Η στήριξη προς τους δημιουργούς του «NAZA» έχει πλέον γίνει διεθνής. Από το Φεστιβάλ του Telluride και το Λοκάρνο μέχρι την Berlinale και το Σαν Σεμπαστιάν, άνθρωποι και οργανισμοί του κινηματογράφου παίρνουν δημόσια θέση υπέρ των Γιουβάλ Άμπραχαμ και Ρέιτσελ Ζορ.
Οι δύο Ισραηλινοί δημιουργοί βρέθηκαν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μετά τη βράβευση του ντοκιμαντέρ τους με το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Ο υπουργός Πολιτισμού του Ισραήλ, Μίκι Ζοχάρ, τους κατηγόρησε για «προδοσία κατά του κράτους» και δήλωσε ότι θα κινηθεί για να τους αφαιρεθεί η ισραηλινή υπηκοότητα.
Η μεγαλύτερη οργανωμένη αντίδραση έχει έρθει από το ίδιο το Ισραήλ. Περισσότεροι από 1.500 Ισραηλινοί κινηματογραφιστές έχουν υπογράψει κείμενο συμπαράστασης στους δύο δημιουργούς, απορρίπτοντας την κατηγορία ότι επιχείρησαν να βλάψουν την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό. Ανάμεσα στους υπογράφοντες βρίσκονται οι Ναντάβ Λαπίντ, Χαγκάι Λεβί και Σλόμι Έλκαμπετζ.
Οι υπογράφοντες κάνουν λόγο για μια πρωτοφανή εκστρατεία διαπόμπευσης και υποκίνησης εναντίον των Άμπραχαμ και Ζορ και προειδοποιούν ότι η ένταση της δημόσιας ρητορικής μπορεί να απειλήσει ακόμη και τη σωματική τους ασφάλεια.
Η Τζούλι Χάντσινγκερ, καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ του Telluride, χαρακτήρισε απαράδεκτη ακόμη και την απειλή αφαίρεσης της υπηκοότητας, τονίζοντας τη σημασία των δημιουργών ντοκιμαντέρ για την κατανόηση του κόσμου γύρω μας.
Το Φεστιβάλ του Λοκάρνο δήλωσε επίσης ότι στηρίζει το δικαίωμα των κινηματογραφιστών να ασχολούνται με δύσκολα και επείγοντα ζητήματα χωρίς να φοβούνται αντίποινα, επισημαίνοντας ότι η καλλιτεχνική και δημοσιογραφική ελευθερία είναι θεμελιώδης για ένα σινεμά που εξετάζει κριτικά τον κόσμο.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η διευθύντρια της Berlinale, Τρίσια Τατλ. Όπως δήλωσε, σε μια δημοκρατική κοινωνία μια ταινία μπορεί να προκαλεί αντιπαράθεση, κριτική και διαφωνία, όμως η απάντηση στην τέχνη δεν μπορεί να είναι, κατά την ίδια, ο εκφοβισμός ή η κρατική τιμωρία.
Το Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, όπου το NAZA πρόκειται να προβληθεί την επόμενη εβδομάδα, εξέφρασε επίσης την αλληλεγγύη του προς τους δημιουργούς. Η ταινία θα προβληθεί ακόμη στην Μπολόνια και αργότερα μέσα στον μήνα θα κάνει τη βορειοαμερικανική πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης.
Στο πλευρό των Άμπραχαμ και Ζορ έχουν σταθεί και η βραβευμένη με Όσκαρ ντοκιμαντερίστρια Λόρα Πόιτρας, η οποία συμμετείχε ως σύμβουλος στο NAZA, η φωτογράφος Ναν Γκόλντιν, ο Βρετανός σκηνοθέτης Ρίτσαρντ Έιρ και ο συγγραφέας και σεναριογράφος Χανίφ Κιουρέισι. Μέχρι τη δημοσίευση του ρεπορτάζ, ούτε η Ακαδημία Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών ούτε εκπρόσωποι του Φεστιβάλ της Βενετίας είχαν τοποθετηθεί για τις απειλές.
Το NAZA βασίζεται σε συνεντεύξεις με 24 Ισραηλινούς στρατιωτικούς και στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίοι μιλούν ανώνυμα για τις επιχειρήσεις στη Γάζα. Οι μαρτυρίες τους αφορούν, μεταξύ άλλων, τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης για την επιλογή στόχων και τους υπολογισμούς για τις αναμενόμενες απώλειες αμάχων.
Ο ισραηλινός στρατός έχει απορρίψει τους ισχυρισμούς που παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ και έχει αμφισβητήσει τη χρήση ανώνυμων πηγών, υποστηρίζοντας ότι οι μαρτυρίες τους δεν μπορούν να επαληθευτούν. Οι δημιουργοί και η παραγωγή της ταινίας, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι οι μαρτυρίες έχουν διασταυρωθεί και ότι η ανωνυμία είναι απαραίτητη για την προστασία των πηγών.
Ο Άμπραχαμ και η Ζορ είχαν ήδη βρεθεί στο διεθνές προσκήνιο με το «No Other Land», για το οποίο κέρδισαν το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ το 2025 μαζί με τους Παλαιστίνιους συνδημιουργούς Μπάζελ Άντρα και Χαμντάν Μπαλάλ. Μετά τη βράβευση της ταινίας στην Berlinale το 2024, το οικογενειακό σπίτι του Άμπραχαμ βρέθηκε στο στόχαστρο ακροδεξιού πλήθους.
Το NAZA έχει έτσι περάσει από τη φεστιβαλική επιτυχία σε μια ευρύτερη διεθνή αντιπαράθεση γύρω από την καλλιτεχνική και δημοσιογραφική ελευθερία και τα όρια της κρατικής αντίδρασης απέναντι σε ένα πολιτικά φορτισμένο έργο.
Με στοιχεία από Guardian
