Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
5 περιηγητές καταγράφουν την κλοπή των γλυπτών του Παρθενώνα
Σαν Σήμερα

5 περιηγητές καταγράφουν την κλοπή των γλυπτών του Παρθενώνα

Το 1982, η υπουργός Πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη, θέτει το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στη χώρα μας, στη Διάσκεψη των υπουργών Πολιτισμού της UNESCO στο Μεξικό. Αυτές είναι οι πρώτες μαρτυρίες ενός εγκλήματος χωρίς προηγούμενο

"Κατά την πρώτη μου περιοδεία στην Ελλάδα είχα την τραυματική εμπειρία που είναι αδύνατον να εκφραστεί με λόγια, να είμαι παρών όταν απογύμνωναν τον Παρθενώνα από τα καλύτερα γλυπτά του και όταν πετούσαν στο έδαφος μερικά από τα αρχιτεκτονικά του μέλη. Είδα να κατεβάζουν αρκετές μετόπες από τη νοτιοανατολική άκρη του ναού. Ήταν στερεωμένες ανάμεσα στα τρίγλυφα, σαν σε εσοχή, και για να τις σηκώσουν ήταν αναγκαίο να γκρεμίσουν το μεγαλόπρεπο γείσο που τις κάλυπτε. Την ίδια τύχη είχε και η νοτιοανατολική γωνία του αετώματος∙ κι αντί για τη γραφική ομορφιά και την άριστη συντήρηση που είχε όταν τον πρωτοείδα, έχει τώρα συγκριτικά περιπέσει σε μια κατάσταση φθοράς και εγκατάλειψης."

 

Έντουαρντ Ντόντουελ (1767-1832), Ιρλανδός ζωγράφος, περιηγητής και αρχαιόφιλος, Επισκέφθηκε την Ελλάδα τρεις φορές: το 1801, το 1805 και το 1806. Το 1819 εξέδωσε το «A Classical and Topographical Tour Through Greece», μια λεπτομερή έκθεση των ταξιδιών του σε δύο μεγάλους τόμους, που αποτελεί βασική πηγή πληροφοριών πάνω στις συνθήκες ζωής της Ελλάδας πριν από τον αγώνα για την ανεξαρτησία.

 

Έντουαρντ Ντόντουελ (1767-1832). Οι άνδρες του Λόρδου Έλγιν αφαιρούν τα γλυπτά από τον Παρθενώνα.
Έντουαρντ Ντόντουελ (1767-1832). Οι άνδρες του Λόρδου Έλγιν αφαιρούν τα γλυπτά από τον Παρθενώνα.
 

 

"Τρίτη, 25 Μαΐου. Μάθε πως, εκτός από τα πέντε κιβώτια που σου έχω ήδη πει, έπεισα τον Πλοίαρχο Χoστ να πάρει άλλα τρία: τα δύο έχουν ήδη φορτωθεί στο καράβι και το τρίτο θα το πάρουν όταν επιστρέψει από την Κόρινθο. Πόσο μόχθησα για να τα καταφέρω όλα αυτά! Μ' αγαπάς πιο πολύ γι' αυτό, Έλγιν;

 

Και πόσο πίεσα τον Λουζιέρι για να βάλει να φτιάξουν κιβώτια γι' αυτά τα τελευταία δέματα!

 

Σε ικετεύω να δείξεις την ευαρέσκειά σου (άφησε καταμέρος τη διπλωματική ιδιότητα) στον Πλοίαρχο Χοστ, που φόρτωσε τόσα στο πλοίο. Είμαι τώρα ικανοποιημένη γι' αυτό που πάντοτε πίστευα: πως δηλαδή οι γυναίκες, αν καταπιαστούν, μπορούν να κάνουν πολύ περισσότερα από τους άντρες. Βάζω ό,τι στοίχημα θέλεις πως, αν ήσουν εδώ, δεν θα 'χες βάλει στο καράβι ούτε τα μισά απ' όσα εγώ.

 

Όσο για να κατέβουν τα άλλα πράγματα που θέλεις από την Ακρόπολη, αυτό είναι τελείως αδύνατον πριν επιστρέψεις. Ο Λουζιέρι λέει ότι ο Πλοίαρχος Λέισυ, όταν πρωτοήρθε, δεν συμφωνούσε να κατεβούν τα πράγματα, στο τέλος όμως ήταν πιο ενθουσιώδης απ' όλους τους άλλους και ήθελε να πάρεις οπωσδήποτε ολόκληρο τον ναό των Κάρυ...κάπως, αυτόν που έχει τα αγάλματα των γυναικών."

 

Απόσπασμα επιστολής της Mary Nisbet προς τον σύζυγό της λόρδο Έλγιν, στις 25 Μαΐου του 1802. Ήταν μια από τις πιο δυναμικές γυναίκες της εποχής της. Συνόδευσε το σύζυγό της, στα διπλωματικά του καθήκοντα στην Κωνσταντινούπολη, μεσολάβησε να εισάγουν το εμβόλιο της ευλογιάς στην Ανατολή, αλλά πρωτίστως κανόνισε τα πρακτικά ζητήματα της αποκόλλησης και μεταφοράς των γλυπτών του Παρθενώνα. Όλα αυτά, ωστόσο, επισκιάστηκαν από το σκανδαλώδες της διαζύγιο,  αργότερα.

 

Οι υπάλληλοι του Βρετανικού Μουσείου μετακινούν ένα κομμάτι από τα γλυπτά του Παρθενώνα. Φωτό: Getty Images
Οι υπάλληλοι του Βρετανικού Μουσείου μετακινούν ένα κομμάτι από τα γλυπτά του Παρθενώνα. Φωτό: Getty Images

 

"Ένας αγράμματος υπηρέτης του Δισδάρη της Αθήνας... με διαβεβαίωσε πως, όταν τα πέντε άλλα κορίτσια έχασαν την αδελφή τους, εκδήλωναν τη θλίψη τους, καθώς έπεφτε το βράδυ, γεμίζοντας τον αέρα με του πιο γοερούς αναστεναγμούς και θρήνους, πως ο ίδιος είχε ακούσει το παράπονό τους και πως πάντα επηρεαζόταν σε τέτοιο βαθμό ώστε αναγκαζόταν να φεύγει από την Ακρόπολη μέχρι να σταματήσουν∙ και πως η αρπαγμένη αδελφή άκουγε τη φωνή τους και κατέπληξε την κάτω πόλη, όπου την είχαν τοποθετήσει, απαντώντας τους στους ίδιους θρηνώδεις τόνους. Δεν μπορούμε να αρνιόμαστε να παραδεχτούμε ότι οι Αθηναίοι δεν είναι τόσο αδιάφοροι όσο μας τους παρουσιάζουν καμιά φορά απέναντι στα θαύματα και τα μνημεία της πόλης τους."

 

Φρειδερίκος Ντάγκλας, νεαρός αριστοκράτης, ταξιδιώτης της εποχής, συγγραφέας του «An Essay on Certain Points Of Resemblance Between The Ancient And Modern Greeks»(1813).

 

 

 

"Όσον αφορά τα αγάλματα, ανάμεσα στους απλούς Αθηναίους επικρατεί μια περίεργη ιδέα, ότι πρόκειται για πραγματικά σώματα, ακρωτηριασμένα και στοιχειωμένα στη σημερινή τους απολίθωση από μάγους, που θα τα έχουν στην εξουσία τους όσο οι Τούρκοι είναι κυρίαρχοι της Ελλάδας∙ ύστερα, θα μεταμορφωθούν στα πρωτινά τους σώματα. Το πνεύμα μέσα τους αποκαλείται Αράπης, και συχνά ακούγεται να κλαίει και να θρηνεί για την κατάστασή του. Στις μέρες μας μερικοί Έλληνες που μετέφεραν από την Αθήνα στον Πειραιά ένα κιβώτιο με μερικά από τα Ελγίνεια Μάρμαρα, το πέταξαν κάτω, και για κάμποση ώρα κανείς δεν μπορούσε να τους πείσει να το αγγίξουν, γιατί όλο έλεγαν ότι άκουσαν τον Αράπη (δηλαδή το μαγεμένο πνεύμα μέσα στο γλυπτό) να κλαίει και να στενάζει για τα άλλα πνεύματα που έμεναν σκλαβωμένα στην Ακρόπολη. Οι Αθηναίοι υποθέτουν ότι η κατάσταση αυτών των μαγεμένων μαρμάρων θα βελτιωθεί αν φύγουν από τη χώρα οι Τούρκοι τύραννοι."

John Hobhouse (1786-1869), Άγγλος πολιτικός, φίλος του λόρδου Βύρωνα και συγγραφέας του «Journey Through Albania» (1813).

 

 

Benjamin Robert Haydon. Σκίτσο κεφαλής αλόγου από τα γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο
Benjamin Robert Haydon. Σκίτσο κεφαλής αλόγου από τα γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο

 

"Το πρώτο πράγμα στο οποίο έπεσε το βλέμμα μου ήταν ο καρπός του χεριού ενός αγάλματος σε μια από τις ομάδες των γυναικών, στον οποίο φαίνονταν, αν και η μορφή ήταν γυναικεία, η κερκίς και η ωλένη. Έμεινα έκπληκτος, γιατί δεν τις είχα δει ποτέ ούτε καν να διαγράφονται σε γυναικείο καρπό σε αρχαίο έργο. Έριξα τη ματιά μου στον αγκώνα και είδα τον εξωτερικό κόνδυλο να επηρεάζει φανερά το σχήμα, όπως στη φύση. Είδα ότι ο βραχίονας βρισκόταν σε ανάπαυση και τα μαλακά τμήματά του ήταν χαλαρά. Αυτός ο συνδυασμός φύσης και ιδέας που ένιωθα ότι έλειπε τόσο πολύ στην υψηλή τέχνη εξετίθετο εδώ μέρα μεσημέρι για να σε πείσει. Η καρδιά μου πήγαινε να σπάσει! Ακόμη κι αν δεν είχα δει τίποτε άλλο, είχα δει αρκετά για να με κρατήσουν στη φύση για την υπόλοιπη ζωή μου...

 

Αισθάνθηκα σαν κάποια θεία αλήθεια να είχε λάμψει μέσα στο μυαλό μου και κατάλαβα ότι αυτά [τα μάρμαρα] θα ξυπνούσαν επιτέλους την τέχνη της Ευρώπης από τον λήθαργό της στο σκοτάδι."

 

Η αντίδραση του Άγγλου ζωγράφου Μπέντζαμιν Ρόμπερτ Χαίηντον (1786-1846), ειδικευμένου σε μεγάλες ιστορικές συνθέσεις, όταν αντίκρισε τα γλυπτά του Παρθενώνα στην πρώτη τους έκθεση για το κοινό, την οποία διοργάνωσε ο λόρδος Έλγιν στο κτίριο του Παρκ Λέιν στο Λονδίνο τον Ιούνιο του 1807, προκαλώντας κάτι σαν ηλεκτρική εκκένωση στην πόλη.

 

Οι μαρτυρίες έχουν ληφθεί από το βιβλίο του Richard Stoneman «Aναζητώντας την κλασική Ελλάδα» (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1996)

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο μαθηματικός Μιχαήλ Ρασσιάς συνεργάστηκε με τον μεγαλοφυή Τζον Νας, που πέθανε σαν σήμερα
Ο Νομπελίστας θεμελιωτής της θεωρίας παιγνίων και ο Έλληνας επιστήμονας εξέδωσαν, λίγο πριν από τον ξαφνικό θάνατό του πρώτου σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, ένα βιβλίο με τα πιο ερεθιστικά μαθηματικά προβλήματα
10 βιβλία του Φίλιπ Ροθ που αξίζει να διαβάσετε
Μία αναδρομή στο έργο του σπουδαίου και πολυγραφότατου Αμερικανού συγγραφέα που σαν σήμερα το 2018
Μια σπάνια συνέντευξη του Ian Curtis, από τις λίγες που έδωσε στη σύντομη διάρκεια της ζωής του
Σαν σήμερα, το 1980, αυτοκτονεί σε ηλικία 23 ετών ο σκοτεινός και υπέροχος τραγουδιστής των Joy Division
Σάντρο Μποτιτσέλι: ο ζωγράφος της Άνοιξης
Σαν σήμερα, στις 17 Μαΐου 1510, πεθαίνει σε ηλικία 65 ετών στη Φλωρεντία, ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους της Αναγέννησης
H Κέιτ Μπλάνσετ έκλεισε τα πενήντα: μικρή αναδρομή σε μια υπέροχη καριέρα
Βασίλισσα Ελισάβετ, Γκαλάντριελ, Κάθριν Χέμπορν, Μπομπ Ντίλαν, Θλιμμένη Τζάσμιν: όποιον ρόλο κι αν κληθεί να υποδυθεί, η Αυστραλή σταρ τον αποδίδει με μοναδική ακρίβεια
Ποια ήταν η Κυρά της Ρω και γιατί υπήρξε τόσο σπουδαία στη μοναξιά της;
Η ιστορία της γυναίκας-σύμβολο που πέθανε σαν σήμερα και ολόκληρη η θρυλική εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού για τη θρυλική προστάτρια της ακριτικής νήσου
Γεώργιος Παπανικολάου: Ο γιατρός που εφηύρε το σωτήριο τεστ Παπ
Σαν σήμερα γεννήθηκε ο άνθρωπος που έσωσε εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο με το τεστ που ανιχνεύει σε πρώιμο στάδιο τον καρκίνο του τραχήλου
Ποιος ήταν ο Καρλ Μαρξ;
Διακόσια ένα χρόνια από τη γέννησή του, ο συγγραφέας του «Κεφαλαίου» και του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» παραμένει εξαιρετικά επίκαιρος τόσο για τις αναλύσεις και τις προβλέψεις όσο και για τις αστοχίες του, ιδίως δε για το πάθος του να αλλάξει τον κόσμο.
Μια σπάνια συνέντευξη του Θανάση Βέγγου, με αφορμή τα οκτώ χρόνια από τον θάνατό του
Είχε δοθεί το 1970 για το περιοδικό Ψυχαγωγία, και ανάμεσα σε άλλα ο Βέγγος αναφέρεται και σε σχέδια που ποτέ δεν έγιναν ταινίες
Ο πολυτάραχος βίος της Νταλιντά
Σαν σήμερα πέθανε το 1987 η τραγουδίστρια που σημάδεψε ανεξίτηλα το γαλλόφωνο τραγούδι
Το 1866 σημειώνεται η σφαγή του Μέμφις, το μεγαλύτερο ρατσιστικό ξέσπασμα στην ιστορία των ΗΠΑ
Ακριβώς 150 χρόνια μετά, οι ιστορικοί αναζητούν τα βαθύτερα αίτια της δολοφονικής πρωτομαγιάς, κατά την οποία δεκάδες μαύροι σφαγιάστηκαν, έναν χρόνο μετά το τέλος του Αμερικανικού Εμφυλίου
Όλες οι ταινίες του Γούντι Άλεν, από τη χειρότερη ως την καλύτερη
Ανατρέχουμε και αξιολογούμε ξανά περισσότερο ή λιγότερο αγαπημένες ταινίες του σπουδαίου (και μέχρι πρότινος εξαιρετικά παραγωγικού) σκηνοθέτη, που σήμερα γίνεται 83 ετών
To 1915 ξεκινά η Γενοκτονία των Αρμενίων
Σαν σήμερα 250 διανοούμενοι Αρμένιοι δολοφονούνται από τους Τούρκους για να καταστραφεί ο πυρήνας της αρμένικης κουλτούρας
Κλεοπάτρα: Η ιστορία πίσω από την ακριβότερη ταινία που γυρίστηκε ποτέ
Μια ταινία περισσότερο γνωστή για τα ευτράπελα των γυρισμάτων της παρά για την καλλιτεχνική της αξία.
Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι: ο κήρυκας μιας χαμένης ουτοπίας
Σαν σήμερα πεθαίνει ένας από τους σημαντικότερους Ρώσους ποιητές του 20ού αιώνα
1 σχόλιο
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
His Dudeness His Dudeness 31.7.2017 | 09:17
Ποτε επιτελους θα πεισθει ο υπολοιπος κοσμος για το δικαιο του αιτηματος επιστροφης των μαρμαρων στην πατριδα τους? Θα προλαβουμε να τα θαυμασουμε στο μουσειο της Ακροπολης? Δεν μπορω παρα να θυμηθω τα λογια του Στρατηγου Μακρυγιαννη που λεει: "γι αυτα πολεμησαμε"... Ειναι αναποσπαστο κομματι της ταυτοτητας μας, της ιστοριας μας...
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή