Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ

Οι ερημίτες και η ιστορία τους από το μεσαίωνα έως τις μέρες μας

Για ανθρώπους που δεν την επιδίωξαν, η μοναξιά μπορεί να μοιάζει με φυλακή. Ωστόσο, ανά τους αιώνες, κάποιοι, σκοπίμως, την αποζητούν με την ελπίδα να απελευθερωθούν από τον θόρυβο και την πολυάσχολη καθημερινότητα. Ανά τους αιώνες, πάντως, δεν ήταν ποτέ ξεκάθαρο αν ο ερημίτης επέλεγε τη μοναξιά του ή αν απλώς δεν είχε άλλη επιλογή...

 

 

Άγιος Παύλος, ο πρώτος ερημίτης
Άγιος Παύλος, ο πρώτος ερημίτης

1

Παραδοσιακά, η ζωή του ερημίτη συνδεόταν με την απομόνωση και τη θρησκευτική ευλάβεια, μακριά από τις ενοχλήσεις της εχθρικής κοινωνίας. Στον χριστιανισμό ειδικό, φυσιογνωμίες όπως ο Απόστολος Παύλος, ο Πρώτος Ερημίτης, ενσαρκώνουν το ιδανικό μιας λιτής, μοναχικής ζωής και εμπνέουν, αυτό που γνωρίζουν άπαντες οι πιστοί και η μακραίωνη χριστιανική ιστορία: ότι ο πιστός δεν είναι ποτέ μόνος, αφού έχει συντροφιά του τον Θεό... 

 

 

Άγαλμα του Αγίου Αντωνίου του Ερημίτη
Άγαλμα του Αγίου Αντωνίου του Ερημίτη

2

Κατά τον Μεσαίωνα, οι οικογένειες των ευγενών συνήθιζαν να προσφέρουν ένα μέλος της οικογένειας στην Εκκλησία και για να ζήσει ως ερημίτης. Το παιδί ζούσε σε ειδικά χτισμένο -με τούβλα- δωμάτιο, στο εσωτερικό κάποιου ναού με ένα και μοναδικό άνοιγμα αντί πόρτας, απ' όπου δεχόταν τροφή, νερό και άλλα χρειώδη και παρέδιδε τις ακαθαρσίες του: αυτή ήταν και η μόνη συναλλαγή του με τον έξω κόσμο... Αυτό που στα δικά μας τα μάτια μοιάζει με τραγική τιμωρία, βασανιστήριο σωστό, για τους ανθρώπους της εποχής ήταν μία αξιέπαινη στάση ζωής... 

 

 

Η Χίλντεγκαρντ δέχεται τη φώτιση από τον Ουρανό.
Η Χίλντεγκαρντ δέχεται τη φώτιση από τον Ουρανό.

3

Μία από τις πιο διάσημες γυναίκες της εποχής εκείνης της, η Hildegard von Bingen προσφέρθηκε από τους γονείς της, να ζήσει εσώκλειστη στην απομακρυσμένη μονή της Benidictine του Disibodenberg, όταν ήταν ακόμα παιδί. Όπως και η αγγλίδα μοναχή και ασκήτρια Julian του Norwich, η Χίλντεγκαρντ -λέγεται- ότι έβλεπε οράματα και έγινε με τον τρόπο αυτό κορυφαία και άκρως επιδραστική θρησκευτική μορφή του Μεσαίωνα.

 

 

Το Ερημητήριο του Painshill, Surrey. © Camilla Greenwell
Το Ερημητήριο του Painshill, Surrey. © Camilla Greenwell

4

Στο λυκαυγές του 18ου αιώνα εμφανίστηκε μία νέα τάση μεταξύ των πλούσιων γαιοκτημόνων της Ευρώπης: να ανεγείρουν σκηνώματα και να τοποθετούν στο εσωτερικό τους κάποιον εθελοντή ερημίτη ή να γίνονται ερημίτες οι ίδιοι... Ο ιστορικός Γκόρντον Κάμπελ περιγράφει το τι ακριβώς συνέβαινε ως εξής: «Στην καρδιά αυτών των σκηνωμάτων κατοικεί η ιδέα της στοχαστικής μοναξιάς και της ευχάριστης μελαγχολίας, αλλά ήταν και μόδα». 

 

 

Το Ερημητήριο του Painshill, Surrey. © Camilla Greenwell
Το Ερημητήριο του Painshill, Surrey. © Camilla Greenwell

5

Στα μέσα του 18ου αιώνα, ο Τσαρλς Χάμιλτον  έκανε γνωστό ότι αναζητούσε έναν ερημίτη για να κατοικήσει στο κτήμα των 200 στρεμμάτων του στο Surrey. Ο Χάμιλτον έθεσε πολλές προϋποθέσεις για τον υποψήφιο που αναζητούσε: απαιτούσε να μην κόψει τα μαλλιά, τη γενειάδα ή τα νύχια του, να μη μιλήσει με κανέναν, να μην έχει πρακτικά καμία επαφή με τον έξω κόσμο. Παρά το γεγονός ότι επρόκειτο για εξαίρετη τοποθεσία με επίσης έξοχη αμοιβή, ο υποψήφιος που βρέθηκε δεν κατάφερε να μείνει μακριά από τις χαρές της ζωής για τα επτά χρόνια που προέβλεπε η σύμβασή του. Βασικά δεν άντεξε ούτε για μερικές εβδομάδες, αφού εθεάθη σε ταβερνείο της εποχής και απολύθηκε, εννοείται... 

 

 

Ο εκκεντρικός ερημίτης, John Bigg
Ο εκκεντρικός ερημίτης, John Bigg

6

Σα να μην έφταναν όλα τα υπόλοιπα, ο Χάμιλτον είχε την απαίτηση ο ερημίτης του να φορά μια άβολη ενδυμασία φτιαγμένη από τρίχινο δέρμα καμήλας. Ο John Bigg, ένας θρυλικός ερημίτης του 17ου αιώνα, φορούσε ένα περίεργο τρίχινο ράσο από δέρμα ζώων που είχε ράψει πάνω στα ρούχα του. 

 

 

Ναύτης στη στεριά
Ναύτης στη στεριά

7 

Οι μοντέρνοι ερημίτες πάντως δεν έχουν απαραιτήτως αυτή τη μορφή (κι αυτό το χάλι). Δεν είναι όλοι γενειοφόροι και σίγουρα δεν φορούν όλοι περίεργα ρούχα. Στο «Βιβλίο της Σιωπής», που δημοσιεύθηκε το 2008, η Sara Maitland εξετάζει τις ζωές των ανθρώπων που έγιναν κάτι σαν κοσμοκαλόγεροι -μοναχικοί ναύτες και εξερευνητές του Βόρειου Πόλου, που κυνηγούν το δικό τους όνειρο της ιδανικής μοναξιάς. 

 

 

Γυναίκα λαμβάνει συμβουλές από έναν ερημίτη που ζει κάτω από ένα δέντρο.
Γυναίκα λαμβάνει συμβουλές από έναν ερημίτη που ζει κάτω από ένα δέντρο.

8

Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, η κοινωνία πάντα αντιμετώπιζε τους ερημίτες με σεβασμό, κυρίως για τη διαύγεια που με κόπο είχαν κερδίσει μέσα από τον μοναχικό βίο τους. Σε αρκετούς πολιτισμούς μάλιστα ο ερημίτης θεωρείται ένα είδος θεραπευτή, ένας σοφός μεταξύ των κοινών ναθρώπων. Ο δημοσιογράφος Michael Finkel είχε πάρει συνέντευξη από τον περίφημο "ερημίτη του North Pond", από το Maine των ΗΠΑ. Η συνέντευξη θεωρήθηκε επιτυχία, ακριβώς επειδή ο ερημίτης δεν είχε μιλήσει ποτέ σε κανέναν για πάνω από 20 χρόνια, κρατώντας το πνεύμα του μακριά από τις εγκόσμιες μικρότητες. 

 

 

Ερημητήριο στην Αυστρία. Φωτο: Markus Spiske/ Unsplash
Ερημητήριο στην Αυστρία. Φωτο: Markus Spiske/ Unsplash

9

Ο περασμένος αιώνας -όπως και αυτός που διανύουμε, άλλωστε- θα μείνει στην ιστορία ως ο αιώνας των προβληματικών συναναστροφών και της τάσης αποσύνδεσης. Τα νοικοκυριά του ενός ατόμου αυξήθηκαν κατακόρυφα και πάρα το γεγονός ότι το Διαδίκτυο μας έχει φέρει πιο κοντά από ποτέ, η επιθυμία να απομακρυνθούμε από την εγκόσμια ζωή παραμένει ισχυρή, όπως προκύπτει κι από τη ζήτηση για αγορά ενός οικοπέδου σ' έναν βράχο κάπου στα ορεινά της Αυστρίας εν έτει 2017...

 

 

Ο χορός του θανάτου: ο θάνατος και ο ερημίτης.
Ο χορός του θανάτου: ο θάνατος και ο ερημίτης.

10

Εν κατακλείδι, οι ερημίτες κατέχουν διάφορους ρόλους στο φαντασιακό μας. Όλοι, όμως, έρχονται αντιμέτωποι κάποια στιγμή με το πώς πραγματικά είναι να ζουν απολύτως μόνοι και ξεκομμένοι από την κοινωνία. Πολύ συχνά ο ερημίτης έχει να αντιμετωπίσει τα παιχνίδια -κάποτε και τις ασθένειες- του ίδιου του του μυαλού, ενός μυαλού που προσπαθεί να αντιμετωπίσει την ισοπεδωτική μοναξιά. Και κάποτε ο ερημίτης έρχεται αντιμέτωπος και με απολύτως υπαρκτούς κινδύνους που απειλούν τη ζωή και τη σωματική του ακεραιότητα. Αλλά για εκείνους που αναζητούν πραγματικά τον μοναχικό βίο, ενδεχομένως να γνωρίζουν ότι επιλέγουν και μια ζωή που έχει τις δικές της ανταμοιβές. 

 

 

 

Με στοιχεία από /wellcomecollection.org

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το πορτρέτο ενός ερημίτη του 18ου αιώνα που εξαφανίστηκε στα δάση
Ο Amani Willett γοητεύεται από την ιστορία του Joseph Plummer και την αφηγείται φωτογραφικά στο βιβλίο «The Disappearance of Joseph Plummer»

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πεσμένος αναίσθητος μέσα στα ούρα του και κανείς να μη τολμά να πλησιάσει: Οι τελευταιες ώρες του Στάλιν
Ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα για τις τελευταίες ώρες του Στάλιν, ο οποίος είχε ενσπείρει τέτοιο τρόμο ανάμεσα στους γιατρούς και τους συνεργάτες του, ώστε δεν τολμούσαν ούτε να τον αγγίξουν όταν κατέρρευσε.
Η γυναικεία μόδα στη μινωική Κρήτη
Εντυπωσιακά καπέλα, πλουμιστές φούστες, εφαρμοστά περικόρμια που αφήνουν ακάλυπτο το στήθος, διάφανα μεταξένια πέπλα, περίτεχνα χτενίσματα δείχνουν ότι οι γυναίκες της εποχής διεκδικούν με ανταγωνιστικό τρόπο την εδραίωση του κοινωνικού τους φύλου.
Αρχαία Κόρινθος
Κι ένα επίμετρο από την Βασιλική Πλιάτσικα: Η υπερώριμη ποιότητα της Αρχαίας Κορίνθου
Βαδίζοντας άσκοπα ανάμεσα στους θησαυρούς του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αθήνας
Μια φωτογραφική περιπλάνηση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο - ένα από τα πιο ωραία μουσεία του κόσμου.
Το ρόδινο μνήμα της Φρασίκλειας
Θαυμάζοντας την απαράμιλλη τέχνη ενός από τα ωραιότερα αγάλματα της αρχαιότητας.
Μορφές ενός αρχαιοελληνικού αγγείου ζωντανεύουν και μπαίνουν στη μάχη
Παγωμένος για χιλιετίες, ένας αρχαίος Έλληνας οπλίτης ζωντανεύει και λέει την ιστορία του
Το Νέο Μουσείο του Καΐρου στις Πυραμίδες: Δείτε φωτογραφίες και βίντεο από το μεγαλύτερο αρχαιολογικό μουσείο του κόσμου
Θα ανοίξει τις πύλες του το 2020.
Λεπτομέρειες από το Μουσείο του Καΐρου, λίγο πριν κλείσει οριστικά
Ένας φωτογραφικός περίπατος στο αμύθητο Μουσείο της Πλατείας Ταχρίρ, λίγους μήνες πριν μεταφερθεί στο φαραωνικό νέο κτίριο, δίπλα στις Πυραμίδες.
Μινωϊκά
Σύγχρονες επιρροές από την μινωϊκή αρχιτεκτονική
Άδηλον το σπανιότερο ψηφιδωτό του κόσμου
Η Δήλος ακόμα βρωμάει και ζέχνει από εγκληματική εγκατάλειψη
Αρχαιολογικό έγκλημα στη Δήλο: Το πιο σημαντικό ψηφιδωτό του Διόνυσου, με μπάζα, απροστάτευτο
Αντί για τουαλέτες, σύγχρονα γλυπτά!
Ποιος ήταν ο Καρλ Μαρξ;
Διακόσια ένα χρόνια από τη γέννησή του, ο συγγραφέας του «Κεφαλαίου» και του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» παραμένει εξαιρετικά επίκαιρος τόσο για τις αναλύσεις και τις προβλέψεις όσο και για τις αστοχίες του, ιδίως δε για το πάθος του να αλλάξει τον κόσμο.
Στα ξεχασμένα ιερά της Ανατολικής Αττικής
Βραυρώνα, Ραμνούς, Αμφιάρειο: Ένα οδοιπορικό του LIFO.gr σε τρεις παραμελημένους τόπους υψηλής αρχαιολογικής αξίας
Το 1866 σημειώνεται η σφαγή του Μέμφις, το μεγαλύτερο ρατσιστικό ξέσπασμα στην ιστορία των ΗΠΑ
Ακριβώς 150 χρόνια μετά, οι ιστορικοί αναζητούν τα βαθύτερα αίτια της δολοφονικής πρωτομαγιάς, κατά την οποία δεκάδες μαύροι σφαγιάστηκαν, έναν χρόνο μετά το τέλος του Αμερικανικού Εμφυλίου
Αρχαίοι ναοί του σεξ στην Ινδία επιβιώνουν σε ένα άκρως πουριτανικό περιβάλλον
Ερωτικά γλυπτά σε κάθε πιθανή στάση απηχούν μια εποχή σεξουαλικής ελευθεριότητας που δεν υπάρχει πια.
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar Γράφων 11.1.2019 | 10:16
Επέλεγε ή δεν είχε επιλογη;

Άγιος ή τρελός;

Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Μόνο το τι πιστεύουμε.
Κάθε φορά που ακούω τη λέξη "ερημίτης" δεν μπορώ να εμποδίσω τον εαυτό μου να μην σκέφτεται χαμογελώντας την απίστευτη σειρά των περιπετειών του Αντώνιου που δημοσίευε ο Soloup στη Γαλέρα...
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή