Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

Ο Brassaï φωτογράφισε το Παρίσι του Μεσοπολέμου όπως κανείς άλλος

Το Ίδρυμα MAPFRE παρουσιάζει στη Βαρκελώνη μια ρετροσπεκτίβα του φωτογράφου που με το έργο του ύμνησε το νυχτερινό Παρίσι, τον υπόκοσμο και τους καλλιτέχνες του.

Η Fundación MAPFRE ξεκινά το πρόγραμμα των εκθέσεων της για το 2018 στη Βαρκελώνη με μία συνολική επισκόπηση του έργου του σπουδαίου Γάλλου φωτογράφου ουγγρικής καταγωγής Brassaï, ο οποίος συνετέλεσε πολύ στο να καθοριστεί το πνεύμα του Παρισιού την δεκαετία του 1930.

 

Ο Brassaï ήταν ένας από τους σπουδαιότερους φωτογράφους που συνεισέφεραν κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου στο να εμπλουτιστεί η φωτογραφία και να καθιερωθεί ως μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης.  

 

Ο καλλιτέχνης, του οποίου το πραγματικό όνομα ήταν Gyulá Halász, ξεκίνησε να φωτογραφίζει είτε το 1929 είτε το 1930, και υπήρξε πολύ δραστήριος καθ' όλη την δεκαετία του '30. Το κυριότερο αντικείμενό του ήταν η πόλη του Παρισιού, όπου και εγκαταστάθηκε το 1924, φιλοδοξώντας να γίνει ζωγράφος.

 

Περί τα τέλη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η καλλιτεχνική καρδιά της πόλης μετακομίζει από τη Μονμάρτρη στο Μονπαρνάς όπου οι περισσότεροι καλλιτέχνες που είχαν συρρεύσει από όλες τις άκρες του κόσμου ζούσαν σαν μια μεγάλη διεθνής οικογένεια.

 

Η πίστη του Brassaï στη δύναμη της αδρής, ωμής φωτογραφίας, στο να μεταγράψει όσα περιγράφει, αλλά και το ταλέντο του να εξάγει από συνηθισμένες σκηνές εμβληματικές εικόνες διαρκούς ισχύος, τον κατέταξαν στους κορυφαίους μεταξύ των σκαπανέων της σύγχρονης φωτογραφίας.

 

Ο Brassaï είχε μαγευτεί από τη γαλλική πρωτεύουσα και λέγεται πως ξεκίνησε να τη φωτογραφίζει προκειμένου να κατορθώσει να εκφράσει το πάθος του για τη ζωή της πόλης τη νύχτα. Σύντομα, ωστόσο, ξεκίνησε να τραβάει και πορτρέτα, γυμνά, νεκρές φύσεις και εικόνες της καθημερινής ζωής, ενδιαφέρουσες στιγμές μέσα στην ημέρα και να απαθανατίζει τις πιο γραφικές γωνιές του Παρισιού.

 

Η πίστη του Brassaï στη δύναμη της αδρής, ωμής φωτογραφίας, στο να μεταγράψει όσα περιγράφει, αλλά και το ταλέντο του να εξάγει από συνηθισμένες σκηνές εμβληματικές εικόνες διαρκούς ισχύος, τον κατέταξαν στους κορυφαίους μεταξύ των σκαπανέων της σύγχρονης φωτογραφίας. 

 

Η έκθεση αυτή προσφέρει μια ανασκόπηση της σταδιοδρομίας του καλλιτέχνη μέσα από την παράθεση πάνω από 200 έργων του (παλιές φωτογραφίες, αρκετά σκίτσα, ένα γλυπτό και υλικό τεκμηρίωσης), χωρισμένων σε δώδεκα θεματικές ενότητες όπου ξεχωρίζουν οι δύο που είναι αφιερωμένες στο Παρίσι του 1930. 

 

Επιμελητής της έκθεσης είναι ο Peter Galassi, που διετέλεσε επικεφαλής επιμελητής του τμήματος φωτογραφίας του MoMA στη Νέα Υόρκη από το 1991 έως το 2011, κι αυτή είναι η πρώτη ρετροσπεκτίβα του Brassaï που διοργανώνεται μετά το 2000 (Centre Pompidou).

 

Άποψη κάτω από την Πον Ρουαγιάλ προς την Πον Σολφερινό, περ. 1933. © Estate Brassaï Succession, Paris
Άποψη κάτω από την Πον Ρουαγιάλ προς την Πον Σολφερινό, περ. 1933. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Η παρουσίαση αυτή δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς το δάνειο έργων από το κληροδότημα Estate Brassaï Succession στο Παρίσι και δάνεια από άλλα σημαντικά ιδρύματα και συλλογές στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

 

Ο Brassaï γεννήθηκε το 1899 στο Μπρασό της Τρανσυλβανίας απ' όπου και εμπνεύστηκε το ψευδώνυμο με το οποίο υπέγραφε τα έργα του (Brassaï σημαίνει «από το Brassó»).

 

Σπούδασε καλές τέχνες στη Βουδαπέστη και το Βερολίνο και στη συνέχεια μετακόμισε στο Παρίσι όπου έβγαλε τα πρώτα του χρήματα και έγινε κάπως γνωστός γράφοντας άρθρα και σχεδιάζοντας καρικατούρες για γερμανικά και ουγγρικά περιοδικά. 

 

Καθώς οι φωτογραφίες άρχισαν να αντικαθιστούν ραγδαία τις παραδοσιακές εικονογραφήσεις στον Τύπο, ο Brassaï άρχισε να λειτουργεί και ως μονομελές φωτογραφικό πρακτορείο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εγκαταλείψει επαγγελματικά τη ζωγραφική και τη γλυπτική και να αφοσιωθεί στη φωτογραφία. 

 

Ήταν γύρω στα 1900, όταν ένα αισθητικό κίνημα αιτολόγησε τη θέση του πως η φωτογραφία ανήκε στις καλές τέχνες αποκλειστικά και μόνο επειδή μιμούνταν την εμφάνιση των παραδοσιακών εικαστικών τεχνών, αλλά χρειάστηκαν 20 με 30 περίπου χρόνια ώστε μια νέα γενιά φωτογράφων να απορρίψει την τοποθέτηση αυτή και να θέσει ως σκοπό την εξερεύνηση του καλλιτεχνικού δυναμικού των απλών, συμβατικών φωτογραφιών. Όταν το έργο της ομάδας αυτής έτυχε επιτέλους ευρείας αναγνώρισης στα '70s, ο Brassaï αναγνωρίζεται ως μία από τις κορυφαίες μορφές της.

 

Σβήνοντας ένα φανοστάτη, οδός Εμίλ Ρισάρ, περ. 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris
Σβήνοντας ένα φανοστάτη, οδός Εμίλ Ρισάρ, περ. 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Καθώς κατά τη γερμανική κατοχή του Παρισιού αρνήθηκε να δουλέψει για τους Γερμανούς, ο Brassaï αναγκάστηκε να σταματήσει να φωτογραφίζει και επέστρεψε στη συγγραφή και το σχέδιο. Το 1949 απέκτησε τη γαλλική υπηκοότητα και ξανάπιασε τη φωτογραφία, ταξιδεύοντας συχνά προκειμένου να εργαστεί για το αμερικανικό περιοδικό Harper's Bazaar.

 

Πέθανε σε βαθύ γήρας το 1984 στο Beaulieu-sur-Mer της Γαλλίας, χωρίς ποτέ να επιστρέψει στην γενέτειρα που του χάρισε το ψευδώνυμο του. 

 

Μία από τις σημαντικότερες ενότητες της έκθεσης είναι αφιερωμένη στο Παρίσι τη νύχτα. Οι φωτογραφίες που την απαρτίζουν είναι το αποτέλεσμα μιας ανάθεσης από τον εκδότη Charles Peignot στον νεαρό και άγνωστο ακόμα Brassaï και κυκλοφόρησαν σε έναν πολύ επιτυχημένο εκδοτικά τόμο τον Δεκέμβριο του 1932, χάρη στο σύγχρονο design, τις σελίδες χωρίς πλαίσιο και την εξαιρετική φωτοχαρακτική εκτύπωση.

 

Μια άλλη πολύ ενδιαφέρουσα ενότητα είναι αφιερωμένη στις απολαύσεις. Αναδιοργανώνοντας το αρχείο του μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Brassaï συμπεριέλαβε στη ρουμπρίκα αυτή τις φωτογραφίες που είχε τραβήξει από μικροκακοποιούς, πόρνες και άλλες σκοτεινές φυσιογνωμίες της πόλης που αγαπούσε, μαζί με εικόνες από κέντρα διασκέδασης και άλλες ατραξιόν του δρόμου.

 

Έχοντας πάρει άδεια να φωτογραφίζει από τα παρασκήνια του διάσημου κέντρου Folies Bergère, είχε την δυνατότητα να παρατηρεί όλα όσα συνέβαιναν στον χώρο, τοποθετώντας εαυτόν στην κατάλληλη θέση ώστε να καταγράψει πιστά έναν γοητευτικό μικρόκοσμο της μεγάλης ευρωπαϊκής πρωτεύουσας.

 

Μονμάρτρη, 1930-31. © Estate Brassaï Succession, Paris
Μονμάρτρη, 1930-31. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Ο Brassaï φωτογράφισε επίσης μοναδικά το Παρίσι και την ημέρα, απαθανατίζοντας απλές καθημερινές σκηνές, τα γκράφιτι της πόλης αλλά και επιδείξεις μόδας, χορούς και διασκεδάσεις της υψηλής κοινωνίας.

 

Ίσως η πιο ιδιαίτερη φωτογραφία του που σχετίζεται με την υψηλή κοινωνία είναι εκείνη από τον εορτασμό της 50ής επετείου του αρ νουβό εστιατορίου Maxim's, η οποία ήταν διάσημη από την πρώτη στιγμή. Αυτή η σειρά φωτογραφιών του Brassaï είναι ελάχιστα γνωστή και αρκετές εικόνες της παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην έκθεση αυτή. 

 

Χάρη στη σχέση του με τη διεθνή καλλιτεχνική κοινότητα του Μονπαρνάς, ο Brassaï γνώρισε και τους κριτικούς τέχνης Maurice Raynal και τον ελληνικής καταγωγής Ευστράτιο Eλευθεριάδη Tériade, ο οποίος τον κάλεσε να φωτογραφίσει τον Πικάσο στο στούντιό του το 1932 για να εικονογραφήσει το πρώτο τεύχος του Minotaure, του πολυτελούς περιοδικού τέχνης που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1933.

 

Έτσι ξεκίνησε και η φιλία του φωτογράφου με τον Πικάσο, μία από τις σημαντικότερες της ζωής του. Ο Brassaï αναδείχθηκε στη συνέχεια σε σημαντικό μέλος της ομάδας του περιοδικού, για το οποίο συνεργάστηκε με τον Salvador Dalí και ως εικονογράφος κειμένων του André Breton.

 

Στην έκθεση παρουσιάζονται και ενότητες φωτογραφιών από τα ταξίδια του, καθώς και γυμνά και πολλά πορτρέτα φίλων του, κυρίως ζωγράφων και συγγραφέων. 

 

Λεωφόρος ντε λ' Ομπσερβατουάρ, 1934, Ασημοτυπία. © Estate Brassaï Succession, Paris
Λεωφόρος ντε λ' Ομπσερβατουάρ, 1934, Ασημοτυπία. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Ένα άλλο μοτίβο που τον συγκινούσε και αποτύπωσε σε πολλά έργα του είναι ο ύπνος. Η εξέλιξη του μέσου της φωτογραφίας κατά τις δεκαετίες 1920 και 1930 ευνόησε την κινητικότητα και τον αυθορμητισμό στις λήψεις, ωστόσο ο Brassaï ένιωθε ξένος ως προς αυτές και αναζητούσε τη διαύγεια και τη σταθερότητα.

 

Έτσι λοιπόν, αντί για τη δημοφιλή επιλογή μιας φωτογραφικής μηχανής όπως η Leica 35mm, εκείνος επέλεξε μια κάμερα με γυάλινη πλάκα σε τρίποδο για να απαθανατίζει ανθρώπους που κοιμούνταν σε δημόσιους χώρους, σαν να ήθελε να διακηρύξει την ανεξαρτησία του από την αισθητική της κινητικότητας.

 

Επιδίωκα να διεισδύσω σε αυτόν τον ξένο κόσμο, τον περιθωριακό κόσμο, τον μυστικό, σκοτεινό κόσμο γκάνγκστερ, απόκληρων, νταβατζήδων, ιερόδουλων, εξαρτημένων, ομοφυλόφιλων. Σωστά ή λάθος, ένιωθα τότε πως αυτός ο υπόκοσμος αντιπροσώπευε το Παρίσι στα λιγότερο κοσμοπολίτικα του, στην πιο ζωντανή του εκδοχή, την πιο αυθεντική, πως μέσα σε αυτά τα πολύχρωμα πρόσωπα του υποκόσμου είχε διατηρηθεί από εποχή σε εποχή, σχεδόν χωρίς καμία αλλοίωση, η κουλτούρα του πιο μακρινού παρελθόντος του.

Brassaï, 1976

 

Ο Πικάσο κρατάει ένα γλυπτό του, 1939. © Estate Brassaï Succession, Paris
Ο Πικάσο κρατάει ένα γλυπτό του, 1939. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Σε κάποιες φωτογραφίες τα αντικείμενα αποκτούν ένα ιδιαίτερο φως, μια συναρπαστική παρουσία. Το βλέμμα τα όρισε «ως έχουν» [...]. Τους αποδίδει μια ένταση που είναι τελείως ξένη προς την αληθινή τους υπόσταση. Υπάρχουν εκεί, θα έλεγε κανείς, για πρώτη φορά και ταυτόχρονα για τελευταία φορά.

Brassaï, σημείωση άνευ χρονολογίας

 

Το να αναγκάσεις το μοντέλο να συμπεριφερθεί σαν να μη βρίσκεται εκεί ο φωτογράφος είναι σαν να σκηνοθετείς μια κωμική παράσταση. Το φυσικό είναι ακριβώς το να μην αγνοείς την παρουσία του φωτογράφου. Φυσικότητα στην κατάσταση αυτή σημαίνει το μοντέλο να ποζάρει έντιμα.

Brassaï, σημείωση άνευ χρονολογίας

 

Η νύχτα υποδηλώνει, δεν διδάσκει. Η νύχτα μας βρίσκει και μας εκπλήσσει με την ετερότητα της, απελευθερώνει εντός μας δυνάμεις που μέσα στην ημέρα κυριαρχούνται από την λογική.

 Brassaï

 

 

 

Πορτρέτο του Πικάσο στο στούντιο του,  23 rue de La Boëtie, Παρίσι 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris
Πορτρέτο του Πικάσο στο στούντιο του, 23 rue de La Boëtie, Παρίσι 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Θυρωρείο, Παρίσι, 1933. © Estate Brassaï Succession, Paris
Θυρωρείο, Παρίσι, 1933. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Ο Πύργος του Άιφελ μέσα από την Πύλη του Τροκαντερό, 1930-32. © Estate Brassaï Succession, Paris
Ο Πύργος του Άιφελ μέσα από την Πύλη του Τροκαντερό, 1930-32. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Βραδιά Υψηλής Ραπτικής, 1935. © Estate Brassaï Succession, Paris
Βραδιά Υψηλής Ραπτικής, 1935. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Πόρνη, κοντά στην Πλας ντ' Ιταλί, 1932, © Estate Brassaï Succession, Paris
Πόρνη, κοντά στην Πλας ντ' Ιταλί, 1932, © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Χορός των Τεσσάρων Εποχών, οδός Λαπ περ. 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris
Χορός των Τεσσάρων Εποχών, οδός Λαπ περ. 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Στο Magic City περ. 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris
Στο Magic City περ. 1932. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Πωλητής αστακών, Σεβίλλη, 1951. © Estate Brassaï Succession, Paris
Πωλητής αστακών, Σεβίλλη, 1951. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Νέα Ορλεάνη, ΗΠΑ, 1957. © Estate Brassaï Succession, Paris
Νέα Ορλεάνη, ΗΠΑ, 1957. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Ζαν Ζενέ, Παρίσι, 1948. © Estate Brassaï Succession, Paris
Ζαν Ζενέ, Παρίσι, 1948. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Εραστές στον σταθμό Σαν Λαζάρ, περ. 1937. © Estate Brassaï Succession, Paris
Εραστές στον σταθμό Σαν Λαζάρ, περ. 1937. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

Αυτοπροσωπογραφία, Μπουλβάρ Σαν Ζακ, Παρίσι, περ. 1931-1932. © Estate Brassaï Succession, Paris
Αυτοπροσωπογραφία, Μπουλβάρ Σαν Ζακ, Παρίσι, περ. 1931-1932. © Estate Brassaï Succession, Paris

 

 

 

 

Info:

Η έκθεση «Brassaï» που παρουσιάζεται στο κτίριο της Fundación MAPFRE – Calle Diputació, 250 στη Βαρκελώνη θα διαρκέσει ως τις 13 Μαΐου 2018.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η σιγαλιά στην Αθήνα του 1860
Mέσα από το φακό του Άγγλου φωτογράφου Francis Frith

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Βillie Holiday είχε τον καλύτερο σκύλο του κόσμου
Η ιστορία αγάπης και αφοσίωσης της Lady και για τον Μister, μέσα από 9 φωτογραφίες.
O Ρώσος φωτογράφος Danila Tkachenko παρουσιάζει τις απαγορευμένες πυρηνικές ζώνες του Κιστίμ στο LiFO.gr
«Οι αγώνες, οι στόχοι, τα ιδανικά, οι ελπίδες, όλα πήγαν χαμένα. Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν έφερε την ευημερία και την ευτυχία που είχαν υποσχεθεί στον λαό».
'Απαντα I
Γιατί είναι και κάποιες φωτογραφίες που πρέπει να λένε περισσότερα απ' αυτά που δείχνουν
 Τσερνόμπιλ: 12 ανατριχιαστικές φωτογραφίες του Τάσου Μάρκου από την απαγορευμένη ζώνη
Πάνω από 30 χρόνια μετά το πυρηνικό δυστύχημα, ο Τάσος Μάρκου περιπλανήθηκε σε μια νεκρή πόλη φάντασμα και μοιράζεται την εμπειρία του
 Όταν έπεφτε η αυλαία στο Μπρόντγουεϊ
Σπάνια πορτρέτα θρυλικών ερμηνευτών στα καμαρίνια τους, από το αρχείο των New York Tιmes
Madagascar trip, Κωνσταντίνος Σοφικίτης
Ένα ταξίδι στην τελευταία χώρα πριν την Αυστραλία και τέταρτο μεγαλύτερο νησί στη γη.
Αρχαία Κόρινθος
Κι ένα επίμετρο από την Βασιλική Πλιάτσικα: Η υπερώριμη ποιότητα της Αρχαίας Κορίνθου
Σινεφίλ
Egaleo City
Drive στο Γιοχάνεσμπουργκ. Η σιωπή μας πόλης.
'Ενα φωτογραφικό βιβλίο του Γιάννη Χατζηασλάνη.
Νύχτες στα λαϊκά μπαρ της Μπουρκίνα Φάσο: απροσποίητη χαρά, φάνκι πόζα, χορός μέχρι πρωίας
Η ξέφρενη, υπερστυλάτη νυχτερινή σκηνή της Μπουρκίνα Φάσο, από τον φακό του σημαντικού Αφρικανού φωτογράφου Sanlé Sory.
 The horror! Στο φως ανέκδοτες φωτογραφίες από τα περιπετειώδη γυρίσματα του «Αποκάλυψη Τώρα»
Σαράντα χρόνια μετά την πρώτη προβολή του επικού αριστουργήματος του Κόπολα, παρουσιάζονται σε μια έκθεση οι συγκλονιστικές εικόνες που είχε τραβήξει ο επίσημος φωτογράφος των γυρισμάτων
Οι "'Αλλοι". 55 μέρες στην Ινδία από τον Περικλή Μεράκο.
'Εκθεση φωτογραφίας στο Art Museum of Kozani (21.06 - 06.07.2019)
Vintage Egypt! 40 σπάνιες φωτογραφίες ανεμελιάς και κοσμοπολιτισμού
Mια σπάνια συλλογή με φωτογραφίες και διαφημίσεις από την εποχή που η Αίγυπτος προσπαθούσε να συγχρονιστεί με την καταναλωτική, κοσμοπολίτικη Δύση.
EN.GRAMS. Ομαδική έκθεση φωτογραφίας.
Booze Cooperativa. Εγκαίνια: Παρασκευή 31/5/2019, 8 μ.μ.
Αρχιτεκτονική χωρίς αρχιτέκτονες
Το σπίτι με τις χρωματιστές κολοκύθες
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή