ἡ καρδιά τοῦ φθινόπωρου
   

Η μεταμόρφωση της πλατείας

 

Και ξαφνικά αυτή η υποβαθμισμένη πλατεία της Αθήνας άλλαξε. Η πλατεία Κουμουνδούρου, μουντή το σούρουπο και φοβική τα βράδια, λόγω της γειτνίασής της με το εμπόριο μαύρης σαρκός της Ευριπίδου, ζωντάνεψε από χρώματα, ψαλμούς, τύμπανα. Και η τελετή «εν χορδαίς και οργάνοις» σε εξέλιξη.

Φέτος η αιθιοπική κοινότητα στην Ελλάδα (σήμερα απαρτίζεται μόνο από 3.000 μετανάστες) αποφάσισε να μη γιορτάσει την Ημέρα του Σταυρού (με το παλαιό ημερολόγιο) στη μικρή ορθόδοξη εκκλησία της, αλλά να τη μοιραστεί με τους Αθηναίους κι όποιον άλλο θέλει να μάθει για την ιστορία αυτού του τόπου, σε έναν ανοικτό χώρο.

Ο Δήμος Αθηναίων ανταποκρίθηκε, η άδεια δόθηκε και οι Αιθίοπες απέδειξαν ότι όταν η αφρικανική κοινότητα ή η κάθε κοινότητα ξένων παρουσιάζει προς τα έξω την ιστορικότητά της, μπορεί να αλλάξει την παγιωμένη εντύπωση που τείνει να αποκτήσει πλέον στην Αθήνα η έννοια Αφρικανός. Κι έτσι έγινε. Η θρησκευτική γιορτή μετατράπηκε, έστω και για δύο ώρες, σε ένα μικρό ανατροπέα, καταρρίπτοντας τα κλισέ που περιβάλλουν τον φοβισμένο Αθηναίο. Αναδεικνύοντας πινελιές ενός άγνωστου πολιτιστικού πλούτου που κρύβει κάθε μικρή, κλεισμένη στον εαυτό της και στο πρόβλημά της ξένη κοινότητα.

Γιατί η Αφρική στην Αθήνα δεν είναι μόνον οι σωματέμποροι της Ευριπίδου και οι εκβιαστές που βγάζουν κορίτσια στο πεζοδρόμιο.

Το απόγευμα του Σαββάτου, η Κουμουνδούρου ήταν μια άλλη πλατεία. Οχι μόνο εξαιτίας των εντυπωσιακών στοιχείων μιας γιορτής που εξελίχθηκε θεατρικά γύρω από την αναπαράσταση ανεύρεσης του Τιμίου Ξύλου από την Αγία Ελένη. (Το 45% των κατοίκων της Αιθιοπίας είναι ορθόδοξοι και συγγενεύουν με τους κόπτες ορθοδόξους της Αιγύπτου.) Ούτε μόνο εξαιτίας των χρωμάτων στα άμφια των ιερέων και στα ρούχα των κοριτσιών. Αυτών των πανέμορφων γυναικών που συμμετείχαν άλλοτε με ιαχές κι άλλοτε με χορευτικές κινήσεις, υπό τον ήχο των τυμπάνων και των μουσικών οργάνων. Ούτε μόνο ο χορός γύρω από την ελεγχόμενη φωτιά στο κέντρο της πλατείας, ήταν το πιο εντυπωσιακό Αυτή η γιορτή, για όσους πιστούς ή άπιστους την παρακολούθησαν, ήταν και μια αποκάλυψη της άλλης όψης.

Ο Ηρόδοτος τους θεωρούσε τους ωραιότερους, τους υψηλότερους... της Μεσογείου. Αλλωστε, η λέξη Αιθιοπία ανάγεται σε αυτόν. Από το «Αιθίοψ», που παραπέμπει σε εκείνον που έχει όψη αιθάλης. Χαμένοι μέσα στο πλήθος αυτής της πόλης, οι περισσότεροι σε δουλειές του ποδαριού ή στα σπίτια, πού να τους δεις και πώς να τους ξεχωρίσεις; Συνήθως τους προσπερνάμε.

Ερχεται όμως κάποια στιγμή και μας ζητάνε εκείνοι να τους δούμε. Και τότε πρέπει να αποφασίσουμε εάν θα δαιμονοποιήσουμε την παρουσία τους ταυτίζοντάς τους με υπαρκτές απειλές και φαινόμενα παραβατικότητας ή θα δούμε τον πολιτισμό που διατηρούν οι κοινότητές τους στην Ελλάδα.

[Τῆς κας Χριστίνας Κοψίνη, Καθημερινή, 30/9/08

Οἱ φωτογραφίες εἶναι τῆς κας Τζίνας Μαρκουλάκη καί τῆς κας Σοφίας Ἰωάννου]

Ο Dick Hoyt είναι ένας συνταξιούχος του Αμερικανικού στρατού, ζει στην πόλη Holland της Μασαχουσέτης των Η.Π.Α. και είναι σήμερα 68 ετών.
Πριν από 46 χρόνια η σύζυγός του Judy έφερε στον κόσμο ένα αγοράκι που το ονόμασαν Rick.
Η γέννα ήταν δύσκολη καθώς ο ομφάλιος λώρος είχε μπλεχτεί γύρω από το λαιμό του εμβρύου σταματώντας την αιμάτωση του εγκεφάλου τα πρώτα κρίσιμα λεπτά της ζωής του.
Τελικά o Rick έζησε αλλά όπως είπαν αργότερα οι γιατροί στους γονείς του δεν θα μπορούσε ποτέ ούτε να περπατήσει, ούτε να μιλήσει.
Η ολιγόλεπτη αυτή στέρηση του οξυγόνου κατέστρεψε το τμήμα εκείνο του εγκεφάλου που ελέγχει την κίνηση των άκρων και της ομιλίας. Το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να ελέγχει τις κινήσεις του κεφαλιού.
Οι γιατροί τους πρότειναν να βάλουν το Rick σε ένα ειδικό ιατρικό κέντρο για παιδιά με τέτοια προβλήματα όπου θα τύχει της καλύτερης δυνατής φροντίδας. Τότε ο Rick ήταν 9 μηνών.
Οι Hoyt ήταν κατηγορηματικοί. Τα ματάκια του Rick ακολουθούσαν τις κινήσεις τους μέσα στο δωμάτιο. Δεν μπορούσαν να αποδεχθούν ότι το παιδί τους θα έμενε για πάντα 'φυτό'.
Πήραν την απόφαση να μεγαλώσουν τον Rick μαζί με τ' αδέλφια του σαν ένα φυσιολογικό παιδί.
Όταν ο Rick ήταν 11 ετών τον πήγαν στο Πολυτεχνείο του Tufts University στη Βοστόνη και ζήτησαν από τους μηχανικούς μήπως υπάρχει κάποιος τρόπος να βοηθήσουν το παιδί να επικοινωνεί.
Μόλις ο επικεφαλής καθηγητής είδε το παιδί, τους είπε: 'Αδύνατον. Ο εγκέφαλος ενός τέτοιου παιδιού δεν μπορεί να δεχθεί τίποτε!'
'Σας παρακαλώ, μιλήστε του.' Είπε ο Dick. 'Πείτε του κάτι. Πείτε του ένα αστείο!'
Ο καθηγητής είπε στον Rick ένα ανέκδοτο και ο Rick γέλασε.
Λίγους μήνες αργότερα οι μηχανικοί του Tufts έφτιαξαν ένα σύστημα με το οποίο ο Rick με διάφορες κινήσεις του κεφαλιού μετακινούσε ένα κέρσορα, επιλέγοντας γράμματα και σχημάτιζε λέξεις στην οθόνη ενός υπολογιστή.

Αυτό ήταν! Το παιδί άρχισε να επικοινωνεί.. Η πρώτη φράση που έγραψε στον υπολογιστή ήταν: 'GO BRUINS'. Είναι μια έκφραση των Αμερικανών για να ενθαρρύνουν την ομάδα τους. Bruins είναι η ομάδα χόκεϊ της Βοστόνης. Έτσι το παιδί έδειξε μια σαφή προτίμηση προς τον αθλητισμό.
Αργότερα πήγε στο σχολείο. Όταν ήταν 15 ετών ένας συμμαθητής του τραυματίστηκε σε τροχαίο και το σχολείο οργάνωσε έναν αγώνα δρόμου 8 χιλιομέτρων προς τιμήν του.
Όταν ο Rick γύρισε στο σπίτι είπε στον πατέρα του: 'Μπαμπά θέλω να τρέξουμε για τον Στιβ'.
Ο Dick σάστισε Πως ένα 'γουρουνόπουλο', όπως συνήθιζε να λέει για τον εαυτό του, που δεν έτρεξε ποτέ πάνω από ένα χιλιόμετρο συνεχόμενο, θα έσπρωχνε ένα αναπηρικό καροτσάκι για 8 χιλιόμετρα ;
Το δοκίμασε. Και τα κατάφεραν. Μετά ο Dick ήταν 'παράλυτος' για δυο βδομάδες.
Ο Rick είπε στον πατέρα του: 'Μπαμπά, όταν τρέχαμε, ένοιωθα ότι δεν είμαι πια παράλυτος. Ένοιωθα να τρέχω κι εγώ μαζί σου! '
Αυτή η μέρα άλλαξε την ζωή των Hoyt για πάντα.
Ο Dick δάκρυσε. Αποφάσισε να τρέχει μαζί με το γιο του όσο πιο συχνά μπορούσε.
?ρχισαν εντατική προπόνηση και 2 χρόνια αργότερα ήταν έτοιμοι για το μεγάλο αθλητικό γεγονός. Τον Μαραθώνιο της Βοστόνης του 1979.
Δεν κατάφεραν να πάρουν επίσημη συμμετοχή αλλά έτρεξαν και τερμάτισαν!
Τα επόμενα χρόνια πήραν και επίσημη συμμετοχή.
Η επόμενη πρόκληση ήταν το τρίαθλο. Ένα αγώνισμα συνδυασμός από τρέξιμο, ποδηλασία και κολύμπι. Οι Ολυμπιακές αποστάσεις για το τρίαθλο είναι: τρέξιμο 10 χλμ. , ποδηλασία 40χλμ. και κολύμπι 1.5 χλμ. Ο Dick αποφάσισε να το δοκιμάσει κι αυτό. Και τα κατάφερε. Και όσο ο Dick ανέβαζε τον πήχη και δοκίμαζε πιο δύσκολες διοργανώσεις, τόσο ο Rick ένιωθε λιγότερο την τετραπληγία του. Γίνονται πολλές διοργανώσεις τρίαθλου ανά τον κόσμο σε διάφορες αποστάσεις. Η κορυφαία όμως δοκιμασία για υπεραθλητές ψυχής είναι το λεγόμενο Ironman τρίαθλο που διεξάγεται στη Χαβάη. 3,8 χλμ. κολύμπι, Μαραθώνιος (42.195μ. τρέξιμο) και 180 χλμ. ποδηλασία! Μια δοκιμασία 15 ωρών για σώμα και ψυχή γι αυτούς που αποδεικνύουν ότι η θέληση μπορεί να νικήσει την σωματική εξάντληση.

Ο Dick το επιχείρησε 6 φορές. Και τερμάτισε και τις 6! Μεταφέροντας πάντα τον γιο του, Rick.
Κολύμπησε 3,8 χλμ. σέρνοντας μια φουσκωτή βάρκα μέσα στην οποία ήταν ο Rick, έτρεξε 42 χλμ. σπρώχνοντας το αναπηρικό καροτσάκι του Rick και ποδηλατούσε για 180 χλμ. κουβαλώντας και τον Rick. Κάτι που πολλοί αθλητές δεν καταφέρνουν ούτε μόνοι τους.
Από το 1979 που συμμετείχαν στον Μαραθώνιο της Βοστόνης, ο Dick και ο Rick Hoyt (Team Hoyt) συμμετείχαν σε 958 αθλητικά γεγονότα μεταξύ των οποίων 224 τρίαθλον, 6 Ironman τρίαθλον, 65 Μαραθώνιους, τους 25 στη Βοστόνη και 20 δίαθλα με ένα απ' αυτά το1992, να διασχίζουν τις Ην. Πολιτείες από Βορρά προς Νότο τρέχοντας και ποδηλατόντας για 45 μέρες καλύπτοντας 5.976 χλμ!
Πέρυσι σε ηλικία 67 ετών ο Dick και 45 ο Rick τερμάτισαν για 25η φορά στον Μαραθώνιο της Βοστόνης, στην 5.083η θέση μεταξύ 10.000 αθλητών.
Το 1992 τερμάτισαν με χρόνο 2 ώρες και 40 λεπτά, 35 λεπτά πάνω από το παγκόσμιο ρεκόρ.
Τότε κάποιοι παρότρυναν τον Dick να τρέξει μόνος του μια και ήταν σίγουρο ότι θα κατέγραφε χρόνο μέσα στους καλύτερους του κόσμου.
Η απάντηση του Dick ήταν άμεση και μονολεκτική. ΟΧΙ. Τρέχω για να αισθάνεται καλύτερα ο γιος μου και όχι για το ρεκόρ.

Ο Rick κατάφερε να κερδίσει μια θέση στο πανεπιστήμιο και όταν αποφοίτησε δέχθηκε την πρόταση του πανεπιστημίου για να εργαστεί στις υπηρεσίες του, όπου και βρίσκεται μέχρι σήμερα.
Ο Dick ανακηρύχθηκε ο ΠΑΤΕΡΑΣ του αιώνα και συνεχίζει να λαμβάνει μέρος σε μαραθώνιους και τρίαθλα όποτε οι υποχρεώσεις του Rick το επιτρέπουν.
Πρόσφατα σε μια τηλεοπτική συνέντευξη των Hoyt ρώτησαν τον Rick, μετά απ' όλα αυτά τι δώρο θα ήθελε να κάνει στον πατέρα του. Ο Rick έγραψε στον υπολογιστή:
'Θα ήθελα, έστω και για μία φορά, να καθίσει ο πατέρας μου στο καροτσάκι και να τον σπρώχνω εγώ.'

[Τό ἔλαβα μέ ἠλεκτρονικό ταχυδρομεῖο καί τό βρῆκα ἄκρως ἐνδιαφέρον ὥστε νά σᾶς  τό κοινοποιήσω]

Ὑπάρχει ἐπιστημονική ἀπόδειξη ὅτι οἱ γάτες τό σκᾶνε ἀπό τό σπίτι ἐπειδή "τά παίρνουν"!

 

Πρίν ἀπό δύο ἑβδομάδες τό πρακτορεῖο Reuters κυκλοφόρησε μιά εἴδηση που θεωρήθηκε ἀρκετά ἐνδιαφέρουσα ὥστε νά κάνει τό γύρο τῶν διεθνῶν media. Στό Λονδίνο μιά 15χρονη γάτα, ἡ Dixie, ἐπέστρεψε στό σπίτι της ἔπειτα ἀπό ἀπουσία 9 ἐτῶν. Ἡ γάτα βρέθηκε ἀπό κάποιον φιλόζωο, ἀπισχνασμένη καί περιπλανώνμενη, μόλις ἕνα χιλιόμετρο μακρυά ἀπό τή γειτονιά της. Οἱ συντάκτες τῆς εἴδησης ἐκτίμησαν ὅτι ἡ Dixie πρέπει νά ἔκανε ἕνα μακρύ ταξίδι ἐπιστροφῆς πρίν φτάσει ἀπό μόνη της στήν "πατρική" της ἑστία...

Ὅσο ρομαντικό κι ἄν ἀκούγεται αὐτό, ἡ πραγματικότητα ἴσως εἶναι λίγο πιό γειωτική. Ἔχετε ἀκούσει γιά τό πείραμα τῆς Ἀλμπέρτα;

Τό 1976, ἡ ἐπιστήμη τῆς μελέτης τῆς συμπεριφορᾶς τῶν ζώων, ἡ ἠθολογία, ἦταν σχεδόν ἄγνωστη στόν κόσμο. Δυό Καναδοί ἐπιστήμονες ὅμως ἀποφάσισαν νά κάνουν ἕνα πείραμα, γιά νά λύσουν μιά διαφωνία πού εἶχαν μεταξύ τους. Ὁ ἕνας ὑποστήριζε ὅτι οἱ γάτες ξεστρατίζουν ἀπό τό σπίτι τους λόγω τυχαίων καί ἀταξινόμητων ἐρεθισμάτων. Ὅ ἄλλος ἐπέμενε πώς ὁ μοναδικός λόγος πού διώχνει μιά γάτα ἀπό τήν ἑστία της εἶναι ἡ ἀλλοίωση, πέρα ἀπό κάποιο σημεῖο "κρίσιμης μάζας", τοῦ περιβάλλοντος χώρου στόν ὁποῖο ζεῖ.

Τό πείραμα ἔγινε στήν πόλη Ἀλμπέρτα τοῦ Καναδᾶ καί κράτησε ἕξι χρόνια. Μέ πρωτότυπες μεθόδους καί ἠλεκτρονικά μέσα παρακολούθησης, ἐπαναστατικά γιά τήν ἐποχή (μή ξεχνᾶτε ὅτι οἱ προσωπικοί ὑπολογιστές ἐμφανίστηκαν ἀρκετά χρόνια ἀργότερα) ἀλλά κι ἕνα γενναῖο κονδύλι, πού ἐξάντλησαν μέχρι σέντ, οἱ δυό ἠθολόγοι παρακολούθησαν 200 γάτες, οἱ 11 ἐκ τῶν ὁποίων "χάθηκαν" ἀπό τό σπίτι τους φαινομενικά χωρίς λόγο. Ἀπό αὐτές, οἱ δύο ἔπεσαν θύμα τροχαίου καί μία ἀκόμη κατασπαράχθηκε ἀπό σκύλο.

Ἡ συμπεριφορά τῶν ὑπόλοιπων ὀκτώ, ὅμως, ἦταν τόσο ὁμοειδής, πού ἐντυπωσίασε ἀκόμη καί τόν ὑποστηρικτή τῆς θεωρίας πού τείνει σήμερα νά γίνει ἀξίωμα:

Ὅλες οἱ περιπλανώμενες γάτες περιορίστηκαν σέ μιά περιοχή μέ ἀκτίνα περίπου 3 μιλίων ἀπό τήν ἀφετηρία τους. Καμιά τους δέν ξεμάκρυνε περισσότερο, ἀκόμα κάι σέ περιπτώσεις ὅπου ἡ ἀπουσία τους ξεπερνοῦσε τούς 3 καί 4 μῆνες.

Ὅλες οἱ γάτες ἔκαναν συχνά περάσματα ἀπό τό σπίτι τους, ἀλλά μόνο γιά νά κοντοσταθοῦν μερικά λεπτά. Μόνο οἱ 2 ἀπό τίς 8 ἐπέστρεψαν αὐτοβούλως σέ διαστήματα πού κυμαίνονταν ἀπό μερικούς μῆνες μέχρι 3 χρόνια.

Σέ ὅλες τίς περιπτώσεις, πρίν ἀπό τή φυγή τοῦ ζώου εἶχε προηγηθεῖ κάποιο καταλυτικό γεγονός στο ζωτικό του χῶρο: κάποιες φορές ἦταν ἡ γέννηση ἑνός παιδιοῦ᾿ ἡ ἀποδοχή ἑνός ἀκόμα κατοικιδίου᾿ ἡ προσθήκη ἑνός ξυλόσπιτου στόν κῆπο (αὐτή ἡ γάτα πρέπει νά εἶχε σοβαρά ζητήματα μέ τήν αὐθαίρετη δόμηση!) ἤ ἀκόμα κάι ἡ ἀλλαγή τῆς σύνθεσης στά παρτέρια μέ τά λουλούδια (τριανταφυλλιές σέ ἀντικατάσταση τῆς πετούνιας, λέει ἡ λεπτομερής ἀναφορά...)

Μέ λίγα λόγια οἱ γάτες "τά ἔπαιρναν" ὅταν κάποιος ἄλλαζε ὁτιδήποτε στό σπίτι "τους" χωρίς τήν ἔγκρισή "τους" καί ἀντιδροῦσαν μέ τή γνωστή, ἀπό τόν ἑλληνικό κινηματογράφο, τακτική "παίρνω τό καπελάκι μου καί φεύγω"!

Καί ὅταν μερικές ἀπό αὐτές ἐπέστρεψαν, οἱ ἰδιοκτῆτες τους δήλωναν στίς συνεντεύξεις τους ὅτι "ἡ συμπεριφορά τους ἦταν ἀλλαγμένη" καί πώς "ἔδειχναν μιά ἔκδηλη περιφρόνηση στά πρόσωπα τοῦ σπιτιοῦ", ἀκόμα κι ἄν ἐπρόκειτο γιά τούς πρώην ἰδιοκτῆτες τους...

Τό πείραμα τῆς Ἀλμπέρα στέφθηκε μέ πρωτοφανή ἐπιτυχία γιατίς μᾶς δίδαξε δύο πράγματα πού ὑποπτευόμαστε ἔτσι κι ἀλλιῶς γιά τά οἰκόσιτα αἰλουροειδῆ. Τό πρῶτο εἶναι πώς δέν ὑπάρχουν στήν πραγματικότητα! Οἰ δύο λέξεις, "οἰκόσιτα" καί "αἰλουροειδή", δημιουργοῦν μιά ἐπιστημονική ἐναντιολογία. Οἱ γάτες μπορεῖ νά μένουν μαζί σας, ἀλλά δέν εἶναι δικές σας. Εἶναι συνιδιοκτήτριες, μέ δικαίωμα βέτο.

Τό δεύτερο ἦταν πολύ πιό πρακτικό, ἀλλά ἐξίσου σημαντικό: Ἄν χάσατε τή γατούλα σας, μήν ἀπελπίζεστε, ὅσος  καιρός κι ἄν πέρασε. Μιά ἐνδελεχής ἔρευνα στήν εὐρύτερη περιοχή σας μπορεῖ νά κάνει τό θαῦμα της...

 

[Κ9 life, Γιῶργος Φραντζεσκάκης, Καθημερινή, 28/9/08]

 

 

 

 

 

μ' ἕνα εὐχαριστῶ

 

 

Βόρειο Σέλας

 

 

Η φωτογραφία εἶναι ἀπό τά Highlands

 

 

Ο Πωλ Λέοναρντ Νιούμαν (αγγλικά: Paul Leonard Newman), γεννημένος στις 26 Ιανουαρίου 1925, ο αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης έφυγε σήμερα, 27/9/2008 από τη ζωή, χάνοντας τη μάχη μέ καρκίνο.

Έχει λάβει πολυάριθμα βραβεία για το έργο του, ανάμεσα στα οποία ένα Όσκαρ (επίσης 2 τιμητικά και 9 υποψηφιότητες), 6 Χρυσές Σφαίρες, ένα Βραβείο SAG, ένα BAFTA και ένα Έμμυ. Έχει επίσης βραβευτεί για την ερμηνεία του στην ταινία «Πόθοι στην κάψα του καλοκαιριού» (1958) στο Φεστιβάλ των Καννών, ενώ έχει λάβει τον Ασημένιο Λέοντα στο Φεστιβάλ του Βερολίνου για την ταινία «Δεν είμαι κορόιδο κανενός» (1994).

Επίσης, για μια εικοσαετία υπήρξε οδηγός αγωνιστικών αυτοκινήτων, ενώ στις μέρες μας προσφέρει πλούσιο φιλανθρωπικό έργο.

 

 

[βιογρ. στοιχεῖα wikipedia]

Στο διαμέρισμα του Αγγελου και της Λητώς Κατακουζηνού δόθηκε η δεξίωση για το Νομπέλ του Ελύτη το 1979

Μπροστά σου απλώνεται ο Εθνικός Κήπος κι αριστερά η Βουλή. Στο βάθος ο Υμηττός. Αυτή η μοναδική θέα προσφέρεται από τη βεράντα ενός ιστορικού αθηναϊκού διαμερίσματος που βρίσκεται στη Λεωφόρο Αμαλίας 4, στον πέμπτο όροφο. Πρόκειται για το διαμέρισμα του Αγγελου και της Λητώς Κατακουζηνού. Μπαίνοντας στο μεγάλο σαλόνι, αισθάνεσαι ότι μπαίνεις σε ένα σπίτι γεμάτο ιστορία: Εκεί απήγγειλε ποιήματά του ο Γιώργος Σεφέρης, ο Γιώργος Παππάς, η Μυρτιώτισσα, εκεί έπαιξε τραγούδια από τον «Μεγάλο Ερωτικό» ο Μάνος Χατζιδάκις, εκεί διάβαζε αποσπάσματα από τον «Μέγα Ανατολικό» ο Ανδρέας Εμπειρίκος. Επίσης, εκεί δόθηκε η πρώτη δεξίωση για το Νομπέλ του Ελύτη το 1979. Από αυτό το σπίτι αγνάντεψαν τον Υμηττό ο Αλμπέρ Καμί και ο Ουίλιαμ Φόκνερ. Την κρεβατοκάμαρα κοσμούν τέσσερις πίνακες («Τα τέσσερα φιλιά») του Γουναρόπουλου, δώρο του ζωγράφου στο ζεύγος για τον γάμο τους, το 1934. Στο μπάνιο, διαγράφεται με ψηφιδωτό μια γοργόνα του Σπύρου Βασιλείου.

Τη ματιά σου όμως κλέβουν οι μεγάλες πόρτες που συνδέουν το σαλόνι με την τραπεζαρία, τις οποίες ζωγράφιζε επί έξι μήνες, επί τόπου, ο Νίκος Χατζηκυριάκος - Γκίκας, στενός φίλος του Αγγελου Κατακουζηνού, από τα χρόνια των σπουδών τους, στο Παρίσι τη δεκαετία του '20.

Να σημειώσουμε ότι ο Α. Κατακουζηνός υπήρξε επιφανής νευρολόγος - ψυχίατρος, ιδρυτής της Ελληνοαμερικανικής Ενωσης μεταξύ άλλων, ενώ και η σύζυγός του Λητώ έχαιρε υψηλής μόρφωσης, είχε σπουδάσει μουσική, έγραφε και ήταν μια πολύ δυναμική, αντισυμβατική γυναίκα.

Το σπίτι αυτό παρέμεινε κλειστό επί σειρά ετών. Ο Α. Κατακουζηνός «έφυγε» το 1982, η Λητώ έζησε μόνη της στο σπίτι αυτό για δεκαπέντε ακόμα χρόνια. Τον ακολούθησε το 1997. Είχαν ζήσει στο σπίτι αυτό από το 1959. Προτού όμως αποχωρήσει από τη ζωή η Λητώ άφησε τελευταία της επιθυμία το σπίτι αυτό να διατηρηθεί, να κρατηθεί πιστά η διακοσμητική του ατμόσφαιρα και να χρησιμοποιείται για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Μετά δέκα χρόνια σκληρής δουλειάς, λοιπόν, το ανακαινισμένο σπίτι ανοίγει για λίγες μόνον ημέρες την πόρτα του ως «Ιδρυμα Αγγελου & Λητώς Κατακουζηνού».

«Υπάρχει μια ομάδα που εργάστηκε σκληρά, και με προσωπικό κόστος, για να ανακαινισθεί», δήλωσε στην «Κ» ο Γιώργος Μαγγίνης. «Η ίδια ομάδα αγωνίζεται για τη βιωσιμότητά του. Σημαντική βοήθεια στην έως τώρα προσπάθειά μας στάθηκε μια χορηγία της Εθνικής Τράπεζας και της 3Ε», προσθέτει η Σοφία Πελοποννησίου - Βασιλάκου. Τα πιο βασικά από αυτά τα πρόσωπα συνθέτουν και το διοικητικό συμβούλιο του Ιδρύματος, όπου πρόεδρος είναι η Νίκη Γουλανδρή, ενώ την πλαισιώνουν ο Γεώργιος - Αλέξανδρος Μαγκάκης, ο Μιχάλης Σταθόπουλος, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, η Σοφία Πελοποννησίου - Βασιλάκου, ο Γιώργος Μαγγίνης και η Εφη Κατοίκου.

Πότε θα ανοίγει

Το διαμέρισμα της Λεωφόρου Αμαλίας 4 είναι ένα «σπίτι-μουσείο», στα πρότυπα του Sigmund Freud Museum του Λονδίνου. Δεν θα λειτουργεί ως μουσείο, μα θα ανοίγει για συγκεκριμένες εκδηλώσεις. Από χθες η οικεία Αγγελου και Λητώς Κατακουζηνού έχει ανοίξει για λίγες μόνον ημέρες για να υποδεχθεί τις «Οικείες Ιστορίες», στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2008. Εχει στηθεί ένα «εργαστήρι» Ν. Χατζηκυριάκου - Γκίκα, με υλικό που παραχώρησαν η Πινακοθήκη Ν. Χατζηκυριάκου - Γκίκα και το Μουσείο Μπενάκη. Στο γραφείο του Α. Κατακουζηνού, έχει στηθεί, σε συνεργασία με το Sigmund Freud Museum, μικρή φωτογραφική έκθεση. Τέλος, εκτίθενται σε παγκόσμιο preview πίνακες του Βρετανού Richard Cartwright, σε συνεργασία με την γκαλερί John Martin του Λονδίνου. Για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων εργάστηκαν, εκτός από τους Γ. Μαγγίνη και Σ. Πελοποννησίου - Βασιλάκου, ομάδα εθελοντών, οι Ελ. Πολυχρονιάδου, Μ. Οικονομοπούλου, Δημ. Χατζημαρινάκης κ. ά. Θερμός είναι ο χαιρετισμός του Michael Molnar, διευθυντή του Sigmund Freud Museum, όπως τη διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος www. katakouzenos. gr: «Είτε βρισκόμαστε στο γραφείο του καθηγητή Κατακουζηνού ή του καθηγητή Freud», γράφει μεταξύ των άλλων, «η προσοχή μας παλινδρομεί ανάμεσα στα αντικείμενα που ο προηγούμενος κάτοικος του σπιτιού άφησε πίσω του και τα "εσωτερικά μας αντικείμενα" που τον αντιπροσωπεύουν στα μάτια μας. Κάθε μουσείο είναι μια Ακρόπολη: είναι ένας τόπος όπου η πραγματικότητα περιβάλλεται από φαντασία».

[Τοῦ Ἠλία Μαγκλίνη, Καθημερινή, Σάββατο 27/9/08]

Ὅλο Μαντάνα - Μαντάνα καί Νέα Δημοκρατία... Οὔφ!

Κέντρα Αποτέφρωσης Νεκρών θα ιδρύονται μόνο από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού εντός της διοικητικής τους περιφέρειας.

Το Ε' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας με την υπ' αριθμ. 241/2008 γνωμοδότησή του έκρινε νόμιμο το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος, με το οποίο καθορίζονται οι χώροι δημιουργίας κέντρων αποτέφρωσης, καθώς και οι όροι και προϋποθέσεις αποτέφρωσης, αλλά έκανε ορισμένες παρατηρήσεις επί του περιεχομένου του.

Σύμφωνα με το σχέδιο ΠΔ, Κέντρα Αποτέφρωσης Νεκρών ιδρύονται μόνο από τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού εντός της διοικητικής τους περιφέρειας.

Επιτρέπεται η αποτέφρωση νεκρού μετά την πάροδο εξήντα ωρών από τον θάνατο. Η άδεια αποτέφρωσης εκδίδεται από τον δήμαρχο ή τον πρόεδρο της Κοινότητας του τόπου όπου λειτουργεί το Κέντρο Αποτέφρωσης Νεκρών.

Για την έκδοση της άδειας αποτέφρωσης απαιτούνται τα ακόλουθα:

α) Ληξιαρχική πράξη θανάτου.

β) Έγγραφη βεβαίωση ιατροδικαστή ότι η αιτία θανάτου δεν χρήζει περαιτέρω ιατροδικαστικής διερεύνησης και ότι αφαιρέθηκαν από το σώμα του νεκρού τα ακατάλληλα για αποτέφρωση ιατροτεχνικά μέρη.

γ) Ρητή, χωρίς όρο ή αίρεση, δήλωση του ίδιου του προσώπου, όσο ζούσε, ότι επιθυμούσε να αποτεφρωθεί μετά θάνατον. Αν τέτοια δήλωση δεν υπάρχει, αρκεί δήλωση, των πλησιέστερων συγγενών του έως τετάρτου βαθμού, ότι ο νεκρός επιθυμούσε να αποτεφρωθεί. Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ συγγενών του ίδιου βαθμού, αποφαίνεται ο εισαγγελέας στην περιφέρεια του οποίου φυλάσσεται ο νεκρός. Αν ο νεκρός είναι ανήλικος, τότε απαιτείται δήλωση και των δύο γονέων του ή αντίστοιχη δήλωση από εκείνον που ασκούσε τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου.

Η τέφρα τοποθετείται υποχρεωτικά από τα Κέντρα Αποτέφρωσης Νεκρών εντός ειδικού σκεύους (τεφροδόχος).

Η τεφροδόχος υποχρεωτικά:

α) τοποθετείται σε ειδικό χώρο φύλαξης των τεφροδόχων (τεφροφυλάκιο) εντός του Κέντρου Αποτέφρωσης ή εντός του Κοιμητηρίου ή

β) ενταφιάζεται σε υφιστάμενο Κοιμητήριο ή

γ) εγκαταλείπεται ελευθέρως στη θάλασσα και σε απόσταση τουλάχιστον 1,5 ναυτικού μιλίου από την ακτή, υπό την προϋπόθεση ότι το σκεύος είναι διαλυτό στο νερό και δεν περιέχει ρυπογόνα στοιχεία.

Είναι δυνατή η διασπορά της τέφρας σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο ενθύμησης (σιντριβάνι ή ανθόκηπο) εντός του Κέντρου ή σε υπαίθριο χώρο εκτός κατοικημένης περιοχής ή στη θάλασσα.

Εφόσον δεν υφίσταται ρητή δήλωση του αποθανόντος για τη διαχείριση της τέφρας, αυτή αποφασίζεται από τους πλησιέστερους συγγενείς του έως τετάρτου βαθμού.

Σε κάθε περίπτωση αδυναμίας πραγματοποίησης της βούλησης του θανόντος, καθώς και σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ συγγενών του ίδιου βαθμού, αποφαίνεται ο εισαγγελέας στην περιφέρεια του οποίου φυλάσσεται η τεφροδόχος».

Το Ε' Τμήμα του ΣτΕ στη γνωμοδότησή του αναφέρει, μεταξύ των άλλων, ότι στο σχέδιο ΠΔ πρέπει να προστεθεί διάταξη που να προβλέπει παρέμβαση του εισαγγελέα, όταν τρίτα πρόσωπα που δεν είναι συγγενείς, προσκομίσουν αποδείξεις για τη βούληση του θανόντος, η οποία είναι αντίθετη με αυτή που υποστηρίζουν οι συγγενείς του ότι έχει εκφράσει. Επίσης, αναφέρουν, ότι όταν ο αποβιώσας είναι ανήλικος, πρέπει να ρυθμιστεί ο τρόπος επίλυσης της ενδεχόμενης διαφωνίας των γονέων του για την τύχη της σωρού.

Η γνωμοδότηση αναφέρει ακόμη ότι πρέπει να προστεθεί παράγραφος, η οποία να αναφέρει ότι η τεφροδόχος δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εμπορικής συναλλαγής.

[Καθημερινή, 26/9/08]