Το φετινό βραβείο Άρθουρ Κλαρκ δεν πήγε σε ένα ακόμη βιβλίο για το τέλος του κόσμου. Πήγε σε ένα μυθιστόρημα που κοιτάζει την κλιματική καταστροφή από την άλλη πλευρά: όχι από τη στιγμή της κατάρρευσης, αλλά από το δύσκολο, αργό ενδεχόμενο της αποκατάστασης.
Η E.J. Swift κέρδισε το Arthur C. Clarke Award 2026 για το «When There Are Wolves Again», ένα μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται στη Βρετανία των επόμενων δεκαετιών και συνδέει την οικολογική δράση με την προσπάθεια να επιστρέψει η άγρια φύση σε κατεστραμμένους τόπους. Ο διευθυντής του βραβείου, Tom Hunter, το περιέγραψε ως βιβλίο για τη δύναμη μιας ελπίδας που δεν κρατά μια στιγμή, αλλά αντέχει στον χρόνο, απέναντι στην κλιματική κατάρρευση.
Η ιστορία απλώνεται σε μισό αιώνα και ακολουθεί δύο γυναίκες. Η Lucy μεγαλώνει με την εμπειρία των lockdown της πανδημίας και αργότερα μπαίνει σε καμπάνιες για την αποκατάσταση των βρετανικών οικοτόπων. Η Hester είναι ντοκιμαντερίστρια και κουβαλά μια ζωή σημαδεμένη από την καταστροφή του Τσερνόμπιλ. Οι διαδρομές τους ξεκινούν από διαφορετικές πληγές, οικολογικές και ιστορικές, και συναντιούνται το 2070.
Το Arthur C. Clarke Award συμπληρώνει φέτος 40 χρόνια και απονέμεται κάθε χρόνο στο καλύτερο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που κυκλοφόρησε στη Βρετανία την προηγούμενη χρονιά. Το βραβείο δημιουργήθηκε το 1987, με αρχική χρηματοδότηση από τον Arthur C. Clarke, τον συγγραφέα που συνέδεσε όσο λίγοι την επιστημονική φαντασία με τη μεγάλη ανθρώπινη αγωνία για το μέλλον. Φέτος οι κριτές εξέτασαν 132 βιβλία από 52 βρετανικές εκδοτικές πηγές και ανεξάρτητους συγγραφείς, αριθμό-ρεκόρ για τον θεσμό.
Ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Andrew M. Butler, χαρακτήρισε το βιβλίο ιστορία περιβαλλοντικής αλλαγής και πιθανής επανόρθωσης. Η Lisa Tuttle, στην κριτική της στον Guardian, είχε ξεχωρίσει την ατμόσφαιρα και τη γραφή του, αλλά και το πάθος του για τη φύση. Η Swift είχε βρεθεί ξανά στη λίστα του ίδιου βραβείου με το «The Coral Bones», ενώ και στα προηγούμενα βιβλία της επιστρέφει συχνά στις πολιτικές και οικολογικές συνέπειες ενός πλανήτη που αλλάζει.
Στη φετινή τελική λίστα βρίσκονταν επίσης ο Matt Dinniman με το «Dungeon Crawler Carl», η Laila Lalami με το «The Dream Hotel», η Silvia Park με το «Luminous», το qntm με το «There Is No Antimemetics Division» και η Lorraine Wilson με το «The Salt Oracle».
Η επιλογή του «When There Are Wolves Again» έχει ενδιαφέρον επειδή δείχνει πού βρίσκεται σήμερα ένα κομμάτι της επιστημονικής φαντασίας. Η κλιματική κρίση δεν είναι πια απλώς σκηνικό για δυστοπία. Είναι το πεδίο όπου η λογοτεχνία δοκιμάζει αν μπορεί ακόμη να φανταστεί συνέχεια, επιστροφή, αποκατάσταση, χρόνο. Όπως είπε ο Hunter, η επιστημονική φαντασία δεν είναι δυνατή μόνο όταν προβλέπει το μέλλον, αλλά όταν μας θυμίζει ότι κανένα μέλλον δεν είναι αναπόφευκτο.
Με στοιχεία από The Guardian
