Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Οι 5 κορυφαίες ηχογραφήσεις της Μαρίας Κάλλας

Σαν σήμερα, πριν από 41 χρόνια, πεθαίνει η σημαντικότερη λυρική τραγουδίστρια του 20ού αιώνα, η μεγάλη ντίβα που βιάστηκε να τα κάνει όλα γρήγορα και έφυγε πληγωμένη και μόνη

Πρόσωπο που ταυτίζεις αυτομάτως με την όπερα, φωνή χωρίς όριο και αναγνωρίσιμη από τους πάντες, αντοχή υπεράνθρωπη, σταδιοδρομία που δεν διήρκεσε πολύ αλλά σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία του λυρικού τραγουδιού, ερμηνείες αστραφτερές που έβαλαν σε απόλυτη αρμονία τη φωνή με την υποκριτική, τεχνική που άφηνε άφωνους ειδικούς και δασκάλους, επιδόσεις που δημιούργησαν βασανιστικές συγκρίσεις με όσες τραγουδίστριες κι αν ακολούθησαν.

 

Η καριέρα της Μαρίας Κάλλας ήταν πολύ μικρή σε διάρκεια, αλλά τεράστια σε ένταση και ερμηνευτικές προκλήσεις. Σαράντα ένα χρόνια από τον θάνατό της, είναι πολλά εκείνα, πέρα από τη μεγαλειώδη φωνή της, με τα οποία κανείς δεν αναμετρήθηκε. 


Η απόλυτη ντίβα της όπερας λαχταρούσε με πάθος τη σκηνή γιατί μόνο έτσι ένιωθε ζωντανή. Είχε ξεκαθαρίσει μέσα της από νωρίς ότι για να μείνει στην ιστορία ως η κορυφαία του είδους δεν έπρεπε να υποτιμά –όπως συχνά συνέβαινε με συναδέλφους της εποχής– τις υποκριτικές της επιδόσεις.

 

Κατάλαβε ότι το δράμα έπρεπε να αναβλύζει από τη φωνή, από τη δύναμη που πρόσθετε σε κάθε φράση, τον τρόπο που τοποθετούσε το κορμί της στη σκηνή ή κάρφωνε το βλέμμα της κάπου, την ευαισθησία με την οποία τόνιζε κάθε λέξη. Γι' αυτό και όσο πιο τραγικές ήταν οι ηρωίδες που υποδυόταν, τόσο πιο μεγαλειώδεις υπήρξαν οι ερμηνείες της.

 

Οι δίσκοι της δεν σταμάτησαν ποτέ να επανεκδίδονται, το κοινό της αποκτά διαρκώς νέο αίμα, ενώ νερό στον μύλο του μύθου της δεν έπαψαν ποτέ να ρίχνουν οι άπειρες άγνωστες λεπτομέρειες της ζωής της.


Σαράντα ένα χρόνια πέρασαν από την ημέρα που η καρδιά της έπαψε να χτυπά στο διαμέρισμά της στο Παρίσι και σχεδόν πενήντα από τότε που σταμάτησε να θριαμβεύει στα θέατρα του κόσμου. Η ιστορία την έχει καταγράψει ως τη σημαντικότερη λυρική τραγουδίστρια του 20ού αιώνα αλλά κι εκείνη που βιάστηκε να τα κάνει όλα γρήγορα: να γίνει μέσα στα λίγα χρόνια της εντυπωσιακής φωνητικής της ακμής η απόλυτη ντίβα, να αναστήσει όπερες ξεχασμένες και να αφήσει αμέτρητες ηχογραφήσεις (πολλές παράνομες), να φύγει μόλις στα 53 της χρόνια πληγωμένη και μόνη.

 

Οι δίσκοι της δεν σταμάτησαν ποτέ να επανεκδίδονται, το κοινό της αποκτά διαρκώς νέο αίμα, ενώ νερό στον μύλο του μύθου της δεν έπαψαν ποτέ να ρίχνουν οι άπειρες άγνωστες λεπτομέρειες της ζωής της. Πέντε κορυφαίες ηχογραφήσεις της αποδεικνύουν γιατί δεν θα πάψουμε ποτέ να ψαχουλεύουμε στο φαινόμενο Κάλλας και εξηγούν γιατί σε εκείνη χαρίσαμε απλόχερα τη μεγαλύτερη δόξα που γνώρισε ποτέ λυρική τραγουδίστρια.

 

1.

«Νόρμα» του Μπελίνι (1954)

Φωτογραφία από την παράσταση Νόρμα του Μπελίνι στην Επίδαυρο τον Αύγουστο του 1960 σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή και σκηνικά - κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη. Στο κέντρο διακρίνεται η Μαρία Κάλλας στο ρόλο της Νόρμα. Φωτο: Ψηφιακό Αρχείο Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Φωτογραφία από την παράσταση Νόρμα του Μπελίνι στην Επίδαυρο τον Αύγουστο του 1960 σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή και σκηνικά - κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη. Στο κέντρο διακρίνεται η Μαρία Κάλλας στο ρόλο της Νόρμα. Φωτο: Ψηφιακό Αρχείο Εθνικής Λυρικής Σκηνής

 

Έξι χρόνια μετά την πρώτη απόπειρα να ερμηνεύσει τη «Νόρμα» (1948), η Κάλλας αποφασίζει να ηχογραφήσει τη λατρεμένη της ηρωίδα, εκείνη που μέχρι να κλείσει την καριέρα της πρόλαβε να τραγουδήσει πάνω από 80 φορές και να ηχογραφήσει κάμποσες. Αν και όλα κρίνονται στις λεπτομέρειες, κορυφαία μάλλον παραμένει η παρθενική ηχογράφηση του 1954.

 

Η σχέση της με τον μαέστρο-μέντορά της Τούλιο Σεραφίν είχε δοκιμαστεί ήδη και η ίδια βρισκόταν σε δαιμονιώδη φόρμα (η φωνητική της υγεία και η συναισθηματική της ισορροπία ήταν, παραδόξως, σε αρμονία).

 

Και μπορεί η καλύτερή της ηχογράφηση να ήρθε σχετικά νωρίς, ωστόσο η ιέρεια και ερωμένη «Νόρμα» είναι μια εμβληματική ηρωίδα που ταυτίστηκε με την Κάλλας ως το τέλος: είναι ο ρόλος στον οποίο μεσουρανούσε όταν γνώρισε τον Αριστοτέλη Ωνάση, η όπερα με την οποία έκανε ποδαρικό στη Μετροπόλιταν της Νέας Υόρκης τον Οκτώβριο του 1956 κι αυτή με την οποία κατέβηκε στην Επίδαυρο το 1960 κι ένιωσε πώς είναι να παραληρούν 17.000 άνθρωποι με το που ξεστόμισε τις τελευταίες συλλαβές της άριας «Casta Diva».

 

 

2.

«Μήδεια» του Κερουμπίνι (1957)

Φωτογραφία από τη Μήδεια του Τσερουμπίνι που ανέβηκε στην Επίδαυρο κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ Επιδαύρου τον Αύγουστο του 1961 σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή και σκηνικά - κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη. Η Μαρία Κάλλας στο ρόλο της Μήδειας και δίπλα της ο Τζον Βίκερς στο ρόλο του Ιάσονα. Φωτο: Ψηφιακό Αρχείο Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Φωτογραφία από τη Μήδεια του Τσερουμπίνι που ανέβηκε στην Επίδαυρο κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ Επιδαύρου τον Αύγουστο του 1961 σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή και σκηνικά - κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη. Η Μαρία Κάλλας στο ρόλο της Μήδειας και δίπλα της ο Τζον Βίκερς στο ρόλο του Ιάσονα. Φωτο: Ψηφιακό Αρχείο Εθνικής Λυρικής Σκηνής

 

Το γεγονός ότι η Κάλλας ανέστησε μια ηρωίδα που ουδέποτε θεωρήθηκε επιτυχημένη στην οπερατική της εκδοχή αρκεί για να τη συμπεριλάβει κανείς στις κορυφαίες της στιγμές. Τόσο πριν όσο και μετά την Κάλλας ελάχιστες τραγουδίστριες τόλμησαν να αναμετρηθούν με τη βίαιη φύση της δολοφόνου και την τρομερά απαιτητική ερμηνεία του ρόλου.

 

Ενώ η Μαρία, που ήξερε πώς να τις κάνει όλες σκόνη, δεν αρκέστηκε στη μία αλλά τόλμησε δύο ολοκληρωμένες ηχογραφήσεις του έργου. Η πρώτη το 1953, ζωντανά από τη Σκάλα του Μιλάνου με μαέστρο τον Λέοναρντ Μπέρνσταϊν, και η δεύτερη τέσσερα χρόνια μετά, με μαέστρο τον Τούλιο Σεραφίν.

 

Η «Μήδεια» υπήρξε ένας από τους θριάμβους της Κάλλας, είτε την τραγουδούσε στη Σκάλα με μαέστρο τον Λέοναρντ Μπέρνσταϊν είτε στο Μιλάνο, τη Βενετία, τη Ρώμη, το Ντάλας, το Λονδίνο. Το κοινό λύσσαγε να την ακούσει σε αυτόν το ρόλο, υποχρεώνοντάς την να υποκύψει στη serial killer της αρχαιότητας 31 φορές σε εννέα χρόνια. Αυτή, άλλωστε, είναι και η όπερα με την οποία αποχαιρέτησε το ελληνικό κοινό σε έναν ακόμα επιδαύριο θρίαμβο το 1961, σε μια ανεπανάληπτη παραγωγή που σκηνοθέτησε ο Αλέξης Μινωτής και επιμελήθηκε σκηνικά ο Γιάννης Τσαρούχης.

 

3.

«Κάρμεν» του Μπιζέ (1964)

Στην ηχογράφηση της Κάρμεν το 1964. Φωτο: Sabine Weiss
Στην ηχογράφηση της Κάρμεν το 1964. Φωτο: Sabine Weiss

 

Είναι σίγουρο ότι στην απέραντη οπερατική δισκογραφία υπάρχουν και καλύτερες «Κάρμεν». Ωστόσο, είναι τόσο καλά η Κάλλας το 1964, που αποθεώνει σε αυτήν τη στούντιο ηχογράφηση έναν ρόλο ταυτισμένο με το πάθος, τον ερωτισμό, το περιθώριο, την αέναη δίψα για ελευθερία, τη ζωώδη πρόκληση.

 

Μπορεί στη σκηνή να μην τραγούδησε ποτέ την «Κάρμεν», αλλά στο στούντιο είχε εκλεκτή παρέα: ο Ζορζ Περτρ διηύθυνε και ο περίφημος Σουηδός τενόρος Νικολάι Γκέντα, που τραγουδούσε τον αθώο Δον Χοσέ, παρασυρόταν στον όλεθρο για χάρη της Κάλλας και χάριζε στη δισκογραφία μία από τις καλύτερες ερμηνείες της καριέρας του.

 

Μην ξεχνάμε πως η πολυπλοκότητα των ηρωίδων ήταν βούτυρο στο ψωμί της Κάλλας και η σεξουαλικά συναρπαστική Κάρμεν την ιντρίγκαρε πολύ. Τέλος πάντων, η Κάλλας είχε και την εμπειρία και τον ηχοχρωματικό πλούτο για να τραγουδά έξοχα –αν και στο τέλος της καριέρας της– την περίφημη άρια «L' amour est un oiseau rebelle» («Η αγάπη είναι ατίθασο πουλί»): «Ο έρωτας είναι παιδί του δρόμου, ποτέ δεν γνώρισε κανένα νόμο. Δεν μ' αγαπάς και σ' αγαπώ, κι αν σ' αγαπώ, φυλάξου!».

 

4.

«Λουτσία ντι Λαμερμούρ» του Ντονιτσέτι (1955)

Μια συναισθηματικά εύθραυστη γυναίκα, η Λούσι Άστον (Λουτσία), που διχάζεται από τη μακρόχρονη αμοιβαία εχθρότητα μεταξύ δύο οικογενειών. Μια σκηνή τρέλας από τις πιο δραματικές στην όπερα. Μια ιστορία που διδάσκει πώς να πεθαίνει κανείς για το όραμα της ιδανικής αγάπης. Ένας ακόμα έρωτας με τραγικό τέλος. Ό,τι χρειαζόταν η Κάλλας για να επαναφέρει στο προσκήνιο μια επίσης ξεχασμένη ηρωίδα ήταν εκεί.

 

Την τραγούδησε το 1952 στη Σκάλα του Μιλάνου, αλλά ο απόλυτος θρίαμβος ήταν η βραδιά της 29ης Σεπτεμβρίου 1955 που την ερμήνευσε στο Βερολίνο, με τον Χέρμπερτ φον Κάραγιαν στο πόντιουμ. Την επομένη ο κριτικός του περιοδικού «Opera» γράφει: «Θα τολμούσα να πω ότι δεν πρόκειται ποτέ να τραγουδήσει καλύτερα από σήμερα». Και, δυστυχώς, η μέρα που η Κάλλας δεν μπορούσε να κρύψει την εξασθένηση της φωνής της δεν άργησε.

 

5.

«Τόσκα» του Πουτσίνι (1953)

H Maria Callas στην ηχογράφηση της Τόσκα με τον Victor de Sabata, τον Walter Legge, τον Tito Gobbi και τον Giuseppe di Stefano στο Μιλάνο, 1953.
H Maria Callas στην ηχογράφηση της Τόσκα με τον Victor de Sabata, τον Walter Legge, τον Tito Gobbi και τον Giuseppe di Stefano στο Μιλάνο, 1953.

 

Η Μαρία Κάλλας είναι η κορυφαία Τόσκα της Ιστορίας, και σε αυτό δεν χωρά καμία κουβέντα. Στην πραγματικότητα, η Κάλλας δονούνταν όσο ποτέ τραγουδώντας αυτό το οπερατικό θρίλερ. Σαφέστατα βρήκε το alter ego της σε μια πρωταγωνίστρια, ντίβα της όπερας (όπως κι εκείνη), απολύτως παραδομένη στα δυνατά της ένστικτα, που ερωτευόταν παράφορα και ζήλευε παθολογικά.

 

Το 1942, στα 19 της μόλις χρόνια, την τραγούδησε πρώτη φορά στην Εθνική Λυρική Σκηνή, αλλά προφανώς η άγουρη φωνή της δεν είχε το μεγαλείο, που απέκτησε λίγο μετά, για να ανταποκριθεί στην παροιμιώδη αγριότητα των καταστάσεων του έργου. Προτιμάμε την πρώτη ηχογράφηση (το 1953, υπό τη διεύθυνση του Βίκτορ ντε Σάμπατα), καθώς η φωνή της εκείνα τα χρόνια έλαμπε σαν διαμάντι. Η αλήθεια είναι πως σε μια επόμενη (το 1964, με μαέστρο τον Κάρλο-Φελίτσε Τσιλάριο), σε ζωντανή ηχογράφηση από το Covent Garden, η ερμηνεία της ήταν εμφανώς πιο δραματική.

 

Εκείνη την εποχή η ντίβα, μετά από σιωπή δύο ετών, ενέδωσε στις πιέσεις του Τζεφιρέλι κι επέστρεψε στο λατρεμένο της Λονδίνο, γιατί λύσσαγε να αποδείξει ότι δεν είχε ξοφλήσει. Η φωνή, εν τω μεταξύ, είχε αρχίσει λίγο να θαμπώνει. Σε κάθε περίπτωση, καμία οπερατική ηρωίδα δεν θα ζηλέψει, δεν θα εκβιάσει, δεν θα δολοφονήσει, δεν θα αυτοκτονήσει με τον τρόπο της Τόσκα. Και καμία τραγουδίστρια δεν θα αναμετρηθεί με αυτό το πανίσχυρο οπερατικό στερεότυπο με τον τρόπο που το έκανε η Κάλλας. Σαν θύελλα!

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μαρία Κάλλας: Έζησε για την Τέχνη. Έζησε για τον Έρωτα
Σαν σήμερα πεθαίνει το 1977 η μεγαλύτερη ντίβα της όπερας
Η Μαρία Ναυπλιώτου θα ενσαρκώσει τη Μαρία Κάλλας στην παράσταση «Master Class»
Το έργο του Terrence McNally ανεβαίνει στο «Μικρό Χορν» και βασίζεται στο περίφημο σεμινάριο που παρέδωσε η Κάλλας στη Μουσική Σχολή Τζούλιαρντ της Νέας Υόρκης
 9+1 ιστορίες για τη Μήδεια
Οι πλούσιες πτυχές και ερμηνείες της τραγωδίας του Ευριπίδη μέχρι το πρόσφατο ελληνικό της ανέβασμα από τον Δημήτρη Καραντζά
Μαρία Κάλλας: «Με έπιασε μια βραχνάδα...»
Μια σπάνια συνέντευξη της στην Αθήνα με σπαστά ελληνικά
Callas assoluta: Η αληθινή ιστορία της Μαρία Κάλλας στο καλύτερο ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε για αυτήν
Ένα ντοκιμαντέρ που τιμά την απόλυτη πριμαντόνα Μαρία Κάλλας
Η Μαρία Κάλλας μέσα από 15 πολύτιμα προσωπικά αντικείμενά της
Σαν σήμερα γεννιέται η γυναίκα που άλλαξε το λυρικό τραγούδι με τις ερμηνείες της

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Wilfred Thesiger: Ο άνθρωπος που διέσχισε πρώτος την έρημο της Αβησσυνίας και πέθανε σαν σήμερα το 2003
Η Βάλια Σκουρτσή γράφει για τον μεγάλο Άγγλο εξερευνητή που διέσχισε την αραβική έρημο και κατέγραψε τη ζωή στα έλη της Μεσοποταμίας
Henri Cartier-Bresson: Ένας από τους σημαντικότερους φωτογράφους όλων των εποχών
Σαν σήμερα γεννιέται το 1908 στο Chanteloup-en-Brie ο καλλιτέχνης που σφράγισε με τη δουλειά του την τέχνη της φωτογραφίας
Οι τελευταίες στιγμές του Τρότσκι
79 χρόνια από τη δολοφονία του.
Τζέρι Λιούις:  Η ζωή και το έργο ενός εκ των κορυφαίων κωμικών του 20ού αιώνα.
Σαν σήμερα πεθαίνει ένας θρύλος της κωμωδίας
Coco Chanel: η γυναίκα που άλλαξε την ιστορία του ενδύματος τον 20ο αιώνα
Σαν σήμερα γεννήθηκε ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα στην ιστορία της μόδας
Elvis Presley: ο θρύλος που έφυγε νωρίς
Σαν σήμερα το 1977 πεθαίνει σε ηλικία 42 χρονών
Τήνος,1989: Η Παναγία!  Η Παναγία!
Ένα φωτογραφικό ντοκουμέντο του Σπύρου Στάβερη
Η αλληλογραφία μου με τη Melanie, τη γυναίκα που τραγούδησε πρώτη στο Woodstock
Σαν σήμερα, πριν 50 χρόνια, έγινε η εκκίνηση του θρυλικού φεστιβάλ του Γούντστοκ. Ο Αντώνης Μποσκοΐτης ανοίγει την αλληλογραφία του με την τραγουδοποιό Melanie Safka, ανασυνθέτοντας την ατμόσφαιρα ελευθερίας και χαράς μιας ολόκληρης εποχής
 «Η ζωή είναι ανυπόφορη για μένα... συγχωρέστε με»: Ο πολυτάραχος βίος και η αυτοκτονία της Νταλιντά
Η τραγουδίστρια που σημάδεψε ανεξίτηλα το γαλλόφωνο τραγούδι
Ίαν Φλεμινγκ: ένας υμνητής των ώριμων απολαύσεων της ζωής
Ο Ίαν Φλεμινγκ που πέθανε σαν σήμερα το 1908, έδωσε στη λογοτεχνία και τη ζωή ένα ανδρικό πρότυπο συγκεκριμένων προδιαγραφών, δύσκολα αντιγράψιμο
Η «Έκτη Αίσθηση» έγινε 20 χρονών: Κυκλοφόρησε στις αίθουσες σαν σήμερα
Σαν σήμερα, πριν από 20 χρόνια, η «Έκτη Αίσθηση» άφηνε τους θεατές με το στόμα ανοιχτό
Μέριλιν Μονρόε: η γυναίκα που έκρυβε την κατάθλιψη κάτω απ' το γάργαρο γέλιο της
Σαν σήμερα πεθαίνει ο μεγαλύτερος μύθος του Χόλυγουντ και μία από τις ομορφότερες υπάρξεις που πέρασαν μπροστά από την οθόνη
Ας πιούμε στη μνήμη του σπουδαίου Πίτερ Ο' Τουλ
Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος ανατρέχει στην άνιση καριέρα του μεγάλου Βρετανού ηθοποιού που γεννήθηκε σαν σήμερα το 1932.
Σπάνιες φωτογραφίες του 1890 πριν το νερό κυλήσει μέσα στη Διώρυγα της Κορίνθου
Ο πρώτος που προσπάθησε την υλοποίησή του έργου ήταν ο Νέρων, το 66 μ.Χ., σε σχέδια του Ιούλιου Καίσαρα και του Καλιγούλα!
45 φωτογραφίες για τα 45 χρόνια από τη μεταπολίτευση
Ένα φωτογραφικό αρχείο που αφηγείται εύγλωττα την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή