Η ομαδική εικαστική έκθεση «Ξόμπλια. Πλουμίδια και στολίσματα» παρουσιάζεται από τις 18 Δεκεμβρίου 2018 έως και τις 2 Ιουνίου 2019 στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στην Αθήνα, στις αίθουσες της Λαογραφικής συλλογής με τις σπάνιες φορεσιές του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου.


Σημαντικοί Έλληνες δημιουργοί αντλούν έμπνευση από τη διαχρονία του παραδοσιακού ελληνικού ενδύματος και των μονάκριβων συνοδευτικών κοσμημάτων του. Ο ενθουσιασμός μπροστά σε μια οργανική όσο και αναπάντεχη σύνθεση υλικών, αποτέλεσαν το εναρκτήριο λάκτισμα, την κεντρική ιδέα αλλά και την αναζήτηση της πρώτης ύλης της έκθεσης.


Το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στα 140 σχεδόν χρόνια της δράσης του έχει συλλέξει μεγάλο αριθμό έργων της παραδοσιακής τέχνης, χειροποίητα καλλιτεχνήματα αντιπροσωπευτικά της εποχής τους (18ος- 19.ος αι.) και της συλλογικής νεοελληνικής ψυχής.


Στη μόνιμη έκθεσή του στην Αθήνα, αλλά και στην Ιστορική Οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, του παραρτήματός του στην Ύδρα, όπου και θα φιλοξενηθεί η έκθεση από τον Ιούνιο έως και τον Οκτώβριο του 2019, παρουσιάζονται ορισμένα από αυτά, με κυρίαρχες τις παραδοσιακές φορεσιές από όλες τις περιοχές του Ελληνισμού.

 

Τάσος Μαντζαβίνος
Τάσος Μαντζαβίνος


Οι νυφικές και γιορτινές φορεσιές είναι κατά κανόνα καταστόλιστες με κεντήματα και κοσμήματα. Τα κεντήματα, έργα συνήθως ανωνύμων γυναικών, ξεχωρίζουν για την χρωματική τους ποικιλία και αρμονία και τον πλούτο των διακοσμητικών τους θεμάτων. Τα ποικιλόμορφα κοσμήματα της φορεσιάς, σφυρήλατα, χυτά, εγχάρακτα, διάτρητα ή κοκκιδωτά, με σμάλτο ή σαβάτι, καλύπτονται με διάκοσμο που επιβίωνε από γενιά σε γενιά.


Κοσμήματα και κεντήματα που κάλυπταν ολόκληρο το σώμα επιτελούσαν μεταξύ άλλων κι έναν ουσιαστικό σκοπό, απόρροια αρχέγονων φόβων και ανάγκης∙ ήταν οι ευχές που συνόδευαν την κάτοχο στις σημαντικές στιγμές της ζωής της και ξόρκιζαν το κακό: σύμβολα ευζωίας, γονιμότητας και αφθονίας, όπως οι καρποί, τα ρόδια, τα δέντρα ζωής, αντικρυστά πουλιά, καράβια, σύμβολα φυλακτικά, όπως οι σταυροί, και αποτρεπτικά του κακού όπως η γοργόνα, οι δράκοντες, ο δικέφαλος αετός, οι πολύχρωμες πέτρες αλλά και το κουδούνισμα από τις αλυσίδες, τα φλουριά και τα λογής λογής κρεμασίδια.


Σε μεγάλο βαθμό είναι αυτά τα στολίδια που διαφοροποιούν μια παραδοσιακή ενδυμασία ακόμα και μέσα στην ίδια περιοχή, ανάλογα με την ηλικία και την κοινωνική θέση του ανθρώπου που τη φορά. Τα στολίδια λοιπόν, αποτέλεσμα κοινωνικής επιταγής και όχι προσωπικής επιλογής, λειτουργούσαν σαν ένα είδος κώδικα που έκανε αμέσως αντιληπτή τη θέση ενός ανθρώπου στην κοινωνία.


Σήμερα, σε μια τόσο διαφορετική εποχή από αυτή της δημιουργίας και της χρήσης τους, τα στολίδια της κάθε φορεσιάς αποκτούν μια μοναδική αυτόνομη αισθητική αξία, αντιληπτή από ευαίσθητους δέκτες.

 

Βαγγέλης Πολύζος
Βαγγέλης Πολύζος


Την έκθεση επιμελείται η Ίρις Κρητικού και συμμετέχουν οι: Βάσια Αδάμου - Βανέζη, Χριστίνα Αθανασούλα - Μαντζαβίνου, Κατερίνα Αναστασίου, Νεκτάριος Αποσπόρης, Κώστας Αργυρίου, Άννυ Αρχιμανδρίτου, Άννα Αχιλλέως, Ειρήνη Βογιατζή, Μίκα Βογιατζή, Έλενα Βότση, Μάριος Βουτσινάς, B612, Μαίρη Γαλάνη - Κρητικού, Μαρία Γέρουλα, Μαρία Γιαννακάκη, Τάσσα - Θεοχάρις Γκανίδου, Πέννυ Γκέκα, Άκης Γκούμας, Γεωργία Γκρεμούτη, Μαρία Γρηγορίου, Χριστίνα Δάρρα, Μαρία Διακοδημητρίου, Άννα Θεοχαράκη, Κατερίνα Ιωαννίδη, Σταυρούλα Καζιάλε, Δέσποινα Καλλιγά, Βάσω Καλουδιώτη, Τίνα Καραγεώργη, Βούλα Καραμπατζάκη, Άννα Κίτσου, Μάρω Κορνηλάκη, Άγγελος Κωνσταντακάτος, Μαρία Μάστορη, Τάσος Μαντζαβίνος, Γεωργία Μπλιάτσου, Δημήτρης Ξανθούλης, Απόστολος Παπαγεωργίου, Γιάννης Παπαγιαννούλης, Σοφία Παπακώστα, Σοφία Πάσχου, Βάλια Πλαΐνη, Βαγγέλης Πολύζος, Γιώργος Πολύζος, Κλάρα Πουλαντζά, Έφη Σδούκου, Χριστίνα Σούμπλη, Sugarline productions (Κατερίνα Γεωργουδάκη), Κωνσταντίνα Τζαβιδοπούλου, Γιάννης Τσαλαπάτης, Αλεξάνδρα Τσουκαλά, Threads of patience (Ειρήνη Γκόνου & Κλεοπάτρα Τσαλή), Λιλή Φραγκάκη, Κατερίνα Ψωμά.

 

Info

Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Μέγαρο Παλαιάς Βουλής

Σταδίου 13, Αθήνα. Τηλέφωνο: 210 3237617

Ημέρες και ώρες λειτουργίας: Τρίτη - Κυριακή: 9.00-14.00

Εισιτήρια: 3 & 1.5 ευρώ