ Μπλάνσετ, η Τζένι Χόλζερ, ο Άντι Γκολντσγουόρθι, ο Ντάνιελ Λίμπεσκιντ και ο Χέρμπερτ Μπλόμστεντ είναι οι φετινοί νικητές του Praemium Imperiale, ενός από τα σημαντικότερα διεθνή βραβεία για τις τέχνες.
Η Japan Art Association ανακοίνωσε σήμερα, 8 Σεπτεμβρίου, τα ονόματα της 37ης διοργάνωσης, η οποία τιμά κάθε χρόνο πέντε δημιουργούς σε πέντε πεδία: θέατρο/κινηματογράφο, ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτονική και μουσική.
Κάθε βραβευμένος θα λάβει 15 εκατομμύρια γιεν, μετάλλιο και τιμητικό δίπλωμα. Η απονομή θα γίνει στο Τόκιο στις 28 Οκτωβρίου. Τα Praemium Imperiale συχνά περιγράφονται ως τα «Νόμπελ των Τεχνών», επειδή καλύπτουν καλλιτεχνικές κατηγορίες που δεν υπάρχουν στα βραβεία Νόμπελ, χωρίς να συνδέονται θεσμικά με αυτά.
Η Μπλάνσετ βραβεύεται στην κατηγορία θεάτρου και κινηματογράφου, σε μια περίοδο που η καριέρα της εξακολουθεί να κινείται με άνεση ανάμεσα στο διεθνές σινεμά και στη σκηνή. Η Αυστραλή ηθοποιός, βραβευμένη με δύο Όσκαρ, βρίσκεται αυτή την περίοδο στο National Theatre του Λονδίνου, όπου παίζει μαζί με τη Νίνα Χος στο Electra/Persona του Μπένεντικτ Άντριους. Η διάκριση έρχεται να προστεθεί σε μια διαδρομή που δεν περιορίζεται στη λάμψη των μεγάλων ρόλων, αλλά περνά σταθερά και από το θέατρο, την παραγωγή και τη σύγχρονη σκηνική εργασία.
Στη ζωγραφική βραβεύεται η Τζένι Χόλζερ, παρότι το έργο της έχει μεταφέρει εδώ και δεκαετίες τη γλώσσα πολύ έξω από τα όρια του πίνακα. Οι φράσεις της εμφανίζονται σε ηλεκτρονικές πινακίδες, αφίσες, πέτρα, κτίρια, προβολές και δημόσιους χώρους, φέρνοντας στο βλέμμα του περαστικού λέξεις για την εξουσία, τη βία, τον πόλεμο, την επιθυμία και την πολιτική. Η επιλογή της σε αυτή την κατηγορία έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή δείχνει πόσο έχει ανοίξει πια η έννοια της εικόνας: η ζωγραφική δεν είναι μόνο χρώμα και επιφάνεια, αλλά και κείμενο που καταλαμβάνει χώρο.
Ο Άντι Γκολντσγουόρθι τιμάται στη γλυπτική, ως μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της land art. Πέτρες, φύλλα, κλαδιά, λάσπη, πάγος και χιόνι γίνονται στα χέρια του έργα που συχνά ανήκουν περισσότερο στον χρόνο παρά στη μονιμότητα. Κάποιες κατασκευές μένουν για λίγο στο τοπίο, άλλες αλλάζουν με τον καιρό ή εξαφανίζονται, αφήνοντας τη φωτογραφία ως μοναδικό τεκμήριο. Στο έργο του, η φύση δεν είναι σκηνικό αλλά υλικό, συνεργός και τελικός αποδέκτης της ίδιας της γλυπτικής πράξης.
Στην αρχιτεκτονική βραβεύεται ο Ντάνιελ Λίμπεσκιντ, ο Πολωνοαμερικανός αρχιτέκτονας που έγινε διεθνώς γνωστός με το Εβραϊκό Μουσείο του Βερολίνου και αργότερα κέρδισε τον διαγωνισμό για το master plan της ανοικοδόμησης του World Trade Center στη Νέα Υόρκη. Η αρχιτεκτονική του επιστρέφει συχνά στη μνήμη, στο ιστορικό τραύμα και στα κενά που αφήνει η βία μέσα στον χώρο. Οι κοφτές γεωμετρίες, οι διαδρομές και οι σιωπές των κτιρίων του κάνουν την εμπειρία της αρχιτεκτονικής να μοιάζει λιγότερο με θέαση και περισσότερο με διέλευση μέσα από μια ιστορία.
Την πεντάδα συμπληρώνει ο Χέρμπερτ Μπλόμστεντ στη μουσική. Στα 99 του, ο Αμερικανοσουηδός μαέστρος παραμένει ένας από τους γηραιότερους ενεργούς αρχιμουσικούς διεθνώς, έχοντας συνδεθεί επί δεκαετίες με μεγάλες ορχήστρες, από τη Staatskapelle της Δρέσδης έως τη Συμφωνική του Σαν Φρανσίσκο και τη Gewandhaus της Λειψίας. Η βράβευσή του δεν αφορά μόνο τη διάρκεια μιας καριέρας, αλλά και μια σπάνια επιμονή στην πειθαρχία, στην ακρίβεια και στη ζωντανή σχέση με το συμφωνικό ρεπερτόριο.
Τα Praemium Imperiale θεσπίστηκαν το 1988, στα εκατό χρόνια από την ίδρυση της Japan Art Association, και απονέμονται από το 1989 στη μνήμη του πρίγκιπα Τακαμάτσου. Ανάμεσα στους προηγούμενους βραβευμένους βρίσκονται ο Ακίρα Κουροσάβα, ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ, ο Μάρτιν Σκορσέζε, ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ, η Μαρίνα Αμπράμοβιτς και ο Φρανκ Γκέρι.
Παράλληλα, το φετινό Grant for Young Artists, ύψους 5 εκατομμυρίων γιεν, απονέμεται στη γαλλική οργάνωση La Source Garouste, η οποία δημιουργεί καλλιτεχνικά εργαστήρια για παιδιά και νέους που βρίσκονται σε κοινωνικά ή οικονομικά ευάλωτη θέση.
Με στοιχεία από DIE ZEIT, The Art Newspaper και Japan Art Association.
