Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας Facebook Twitter
Ο Thesiger με την καμήλα του στην πορεία προς το Ομάν
2

Ήξερε ότι θα ερχόταν η στιγμή που τα πράγματα θα άλλαζαν. Μία αφίσα που είχε δει σε ένα αεροδρόμιο της Αραβίας, του είχε σημάνει το καμπανάκι του κινδύνου. Μια εξωτικής καταγωγής αεροσυνοδός σέρβιρε έναν καλοντυμένο άντρα κι από κάτω υπήρχε το σλόγκαν: «Δείτε τον κόσμο από μια πολυθρόνα». Τότε συνειδητοποίησε ότι αργά η γρήγορα ο αρχαίος κόσμος θα πέθαινε και βιάστηκε να ζήσει και να καταγράψει όσα περισσότερα μπορούσε από αυτόν.

Γνώρισε την Αιθιοπία, το Σουδάν, το Τιμπεστί, το Ιράκ, το Ιράν και το Αφγανιστάν, πριν γίνουν συντρίμμια από τις επαναστάσεις και τους εμφυλίους, την Αραβία πριν αρχίσει η εκμετάλλευση του πετρελαίου που κατέστρεψε την παραδοσιακή ζωή των κατοίκων της. Βρήκε συντρόφους ανάμεσα στους Βεδουίνους, έζησε εννιά χρόνια με τους ανθρώπους των ελών του Ιράκ, συνόδεψε τους Μπακτιάρι στη φθινοπωρινή μετανάστευσή τους από τα βουνά του Ζάργκοζ προς τις ακτές, κυνήγησε βούβαλους με τους Σαμπούρου και τους Τουρκάνα στην Κένυα, με τους Μασάι στην Τανγκανίκα. Κι όταν τα πόδια του δεν τον βαστούσαν πια για μεγάλες διαδρομές, εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Μαραλάλ, σε μια σκηνή χωρίς τρεχούμενο νερό, φως ή τηλέφωνο.

Ζωή περίεργη για το γιο ενός Βρετανού υπουργού που θα μπορούσε μόνο με ένα νεύμα να είχε γίνει καθηγητής στην Οξφόρδη.

Ένας αριστοκράτης που μεγάλωσε με ασημένια μαχαιροπήρουνα προτίμησε να ταξιδεύει σε απάτητες περιοχές με μουλάρια και καμήλες, παρέα με ανθρώπους που, όταν αρρώσταιναν, κρέμαγαν κρεμμύδια στη μύτη τους για να γίνουν καλά. Πριν χαθεί στον κόσμο των νομάδων της Ασίας και της Αφρικής, είχε προλάβει να γυρίσει ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά δεν τον συγκίνησε τίποτα εδώ. Το μόνο που του έχει μείνει από τότε είναι μερικές φωτογραφίες που τράβηξε πάνω στο βράχο της Ακρόπολης και ένα διαμέρισμα στο Λονδίνο που φρόντιζε η μητέρα του για την απίθανη περίπτωση που η κρυφή της επιθυμία θα γινόταν πραγματικότητα και ο επαναστατημένος γιός της θα άλλαζε μυαλά.

Γνώρισε την Αιθιοπία, το Σουδάν, το Τιμπεστί, το Ιράκ, το Ιράν και το Αφγανιστάν, πριν γίνουν συντρίμμια από τις επαναστάσεις και τους εμφυλίους, την Αραβία πριν αρχίσει η εκμετάλλευση του πετρελαίου που κατέστρεψε την παραδοσιακή ζωή των κατοίκων της.

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ο Wilfred Thesiger κάθεται σε μια καρέκλα στο αίθριο της ταράτσας ενός σπιτιού στο Ντουμπάι. Έχει περασμένο το χαντζάρι του στη ζώνη με τις φυσιγγιοθήκες

Γεννήθηκε στην Αιθιοπία το 1910, όταν ακόμα η χώρα λεγόταν Αβησσυνία. Ο πατέρας του ήταν επίτροπος της βρετανικής κοινότητας της Αντίς Αμπέμπα. Για να φτάσουν εκεί οι γονείς του, είχαν ταξιδέψει με πλοίο μέχρι το Τζιμπουτί και μετά με μουλάρια για πάνω από ένα μήνα. Τα παιδικά του χρόνια σημαδεύτηκαν από την άγρια πολυχρωμία των φυλών της αρχαίας αφρικανικής αυτοκρατορίας, οι μονάρχες των οποίων διατείνοταν ότι ήταν γνήσιοι απόγονοι του Σολομώντα και της Σίβα. Άκουγε τις κραυγές της ύαινας γύρω από τη φωτιά που άναβαν τη νύχτα στις κατασκηνώσεις, έβλεπε στις πηγές και τους νερόλακκους, καμήλες και μελαχρινούς ψηλούς άντρες με δόρατα στα χέρια. Μια σκηνή καρφώθηκε στη μνήμη του και ήταν αυτή που τον έκανε να μισήσει την ομοιομορφία του υλιστικού δυτικού πολιτισμού: ο γύρος του θριάμβου του στρατού των Σοάν μετά τη μάχη της Σαγκάλης. Είχαν μαζευτεί χιλιάδες από διαφορετικές φυλές και παρελαύνανε κάτω από τους ήχους των πολεμικών ταμ-ταμ και των κεράτων. Οι αρχηγοί φορούσαν βελούδινες κάπες κι είχαν φτερωτά στολίδια στο κεφάλι που τους έκαναν να μοιάζουν με λιοντάρια. Όλοι κρατούσαν περίτεχνες ασπίδες και δόρατα με κόγχες από ασήμι και χρυσάφι που λαμπύριζαν στο φως του ήλιου.

Όταν ο εννιάχρονος Βίλφρεντ προσπάθησε να διηγηθεί τη σκηνή στους συμμαθητές του στην Αγγλία, κανείς δεν τον πίστεψε. Τον κράτησαν σε απομόνωση και για έναν επιπλέον λόγο: δεν ήξερε ούτε από κρίκετ, ούτε από ποδόσφαιρο. Έτσι βρέθηκε μόνος να χτίζει έναν κόσμο στο μυαλό του που είχε το άρωμα της περιπέτειας. Όταν τον ρώταγαν τι θα γίνει όταν μεγαλώσει, απαντούσε, φύλαρχος.

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ο Wilfred Thesiger σε πεζοπορία στην έρημο Wadi al 'Arad
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ο Wilfred Thesiger μαζί με την ομάδα που τον συνόδευσε στο ταξίδι του όταν διέσχισε την έρημο Rub' al Khali
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ο Wilfred Thesiger (αριστερά) μαζί με τον σύντροφό του στα ταξίδια Salim bin Kalut (δεξιά)
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Στιγμές ξεκούρασης για τους συντρόφους του Wilfred Thesiger στην έρημο Al Humrah κατά τη διάρκεια ταξιδιού στο Umm az Zumul

Από τα εννιά του χρόνια μέχρι τα είκοσι έζησε με όλους τους τύπους ανάμεσα στην αριστοκρατία της Αγγλίας. Ήταν φοιτητής στην Οξφόρδη, όταν του δόθηκε η πρώτη ευκαιρία να επιστρέψει στην παραμυθένια χώρα των παιδικών του χρόνων. Το 1930 τον κάλεσε ο παλιός φίλος του πατέρα του Χαϊλέ Σελασιέ να παρακολουθήσει τη στέψη του ως αυτοκράτορας της Αιθιοπίας. Μετά τις τελετές, ο Θέσιγκερ εξαφανίστηκε για ένα μήνα στη γειτονική περιοχή όπου ζούσαν οι άγριες φυλές του Ντανακίλ. Ήταν ένα τεστ των δυνάμεων του, δεν έφτασε μακριά. Τρία χρόνια αργότερα, όταν είχε πάρει πια το πτυχίο του, ξαναγύρισε. Αυτή τη φορά αποφασισμένος.

Όλες οι προηγούμενες αποστολές που είχαν επισκεφτεί την περιοχή, δεν είχαν επιστρέψει. Είχαν εξολοθρευθεί από τους αυτόχθονες που έπαιρναν πόντους στις ενδοφυλετικές τους διαμάχες από τον αριθμός των αντρών που σκότωναν ή ευνούχιζαν. Ο Θέσιγκερ λάτρευε από τα έξι του χρόνια το κυνήγι κι είχε γίνει φοβερά επιδέξιος στο χειρισμό των όπλων. Πήρε μαζί του μια καραμπίνα, τα κυάλια του, τη φωτογραφική μηχανή του πατέρα του, λίγα βιβλία και φάρμακα. Όλοι τον προέτρεπαν να πάρει μαζί του ένα ραδιόφωνο ή έναν ασύρματο, αλλά αυτός δεν ήθελε να κουβαλάει μαζί του κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί από τους ιθαγενείς ως εισβολή από τον έξω κόσμο. Ήθελε να γνωρίσει τον κόσμο τους, δεν ήθελε να γνωρίσουν αυτοί τον δικό του.

Μετά από εννέα μήνες περιπλάνησης, έφτασαν αυτός και τα σαράντα μέλη της συνοδείας του σώοι και πανευτυχείς στο μαγευτικό σουλτανάτο της Ώσσης. Είχαν γυρίσει νικητές, γιατί δεν πήγαν ως κατακτητές. Σεβάστηκαν τα ήθη των φυλών και προσπάθησαν η παρουσία τους εκεί να περάσει απαρατήρητη σαν το πρωινό αεράκι.

Σε όλες τις εξερευνήσεις ο Θέσιγκερ προσπαθούσε να ντύνεται και να ζει σαν αυτούς που επισκεπτόταν. Ήξερε ότι ήταν απλά ένας φιλοξενούμενος και θεωρούσε μεγάλη απόλαυση το να βρίσκεται μεταξύ ανθρώπων που δεν είχαν γνωρίσει άλλον κόσμο από τον δικό τους. Αυτό που αναζητούσε ήταν η γαλήνη της φύσης και οι αμόλυντες από το δυτικό πολιτισμό ανθρώπινες σχέσεις.

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Δύο άνδρες και δύο νεαροί προσπαθούν να καθυποτάξουν μια καμήλα στα πηγάδια Ar Rumhiya κοντά στο Ar Riyadh

Όταν, μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, επισκέφτηκε τους Βεδουίνους της νοτίου Αραβίας, έζησε μαζί τους σαν γνήσιος Ρασίντ. Πείνασε, δίψασε, κοιμήθηκε στην παγωμένη άμμο το χειμώνα, έζησε την κάψα του καλοκαιριού. Με την καραμπίνα στα χέρια έμαθε να περπατάει με τα αυτιά τεντωμένα για να ακούει από μακριά τα βήματα των καβαλάρηδων εχθρών. Τον πρώτο χρόνο, του έτυχαν πραγματικά πολλά. Ήταν βδομάδες που ξέμεναν από φαγητό για τέσσερις μέρες, που έκαναν δεκατέσσερις μέρες να βρουν πηγάδι, που έπιναν μια κούπα πικρό νερό κάθε 24 ώρες. Λέει ότι ήταν η ωραιότερη χρονιά της ζωής του. Και θα πρέπει να ήταν, αφού έμεινε εκεί άλλα τέσσερα χρόνια.

Γοητεύτηκε από τη σιωπή της ερήμου, από την ομορφιά των αμμόλοφων, από αυτή την αίσθηση της απεραντοσύνης. Αλλά κυρίως γοητεύτηκε από τους ανθρώπους. Τίμιοι, φιλόξενοι, θαρραλέοι, καρτερικοί, βρήκε σ' αυτούς τους τέλειους συντρόφους. Εντυπωσιάστηκε από το πόσο πιστοί ήταν ο ένας στον άλλο, σαγηνεύτηκε από το ότι δεν είχαν μεταξύ τους μυστικά.

Τον επόμενο χρόνο ξαναγύρισε, δήθεν για κυνήγι πάπιας στα έλη του Ιράκ. Έμεινε εννιά χρόνια με τους Άραβες των Ελών, σε πλωτά σπίτια γεμάτα μύγες και κουνούπια. Τρεφόταν μόνο με ψάρια, πάπιες που σκότωνε ο ίδιος, ρύζι και βάλα βούβαλου. Όταν πρωτοείχε πάει, ένας σείχης του είχε προτείνει να μείνει στο πλούσιο παλάτι του που γειτνίαζε με τους βάλτους. Ο Θέσιγκερ είχε αρνηθεί, ευγενικά. «Έχω ζήσει πέντε χρόνια με τους Βεδουίνους», του είχε πει, «τουλάχιστον εδώ θα έχω άφθονο νερό να πίνω».

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Πλήθος στην αγορά της πόλης Al Hofuf
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Άραβας ακόλουθος του Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan, προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ένα αγόρι από τη φυλή Humaydah της Σαουδικής Αραβίας (1946)

Στην αρχή οι Μαντάν, οι άνθρωποι των ελών, τον αντιμετώπιζαν με καχυποψία. Δεν είχαν δει ποτέ ξένο στα μέρη τους. Άρχισαν να τον συμπαθούν, όταν συνειδητοποίησαν τις σκοπευτικές τους ιδιότητες –σκότωσε πολλά άγρια θηρία που κατέστρεφαν τις φυτείες του ρυζιού ή επιτίθονταν στα σπίτια. Και τον αγάπησαν, όταν άρχισε να χρησιμοποιεί το μικρό του φαρμακείο.

Σ' αυτά τα έξι χιλιάδες τετραγωνικά μίλια της βαλτώδους περιοχής, όπου συναντιέται ο Τίγρης με τον Ευφράτη, δεν είχε πατήσει ποτέ γιατρός. Οι άνθρωποι των ελών πίστευαν ότι ο μόνος τρόπος για να γιατρευτείς ήταν να χώσεις ή να κρεμάσεις κάτι με βαριά μυρωδιά από τη μύτη σου. Ο Θέσιγκερ τους γνώρισε τα αντιβιοτικά, με αποτέλεσμα να βλέπει τουλάχιστον 70 ασθενείς την ημέρα.

Όταν γύρισε στο Λονδίνο, είχε σκοπό να περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του στα έλη του Ιράκ. Παρόλο το κυνηγητό που του είχαν κάνει οι Σουλτάνοι κι ο ίδιος ο Ιμπ Σαούντ, ένιωθε πλέον Άραβας. Όμως το 1950, όταν έγινε η επανάσταση στη Βαγδάτη όπου δολοφονήθηκαν οι βασιλείς και κάηκε η βρετανική πρεσβεία, ο Θέσιγκερ συνειδητοποίησε ότι δεν θα ξαναγύριζε ποτέ πίσω. Σήμερα οι άνθρωποι των Ελών δεν υπάρχουν πια. Είναι μια ακόμα από αυτές τις γενοκτονίες που πέρασαν απαρατήρητες.

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Μια ακόμη φωτογραφία της πεζοπορίας του στην αμμώδη περιοχή Wadi al 'Arad

Ο Θέσιγκερ ταξίδευε και φωτογράφιζε. Με μια Leica που φύλαγε πάντα μέσα σε μια αυτοσχέδια θήκη από δέρμα κατσίκας, φωτογράφιζε τα βουνά, τους αμμόλοφους και τα δάση, τα άγρια ζώα, την τοπική αρχιτεκτονική, αλλά κυρίως τους ανθρώπους –αυτούς που τον συντρόφεψαν για χρόνια ή άλλους που συναντούσε τυχαία σε κάποιο πηγάδι. Χρησιμοποιούσε πάντα ασπρόμαυρο φιλμ, γιατί προτιμούσε τα σκίτσα από τους πίνακες, τις γραμμές από τα χρώματα. Όταν κυκλοφόρησαν τα πρώτα λευκώματα με τις φωτογραφίες του τα media μίλησαν για ένα πολύ μεγάλο ταλέντο, παρόλο που ο ίδιος δήλωνε: «Δεν είμαι συγγραφέας, ούτε φωτογράφος, είμαι ένας απλός ταξιώτης».

Οι φωτογραφίες του είνα ίσως το μόνο αποδεικτικό στοιχείο της ύπαρξης ενός κόσμου που χάθηκε ανεπιστρεπτί. Μέσα σε πενήντα μόνο χρόνια άλλαξαν όλα. Οι για αιώνες γυμνοί Μασάι φόρεσαν μπλουτζίν και οι 20.000 ρινόκεροι που ζούσαν στην Κένυα τώρα δεν είναι περισσότεροι από λίγες εκατοντάδες. Τα αεροπλάνα έφεραν τους τουρίστες στις κάποτε μυθικές περιοχές και τώρα οι λίγοι εναπομείναντες ιθαγενείς ζητάνε λεφτά για να τους βγάλεις φωτογραφία. Ο Θέσιγκερ ήξερε τι σημαίνει το αεροπλάνο και γι αυτό προτιμούσε να ταξιδεύει με καμήλες ή μουλάρια.

Μετά την επιστροφή του από την Αραβία, κι αφού γύρισε το Μαρόκο, την Υεμένη, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, αποφάσισε να εξερευνήσει τη χώρα των παιδικών του χρόνων,τις άγριες φυλές της Αφρικής. Ταξίδεψε για έξι μήνες με γαϊδούρια με τους Μασάι στην Τανγκανίκα. Περιπλανήθηκε για δύο χρόνια με καμήλες με τους Σαμπούρου, τους Τουρκάνα, τους Ρεντίλε και τους Μποράν στα βάθη της Αιθιοπίας και της Κένυας. Και κάπου σ' αυτή την τελευταία διαδρομή συνάντησε και τη γη της προσωπικής του επαγγελίας, το μικρό χωριό Μαραλάλ της Κένυας. Από το 1968 έζησε εκεί μέχρι το θάνατό του.

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter

Στη δεκαετία του 60 το Μαραλάλ ήταν ένα μικρό πολύγωνο χωριό με φαρδιούς δρόμους, κατά μήκος των οποίων υπήρχαν πλούσια δέντρα και μερικά ξύλινα μαγαζάκια βαμμένα με πολύ έντονα χρώματα. Ο πληθυσμός αποτελούνταν από Σαμπούρου, ένα παρακλάδι της φυλής των Μασάι και Τουρκάνα που τότε άρχιζαν να συνηθίζουν στην ιδέα ότι θα έπρεπε να φοράνε ρούχα. Η τοπική κοινωνία ήταν οργανωμένη με βάση τις ηλικίες.

Περίπου κάθε δεκατέσσερα χρόνια γίνονταν τελετές μύησης που άλλαζαν το ρυθμό της ζωής. Οι έφηβοι γίνονταν πλέον επίσημα άντρες και αναλάμβαναν το καθήκον να φροντίζουν τη φυλή, από το να βρίσκουν πηγές νερού μέχρι να διώχνουν τους εχθρούς. Οι πρώην άντρες αποσύρονταν από την ενεργό δράση και μπορούσαν πλέον να παντρευτούν. Οι νέοι άντρες, οι μοράν, φορούσαν ένα κόκκινο πανί που κρεμόταν στον ένα ώμο και έβαφαν το στήθος και το πρόσωπο τους με κόκκινη ώχρα. Οι γέροι φορούσαν κόκκινες κουβέρτες και οι γυναίκες μπλε πανιά. Όταν κάποιος πέθαινε, τον έβαζαν κάτω από ένα δέντρο, τον σκέπαζαν με φύλλα και τον άφηναν να τον φάνε οι ύαινες.

Ανάμεσα σ' αυτούς τους ανθρώπους διάλεξε ο Θέσιγκερ να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του. Πιστός στις αρχές του, δεν έφερε τίποτα από τον δυτικό πολιτισμό μαζί του και δεν έχτισε σπίτι. «Ό,τι κατέχεις», έλεγε, «κλέβει κομμάτι της ελευθερίας σου». Έζησε για πολλά χρόνια σε μια σκηνή, παρέα με μια οικογένεια Σαμπούρου και τη φωτογραφική του μηχανή. Εκεί έγραψε, κάτω από το φως της λάμπας πετρελαίου τα τρία αυτοβιογραφικά βιβλία που τον έκαναν διάσημο και του χάρισαν πολλές τιμητικές διακρίσεις στην πατρίδα του, την Αγγλία.

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Οι κατακόμβες του Σεϊχη Saad στην περιοχή Mudayy. Ένας τύμβος βρίσκεται ανάμεσα στους δύο τάφους

Χρησιμοποίησε το Μαραλάλ σαν έδρα για τις μικρούς βεληνεκούς πια, λόγω ηλικίας, εξερευνήσεις του. Για να μην εξαρτάται από τους άλλους, αγόρασε κι ένα τζιπ, που ήταν το μόνο πράγμα που ξένισε τους συντρόφους του. Όταν μια μέρα χάλασε, ο φίλος του Έροπ με έκδηλη χαρά, του έδωσε μια κλοτσιά και είπε: «Τώρα δεν μπορείς ούτε να το φας».

'Εζησε σε μια καλύβα μαζί με εννέα άτομα και μια μαύρη γάτα που την ονόμασε Μπακήρα προς τιμήν του Κίπλινγκ. Το 1993, για λογαριασμό του περιοδικού 01, προσπαθήσαμε μέσω του εκδοτικού του οίκου να κλείσουμε μια τηλεφωνική συνέντυξη μαζί του, πράγμα που στάθηκε αδύνατο, γιατί απλά δεν έχει τηλέφωνο. Η υπεύθυνη των βιβλίων του ήταν σαφής: «Αν πάτε να τον βρείτε εκεί, με χαρά θα σας φιλοξενήσει. Πάντα υπάρχει χώρος για ένα παραπάνω πιάτο στο τραπέζι. Αλλά μην περιμένετε πολλά, η ζωή είναι δύσκολη εκεί και περιορίζεται στα βασικά».

Τα τελευταία χρόνια ο Θέσιγκερ προτιμούσε να κάθεται στη βεράντα και να αναζητά στον ουρανό τα πιθανά ίχνη της βροχής. Μπροστά του γεννιόταν και μεγάλωνε μια καινούρια γενιά Σαμπούρου. Τα Plastic Boys, περιφέρονταν άσκοπα στους δρόμους και τ΄όνειρό τους ήταν να πάνε στο Ναϊρόμπι να βρούνε μια δουλειά, για να μπορέσουν αργότερα να φύγουν προς τη Δύση.

Ο Θέσιγκερ έσβηνε σιγά-σιγά, μαζί με όλα αυτά που αγάπησε. Όμως το έργο του επρόκειτο να μη σβήσει ποτέ.

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Δρόμος στο Kuwait
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Οι Salim bin Ghabaisha και bin Kabina
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Η αγορά στην πόλη Abha. Οι έμποροι στέκονται με τα ντόπια προϊόντα τους περιμένοντας τους αγοραστές
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Οι άνδρες της ομάδας του Wilfred Thesiger σταματούν στη λίμνη Qafa για να ξεδιψάσουν οι ίδιοι αλλά και τα ζώα τους
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Οι Βεδουίνοι της ομάδας του Thesiger παίρνουν νερό από ένα πηγάδι στο Shisr, το οποίο βρίσκεται υπόγεια στον πάτο μιας σπηλιάς
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Νεκροταφείο στην περιοχή Salalah
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Στιγμιότυπο από τη στάση για να ξεδιψάσουν οι καμήλες στο Ayn al Hasy. Ένας άνδρας ετοιμάζεται να απομακρύνει μια καμήλα- εισβολέα που έρχεται απειλητικά για να πιει από το νερό
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Πορτρέτο ενός Άραβα που αλωνίζει με φόντο την πόλη Abha
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Η ακτή στο Al Mukalla. Στο βάθος φαίνεται η πόλη Al Mukalla και τα όρη
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ένας πετρίτης, που ανήκει στην κυνηγετική ομάδα του Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan, με το θήραμά του, έναν λαγό στην έρημο
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Όαση στην περιοχή Ras Al Khaimah
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ινδικά ιστιοφόρα της εποχής και ζώα που μεταφέρουν το νερό βρίσκονται στο λιμάνι στο Kuwait
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Πορτρέτο ενός άνδρα που πιθανόν πουλά νερό, και στέκεται μπροστά στην πύλη του λιμανιού στο Kuwait
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ένας νεαρός άνδρας που ανήκε στους Βεδουίνους Bayt Kathir
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
1949, επιβάτες διασχίζουν το κανάλι στο Ντουμπάι
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ομάδα από πέντε πετρίτες που ανήκουν στην κυνηγετική ομάδα του Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan βρίσκονται καθισμένοι σε ένα ξυλόγλυπτο στύλο
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Φωτογραφία καϊκιών και καραβιών στον Περσικό Κόλπο μεταξύ Ντουμπάι και Μπαχρέιν. Η φωτογραφία τραβήχτηκε το 1948 κατά τη διάρκεια ταξιδιού του Wilfred Thesiger από το Ντουμπάι στο Μπαχρέιν
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Γυναίκα που χρησιμοποιεί το σχοινί για να ανεβάσει νερό από το πηγάδι Manwakh
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Τέσσερις άνδρες και ένα αγόρι σε ένα σπίτι στα εδάφη της φυλής Bal Qarn στην περιοχή ανάμεσα στις Jabal Harfa και Wadi Shaybanah
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Ένας άνδρας στέκεται στο προσκήνιο με τα βουνά Jabal Kaur και Jabal al Akhdar να διακρίνονται στο βάθος
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
"Άραβες πολεμιστές"που φωτογραφήθηκαν από τον ίδιο τον Wilfred Thesiger στην ελώδη περιοχή του Τίγρη και Ευφράτη στο Ιράκ το 1950
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003 Facebook Twitter
Τέσσερις από τους πιστούς ακόλουθους του Σεϊχη Zayed κρατώντας γεράκια
|article_no_max_width| |article_no_max_width|
|article_no_max_width| |article_no_max_width|
Βιβλίο
2

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παναγιώτης Ποταγός: Ο Έλληνας εξερευνητής που περπάτησε στα βήματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Παναγιώτης Ποταγός: Ο Έλληνας εξερευνητής που περπάτησε στα βήματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Ο ξεχασμένος, πλην περιπετειώδης γιατρός που χωρίς καμία στήριξη από το ελληνικό κράτος αναζήτησε τα χνάρια του ελληνικού πολιτισμού στα βάθη της Ασίας
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
Οι ανάσες των βάλτων

Βιβλίο / Άρης Μπερλής : Οι ανάσες των βάλτων

Οι «Άραβες των Βάλτων» του Γουίλφρεντ Θέσιγκερ (εκδόσεις Τσαγκαρουσιάνος) είναι ένα βιβλίο ανένταχτο, πολλαπλών κατευθύνσεων: το βιβλίο ενός αυθεντικού εξερευνητή, μια οικολογική ελεγεία, ένα κείμενο με λογοτεχνική πειστικότητα. Ο Άρης Μπερλής, μεταφραστής του βιβλίου, μιλάει στην Κατερίνα Ι. Ανέστη για τη μοναδική περπατησιά του Θέσιγκερ στον ανόθευτο πολιτισμό της Μέσης Ανατολής και τον κατατάσσει στη φυλή των «αεί παίδων»

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ιωάννα Μπουραζοπούλου: «Μπαίνω στα σκοτάδια των μύθων ατρόμητη»

Βιβλίο / Ιωάννα Μπουραζοπούλου: «Μπαίνω στα σκοτάδια των μύθων ατρόμητη»

Με αφορμή το νέο της βιβλίο, «Φτερούγες κι οπλές στο αστικό δάσος», η συγγραφέας μιλά για τη λογοτεχνία του φανταστικού, την τεχνητή νοημοσύνη, τον έρωτα, κι εκείνη την ανθρώπινη πλευρά που εξακολουθεί να αντιστέκεται σε κάθε αλγόριθμο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Βιρζινί Βιάρ: Το σφάλμα (ή η αμαρτία) να μην είσαι σταρ στη μόδα

Βιβλίο / Βιρζινί Βιάρ: Το θανάσιμο αμάρτημα του να είσαι αόρατη στη μόδα

Η πρώην καλλιτεχνική διευθύντρια της Chanel έγραψε ένα βιβλίο για να υπερασπιστεί τα πέντε χρόνια της δημιουργικής της πορείας. Αντί, όμως, να ενισχύσει τη θέση της, επιβεβαίωσε την έλλειψη πάθους που τη χαρακτηρίζει, καθώς και την αδυναμία της να εμπνέει.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Ε.Ε. Κάμινγκς: «Τα φιλιά είναι καλύτερη μοίρα από τη σοφία»

Βιβλίο / Ε.Ε. Κάμινγκς: «Τα φιλιά είναι καλύτερη μοίρα από τη σοφία»

O αντισυμβατικός, ευφυής και διαβόητος Αμερικανός ποιητής, που όσο ζούσε έβλεπε τα βιβλία του να απορρίπτονται και τα ποιήματά του να αποσύρονται, ενώ οι εκδότες τού ζητούσαν να γράφει επεξηγηματικούς προλόγους για να γίνει κατανοητό το ασυνήθιστο ύφος του.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Υπάρχει η Αθήνα που αγαπάμε ή είναι μόνο για τουρίστες;

Βιβλίο / Υπάρχει η Αθήνα που αγαπάμε ή είναι μόνο για τουρίστες;

Ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο ΕΚΠΑ, Δημήτρης Πλάντζος, μιλά για το βιβλίο του «Συνέβη στην Αθήνα», που φέρνει στο φως άγνωστες πλευρές της πόλης και καταγράφει τις αλλαγές στις γειτονιές, που γίνονται όλο και πιο ξένες στους ίδιους τους κατοίκους τους.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Η (διαρκώς) απρόβλεπτη ζωή και έργο της Αν Κάρσον

Βιβλίο / Αν Κάρσον: «Οι άνθρωποι που αγαπάμε, ποτέ δεν είναι όπως τους επιθυμούμε»

Η Καναδή συγγραφέας, που τιμήθηκε με το φετινό Νόμπελ Λογοτεχνίας, άλλαξε τον χάρτη των παγκόσμιων γραμμάτων με την ξεχωριστή γραφή της. Κινήθηκε με απαράμιλλη άνεση ανάμεσα στην ποίηση, το δοκίμιο και το λιμπρέτο, πλάθοντας ένα προσωπικό λογοτεχνικό σύμπαν, όπου η ειρωνεία συνυπάρχει με την ομορφιά και το προσωπικό πένθος συνομιλεί με την οδύνη των κλασικών.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Στο βιβλίο της Μαίρης Κοντογεώργου πρωταγωνίστρια είναι μια βελανιδιά

Βιβλίο / Στο βιβλίο της Μαίρης Κοντογεώργου πρωταγωνίστρια είναι μια βελανιδιά

Στην «Εκλεκτή των θεών», η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας εμπνέεται από τον βίαιο εκχριστιανισμό της Ευρώπης, και γράφει ένα πρωτότυπο, σκωπτικό και συγκινητικό μυθιστόρημα για την εξουσία και την εμμονή που οδηγεί στο ιδεολογικό μίσος.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Χλόη Κολύρη: «Ποιος είπε ότι οι ηλικιωμένοι δεν ερωτεύονται;»

Βιβλίο / Χλόη Κολύρη: «Ποιος είπε ότι οι ηλικιωμένοι δεν ερωτεύονται;»

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας, η ψυχίατρος-αναλύτρια και συγγραφέας εξηγεί τι είναι το νέο γήρας και πώς μπορούν οι ηλικιωμένοι σήμερα να καταρρίψουν τα στερεότυπα, να εξέλθουν από την κοινωνική απομόνωση και να διεκδικήσουν όλα όσα επιθυμούν και τους αξίζουν. 
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
Γιώργος Χωματηνός: «Οι Βρίκελοι είμαστε εμείς, οι ζωντανόνεκροι της ιστορίας»

Βιβλίο / Ο Γιώργος Χωματηνός έγραψε ένα βιβλίο για τους βρικόλακες της ιστορίας: εμάς

Οι «Βρίκελοι» είναι ένα μυθιστόρημα-επίτευγμα, όπου, με συναρπαστική γλώσσα και μοναδικό ρυθμό, συναντιούνται το δημοτικό τραγούδι, η αρχαία τραγωδία, η λαϊκή και λόγια παράδοση, σε ένα έργο που μιλά για μια κοινωνία που έχει χάσει την αίσθηση του συνανήκειν.
M. HULOT
Βερένα Κέσλερ: «Υπάρχουν πράγματι πολλά κοινά μεταξύ της κουλτούρας των ναρκωτικών και αυτής των αναβολικών και των λογής συμπληρωμάτων διατροφής»

Βιβλίο / Βερένα Κέσλερ: «Όσο πιο πολλά “άψογα” σώματα βλέπεις, τόσο νιώθεις ότι το δικό σου υστερεί»

Η Γερμανίδα συγγραφέας που γνώρισε μεγάλη επιτυχία με το «Γυμναστήριο», ένα μυθιστόρημα-θρίλερ για την εμμονή με την αυτοβελτίωση και την κουλτούρα της γυμναστικής, μιλά στη LiFO. 
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Η ανυπότακτη, μυστηριώδης, ερωτική, Αβάνα του Λεονάρδο Παδούρα

Βιβλίο / Η ανυπότακτη, μυστηριώδης, ερωτική, Αβάνα του Λεονάρδο Παδούρα

Ο κορυφαίος Κουβανός συγγραφέας μάς ξεναγεί στην πόλη που αγάπησε βαθιά και αρνήθηκε να εγκαταλείψει. Στη συναρπαστική «Αβάνα» του, τη δείχνει τραυματισμένη αλλά και ακατάλυτη, να αντιστέκεται πεισματικά στη λήθη.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ