Εὐτυχές καθῆκον μέ κρατάει ἐδῶ εἰς τήν τάξιν, προκειμένου νά σᾶς παραδώσω τό μάθημα πού μοῦ ἀνέθεσαν, τήν γνῶσιν τοῦ πολυτονικοῦ.

Καί ἐπειδή ὁ Λυκειάρχης Βάμ δέν μοῦ διευκρίνισε, βάσει τοῦ ὡρολογίου προγράμματος, τί ὥρα ἀκριβῶς θά ξεκινήσει το μάθημα, λέω νά πάρουμε τή μέρα ἀπό τήν ἀρχή.

Θά ὁρίσω καί ἀπουσιολόγο τήν Ἀπολογία, ἡ ὁποία καί ἀπολογίες δέχεται καί δικαιολογίες καί μεταμέλειες καί συγγνῶμες, μή τυχόν καί κάνετε κοπάνα καί προτιμήσετε τήν ἀποκαθήλωση ἀντί τοῦ μαθήματος.

Στο διάλειμμα θα προσφερθοῦν καφές, κουλουράκια, λουκουμάδες, σάμαλι, τουλούμπες καί λοιπά γλυκά, ἐπειδή ὁ ἐγκέφαλος χρειάζεται καύσιμο γιά νά ἀπορροφήσει ὅλη αὐτή τή γνώση.

Μάθημα 1: Τί εἶναι οἱ τόνοι καὶ τὰ πνεύματα;

Ἔχουμε τρεῖς τόνους: τὴν ὀξεία (μὲ κλίση πρὸς τὰ δεξιά: ʹ «τό»), τὴν βαρεία (μὲ κλίση πρὸς τὰ ἀριστερά: ` «τὸ»), τὴν περισπωμένη (πού, ἀνάλογα μὲ τὴν γραμματοσειρά, ἄλλοτε γράφεται σὰν μουστάκι, ἄλλοτε σὰν τόξο, ἄλλοτε σὰν ὁριζόντια γραμμούλα: ῀ «τῶν»).
Ἔχουμε δύο πνεύματα: τὴν ψιλὴ (δεξὶ φεγγαράκι: ᾿ «ἐδῶ») καὶ τὴν δασεία (ἀριστερὸ φεγγαράκι: ῾ «ὁ»).
Κάθε λέξη ποὺ ἀρχίζει μὲ φωνῆεν (α, ε, η, ι, ο, υ, ω) παίρνει ὁπωσδήποτε πνεῦμα στὸ φωνῆεν αὐτό: «ἀπό, ἐγώ, ἡ, ἱστός, ὁ, ὑγεία, ὡς».
Ἔχουμε δύο ἐξαιρέσεις στὸν κανόνα αὐτό:
1. ὅταν ἡ λέξη ἀρχίζει μὲ δίφθογγο (αι, αυ, ει, ευ, ηυ, οι, ου) τότε τὸ πνεῦμα μπαίνει στὸ δεύτερο γράμμα τῆς διφθόγγου: «αἰτία, αὐγό, εἰδικά, εὐχή, ηὐξημένος, οἰκία, οὐλή». Ὅταν πάλι ἡ δίφθογγος ἔχει χωρισθεῖ τότε τὸ πνεῦμα ἐπανέρχεται στὸ πρῶτο φωνῆεν (καὶ τὰ διαλυτικὰ εἶναι περιττά): «ἀιτός, ἄυλος, ὀιμέ».
2. τὰ ἀριθμητικὰ δὲν παίρνουν πνεῦμα: αʹ (= 1) εʹ (= 5) ηʹ (= 8) ιʹ (= 10) οʹ (= 70) υʹ (= 400) ωʹ (= 800).
Ὅταν ἕνα γράμμα παίρνει καὶ τόνο καὶ πνεῦμα, τότε:
• στὴν περίπτωση τῆς βαρείας ἢ τῆς ὀξείας, βάζουμε τὸ πνεῦμα ἀριστερὰ καὶ τὸν τόνο δεξιά: «ἄν, ἔψιλον, ἥβη, ἵδρυμα, ὅλο, ὕλη, ὥς»·
• στὴν περίπτωση τῆς περισπωμένης βάζουμε τὸ πνεῦμα κάτω ἀπὸ τὴν περισπωμένη: «εἶμαι, οὗτος, ὧρα».
Στὰ πεζὰ γράμματα τὸ πνεῦμα (ἢ ὁ συνδυασμὸς τόνου καὶ πνεύματος) μπαίνει πάνω ἀπὸ τὸ γράμμα: «ἔλα, ὅμως, ἦταν». Στὰ κεφαλαῖα μπαίνει πρὶν (δηλαδὴ ἀριστερὰ) ἀπὸ τὸ γράμμα: «Ἔλα, Ὅμως, Ἦταν».
[Ὅσον ἀφορᾶ τὰ κεφαλαῖα ἀρχικὰ φωνήεντα, σημειῶστε ὅτι ἐνῷ στὴν γραφομηχανὴ καὶ στὴν «χειροκίνητη» τυπογραφία (κάσα, λινοτυπία, μονοτυπία) ἔμπαινε πρῶτα τὸ πνεῦμα ἢ ὁ συνδυασμὸς πνεῦμα+τόνος καὶ ὕστερα τὸ φωνῆεν οὕτως ὥστε νὰ θεωροῦμε τὸ πνεῦμα ἢ τὸν συνδυασμὸ πνεῦμα+τόνος ὡς ἀνεξάρτητη ἑνότητα, στὴν πληροφορικὴ (καὶ συγκεκριμένα στὴν κωδικοσελίδα Unicode) θεωροῦμε ὅτι ἀνήκει στὸ φωνῆεν καὶ μαζὶ ἀποτελοῦν μία ἀδιάσπαστη ἑνότητα.]

Ἡ δασεία

Εἴπαμε ὅτι ὅλες οἱ λέξεις ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ φωνῆεν παίρνουν πνεῦμα, εἴτε στὸ φωνῆεν αὐτὸ εἴτε στὸ φωνῆεν ποὺ τὸ ἀκολουθεῖ ἂν πρόκειται γιὰ δίφθογγο.
Ἀλλὰ ποιό ἀπὸ τὰ δύο πνεύματα;
Δύο τινά: πρῶτον, οἱ πιὸ πολλὲς λέξεις παίρνουν ψιλή· δεύτερον, αὐτὲς ποὺ παίρνουν δασεία εἶναι μὲν ἀριθμητικὰ λιγότερες ἀλλὰ δὲν παύουν νὰ εἶναι πολὺ σημαντικὲς καὶ συχνὲς λέξεις τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας.
Γιὰ παράδειγμα, δασύνονται:
• οἱ ἄτονες λέξεις ὁ, ἡ, οἱ, αἱ, ὡς·
• οἱ σύνδεσμοι καὶ ἀντωνυμίες ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ ὄμικρον: ὅπου, ὅπως, ὅποτε, ὅταν, ὅτι, ὅ,τι, ὅποιος, ὅσος, κ.λπ.·
• τὰ ἀριθμητικὰ ἕνας, ἕξι, ἑπτά, ἑκατό.
Καὶ ἕνας ἀπαραβίαστος (τουλάχιστον ὅσον ἀφορᾶ στὰ νέα ἑλληνικὰ) κανόνας: ὅλες οἱ λέξεις ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ ὕψιλον παίρνουν δασεία: ὕπνος, ὕλη, ὕμνος, ὕστερα, ὑγεία, κ.λπ.
Θὰ ἀναρωτηθεῖ ἴσως ὁ ἀναγνώστης γιατί ἔχουμε τὸ ρῆμα «δασύνομαι» γιὰ τὶς λέξεις ποὺ παίρνουν δασεία, ἀλλὰ κανένα ἀντίστοιχο ρῆμα γιὰ αὐτὲς ποὺ παίρνουν ψιλή; [«ψιλίνομαι» δὲν ὑπάρχει, «ψιλιάζομαι» σημαίνει κάτι ἄλλο...] Τὸ γεγονὸς αὐτὸ φανερώνει τὴν ἀσυμμετρία ἀνάμεσα στὰ δύο πνεύματα. Ἐνῷ ἡ δασεία δηλώνει τὴν ὕπαρξη (στὴν ἀρχαιότητα) ἑνὸς γράμματος (τὸ γράμμα Η πρὶν αὐτὸ χρησιμοποιηθεῖ γιὰ τὴν ἀναπαράσταση τοῦ μακροῦ Ε - π.χ. τὸ ὄνομα Ἑλένη γραφόταν ΗΕΛΕΝΕ) ἡ ψιλὴ δὲν δηλώνει τίποτε ἄλλο παρὰ... τὴν ἔλλειψη τῆς δασείας. Ἔτσι ἔχουμε λέξεις ποὺ δασύνονται, καὶ ἄλλες ποὺ δὲν δασύνονται. Γιὰ νὰ ξεχωρίζουν παρ᾿ ὅλα αὐτὰ τὰ μὴ δασυνόμενα ἀρχικὰ φωνήεντα καὶ πρὸς ἀποφυγὴ παρεξηγήσεων, ἐφευρέθηκε ἡ ψιλή.
Μερικοὶ πολὺ γενικοὶ κανόνες ποὺ ἀφοροῦν τὴν ψιλή:
• ἡ αὔξηση τῶν ρημάτων παίρνει ψιλή: ἔλεγα, ἔπαιρνα, ἔφερνα·
• τὸ «ἄλφα στερητικὸ» παίρνει ψιλή: ἄμυαλος, ἄγνωστος, ἄπιαστος, ἀσυνείδητος, ...
• οἱ σύνδεσμοι ἀνά, ἀμφί, ἀντί, ἀπό, ἐν, ἐκ/ἐξ, ἐπὶ παίρνουν ψιλὴ καὶ ἄρα καὶ ὅλες οἱ λέξεις ποὺ ἀρχίζουν ἀπὸ αὐτούς: ἀνάταση, ἀμφίδρομος, ἀντίσταση, ἀπόφαση, ἔνσταση, ἐκβολή, ἐξαγωγή, ἐπίθεση, ...
• οἱ ξένες λέξεις καὶ τὰ ξένα ὀνόματα παίρνουν ψιλή: ἄλτ, ἀβαντάζ, ἄφτερ ἔιτ, ἀσανσέρ, κ.λπ. ἐκτὸς ἀπὸ τὴν περίπτωση ὅπου ἀρχίζουν ἀπὸ ὕψιλον: Νέα Ὑόρκη. Αὐτὰ λέει ὁ Τριανταφυλλίδης, ἀλλὰ σύμφωνα μὲ παλαιότερες γραμματικὲς οἱ ἑλληνικοὶ μεταγραμματισμοὶ ξένων λέξεων καὶ ὀνομάτων παίρνουν δασεία ὅταν στὸ λατινικὸ πρωτότυπο ἀρχίζουν ἀπὸ h: ἅλτ (= halt), ὁρντέβρ (= hors d'œuvre), Ἁννόβερο (= Hannover), Ἁμβοῦργο (= Hamburg), Οὑγκό (= Hugo), κ.λπ. Βέβαια τίθεται τὸ θέμα ἀπὸ ποιάν γλώσσα μᾶς ἦρθε μία λέξη: τὸ ὄμποε π.χ. παίρνει ψιλὴ γιατὶ στὰ ἰταλικὰ δὲν παίρνει h ἀλλὰ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἰδιαιτερότητα τῶν ἰταλικῶν ἀφοῦ ἡ λέξη oboe βγαίνει ἀπὸ τὸ γαλλικὸ hautbois (= πάνω ξύλο) τὸ ὁποῖο παίρνει h.
Ἀλλὰ τί γίνεται μὲ τὶς ἄλλες λέξεις; Πῶς μποροῦμε νὰ ξέρουμε ἂν μία λέξη δασύνεται;
Ὑπάρχουν δύο μέθοδοι, ποὺ δουλεύουν γιὰ περίπου 75% τῶν περιπτώσεων. Ἐὰν δὲν δουλέψουν αὐτὲς οἱ μέθοδοι τότε ἡ μόνη λύση εἶναι τὸ λεξικὸ καὶ ἡ ἀπομνημόνευση. Καὶ ὅταν λέμε λεξικὸ ἐννοοῦμε τόσο τὸ χάρτινο λεξικὸ τῶν πατεράδων καὶ τῶν παππούδων μας ὅσο καὶ τὰ διάφορα πληροφορικὰ ἐργαλεῖα (ἠ-λεξικά, ὀρθογραφικοὶ διορθωτές, Google, κ.λπ.).

Ἄντε λόγω μεγάλης Παρασκευῆς καί λόγω τοῦ ὅτι τό διδακτικό πρόγραμμα θά κλείσει μέ τόν συνάδελφο καί φίλο Animalera/amnimon, θά σᾶς προβιβάσω ὅλους χωρίς νά βάλω τέστ.

[πηγή πληροφόρησης www.polytoniko.org ]

Θυμᾶμαι ὅταν, για πρώτη φορά και μοναδική φορά, πρίν καμιά εἰκοσαριά χρόνια συνάντησα ἕνα λύκο. Ἦταν πάνω στ' Ἀντιχάσια, στην ἄκρη ἑνός μικροῦ και στενοῦ χωματόδρομου. Ὅπως βγῆκα μέ το αὐτοκίνητο ἀπό τη μικρή τυφλή στροφή, τον εἴδαμε πού καθόταν και ραχάτευε στην ἄκρη τοῦ δρόμου.
Ὁδηγοῦσα σιγά και μαλακά, προσπαθώντας να μη ταράζει ὁ ἦχος ἀπό τη μηχανή και τά λάστιχα τοῦ αὐτοκινήτου τη δυνατή σιωπή τοῦ πρωϊνοῦ τοπίου κάτω ἀπό τά πανύψηλα ἔλατα.
Φυσικά δεν εἴχαμε ἀκόμη καταλάβει για τι εἴδους ζῶο ἐπρόκειτο. Ὅσο πλησιάζαμε, στα εἴκοσι μέτρα περίπου, τον εἴδαμε πού ἁπλά σηκώθηκε καί στάθηκε στην ἴδια ἄκρη τοῦ δρόμου. Στην ἀρχή τον περάσαμε για σκύλο, κάποιο ἀδέσποτο ἴσως, κάποιο τσοπανόσκυλο.
Χαμήλωσα κι ἄλλο την ταχύτητα, γιατί, ἄμαθοι ἄνθρωποι, τῆς πόλης, δεν ξέραμε ποια θα ἦταν ἡ συμπεριφορά του. Σκεφτήκαμε μήπως ἑτοιμαζόταν να ἐπιτεθεῖ, να προστατεύσει την περιοχή του, το κοπάδι πού φύλαγε ἴσως, πού κάπου θα'ταν πιο πέρα στη βοσκή, ἄν και δεν το βλέπαμε.
Το μεγαλόσωμο ζῶο δεν κινήθηκε. Εἶχε στηλώσει το βλέμμα του πάνω μας μέ τέτοια ἔνταση και δύναμη, πού, ὅταν εἴχαμε φτάσει ἀπέναντί του, σχεδόν μέ ἀνάγκασε να σταματήσω, να σβήσω τη μηχανή και να τον κοιτάξω στα ἴσια.
Δεν ἦταν σκύλος. Το παχύ του τρίχωμα, ἡ λευκογκρίζα του γούνα, τά ψηλά λεπτά πόδια, ἡ πλατειά πατούσα, ὁ φαρδύς σβέρκος, το μεγάλο κεφάλι...
Μια λέξη ἀνταλλάξαμε οἱ ἐπιβάτες μεταξύ μας «... λύκος...», ψιθυριστά κιόλας, μέ το δέος και το φόβο πού ἡ λέξη αὐτή ἦταν φορτισμένη ἀπό ἰδέες, παραμύθια και βεβαιότητες τοῦ πολιτισμοῦ μας.
Μείναμε ἐκεῖ κάνα τέταρτο, ἀκινητοποιημένοι μέσα στο βλέμμα τοῦ πανέμορφου ζώου. Εἶχε τέτοιο σφρίγος και ὀξύτητα ἡ ματιά του, πού σ' ἔφτανε κατευθείαν στην καρδιά.
Νιώσαμε σαν να ὑπῆρχε ἕνα ρεῦμα, ἕνα σύρμα δονούμενο ἀνάμεσα σ' ἐμᾶς κι αὐτόν. Σαν να' μαστε ἕνα.
Κατέβασα το τζάμι ὥστε να ‘χουμε καλλίτερη ἤ περισσότερη ἐπαφή μαζί του. Δεν τον φοβηθήκαμε οὔτε για μια στιγμή. Οὔτε κι αὐτός ὅμως. Και τι να φοβηθεῖ ἀπό ἐμᾶς; Μᾶς κατάλαβε πρίν τον καταλάβουμε. Μᾶς εἶχε μυρίσει, μᾶς εἶχε διαβάσει πρίν κἄν ὑποψιαστοῦμε το εἶδος στο ὁποῖο ἀνῆκε. Μᾶς εἶχε ἀκούσει και μᾶς εἶχε πάρει εἴδηση, πολύ πρίν στρίψουμε το δρόμο. Δική του ἀπόφαση ἦταν να μείνει ἐκεῖ και να μᾶς κάνει αὐτό το δῶρο: τῆς συνάντησής μας. Τῆς γνωριμίας μας.
Ὁ χρόνος ἄρχισε πάλι να κυλάει ὅταν γύρισε και κατέβηκε την πλαγιά πού ‘ταν κάτω και πίσω του, να φύγει.
Ἐμεῖς μείναμε για λίγο ἀκόμη ἐκεῖ. Δεν τόλμησα να βάλω ἀμέσως μπρός, δεν κινηθήκαμε, ἐλπίζοντας πώς θα ξαναφανεῖ.
Μετά κάμποση ὥρα, ἕνα ἀγροτικό πού ἐρχόταν βρυχώμενο ἀνάμεσα σ' ἕνα σύννεφο σκόνης, μ' ἀνάγκασε να μετακινηθῶ στην ἄκρη τοῦ δρόμου, να περάσει. Ὁ ἄνθρωπος σταμάτησε να μᾶς ρωτήσει ἄν συμβαίνει κάτι, ἄν θέλουμε βοήθεια, και τοῦ ‘παμε το περιστατικό. «Λύκος ἤτανε», εἶπε. «Ἔχουν ξωμείνει ‘δῶ πέρα μερικοί... Δεν εἶναι ντόπιοι... Τους κυνηγάνε. Ἔχουν οἱ ἄτιμοι μια γούνα... για τους βοσκούς ὅτι πρέπει το χειμώνα!»
Τοῦ κόψαμε την κουβέντα. Φύγαμε.
Ἀπό τότε ἔχω ψάξει κι ἔχω διαβάσει πολλά πράγματα για τους λύκους. Και σ' ὅτι ἀφορᾶ το εἶδος τους, δεν εἶναι θέμα ἄν εἶναι φιλόζωος κανείς. Δεν εἶναι ζήτημα συναισθήματος.
Ἡ ἐπιβίωση τοῦ λύκου εἶναι ὑποθήκη για την ἰσορροπία και την ἐπιβίωση τοῦ περιβάλλοντος. Για την ἐπιβίωση και τοῦ ἀνθρώπου.

[Ὁ τίτλος "λύκοι σᾶς παρακαλῶ μή κλαῖτε" εἶναι ἀπό τό ὁμότιτλο βιβλίο τοῦ Φέρλεϋ Μόατ, μέ θέμα τούς λύκους.]

Στις 15 Απριλίου, θα γίνει μια ξεχωριστή συναυλία στο Κάρνεγκι Χολ της Νέας Υόρκης. Τα μέλη της ορχήστρας που θα εμφανιστεί στο κοινό δεν θα έχουν κάνει ατέλειωτες πρόβες μαζί ούτε θα γνωρίζονται από προηγούμενες συνεργασίες ή περιοδείες. Η Youtube Symphony Orchestra, που πήρε σάρκα και οστά πολύ πρόσφατα, αλλάζει εντελώς τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται μουσικά σύνολα. Ξεχάστε τις παραδοσιακές ακροάσεις. Αφήστε πίσω σας τις κριτικές επιτροπές. Το μέλλον είναι στο Διαδίκτυο.

Η Youtube Symphony Orchestra συγκέντρωσε 90 μουσικούς από 30 χώρες, με έναν απλούστατο, αλλά αποτελεσματικό τρόπο. Ζήτησε από τους υποψηφίους να «αναρτήσουν» ένα βίντεο στη γνωστή ιστοσελίδα, όπου παρουσιάζουν τον εαυτό τους και παίζουν ένα κομμάτι. Οι επιτυχόντες θα γνωριστούν μεταξύ τους μόλις μερικές ημέρες πριν από την παρθενική τους εμφάνιση στο κοινό. Το Ιντερνετ τους έφερε κοντά, παρότι ο ένας μπορεί να είναι από την Καραϊβική και ο άλλος από την Ινδία.

Η ιδέα για την Youtube Symphony Orchestra ανήκει σ' ένα στέλεχος του Google (ο ιδιοκτήτης του Youtube), που σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να γίνει η επιλογή των μουσικών με βίντεο τα οποία θα έστελναν οι ίδιοι. Ολοι ενθουσιάστηκαν και μέσα σε λίγο καιρό το σχέδιο μπήκε μπροστά. Αλλωστε η κλασική μουσική ζει την αναβίωσή της χάρη στις νέες τεχνολογίες: από τα μπλογκς μέχρι τις καινούριες ηχογραφήσεις που κυκλοφορούν σε ψηφιακή μορφή. Γιατί όχι να μην δημιουργηθεί και ένα καινούριο μουσικό σύνολο με τρόπο ανορθόδοξο;

Η ανακοίνωση έγινε τον περασμένο Δεκέμβριο, και μέχρι τον Φεβρουάριο υπήρχαν ήδη 3.000 αιτήσεις, με μαγνητοσκοπημένες παρουσιάσεις των μουσικών. Τα υπνοδωμάτια και τα σαλόνια των υποψηφίων μετατράπηκαν σε πρόχειρες σκηνές, όπου έπαιξαν προς χάρη του διαδικτυακού κοινού, που μπορούσε να ψηφίσει. Ο μαέστρος Μάικλ Τίλσον Τόμας, που θα συντονίσει την ορχήστρα στην πρώτη της εμφάνιση στη Νέα Υόρκη, παραδέχεται ότι πρόκειται για ένα ενδιαφέρον πείραμα: «Κανείς δεν ξέρει τι θα προκύψει όταν αυτοί οι 90 μουσικοί θα κάτσουν ο ένας δίπλα στον άλλο και θα παίξουν μαζί».

Mε μια επίσκεψη στον δικτυακό τόπο της ορχήστρας μπορεί κανείς να καταλάβει το διαφορετικό περιβάλλον από το οποίο προέρχεται κάθε υποψήφιος. Ενας βιολιστής από τις Βερμούδες βγαίνει στο βίντεο παρέα με τους φοίνικες και λέει για τις μελλοντικές του φιλοδοξίες. Αλλοι απλώς κάνουν κοντινά πλάνα στα μουσικά τους όργανα και λένε μερικά σεμνά λόγια για τον εαυτό τους. Ετσι, εξασφαλίζουν μερικά λεπτά δημοσιότητας, αλλά ενδεχομένως και μια καλή εργασιακή προοπτική. Ετσι και αλλιώς, αυτή η επιλογή είναι πολύ πιο δημοκρατική. Ακόμα και εκείνοι που δεν θα είχαν τα χρήματα να πάρουν το αεροπλάνο για να συμμετάσχουν σε μια οντισιόν, βρήκαν τρόπο να πάρουν μέρος.

[τῆς κας Μαργαρίτας Πουρνάρα, Καθημερινή 10/4/2009]

[οἱ φωτογραφίες εἶναι ἀπό τό blog τοῦ internetakias]

Δεν είναι εύκολο να αποδώσεις στα ελληνικά την έκφραση «pass it along», αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση θα μπορούσαμε να πούμε απλά «διάδωσέ το». Κι ας πρόκειται για πρόγραμμα που ξεκίνησε στην Καλιφόρνια και βασίζεται στην έννοια της ανταπόδωσης. Η Γιασμίν Ανταμς, για παράδειγμα, δεν είχε φανταστεί ποτέ ότι θα έμενε άστεγη στη ζωή της. Και όμως βρέθηκε στα 18 της χωρίς σπίτι. Η μητέρα της πέθανε, ο πατέρας της δεν μπορούσε να πληρώνει άλλο ενοίκιο στο Λος Αντζελες. Οταν τους έγινε έξωση, συγγενής προθυμοποιήθηκε να φιλοξενήσει τον μικρό της αδερφό και τον πατέρα, και η Ανταμς βρέθηκε να κοιμάται σε καναπέδες και πατώματα φίλων, μέχρι που δεν έβρισκε ούτε αυτό. «Φοβόμουνα να ζητήσω βοήθεια».

Εκεί που δεν το περίμενε, βρέθηκε με ένα τσεκ 2.000 δολαρίων, χρήματα για να καλύψει το ενοίκιο δύο μηνών, να αγοράσει κρεβάτι, σεντόνια, πιάτα και μια κουρτίνα μπάνιου. Η καλή νεράιδα του... παραμυθιού; Δύο άγνωστοι. «Δεν το πίστευα. Δεν με ήξεραν καν και όμως έκαναν τόσα για μένα», λέει το 18χρονο κορίτσι.

Αυτή είναι η φιλοσοφία του προγράμματος «Pass it along», που ξεκίνησε πριν από 8 χρόνια από δύο εύπορους επιχειρηματίες, οι οποίοι, ευγνώμονες για την προσωπική τους επιτυχία, θέλησαν να το ανταποδώσουν βοηθώντας ανθρώπους σε απόγνωση. Οι δυο τους κατέθεσαν το ποσό των $ 870.000 στο California Community Foundation, αναθέτοντας στα μέλη της οργάνωσης να βρουν ποιοι έχουν ανάγκη από οικονομική ενίσχυση.

Είναι λίγες οι φορές που δίνονται χρήματα μεμονωμένα σε ανθρώπους. Συνήθως αντίστοιχες οργανώσεις φιλανθρωπικού χαρακτήρα εντοπίζουν ομάδες.

Και αντίθετα με πολλούς «φιλάνθρωπους», οι ιδρυτές τού «διάδωσέ το», θέλουν να μείνουν τα ονόματά τους έξω από βραβεύσεις, ευχαριστήρια σημειώματα... Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα παραμένουν «ανώνυμοι». Εκτοτε έχουν βοηθήσει 392 ανθρώπους. Θέτουν όμως κανόνες. Και ζητούν από τους παραλήπτες των χρημάτων να επιστρέψουν το καλό που τους έγινε, όχι υλικά αλλά με καλοσύνη. Υπεύθυνος της οργάνωσης λέει: «Μιλάμε για ανθρώπους που μετά βίας επιβιώνουν. Δεν θα τους ζητούσαμε ποτέ να γυρίσουν τα λεφτά. Τους ζητάμε όμως να επιστρέψουν τη χάρη που τους έγινε, κάνοντας κάτι καλό για κάποιον άλλον... Να μαγειρέψουν για τον ηλικιωμένο γείτονα, να ψωνίσουν από τον μπακάλη για κάποιον ανήμπορο, να κρατήσουν συντροφιά σε έναν μοναχικό άγνωστο».

Κάπως έτσι «σώθηκε» ένα 29χρονο αγόρι που είχε βαρεθεί να μπαινοβγαίνει στη φυλακή, το μόνο που ήθελε ήταν χρήματα για να αγοράσει ένα κομπιούτερ και έναν εκτυπωτή, για να εγκαταλείψει τις συμμορίες και να επιστρέψει στο σχολείο. «Συνειδητοποίησα ότι κάποιος θέλησε να επενδύσει σε μένα, κάτι που δεν έκανα για τον εαυτό μου ούτε εγώ ο ίδιος», λέει ο Γουίλιαμ Λινάρτες. «Ομως επειδή το έκαναν, δεν θα τους απογοητεύσω. Τίποτα δεν μπορεί να με σταματήσει τώρα».

[της κας Σάντυς Τσαντάκη, Καθημερινή, 2/4/2009]

[οι φωτογραφίες είναι από το flicr]