Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
DESIGN

Oι πρωτοπόρες γυναίκες του Bauhaus

Οι αξιοθαύμαστες καλλιτέχνιδες που ξεπέρασαν τα κοινωνικά ταμπού της εποχής τους χαράσσοντας τη δική τους πορεία

Τι χαρακτηρίζει ένα πραγματικό κορίτσι του Bauhaus; Είναι σύγχρονη, χαρούμενη και δροσερή, έχει αυτοπεποίθηση, κοντό κούρεμα και ταλέντο στις καλές και εφαρμοσμένες τέχνες.

 

Ή τουλάχιστον, αυτό είναι σύμφωνα με ένα πρωτοποριακό άρθρο τριών σελίδων, που δημοσιεύθηκε από την εφημερίδα Die Woche τον Ιανουάριο του 1930, σε μια πολιτικά ταραγμένη Γερμανία. Το άρθρο συνοδεύουν φωτογραφίες των χειραφετημένων γυναικών που τράβηξε ο 19χρονος Lutz Feininger.

 

Η γυναικεία πλευρά της ιστορίας του Bauhaus και η αξιοσημείωτη άνοδος του Bauhausmädel («κορίτσι Bauhaus») διερευνώνται σε βάθος σε ένα νέο βιβλίο από τις εκδόσεις Taschen, που μας συστήνει τις ζωές πολλών γυναικών που διαμόρφωσαν και διέδωσαν τις ιδέες τους αλλά δεν αναγνωρίστηκαν στην εποχή τους. 

 

Παρά την αδιαμφισβήτητη επιρροή που είχε στον κόσμο και τα εγγενώς προοδευτικά ιδανικά της, η σχολή του Bauhaus ήταν συγκλονιστικά αρχαϊκή όσο αφορούσε στις γυναίκες.

 

Μεταξύ αυτών βρίσκουμε τη Ricarda Schwerin, μια άθεη 18χρονη που πήγε στη σχολή Bauhaus να σπουδάσει φωτογραφία. Διέκοψε τις σπουδές της για λόγους υγείας και όταν ανάρρωσε η σχολή αρνήθηκε να την ξαναδεχτεί.

 

Βρέθηκε στη Φρανκφούρτη μαζί με τον μελλοντικό της σύζυγο και συμφοιτητή στη σχολή, Heinz Schwerin, ο οποίος επίσης δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές του (η σχολή έδιωξε τους περισσότερους από τους κομμουνιστές σπουδαστές της, την άνοιξη του 1932).

 

Λίγο μετά τον γάμο τους στην Ουγγαρία το 1935, το ζευγάρι πήγε στην Παλαιστίνη κι εκεί άνοιξαν μαζί ένα εργαστήριο ξύλινων παιχνιδιών. Αργότερα η Schwerin ίδρυσε ένα βρεφοκομείο για τα παιδιά των προσφύγων.

 

Τότε άρχισε να ασχολείται ξανά και με τη φωτογραφία, την οποία άσκησε μέχρι το θάνατο της το 1999, σε ηλικία 87 ετών. 

 

Η Margaret Leiteritz με πορτοκάλια, πριν από το 1930. Φωτο: Walter Peterhans. © Museum Folkwang Essen and ARTOTHEK
Η Margaret Leiteritz με πορτοκάλια, πριν από το 1930. Φωτο: Walter Peterhans. © Museum Folkwang Essen and ARTOTHEK

 

Η Ricarda Schwerin είναι μόνο μία από τις 87 γυναίκες που φοίτησαν στην πρωτοποριακή σχολή τέχνης και σχεδίου. Καθεμία τους είναι μοναδική, αλλά αντιμετώπισαν παρόμοια εμπόδια λόγω της εποχής: το ναζιστικό καθεστώς τις καταπίεζε, πολλές από αυτές αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν και εξαιτίας του πολέμου πολλές έχασαν τους συζύγους τους.

 

Ένα ακόμα πολύ γνωστό όνομα είναι αυτό της Marianne Brandt, μιας από τις πρώτες γυναίκες που έγιναν δεκτές στο πρόγραμμα μεταλλοτεχνίας του Bauhaus και της οποίας τα σχέδια συνεχίζουν να παράγονται από την Alessi μέχρι σήμερα.

 

Το βιβλίο δεν καταπιάνεται με τις «εντελώς προβληματικές σχέσεις των δύο φύλων στην Bauhaus», όπως γράφει ο συγγραφέας Patrick Rössler, «ιδίως όσον αφορά την ισορροπία εξουσίας μεταξύ δασκάλων και μαθητών».

 

Όπως επισημαίνει στο εισαγωγικό δοκίμιό του, παρά την αδιαμφισβήτητη επιρροή που είχε στον κόσμο και τα εγγενώς προοδευτικά ιδανικά της, η σχολή του Bauhaus ήταν συγκλονιστικά συντηρητική όσο αφορούσε στις γυναίκες.

 

Το βιβλίο προσπαθεί να διορθώσει αυτό το λάθος και τοποθετεί τις γυναίκες του Bauhaus στη θέση που τους αξίζει, με φωτογραφίες αλλά και βιογραφίες τους.

 

Δυστυχώς, δεδομένης της διαγραφής αυτών των γυναικών από την ιστορία, δεν υπάρχει πραγματική τεκμηρίωση των έργων τους, μόνο πορτρέτα τους, τα οποία φαίνεται να δίνουν έμφαση στην εξωτερική τους εμφάνιση και όχι στη σημασία της συμβολής τους στην Bauhaus και την κληρονομιά που άφησαν.

 

Μεταξύ των λίγων έργων είναι μια σειρά γυμνών φωτογραφιών της Lucia Moholy, άσεμνες, φανταστικές και ελεύθερες. Η Moholy τράβηξε επίσης εμβληματικές φωτογραφίες των δασκάλων της σχολής και των νέων κτιρίων της Bauhaus, αλλά τα αρνητικά αποκρύφθηκαν από τον Walter Gropius και της επιστράφηκαν το 1959.

 

Όπως αναφέρεται και στο άρθρο του Die Woche του 1930: «Το κορίτσι Bauhaus ξέρει τι θέλει και θα το καταφέρει» – δεν έχει σημασία ποιος ή τι προσπαθεί να την εμποδίσει.

 

Αριστερά: Laszlo Moholy-Nagy, Ηλιοθεραπεία, 1925. Δεξιά: Lucia Moholy, Γυμνή στο ύπαιθρο, περ. 1925.
Αριστερά: Laszlo Moholy-Nagy, Ηλιοθεραπεία, 1925. Δεξιά: Lucia Moholy, Γυμνή στο ύπαιθρο, περ. 1925.

 

Φοιτήτρια της Bauhaus με μάσκα από το Τριαδικό Μπαλέτο, περ. 1927. © Getty Research Institute, Los Angeles
Φοιτήτρια της Bauhaus με μάσκα από το Τριαδικό Μπαλέτο, περ. 1927. © Getty Research Institute, Los Angeles
Ο Albert Braun φωτογραφίζει την Grit Kallin στο Atelierhaus, Dessau, 1928. Φωτο: Wener Zimmermann. © Stiftung Bauhaus Dessau
Ο Albert Braun φωτογραφίζει την Grit Kallin στο Atelierhaus, Dessau, 1928. Φωτο: Wener Zimmermann. © Stiftung Bauhaus Dessau

 

Η Gunta Stölzl στο στούντιο του Dessau Bauhaus, 13 Μαρτίου 1927. © Bauhaus-Archiv, Berlin
Η Gunta Stölzl στο στούντιο του Dessau Bauhaus, 13 Μαρτίου 1927. © Bauhaus-Archiv, Berlin

 

Marianne Brandt: Αυτοπορτρέτο στο στούντιό της, περ. 1930. © VG Bild-Kunst, Bonn 2019 / Photo © Bauhaus-Archiv, Berlin
Marianne Brandt: Αυτοπορτρέτο στο στούντιό της, περ. 1930. © VG Bild-Kunst, Bonn 2019 / Photo © Bauhaus-Archiv, Berlin

 

Max Peiffer Watenphul, Η Margarete Willers με τσιγάρο, 1930. © Alessandra Pasqualucci / Photo © Bauhaus-Archiv, Berlin
Max Peiffer Watenphul, Η Margarete Willers με τσιγάρο, 1930. © Alessandra Pasqualucci / Photo © Bauhaus-Archiv, Berlin

 

Αυτοπορτρέτο με κάμερα της Lotte Beese (σκιά), 1927. © The J Paul Getty Museum, Los Angeles
Αυτοπορτρέτο με κάμερα της Lotte Beese (σκιά), 1927. © The J Paul Getty Museum, Los Angeles

 

Ομαδική φωτογραφία στο εργαστήριο ύφανσης, Dessau Bauhaus, 1928. Φωτο: Lotte Beese. © Ariane und Maurizio Stam, Krimpen, NL and Bauhaus-Archiv, Berlin
Ομαδική φωτογραφία στο εργαστήριο ύφανσης, Dessau Bauhaus, 1928. Φωτο: Lotte Beese. © Ariane und Maurizio Stam, Krimpen, NL and Bauhaus-Archiv, Berlin

 

Annelise Kretschmer: Πορτρέτο ανφάς της Elisabeth Kadow, περ. 1929. © Museum Folkwang Essen/ARTOTHEK
Annelise Kretschmer: Πορτρέτο ανφάς της Elisabeth Kadow, περ. 1929. © Museum Folkwang Essen/ARTOTHEK

 

Η Hilde Hubbuch στο Haus der Rheinischen Heimat, Κολωνία, 1928. Φωτο: Karl Hubbuch. © Karl-Hubbuch-Stiftung, Freiburg and Müncher Stadtmuseum, Sammlung Fotografie
Η Hilde Hubbuch στο Haus der Rheinischen Heimat, Κολωνία, 1928. Φωτο: Karl Hubbuch. © Karl-Hubbuch-Stiftung, Freiburg and Müncher Stadtmuseum, Sammlung Fotografie

 

Η Ellen Rosenberg, φωτογράφος που έγινε αργότερα γνωστή με το όνομα Ellen Auerbach, 1927-1928. Φωτο: Karl Hubbuch. © Karl-Hubbuch-Stiftung, Freiburg / Photo and Münchner Stadtmuseum, Sammlung Fotografie
Η Ellen Rosenberg, φωτογράφος που έγινε αργότερα γνωστή με το όνομα Ellen Auerbach, 1927-1928. Φωτο: Karl Hubbuch. © Karl-Hubbuch-Stiftung, Freiburg / Photo and Münchner Stadtmuseum, Sammlung Fotografie

 

H Otti Berger (μπροστά) και η Lis Beyer σε βάρκα στον ποταμό Elbe, περ. 1927. © Bauhaus-Archiv, Berlin
H Otti Berger (μπροστά) και η Lis Beyer σε βάρκα στον ποταμό Elbe, περ. 1927. © Bauhaus-Archiv, Berlin

 

Στην οροφή του Atelierhaus, Dessau (Η Martha Erps με τη Ruth Hollós, αριστερά), περ. 1927. Φωτο: Erich Consemüller. © Stefan Consemüller, Klassik Stiftung Weimar/Bauhaus-Museum
Στην οροφή του Atelierhaus, Dessau (Η Martha Erps με τη Ruth Hollós, αριστερά), περ. 1927. Φωτο: Erich Consemüller. © Stefan Consemüller, Klassik Stiftung Weimar/Bauhaus-Museum

 

Με πληροφορίες από το Wallpaper

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

100 χρόνια Bauhaus: Εγκαινιάζεται το μουσείο - πρόκληση για την άκρα δεξιά
Η σχολή Bauhaus , γιορτάζει τα 100 της χρόνια στη Γερμανία με τα εγκαίνια ενός νέου μουσείου άκρως πολιτικού, που βάζει στο στόχαστρο την άκρα δεξιά
Το ινστιτούτο Γκαίτε γιορτάζει τα 100 χρόνια Bauhaus
Με αφορμή τα 100ά γενέθλια του Bauhaus, της σχολής που ίδρυσε ο αρχιτέκτονας Βάλτερ Γκρόπιους το 1919 και αποτέλεσε το πιο διάσημο κίνημα του μοντερνισμού στην αρχιτεκτονική και το ντιζάιν, το Ινστιτούτο Γκαίτε συνεχίζει το αφιέρωμα που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2018
Bauhaus Spirit: Η ιστορία του επιδραστικού κινήματος μέσα από ένα συναρπαστικό ντοκιμαντέρ
Μια προβολή που ξεχωρίζει στο 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης
Το Bauhaus γίνεται 100 ετών και μας κληροδοτεί 5 βασικά ντιζάιν
Η αισθητική της γερμανικής σχολής τέχνης έχει επηρεάσει τα πάντα: από την τυπογραφία στα αεροδρόμια έως το ντιζάιν των iPhone

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μαρτίνος: ένα παλαιοπωλείο σαν γκαλερί τέχνης
Η κυρία Ελένη Μαρτίνου μας ξεναγεί στην ιστορική γκαλερί του 1894 στο Μοναστηράκι και στον νεότερο χώρο στο Κολωνάκι
Ο αρχιτέκτονας τοπίου Θωμάς Δοξιάδης δίνει πάντα την αίσθηση ότι δεν έχει επέμβει ανθρώπινο χέρι
Μιλώντας με τον διεθνώς αναγνωρισμένο αρχιτέκτονα για την αρχιτεκτονική τοπίου σε μια χώρα που δεν φημίζεται για την αρμονική σχέση του κτισμένου με το φυσικό περιβάλλον.
Με κομμένη την ανάσα μέσα σε μια γυάλινη πισίνα πάνω από τα Νορβηγικά φιόρδ
Η πρόταση του στούντιο Hayri Atak για ένα boutique hotel που απευθύνεται σε τολμηρούς επισκέπτες
Γυάλινη οροφή και σκάλες σε σχήμα ζικ ζακ συνθέτουν το πιο καλειδοσκοπικό βιβλιοπωλείο της Κίνας
Ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα από το στούντιο Χ+Living στεγάζεται σε δύο ορόφους του Zodi Plaza
Έτσι θα είναι το (βυθισμένο) Λονδίνο το 2090, λόγω της κλιματικής αλλαγής
Μια δυστοπική προφητεία από το στούντιο ψηφιακού σχεδιασμού Squint/Opera για τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής πάνω στην βρεττανική πρωτεύουσα
Μέσα στο φουτουριστικό ανάκτορο του Pierre Cardin στις Κάννες
Ένα παράξενο μέγαρο που φιλοξένησε άπειρα πάρτι του διεθνούς τζετ σετ και εξακολουθεί να εντυπωσιάζει με την εντελώς ιδιαίτερη αισθητική του.
Η φουτουριστική πρόταση της αρχιτεκτονικής ομάδας της Ζάχα Χαντίντ για το Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης
Οi συνεργάτες των Zaha Hadid Architects Δημήτρης Κολώνης και Ζέττα Κοτσιώνη παρουσίασαν την πρότασή που κατέθεσαν στον Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό Προσχεδίων για το «Νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης»
Casa Leone: Η ανατροπή της αθηναϊκής πολυκατοικίας στην Αγ. Παρασκευή εμπνέεται από ένα λιοντάρι
Οι AD Architects και ο Αριστείδης Ντάλας παρουσιάζει το επιβλητικό πρότζεκτ Casa Leone
Να σέβεσαι το Κιλκίς - τουλάχιστον για το ντιζάιν των μπαρ του
Η αρχιτεκτονική ομάδα Ark4Lab of Architecture δημιούργησε έναν χώρο με πληθώρα υλικών και χρωμάτων
Ένα μετα-μοντέρνο ξενοδοχείο στην πλατεία Αγίας Ειρήνης που πριν ήταν γραφεία και διαμερίσματα
Ένα ξενοδοχείο στο κέντρο της πόλης αποκτά νέο χαρακτήρα με παλιά αισθητική
Από το Macintosh 512k στο Mac Pro: Τα 10 κορυφαία Mac της Apple
Τα πιο περιζήτητα προϊόντα Mac, 35 χρόνια μετά το πρώτο λανσάρισμα της συγκεκριμένης σειράς προϊόντων
Η έκθεση του Olafur Eliasson στο Λονδίνο παρουσιάζει την πραγματικότητα από μια ολοκαίνουργια οπτική
Σαράντα έργα τέχνης του καλλιτέχνη κοσμούν την Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης του Λονδίνου
 Lapee: Τα ροζ γυναικεία ουρητήρια δίχως πόρτες που μειώνουν τις ουρές αναμονής στα φεστιβάλ
Η πρωτότυπη ιδέα της Gina Périer και του Alexander Egebjerg οδηγεί στην φυλετική ισότητα αναφορικά με την πρόσβαση σε χώρους υγιεινής
Ξανασχεδιάζοντας την εταιρική ταυτότητα των Ξενία
Ένας νεαρός art director, ο Νίκος Γεωργόπουλος, ταξιδεύει πίσω στον χρόνο για να επιμεληθεί την αναδημιουργία της εταιρικής ταυτότητας των ξενοδοχείων Ξενία
Στο πιο μποέμικο βιβλιοπωλείο της Αθήνας, τον Φωταγωγό της Τζούλιας Τσιακίρη
Χωμένο μέσα στη Στοά Κουρτάκη της Κολοκοτρώνη βρίσκεται το ορμητήριο των εκδόσεων Το Ροδακιό, ένας χώρος όπου η διανόηση της Αθήνας νιώθει οικεία
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή