Με λένε Σοφία και η Γιώτα με αφήνει παγερά αδιάφορη!
Ορμώμενη από το δακρύβρεχτο δράμα της Γιώτας και τα αιματηρά σχόλια που προκάλεσε το «Είμαστε οι επιλογές μας»
Ορμώμενη από το δακρύβρεχτο δράμα της Γιώτας και τα αιματηρά σχόλια που προκάλεσε το «Είμαστε οι επιλογές μας», είπα να επεκτείνω τη σκέψη μου προς ευρύτερο προβληματισμό και ξιφομαχία. Στα φοιτητικά μου χρόνια, έμπλεξα με τη στατιστική υπηρεσία, προκειμένου να βγάλω κάποιο χαρτζιλίκι με τον ιδρώτα μου! Και όντως ίδρωσα, γιατί ήταν καλοκαίρι και ο ποδαρόδρομος στις γειτονιές του Χαλανδρίου μεγάλος.
Έπρεπε να συμπληρώσω ένα δεκαεξασέλιδο ερωτηματολόγιο για την απασχόληση και την ανεργία. Μια από τις ερωτήσεις ήταν «Είστε άνεργος;» κι αν η απάντηση ήταν «ΝΑΙ» τότε έκανες την ερώτηση κλειδί «Το διάστημα που είστε άνεργος, έχετε απορρίψει κάποια προσφορά για εργασία;» και αν η απάντηση ήταν «ΝΑΙ» τότε… ταρατατζούμ «ΟΧΙ, κύριε, άεργος είστε κι όχι άνεργος». Παρουσίασε μεγάλο ενδιαφέρον αυτή η έρευνα που έκανα τότε που η Ελλάδα ήταν σε πλήρη ανάπτυξη προετοιμάζοντας τους Ολυμπιακούς αγώνες. Η έρευνα αφορούσε τα έτη 2001-2002. Στους τρόπους αναζήτησης εργασίας οι περισσότεροι τικάραν το «από γνωστούς», και στους λόγους απόρριψης προσφοράς εργασίας «η απόσταση» (φαντάσου ότι τότε δεν ήταν και τόσο ακριβή η βενζίνη). Όλοι ήθελαν λοιπόν να βρουν δουλειά από γνωστό και δίπλα στο σπίτι τους. Θυμάμαι να σοκάρομαι από απαντήσεις στο «πόσες ώρες δουλεύετε το μήνα» που ξεπερνούσαν τις 220, αλλά που να φανταζόμουν ότι αν με ρωτούσαν εμένα τώρα θα υπήρχαν μήνες που θα απαντούσα και 300!
Οı εκπαιδευτικοί που συνάντησα στην έρευνα, είχαν πάνω κάτω τις ώρες των τραγουδιστών με φυσικά εκ διαμέτρου αντίθετες αποδοχές (ο ένας ήταν καθηγητής γυμναστικής σε γνωστό ιδιωτικό σχολείο των βορείων προαστίων και ο άλλος μέλλος γνωστού παλιού ελληνικού συγκροτήματος). Δεν έχει όμως καμία σημασία το πόσες ώρες δουλεύεις αν σου αρέσει αυτό που κάνεις, και ούτε οι αποδοχές πρέπει πάντα να έχουν άμεση συνάρτηση με τις ώρες κι ας το νομίζουμε όλοι αυτό λανθασμένα.
Το μεγάλο πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι δεν υπάρχει σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός στο σχολείο. Ήταν μια ώρα, «η ώρα του παιδιού» στην τάξη ενώ θα έπρεπε να είναι η πιο σημαντική ώρα! Ούτε φυσικά υπάρχει εγκυκλοπαιδική μόρφωση. Τα παιδιά επιλέγουν σχολές με βάση το χρήμα ή την εικόνα που έχουν για κάποιον μεγαλύτερο στον οποίον θέλουν να μοιάσουν. Επειδή κάποιος γνωστός των γονιών τους είναι συμβολαιογράφος κι έχει πισίνα, θέλουν να σπουδάσουν νομική.
Επειδή κάποιος γνωστός των γονιών τους είναι ψυχολόγος και έχει εξοχικό στη Μύκονο θέλουν να σπουδάσουν ψυχολογία, επειδή η κυρία Μαρία είναι δασκάλα και πάει δύο μήνες διακοπές το καλοκαίρι θέλουν να γίνουν δάσκαλοι και ούτω καθεξής. Οι σπουδές είναι για να μας ανοίγουν το μυαλό και όχι για να μας εξασφαλίζουν την οποιαδήποτε θέση εργασίας. Ούτε οι βαθμοί σε σχολείο και πανεπιστήμιο δηλώνουν ότι θα είμαστε καλοί επαγγελματίες, ειδικά σε ένα σύστημα που ακόμα και σήμερα εκκολάπτει παπαγάλους. Καμία δουλειά δεν είναι ντροπή, και δουλεύουμε για να ζούμε και δεν ζούμε για να δουλεύουμε. Επίσης κανένας καλός και άξιος δεν χάθηκε ποτέ! Ας αφήσουμε πίσω τη λύπηση και ας επιλέξουμε με σύνεση το δρόμο μας. Ο πιο εύκολος δρόμος δεν είναι πάντα και ο πιο επιτυχημένος.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
Στο παρελθόν και εγώ έχω υπηρετήσει την Εκπαίδευση. Όπως επίσης και έχω (κατά καιρούς) κάνει ένα σωρό χαμαλοδουλειές (ελλείψει κάτι καλύτερου). Δόξα τω Θεώ, τα τελευταία χρόνια έχω μια εξαιρετική δουλειά με πολύ καλές αποδοχές. Και αυτά τα λέω, όχι για να δηλώσω ποιος είμαι (ή δεν είμαι), αλλά ως disclaimer, για να προκαταβάλω πιθανές ενστάσεις ως προς το εάν μιλάω μετά λόγου γνώσεως και εάν έχω δικαίωμα να έχω άποψη. Και, έχοντας διαβάσει την καταχώρηση της (άνεργης νηπιαγωγού) Γιώτας, και την κριτική που έχει δεχτεί , μπορώ να πώ το εξής, αγαπητή μου Σοφία: Μην τρελαίνεστε, όλοι έχουν δίκιο, κανείς δεν κατέχει την απόλυτη αλήθεια.
Δίκιο έχουν όσοι λένε ότι στα ελληνικά πανεπιστήμια όλοι κοροϊδεύουν όλους. Έχω φίλη μου, απόφοιτο του Παιδαγωγικού Αθήνας, που ξαναέδωσε εξετάσεις σε μάθημα που είχε ήδη περάσει, μόνο και μόνο για να βελτιώσει τη βαθμολογία της. Στην ερώτησή μου ποιός ήταν ο αρχικός της βαθμός στο συγκεκριμένο μάθημα, μου απάντησε ότι είχε πάρει 7 (!) , βαθμός πολύ χαμηλός, κατ’ αυτήν. Μην φανταστείτε ότι η φίλη μου είναι φανατική καριερίστρια, απλά, όπως μου εξήγησε, πτυχίο με ΜΟ 6 ή και 7 παίρνουν στο Τμήμα της ακόμα και τα κούτσουρα (!!), οπότε αν δεν έχεις πτυχίο με 8,5 – 9 όπως έχουν οι περισσότεροι (!!!), θα δυσκολευτείς να βρείς εργασία.
Από την άλλη όμως, οφείλω να πώ ότι στο Τμήμα μου τα κούτσουρα δεν έπαιρναν ποτέ πτυχίο, ενώ ο καλύτερος φοιτητής της τάξης μου δεν μπόρεσε να συγκεντρώσει ΜΟ βαθμολογίας καλύτερο του 8,3. Επιπλέον, έλαβα μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στο εξωτερικό και είδα πως, σε ό,τι αφορά το έμψυχο δυναμικό, ένας δυσανάλογα μεγάλος αριθμός Καθηγητών ήταν Έλληνες. Όπως επίσης, και πολλοί από τους καλύτερους φοιτητές ήταν Έλληνες. Και αν προσπαθούσαμε να συγκρίνουμε τους Καθηγητές που είχα στο Καποδιστριακό σε σχέση με αυτούς στο εξωτερικό, θα μπορούσα να πώ ότι στην Ελλάδα είχα Καθηγητές που είχαν διατελέσει Υπουργοί ή κατείχαν υψηλότατες θέσεις σε διεθνή όργανα ή αποτελούν επιστήμονες, των οποίων το συγγραφικό έργο χρησιμοποιείται εκτενώς ως μέρος της διεθνούς βιβλιογραφίας. Αντιθέτως, τους Καθηγητές που είχα στο Η.Β. δεν τους ήξερε απολύτως κανείς.
Δίκιο έχουν αυτοί που λένε ότι έχουμε γίνει τεμπέληδες και επιζητούμε την εύκολη λύση. Οι καφετέριες είναι γεμάτες από νεαρούς/ές που απαξιούν να εργαστούν με όρους που οι ίδιοι/ες κρίνουν ως μη-συμφέροντες. Προτιμούν να παίζουν τάβλι ολημερίς και να ζούν με τους γονείς τους (ακόμα και μετά τα 30 τους), με μόνο εισόδημα το χαρτζιλίκι που τους δίνουν.
Δίκιο όμως έχουν και αυτοί που λένε ότι αυτού του είδους η συμπεριφορά είναι απολύτως αναμενόμενη, αφού το «κόστος ευκαιρίας» (ή, αλλιώς, η σχέση κόστους/απόδοσης) της απασχόλησης στον ελληνικό ιδιωτικό τομέα είναι εξαιρετικά δυσμενές. Η εργασία (δεκαετίες τώρα, και όχι πρόσφατα, λόγω κρίσης) στις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις (και όχι στους – ανύπαρκτους στην Ελλάδα – καπιταλιστές) ήταν εξαιρετικά κακοπληρωμένη. Ακόμα και κατά τα χρόνια των παχιών αγελάδων, η μή καταβολή εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών ήταν εξαιρετικά διαδεδομένη, η απασχόληση πέραν του ωραρίου δεν αμειβόταν και οι ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων ήταν πρόθυμοι να ξοδέψουν απίστευτα ποσά στα μπουζούκια, αλλά δεν ήταν διατεθειμένοι να δώσουν έστω και 1 δεκάρα για τον εκσυγχρονισμό της επιχείρησής τους, για την παροχή κινήτρων απόδοσης ή την εκπαίδευση των υπαλλήλων τους (ώστε και περισσότερο παραγωγικοί να γίνουν, αλλά και περισσότερο φιλότιμοι και «πιστοί» στους εργοδότες τους).
Δίκιο έχουν και αυτοί που λένε ότι το ελληνικό Δημόσιο είναι τεράστιο. Π.χ. μένω στο εξωτερικό και στη χώρα όπου βρίσκομαι οι υπάλληλοι της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας είναι τόσο λίγοι που χωράνε σε «οικογενειακή» φωτογραφία στη κεντρική σελίδα του site του.
Δίκιο όμως έχουν και αυτοί που λένε ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι ο υπερτροφικός δημόσιος τομέας, αλλά ο ανύπαρκτος ιδιωτικός τομέας. Ακούμε διάφορα κόμματα να κατακρίνουν το μεγάλο κεφάλαιο, τους βιομηχάνους, κτλ. Ας αναρωτηθούμε όμως: Αν μας δώσουν 2 λεπτά χρόνο, πόσους έλληνες κεφαλαιοκράτες θα μπορέσουμε να βρούμε από μνήμης? Μήπως 5? Ίσως 10? Πολύ ωραία. Και με κάθε ειλικρίνεια, αυτοί οι 5-10 πλουτοκράτες τί ποσοστό του ελληνικού εργατικού δυναμικού απασχολούν στις επιχειρήσεις τους? Πχ, πόσοι εργάζονται στην ΠΕΤΡΟΛΑ του Λάτση? 500 υπάλληλοι?? 1000?? Πρόκειται για μια ασήμαντη ποσότητα μπροστά στα 4-4,5 εκ. οικονομικά ενεργού πληθυσμού της χώρας μας. Ακόμα και ο (επί σειρά ετών) Πρόεδρος του ΣΕΒ δεν απασχολεί εργάτες, αφού δεν είναι καν ιδιοκτήτης βιομηχανίας (!)
Επομένως, το όλο θέμα θυμίζει το ανέκδοτο με τους 2 τύπους που τσακώνονταν, και για να βρούν λύση, πήγαν στο ραβίνο τους και ο πρώτος από αυτούς εξιστόρησε την δική του εκδοχή των πραγμάτων. «Δίκιο έχεις» του είπε ο ραβίνος (ή ο καδής, ας μην πιανόμαστε από λεπτομέρειες). Τότε ο άλλος, του ανέφερε το θέμα της διαφωνίας, σύμφωνα με τη δική του οπτική, και ο ραβίνος του λέει επίσης: «Δίκιο έχεις». Τότε, κάποιος άλλος που παρακολουθούσε τη συζήτηση, πετάγεται και λέει: «Μα πώς είναι δυνατόν? Είπες στον 1ο ότι έχει δίκιο, αλλά είπες και στον 2ο ότι έχει δίκιο». Και ο ραβίνος, αφού σκέφτηκε λίγο απάντησε: «Και εσύ δίκιο έχεις !!».
Προσωπικά, πιστεύω ότι η εξομολόγηση της Γιώτας δείχνει ότι όλοι μας είμαστε συνδημιουργοί αλλά και παρεπόμενα της κατάστασης που βιώνουμε, και γι' αυτό ίσως η χρεοκοπία μας (σε όλα τα επίπεδα - ηθικό, οικονομικό, πολιτικό, πολιτιστικό) να αποτελεί ένα είδος κάθαρσης για να μηδενίσει το κοντέρ και να αρχίσουμε και πάλι από την αρχή.
Και όπως έχω αναφέρει και αλλού, είναι τουλάχιστον κουραστική η συζήτηση για τους "τεμπέληδες και καλοπληρωμένους Δημόσιους Υπαλλήλους". Το ενοχλητικό δεν είναι ότι οι κατηγορίες είναι ψευδείς (λιγότερα από 1000 ευρώ/μήνα για κάτοχο μεταπτυχιακού και υπερδεκαετή προϋπηρεσία δεν είναι "καλός μισθός". Ίσως είναι καλύτερος από αυτόν του ιδιωτικού τομέα, αλλά αυτό παίζεται και είναι και μιά άλλη ιστορία). Το πιο ενοχλητικό ότι οι περισσότεροι κατήγοροι δαγκώνουν το χέρι που στην πραγματικότητα θα ήθελαν να φιλήσουν: Αφού όμως δεν κατάφεραν και οι ίδιοι να χωθούν στο δημόσιο, χαρακτηρίζουν τους Δ.Υ. ως άχρηστους τενεκέδες. Κάτι σαν κάποιους φίλους της εφηβικής μας ηλικίας, που εκ των υστέρων θυμήθηκαν να χαρακτηρίσουν ως χαμηλοκώλα την κοπέλα που τους έριξε χυλόπιτα. Υπάρχουν βέβαια και κάποιοι δηλωμένοι εχθροί της απασχόλησης στο Δημόσιο, αλλά, προσωπικά, γνωρίζω ελάχιστους - οι περισσότεροι έχουν ποιήσει την ανάγκη, φιλοτιμία.
Τα 10 πτυχία/μεταπτυχιακά που αναφέρεις (π.χ. εγώ έχω 4) είναι μία μέθοδος να καταστούμε περισσότερο "απασχολήσιμοι" (για να θυμηθούμε σχετικές τοποθετήσεις κάποιου Πρωθυπουργού). Το γεγονός είναι ότι και 30 πτυχία να έχεις, δεν πρόκειται να βρεις δουλειά, άν δουλειές δεν υπάρχουν. Προφανώς δεν είναι ντροπή να εργαστείς ως γραμματέας (προσωπικά, περιστασιακά έχω κάνει και πολύ ταπεινότερα επαγγέλματα), αλλά σε αυτό το σημείο θα διαφωνήσω μαζί σου: "Εργάζεσαι" ως γραμματέας - δεν "ξεκινάς" ως γραμματέας, γιατί στην τυπική ελληνική επιχείρηση όπου εργάζεται το αφεντικό, ο αχαΐρευτος γιόκας, η γυναίκα του αφεντικού, η γκόμενα του αφεντικού, κτλ, κτλ, οι πιθανότες επαγγελματικής εξέλιξης είναι, απλώς, ανύπαρκτες. Όπως θα έλεγε ο ίδιος Πρωθυπουργός: "Αυτή είναι η Ελλάδα".
Που κολλάει το εμπαθές σχόλιό σου για τους εκπαιδευτικούς και η άτοπη σύγκριση με τους ιδιωτικούς υπαλλήλους? Τι ξέρεις εσύ για τις συνθήκες και για το είδος της δουλειάς που προσφέρουν οι εκπαιδευτικοί? Get a life επιτέλους και ξεκολλήστε απ'την καραμέλα..!!
Δεν είμαι βέβαιος αν απαντάς σε εμένα ή στη zadige. Όπως ανέφερα παραπάνω έχω επί χρόνια υπηρετήσει στην β΄θμια και γ' βαθμια Εκπαίδευση.
Το έθεσες τέλεια: "Όπως είπα και παραπάνω οι σπουδές είναι για να μας ανοίγουν το μυαλό και δεν πρέπει να συνδέονται στενά με την αγορά εργασίας και την επαγγελματική αποκατάσταση."
β) Γιατί κάθε τοποθέτηση πέραν του "είσαι τόσο γλυκούλι που μου απορρυθμίζεις την ινσουλίνη" πρέπει να μεταφράζεται trolling?
Και σαφέστατα, οι σπουδές συνεπάγονται για τον φοιτητή και τους γονείς του ένα τεράστιο κόστος σε χρήμα, χρόνο και προσπάθεια, και είναι απόλυτα λογικό να υπάρχουν προσδοκίες για απόσβεση της συγκεκριμένης «επένδυσης». Και αντίστροφα: Από το Νηπιαγωγείο μέχρι και την αποφοίτηση από το Παν/μιο, το κράτος, επί σχεδόν 20 χρόνια πληρώνει ένα σκασμό λεφτά για κάθε νέο αυτής της χώρας. Πώς ακριβώς θα αξιοποιηθούν όλα αυτά τα χρήματα, αν ο νέος επιστήμονας καταλήξει παραγιός στο μηχανουργείο (δουλειά για την οποία θα είναι επίσης ακατάλληλος)?
Υπό αυτή την έννοια, θα διαφωνήσω και με την Left Sfak σε ένα και μόνο πράγμα: Δεν «ζούμε σε μια εποχή που αποσυντίθεται το υγιές επιχειρείν στην Ελλάδα (ο λεγόμενος υγιής παραγωγικός ιστός)», διότι υγιής παραγωγικός ιστός ουδέποτε υπήρχε στην Ελλάδα. Προσπαθήστε να βρείτε οποιαδήποτε ιστορική περίοδο όπου στη χώρα μας οι επιστήμονες είχαν δυνατότητα να προσφέρουν στον κλάδο τους – θα δυσκολευτείτε πολύ. Και προσπαθήστε να φανταστείτε υγιείς επιχειρήσεις στη χώρα μας – πολύ απλά δεν υπάρχουν. Οι μόνες επιχειρήσεις που έκαναν λεφτά, ήταν αυτές που έκαναν μπίζνες με το Δημόσιο (φαινόμενο όχι και τόσο υγιές, κατά την άποψή μου). Επομένως, το ερώτημα ξανατίθεται: Χωρίς σοβαρό ιδιωτικό τομέα, πού ακριβώς θα βρούν απασχόληση οι νέοι επιστήμονες? Ή οι νέοι γενικότερα? Πόσους υπαλλήλους μπορεί να απασχολήσει το σουβλατζίδικο της γειτονιάς, το μπακάλικο της γειτονιάς και η boutique εσωρούχων?
Όσο και να είναι ελκυστική η κριτική του καπιταλισμού/συγκεντροποίησης του κεφαλαίου, η πραγματικότητα (καλώς ή κακώς) είναι ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι οι μόνες που μπορούν να προσφέρουν απασχόληση (και ιδιαίτερα σε άτομα με σπουδές), είναι οι μόνες που μπορούν να προσφέρουν ευκαιρίες σταδιοδρομίας (γιατί έχουν μεσαία/ανώτερα στελέχη), είναι οι μόνες που παρέχουν προγράμματα πρακτικής άσκησης και υποτροφιών σε φοιτητές (για λόγους δημοσίων σχέσεων, προφανώς), είναι οι μόνες που παρέχουν ουσιαστική εκπαίδευση στους υπαλλήλους τους (για να γίνουν περισσότερο παραγωγικοί) και είναι οι μόνες που έχουν δυνατότητα να ασχοληθούν με την έρευνα και τεχνολογία (γιατί έχουν τις οικονομίες κλίμακας και τη ρευστότητα που τους το επιτρέπει να το κάνουν).
Και στην περίπτωση της Ελλάδας τι ακριβώς ισχύει? Το κλασσικό ανέκδοτο που βγάζει πάντα γέλιο με τους ξένους φίλους μου είναι ότι το Χρηματιστήριο Αθηνών είναι ΝΠΔΔ και ότι οι εργαζόμενοι σ’ αυτό είναι δημόσιοι υπάλληλοι.
Προσωπικά ίσως μου ήρθαν καλά τα πράγματα αλλά δόξα το θεό δεν δυσκολεύτηκα ποτέ να βρω δουλειά ούτε να την κρατήσω. Μπορεί να μην ξεκίνησα από κάτι σχετικό με το πτυχίο μου αλλά σιγά-σιγά βρήκα τον δρόμο μου και στα τρία χρόνια μετά από δύο άσχετες δουλείες βρέθηκα μοιραία να ασχολούμαι με το αντικείμενό μου. Προσωπικά δεν έχω ακόμα στον κύκλο μου (30άριδες όλοι) άνεργους γνωστούς. Όσοι έφυγαν στο εξωτερικό (και είναι αρκετοί) παράτησαν δουλείες για να πάνε έξω για καλύτερα λεφτά και μεγαλύτερη εξέλιξη. Κάποιοι από αυτούς έβγαζαν εδώ πάνω από 3000 ευρώ (μεικτά) το μήνα και παρόλα αυτά ήθελαν το κάτι καλύτερο (το σέβομαι). Ένας που έμεινε άνεργος έφυγε έξω, όχι γιατί δεν έβρισκε εδώ δουλειά, αλλά γιατί πλέον έχουν πέσει οι μισθοί και δεν το συζητούσε καν για 1500 μεικτά. Λεφτά μπορεί να μην υπάρχουν αλλά δουλείες υπάρχουν.
Στην παλιά δουλειά του φίλου μου ζητούσαν προσωπικό για δουλειά που δεν χρειάζονταν ιδιαίτερα προσόντα ή γνώσεις. Έλαβε 200 βιογραφικά και ήταν όλα κακογραμμένα και με έπαρση. Τι μας νοιάζει ρε κοπελιά σε πόσα διαφημιστικά έχεις παίξει (5 σελίδες βιογραφικό) και σε ποίες παιδικές παραστάσεις και guest σε καθημερινά απογευματινά σήριαλ; Για φωτοτυπίες σε θέλουν! Από στατιστικής άποψης πάντως, οι περισσότεροι που έστειλαν βιογραφικά ήταν φιλόλογοι, άρα μήπως να κόβαμε λιγάκι τον αριθμό των εισακτέων σε αυτή τη ριμάδα τη σχολή;
Από τη στιγμή που όλοι συμφωνούμε ότι για να γίνεις δασκάλα πρέπει (οπωσδήποτε) να είσαι απόφοιτος της Παιδαγωγικής, τίθεται το προφανές ad contrario επιχείρημα-ερώτημα: Γιατί τότε η απόφοιτος της Παιδαγωγικής να μην έχει ως πρωταρχικό της στόχο της να γίνει δασκάλα? Αν δεν γίνει αυτή δασκάλα, τότε ποιος θα γίνει?? Θα μου πείτε: «Διότι, εάν δεν μπορεί να βρεί θέση συναφή με τις σπουδές της, θα υποχρεωθεί να ψάξει για άλλου είδους απασχόληση». Και εγώ θα ανταπαντούσα: Και γιατί π.χ. για μια θέση γραφείου ο οποιοσδήποτε εργοδότης να προτιμήσει την απόφοιτο της Παιδαγωγικής, τη στιγμή που υπάρχουν άλλοι υποψήφιοι με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων? Βεβαίως, κανείς δεν αποκλείει η απόφοιτος της Παιδαγωγικής να βρεί δουλειά και στη NASA, αλλά η πιθανότητα να συμβεί όντως κάτι τέτοιο είναι μηδαμινή. Και σίγουρα, η τύχη παίζει τεράστιο ρόλο (όπως και το μέσον), αλλά αν δούμε το πράγμα από οικονομικής απόψεως (με βάση την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος), τότε μια κοινωνία που απασχολεί τους γιατρούς της ως λογιστές και τους μοριακούς της βιολόγους ως οικοδόμους, είναι μια κοινωνία που θα χρεοκοπήσει, αργά ή γρήγορα.
Για τον φίλο σας που έγινε πετυχημένος ασφαλιστής, επιτρέψτε μου να έχω κάποιες επιφυλάξεις. Για να περάσει στη Νομική Σχολή (και ενδεχομένως να την τελειώσει) έκανε φροντιστήρια (και πόσο κόστισαν)? Και πέρασε με την πρώτη φορά ή ξαναέδωσε Πανελλήνιες? Έλαβε πτυχίο στα 4 χρόνια ή χρειάστηκε παραπάνω χρόνος? Σπούδασε στην ιδιαίτερη πατρίδα του ή υποχρεώθηκε να μεταναστεύσει σε άλλη πόλη (και επομένως, οι φουκαράδες γονείς του έπρεπε να του στέλνουν και έξτρα λεφτά για το νοίκι?) Έκανε 18μηνη πρακτική άσκηση (αμισθί) για να αποκτήσει δικαίωμα ασκήσεως επαγγέλματος? Πόσο καιρό του πήρε για να βρεί δικηγορικό γραφείο για να κάνει την πρακτική? Αφού είναι ασφαλιστής (και επομένως εξοικειωμένος με τις ράντες), την επόμενη φορά που θα τον δείτε, ζητήστε του να κάνει το εξής διασκεδαστικό πείραμα: Να υπολογίσει το κόστος ευκαιρίας όλων αυτών των χρόνων της μη-απασχόλησης (λόγω φροντιστηρίων/εξετάσεων/σπουδών/ πρακτικής) και όλα τα σχετικά έξοδα στα οποία έχει (αυτός και η οικογένειά του) υποβληθεί, και μετά να υπολογίσει την συνολική Καθαρή Παρούσα Αξία (δηλ. με κάποιο συμβατικό επιτόκιο ανατοκισμού, πόσα λεφτά θα είχε σήμερα διαθέσιμα, αν δεν έμπαινε σε αυτά τα άμεσα/έμμεσα έξοδα). Είμαι σίγουρος ότι το ποσόν που θα προκύψει θα σας προκαλέσει δέος. Εσείς είστε βεβαία ότι το εξωφρενικό αυτό ποσόν δικαιολογεί την (όποια) αύξηση της απόδοσής του ως ασφαλιστής? Οι ασφαλιστές ασχολούνται με τις πωλήσεις, και αν είσαι καλός πωλητής, εξασφαλίζεις ένα σοβαρό εισόδημα από τα ποσοστά. Στο χώρο των πωλήσεων έχω και εγώ 3 φίλους, και όλοι τους είναι πολύ επιτυχημένοι, με εταιρικά αυτοκίνητα και κινητά τηλέφωνα, bonus επί των πωλήσεων, κτλ. Ο ένας από αυτούς μετά βίας πήρε το Απολυτήριο Λυκείου, ο 2ος ήταν περίπου στο 14 ΜΟ, και ο 3ος ήταν συμφοιτητής μου στα ξενοδοχειακά (αλλά είναι βέβαιο ότι οι συγκεκριμένες σπουδές του, καμία ουσιαστική βοήθεια δεν του παρέχουν στο επάγγελμα που έτυχε να ακολουθήσει). Στις πωλήσεις (είτε είσαι ασφαλιστής, είτε είσαι merchandiser, ιατρικός επισκέπτης, κτλ), οι σπουδές είναι το τελευταίο προσόν που μετράει σε σχέση με την ευχέρεια λόγου, αμεσότητα, προσεγμένη εμφάνιση, κτλ. Και, ας είμαστε ειλικρινείς: Οι πωλήσεις δεν είναι κατάλληλο επάγγελμα για όλους, οι πιο λαμπροί επιστήμονες γνωστοί μου, θα ήταν τραγικοί σ’ αυτή τη δουλειά.
Σε ό,τι αφορά τον άλλο φίλο σας, που ήταν πιλότος, νομίζω ότι έκανε κάτι απολύτως αναμενόμενο. Αφού επί χρόνια λάμβανε τους απίθανους μισθούς της Ολυμπιακής, έκανε εισαγωγή αφορολόγητων, κτλ, χαζός είναι να τρέχει στο Ντουμπάι? Πήρε το τρελό πακέτο, λόγω αποχώρησης από την εταιρεία, και άνοιξε τη δική του επιχείρηση (το αν πουλάει μελιτζάνες ή είδη υγιεινής, είναι κάπως δευτερεύον).
Σίγουρα, πρέπει να υπάρχει ανοικτό μυαλό και διάθεση ευελιξίας, αλλά πρέπει να είμαστε και λίγο ρεαλιστές: Όταν υπάρχει ανεργία στους αποφοίτους ενός κλάδου, ποιες είναι οι πιθανότητες να βρεί στον κλάδο αυτό δουλειά απόφοιτος άσχετης σχολής? Σίγουρα στη ζωή όλα μπορούν να συμβούν, αλλά το θέμα είναι ποιες είναι οι πιθανότητες.
Όσο για τον πιλότο μάλλον θα τα χαλάσουμε. Έχω συγγενή μου που δούλευε στην Ολυμπιακή και δεν θεωρώ λόγω επικινδυνότητας του επαγγέλματος και λοιπών παρελκόμενων ότι έπαιρναν και ΤΑ παλαβά λεφτά. Έλειπαν από τις οικογένειες τους και τα πολλά που σου φαίνονταν ότι έπαιρναν τα πλήρωναν σε νταντάδες και ιδιωτικά για τα παιδιά τους και μετά σύνταξης αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας (ως γνωστόν ένα πέρασμα του Ατλαντικού ισοδυναμεί μια 1,5 ακτινογραφία). Η μάνα μου έχει κουφαθεί από τα αεροπλάνα και ναι αν σε πειράζει που έφερε και δύο χαλιά από το Ντουμπάι σε τιμή λιγότερη από αυτή που τα πουλάει η Μιραράκη, σόρυ κιόλας! Στην τελική να ξέρεις για τους πιλότους ότι σπουδάζουν Αμερική και σύμφωνα με τη λογική σου περί απόσβεσης και λίγα έπαιρναν. Θα ήθελες αυτός που πετάει το αεροπλάνο σου να είναι κακοπληρωμένος ή μήπως ο γιατρός που θα σου κάνει μια σοβαρή επέμβαση; Και μην ακούσω τίποτα κουλό τύπου ότι οι αεροσυνοδοί είναι απλές γκαρσόνες του αέρα γιατί θα είναι αν τουλάχιστον γελοίο και αδαές. Και αν κάποιος το πιστεύει πραγματικά να εύχεται όταν με το καλό ταξιδέψει να μην πετύχει καμία μπάρμπη στόκο που να ξεχάσει να ασφαλίσει την πόρτα...
1) Δεν γνωρίζω την περίπτωση της φίλης σου, αλλά γνωρίζω κάμποσους/ες που έκαναν πρακτική εντελώς δωρεάν. Όπως με διαβεβαίωσαν, το να είσαι ασκούμενος είναι τρόπον δεινά σαν σου κάνουν χάρη, και γι' αυτό πολλοί τσόνταραν και από την τσέπη τους σε μικρο-έξοδα του γραφείου.
2) Επίσης, δεν αναφέρεις πόσα ακριβώς χρόνια πήρε για τον φίλο σου η "περιπέτεια" των σπουδών του. Π.χ. έδωσε εξετάσεις για εγγραφή σε Δικηγορικό Σύλλογο? Μετά από πόσο καιρό? (Μην μου πεις, δεν απασχολεί η συγκεκριμένη περίπτωση του συγκεκριμένου φίλου σου, γενικά μιλάμε). Ο συνολικός "αδρανής χρόνος" από το Λύκειο μέχρι την απασχόληση, πόσος ήταν? Θα ακουστεί τετριμμένο, αλλά η έννοια του "τζάμπα" δεν υπάρχει. Στα 6 χρόνια που ο φίλος σου έκανε πτυχίο/μεταπτυχιακό, θα μπορούσε να εργάζεται ήδη. Η Καθαρή Παρούσα Αξία μισθών 6 ετών (ακόμα και αν του πήρε συνολικά μόνο 6 έτη) ξέρεις σε πόσα λεφτά αντιστοιχούν? (Π.χ. με επιτόκιο 5% επί 15 χρόνια, ο πολλαπλασιαστής είναι λίγο μεγαλύτερος του 2 - δηλ. τα 10 εκ. της εποχής αντιστοιχούν σε 20 εκ. σημερινά λεφτά, μεταφρασμένα φυσικά σε ευρώ).
3) Η πλειοψηφία των χειριστών της Ολυμπιακής δεν έκαναν σπουδές στις ΗΠΑ - ήταν απόστρατοι ιπτάμενοι της Πολεμικής Αεροπορίας.
4) Το τί ακριβώς συνέβαινε με την Ολυμπιακή και τους εργαζομένους σ' αυτή είναι αρκετά γνωστό, αλλά επειδή το παίρνεις προσωπικά, και επειδή θα χρειαστεί να γράψουμε ολόκληρη μονογραφία για να το αναλύσουμε, ας το αφήσουμε κατά μέρος. Επειδή έχω κάνει σχετική μελέτη, ενδεικτικά και μόνο αναφέρω ότι το 2000 ο μισθός ενός κυβερνήτη κυμαινόταν από 1,2 - 2 εκ. δρχ/μήνα. Δεν λέω ότι ήταν πολλά ή λίγα λεφτά σε σχέση με το προσφερόμενο έργο, απλά λέω ότι ήταν πολλά λεφτά σε απόλυτα μεγέθη. Και σε συνδυασμό με το γενναιόδωρο πακέτο αποχώρησης κατά την ιδιωτικοποίηση, είναι βέβαιο ότι θα υπήρχε ένα αξιοσέβαστο κομπόδεμα. 'Οσο για την απουσία από την οικογένεια, κάτι τελευταίο: Το ιπτάμενο προσωπικό σε μακρινούς προορισμούς είχε και τις ανάλογες παροχές: Π.χ. όσοι πετούσαν προς Αυστραλία δικαιούντο 11 (!!) ημέρες πληρωμένης άδειας ανά δρομολόγιο.
Το σχόλιο-σεντόνι του vangelis1972 ήταν πολύ αξιόλογο και με υποχρέωσε να το διαβάσω ολόκληρο!
Αν κάτι με ενοχλεί στις διαπιστώσεις της Γιώτας αλλά και της αντι-Γιώτας Σοφίας, είναι η μονομέρεια. Ο Βαγγέλης έχει δίκιο, δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια.
Νιώθω πιο κοντά στη Γιώτα, όχι επειδή ταυτίζομαι απόλυτα με την οπτική της, κάθε άλλο: είμαι απόφοιτος φιλολογικού και δεν σκέφτηκα ποτέ να παώ στο Δημόσιο. Δουλεύω 12 χρόνια στη διαφήμιση και στο marketing, σε θέσεις ευθύνης.
Η Γιώτα ίσως έχει λάθος να τα περιμένει όλα από το κράτος, μήπως όμως και το κράτος φρόντισε ποτέ να δώσει κάτι στη Γιώτα; Κάτι ουσιαστικό εννοώ, όχι απλώς μια θεσούλα. Είναι άδικο να λέμε σε αυτή τη χώρα, ότι το κράτος μας φέρεται εχθρικά;
Σε μία εποχή που πολλοί Έλληνες βρίσκονται στο όριο ανθρωπιστικής κρίσης δεν μπορεί να λέμε "κανένας καλός και άξιος δεν χάνεται". Τουναντίον, πολλοί καλοί και άξιοι χάνονται -και κρατώντας την ίδια πορεία ακόμη περισσότεροι θα χαθούν.
Ζούμε σε μια εποχή που αποσυντίθεται το υγιές επιχειρείν στην Ελλάδα (ο λεγόμενος υγιής παραγωγικός ιστός). Χιλιάδες καλοί και άξιοι χάνονται. Ή θα πληρώνονται, όταν βρουν δουλειά μετά από πολύ καιρό, σαν κακοί και ανάξιοι.
Εδώ όμως υπεισέρχεται το πιο σημαντικό ερώτημα: θέλουμε μια κοινωνία μόνο με καλούς και άξιους; Ποιος θα θεσπίσει τα κριτήρια της αξιοσύνης; Μήπως αυτή η τοποθέτηση της Σοφίας -συγχωρέστε μου το λογοπαίγνιο- είναι άνευ σοφίας;
Και ακόμη. Πόσα προβλήματα μπορεί να λύσει το άτομο μόνο του; Σε ένα τσουνάμι 10 μέτρων, θα επιπλήτταμε τον Ινδονήσιο που δεν γύμνασε αρκετά τους τετρακέφαλους πιστεύοντας ότι θα μπορούσε με ένα τέτοιο εφόδιο να σταθεί όρθιος;
Λίγο ευρύτερη εικόνα από το "εγώ πέτυχα και ανήκω στους καλούς και άξιος" δεν βλάπτει.
Δεν υπάρχει, ιδίως αυτή την εποχή, αμερικάνικο όνειρο. Ούτε στην Αμερική. Πόσο μάλλον στην Ελλάδα.
Απ ’ότι την άλλη αυτό που με ενόχλησε στην Γιώτα και την κάθε Γιώτα που μεμψιμοιρεί ενάντια στο σύστημα είναι αυτό που έγραψε για τους βαθμούς εισαγωγής στο πανεπιστήμιο και στο βαθμό του πτυχίου. Δεν σημαίνει ότι αν κάποιος είναι καλός μαθητής πρέπει να περάσει στο πανεπιστήμιο ούτε αν κάποιος έχει καλό βαθμό πτυχίου οφείλει ο κάθε εργοδότης είτε ιδιώτης είτε το δημόσιο να τον τοποθετήσει σε μια θέση. Επίσης λίγος ρεαλισμός δεν βλάπτει. Δεν γίνεται στην Ελλάδα των 10 εκατομμυρίων ανθρώπων να γίνονται όλοι γιατροί και δικηγόροι είτε σπουδάζοντας στο εσωτερικό είτε στο εξωτερικό και να περιμένουν ότι θα έχουν επαγγελματική αποκατάσταση, γι αυτό και μίλησα για προσανατολισμό.
Έχω μια φίλη που σπούδασε οικονομικά όπως πολλοί άλλοι, άλλωστε ήταν πολύ της μόδας στα τέλη του 90’, έκανε και ένα μεταπτυχιακό στους ανθρώπινους πόρους και περίμενε να βρει δουλειά σε HR εταιρίας με την πρώτη και με καλό μισθό. Έμεινε δύο χρόνια άνεργη κατηγορώντας το σύστημα, όταν όμως έριξε τα μούτρα και αποφάσισε να εργαστεί ως γραμματέας τελικά μετά από ένα χρόνο της ήρθε και η επιθυμητή θέση. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι η Γιώτα έχει κάθε δικαίωμα να κυνηγά το όνειρο του σχολείου αλλά στο μεταξύ οφείλει να βρίσκει άλλες διεξόδους για τα προς το ζην. Πότε δεν είναι αργά.










