Μετά από το τσίμπημα ενός κουνουπιού, ο ακατάπαυστος κνησμός, το πρησμένο κόκκινο εξάνθημα — μπορεί μάλιστα να είναι τόσο ενοχλητικό που να σε κρατάει ξύπνιο τη νύχτα. Αν και δεν μπορείς να κάνεις και πολλά για να εξαφανιστεί το τσίμπημα πιο γρήγορα, υπάρχουν τρόποι να ανακουφίσεις τον κνησμό εν τω μεταξύ — και να αποτρέψεις τον εαυτό σου από το να ξύσεις τόσο δυνατά που θα πληγώσεις το δέρμα και θα διακινδυνεύσεις να πάθεις μόλυνση.
Μια απροσδόκητη μέθοδος έρχεται να βοηθήσει: η εφαρμογή συγκεντρωμένης (αν και όχι πολύ ζεστής) θερμότητας ή κάτι κρύου στο τσίμπημα του κουνούπι, μια τεχνική που «θα μπορούσε να αναστείλει την αίσθηση του κνησμού», δήλωσε ο Γκιλ Γιοσιπόβιτς, καθηγητής και διευθυντής του Miami Itch Center στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι.
Πώς η ζέστη και το κρύο ανακουφίζουν τον κνησμό από το τσίμπημα του κουνουπιού
Όταν ένα κουνούπι τρυπά το δέρμα, εγχέει σάλιο, το οποίο περιέχει πρωτεΐνες που εμποδίζουν την πήξη του αίματος, εξήγησε ο Σον Κουάτρα, καθηγητής στο Τμήμα Δερματολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ και διευθυντής του Κέντρου Κνησμού του Μέριλαντ.
«Είναι αυτές οι πρωτεΐνες του σάλιου που προκαλούν την αντίδραση», εξήγησε. «Μέσα στην πρώτη ώρα μετά το τσίμπημα, η περιοχή μπορεί να πρηστεί περισσότερο, να κοκκινίσει, να ζεσταθεί και να υπάρχει φαγούρα».
Για μερικούς ανθρώπους, αυτή η αντίδραση μπορεί να είναι ακόμη πιο έντονη. «Σε άτομα με υψηλή ευαισθησία, το σύστημα αναγνωρίζει αυτές τις πρωτεΐνες πιο έντονα και απελευθερώνει μεγαλύτερες ποσότητες ισταμίνης και άλλων χημικών ουσιών», με αποτέλεσμα πιο σημαντική διόγκωση και ερυθρότητα, είπε ο Κουάτρα. Αλλά ακόμη και οι ήπιες αντιδράσεις μπορεί να προκαλούν δυσάρεστο κνησμό καθώς επουλώνονται, κάτι που μπορεί να διαρκέσει από ώρες έως ημέρες.
Η θερμότητα μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση του κνησμού από τσίμπημα κουνουπιού, καθώς ουσιαστικά λειτουργεί ως απόσπαση της προσοχής, δήλωσε ο Ίθαν Λέρνερ, αναπληρωτής καθηγητής δερματολογίας στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.
Η θεωρία, εξήγησε ο Κουάτρα, είναι ότι μια αλλαγή στη θερμοκρασία μπορεί να βοηθήσει στη διακοπή των νευρικών σημάτων που προκαλούν την αίσθηση του κνησμού. «Η θερμότητα ενεργοποιεί τους θερμοευαίσθητους υποδοχείς στο δέρμα», είπε. «Η διέγερση αυτών των οδών μπορεί να παρακάμψει ή να εξασθενήσει προσωρινά κάθε σήμα, με τρόπο παρόμοιο με τον τρόπο που το τρίψιμο ενός εξογκώματος μπορεί να αποσπάσει προσωρινά την προσοχή από τον κνησμό».
Με άλλα λόγια: «Είναι σαν να αποσπά το νευρικό σύστημα από τη μία αίσθηση στην άλλη», είπε ο Γιοσιπόβιτς.
Η εφαρμογή κάτι κρύου μπορεί να ανακουφίσει τον κνησμό χρησιμοποιώντας μια παρόμοια διαδικασία, είπαν οι ειδικοί, και οι κρύες θερμοκρασίες έχουν επίσης το πλεονέκτημα ότι βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής. «Το κρύο μπορεί να επιβραδύνει τη νευρική σηματοδότηση του κνησμού, να προκαλέσει συστολή στα αιμοφόρα αγγεία, να ηρεμήσει τη φλεγμονή και να βοηθήσει στην αναισθητοποίηση της περιοχής», είπε ο Κουάτρα.
Τι έδειξε έρευνα
Δεν υπάρχουν πολλές έρευνες πάνω στο θέμα, αλλά οι μελέτες που υπάρχουν είναι ελπιδοφόρες.
Σε ένα άρθρο ανασκόπησης του 2022, το οποίο συνέγραψε ο Γιοσιπόβιτς σχετικά με τις αντιδράσεις στα τσιμπήματα κουνουπιών, οι κρύες κομπρέσες προσδιορίστηκαν ως μια επιλογή τοπικής θεραπείας. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι το κρύο μπορεί να βοηθήσει ενεργοποιώντας τον λεγόμενο υποδοχέα TRPM8, έναν αισθητήρα στα νευρικά κύτταρα που ενεργοποιείται από τις χαμηλές θερμοκρασίες και τις δροσιστικές ουσίες, όπως η μενθόλη.
Το 2023, οι ερευνητές εξέτασαν την αποτελεσματικότητα μιας ιατρικής συσκευής ελεγχόμενης από smartphone που εκπέμπει θερμότητα και διαπίστωσαν ότι ο κνησμός που προκαλείται από τσίμπημα κουνουπιού μειώθηκε κατά 57% εντός του πρώτου λεπτού της θεραπείας και κατά 81% εντός 10 λεπτών. Επειδή οι συμμετέχοντες ανέφεραν ταχεία μείωση του κνησμού, αυτό υποδηλώνει ότι η ανακούφιση «λειτουργεί μέσω νευρικών σημάτων και όχι μέσω πιο αργών αντιφλεγμονωδών οδών», σημείωσε ο Κουάτρα. (Αυτή η μελέτη «είχε κάποια ελαττώματα», είπε ο Γιοσιπόβιτς, καθώς οι χρήστες της συσκευής κλήθηκαν να συμμετάσχουν στη μελέτη, οπότε «δεν αποτελεί πραγματικό έλεγχο», πρόσθεσε.)
Μια τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή που δημοσιεύθηκε τον επόμενο χρόνο διερεύνησε ένα στιλό θερμότητας που είχε σχεδιαστεί παρόμοια για την ανακούφιση του κνησμού από τσίμπημα κουνουπιού. Οι συμμετέχοντες που χρησιμοποίησαν το προϊόν ανέφεραν σημαντική μείωση του κνησμού εντός ενός λεπτού από τη θεραπεία σε σύγκριση με εκείνους που είχαν μια συσκευή εικονικού φαρμάκου.
Πώς να χρησιμοποιείτε με ασφάλεια τη ζέστη και το κρύο
Η εφαρμογή ζέστης σε ένα τσίμπημα κουνουπιού μπορεί να ανακουφίσει προσωρινά από τη φαγούρα, αλλά δεν πρέπει να είναι τόσο καυτή η θερμοκρασία ώστε να προκαλέσει έγκαυμα στο δέρμα σας. «Χρησιμοποιήστε σύντομη, ήπια και τοπική θερμότητα», είπε ο Κουάτρα, «οπότε, για παράδειγμα, ένα ζεστό πανάκι».
Άλλες επιλογές περιλαμβάνουν το να βυθίσετε ένα μεταλλικό κουτάλι σε ζεστό νερό ή να εφαρμόσετε μια επαναχρησιμοποιούμενη θερμοφόρα με τζελ, ανέφερε ο Κουάτρα. «Θα απέφευγα το πιστολάκι μαλλιών, επειδή είναι πιο δύσκολο να ελεγχθεί η θερμοκρασία και μπορεί να υπερθερμάνει γρήγορα το δέρμα».
Ωστόσο, αν είστε από τους ανθρώπους που τείνουν να εμφανίζουν μια από αυτές τις μεγαλύτερες, πιο έντονες αντιδράσεις σε ένα τσίμπημα κουνουπιού ή έχετε ακόμη και αλλεργία — στην οποία περίπτωση ενδέχεται να εμφανίσετε σημαντική φλεγμονή και πρήξιμο μετά από ένα τσίμπημα — η θερμότητα μπορεί να μην είναι η καλύτερη επιλογή, προειδοποίησε ο Γιοσιπόβιτς.
Η θερμότητα «ίσως να λειτουργεί για μερικούς ανθρώπους», είπε. Αλλά επειδή η ζέστη μπορεί επίσης να αυξήσει τη ροή του αίματος, «η ίδια η θερμότητα μπορεί μερικές φορές να οδηγήσει σε περισσότερο κνησμό», κάτι που θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό για άτομα που είναι ήδη πιο ευαίσθητα στα τσιμπήματα κουνουπιών, είπε.
Η εφαρμογή κάτι δροσερού μπορεί να είναι μια ασφαλέστερη πρώτη επιλογή σε αυτή την περίπτωση, είπε ο Κουάτρα: Μπορείτε να τυλίξετε μια παγοκύστη σε ένα λεπτό πανί ή να χρησιμοποιήσετε ένα δροσερό, υγρό πανάκι στο τσίμπημα για περίπου 10 λεπτά.
Φυσικά όλα αυτά είναι βοηθητικά, ενίοτε σε συνάρτηση με συγκεκριμένα φαρμακευτικά προϊόντα που συνταγογραφούν οι ιατροί.
Με πληροφορίες από Washington Post
