Τον διάλογο μεταξύ των δύο ειδικών φρουρών με το κέντρο της Αμεσης Δράσης, πριν και μετά τη δολοφονία του 15χρονου το βράδυ του περασμένου Σαββάτου, φέρνει στη δημοσιότητα σήμερα η «Κ». Από αυτόν προκύπτουν τέσσερα πολύ σημαντικά στοιχεία:
Πρώτον, οι ειδικοί φρουροί δέχθηκαν επίθεση από αναρχικούς. Δεύτερον, στο διάστημα που ακούστηκαν πυροβολισμοί στα Εξάρχεια οι ειδικοί φρουροί δεν απαντούσαν στις κλήσεις του κέντρου. Τρίτον, δεν υπάκουσαν στην εντολή του κέντρου να φύγουν από το σημείο που δέχθηκαν επίθεση. Τέταρτον, όλα έγιναν μέσα σε λιγότερα από τρία λεπτά. Η πρώτη επικοινωνία μεταξύ του κέντρου και του περιπολικού (όχημα Εξαρχείων) στο οποίο επέβαιναν οι δύο ειδικοί φρουροί Επαμεινώνδας Κορκονέας και Βασίλης Σαραλιώτης έγινε στις 20.45. Από το κέντρο τούς ζητήθηκε να μεταβούν στη λεωφόρο Αλεξάνδρας. Τα πρώτα 15 λεπτά από τις 20.46 έως και τις 21.01 τηρείται σιγή ασυρμάτου. Στις 21.01 οι δύο φρουροί επικοινωνούν με το κέντρο της Αμεσης Δράσης και δηλώνουν ότι δέχθηκαν επίθεση από αναρχικούς στη συμβολή των οδών Ζωοδόχου και Ναυαρίνου. Από το κέντρο της Αμεσης Δράσης η εντολή είναι σαφής: «να αποχωρήσετε» Στις ερωτήσεις του
εκφωνητή από το κέντρο δεν απαντούν καθόλου. Ο εκφωνητής ζητάει τότε παρέμβαση αυτοκινήτου της Ασφάλειας με πολιτικές πινακίδες (ειδικό όχημα ή σταθμός), προφανώς ανησυχώντας αν οι δύο φρουροί είναι καλά στην υγεία τους. Στο διάστημα από τις 21.02 μέχρι και τις 21.06, οι ειδικοί φρουροί δεν ανταποκρίνονται στις εκκλήσεις του εκφωνητή από το τηλεφωνικό κέντρο της Αμεσης Δράσης να απαντήσουν. Σε αυτά τα τέσσερα λεπτά το κέντρο επικοινωνεί μόνο με το όχημα της Ασφάλειας, ο οδηγός του οποίου δεν έχει εντοπίσει σε αυτό το διάστημα το περιπολικό του Κορκονέα. Σε αυτά τα τέσσερα λεπτά οι δύο ειδικοί φρουροί πρόλαβαν να βγουν από το αυτοκίνητο, να πυροβολήσουν τον 15χρονο μαθητή και να επιστρέψουν στο αστυνομικό τμήμα. Οι αστυνομικοί του αυτοκινήτου της Ασφάλειας επιβεβαιώνουν ότι ο Κορκονέας και ο Σαραλιώτης έχουν επιστρέψει στο Τμήμα στις 21.13. Προτού συμπληρωθεί μισή ώρα από τον φόνο του 15χρονου μαθητή, τα Εξάρχεια φλέγονται

Διαβάστε τούς διαλόγους τῶν εἰδικῶν φρουρῶν μέ τό Κέντρο τῆς Ἄμεσης Δράσης, πρίν καί μετά τή δολοφονία τοῦ Ἀλέξ. Γρηγορόπουλου, στήν ἀκόλουθη ἠλεκτρονική διεύθυνση τῆς ἐφημερίδας

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100025_13/12/2008_295940

[Τοῦ Βασίλη Νέδου, Καθημερινή, 13/12/2008]

Το καθαρά ποινικό μέρος της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου συγχέεται κατά έναν περίεργο τρόπο με το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό κομμάτι της υπόθεσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπόθεση του εξοστρακισμού.

Η «κοινή γνώμη» έχει πεισθεί πως ο αστυνομικός είχε ευθέως πυροβολήσει και δολοφονήσει τον Αλέξανδρο. Αλλωστε, αυτή η πεποίθηση όχι μόνο εξηγεί τις μεγάλες κινητοποιήσεις αλλά και ώς ένα βαθμό καθόρισε την ένταση των επεισοδίων.

Ποια ήταν τα δεδομένα πάνω στα οποία σχηματίστηκε αυτή η βεβαιότητα; Ενα βίντεο, κάποιες, αρκετές, μαρτυρίες αλλά (σαφώς) και μια ήδη σχηματισμένη άποψη για την Ελληνική Αστυνομία.

Αλήθεια τι είδαμε στο βίντεο, πέρα από τη βεβαιότητά μας ότι ο αστυνομικός δολοφόνησε τον μικρό; Είδαμε το όπλο να σημαδεύει και να πυροβολεί; Όχι. Είδαμε ωστόσο τον δράστη. Μέχρις εκεί.

Επικίνδυνες απόψεις

«Μα ήταν, λένε πολλοί, και οι αυτόπτες μάρτυρες». Δεν χρειάζεται -ούτε και μπορούμε- να πάμε στα βαθιά νερά της εγκληματολογίας για να γνωρίζουμε πως οι αυτόπτες μάρτυρες πολύ συχνά αυτοδιαψεύδονται και πως η σημασία τους συνήθως εξαντλείται στην έξωθεν (πέρα δηλαδή από την πλευρά του θύτη και του θύματος) πιστοποίηση ενός γεγονότος - και σπανιότερα σε άλλες πιο συγκεκριμένες πληροφορίες. (Τα σκίτσα της 17Ν είναι ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα της προηγούμενης διαπίστωσης.)

Ανοίγω μία παρένθεση: Η φράση «υπάρχει και βίντεο» είναι διπλά επικίνδυνη. Πρώτον, διότι δεν υπάρχει βίντεο που να δείχνει αυτό που νομίζουμε ό,τι δείχνει (τον «Ράμπο» να πυροβολεί το παιδί) και, δεύτερον, διότι οι περισσότεροι από όσους την εκστομίζουν είχαν εναντιωθεί στα βίντεο του Τριανταφυλλόπουλου, αλλά και στις κάμερες (και στα βίντεο από αυτές) στους δημόσιους χώρους. Το ίδιο επίκινδυνη είναι και η άποψη πως μια προανακριτική διαδικασία μπορεί να εξαντληθεί από ένα βίντεο, από μερικούς αυτόπτες και από την πίεση της «κοινής γνώμης». Σαφώς αυτοί οι τρεις παράγοντες έχουν σημαντικό ρόλο για την κατεύθυνση της προανακριτικής και της δικαστικής συνέχειας, αλλά δεν επιτρέπεται να την συμπτύξουν και να την περιορίσουν («ξέρουμε τι έγινε, χώστε τον μέσα να τελειώνουμε»).

Αραγε, δεν έχει σημασία να αναρωτηθούμε μήπως αυτή η «βεβαιότητα» επεμβαίνει στην έρευνα και στη δικαστική συνέχεια με τρόπο που -φοβούμαι πως- συμπλέει με ό,τι ακριβώς καταγγέλλεται από όσους έχουν κινητοποιηθεί ή αντιδράσει; Και μήπως ενός τύπου τελεσίγραφο «είτε ήταν εξοστρακισμός είτε θα καεί η Αθήνα» λειτουργεί ακριβώς αντίστροφα από το ευρύτερο αίτημα αυτής της κοινωνικής έκρηξης; Μήπως αυτή η «βεβαιότητα» διολισθαίνει απαιτώντας τώρα μια προκατασκευή κατηγοριών και δικαστικής απόφασης - ακυρώνοντας όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες, η απουσία των οποίων είναι ακριβώς το συλλογικό αιτούμενο; Το αίτημα -και αυτό για το οποίο καταγγέλλεται η ΕΛ.ΑΣ.- είναι νομίζω να βάλει επιτέλους το πόδι της η Δικαιοσύνη στο γκέτο της ΕΛ.ΑΣ. μετά τα 289 περιστατικά διαφθοράς και εγκληματικότητας των τελευταίων χρόνων.

Πώς άραγε εννοείται η Δικαιοσύνη πέρα από το να διασφαλιστούν οι όροι της λειτουργίας της και η αποτελεσματικότητά της, προστατευμένη από λόμπι επιρροής; Το θέμα είναι να λειτουργήσει η δικαιοσύνη ή να αναλάβουμε τον ρόλο της, να επιβάλουμε την απόφασή μας;

Στην αστική δημοκρατία, καλώς ή κακώς, υπάρχουν γι' αυτό οι φυσικοί δικαστές. Και, ευτυχώς, επίσης οι κρίνοντες κρίνονται. Και εκ των υστέρων συμβαίνει -ενίοτε και επιβάλλεται- η αντίδραση σε μια δικαστική απόφαση, αν αυτή είναι σε ευθεία ρήξη με τον πολιτισμό μας. Ουδέποτε όμως για λόγους δημοκρατίας(!) προεξοφλείται η απόφασή της.

Επίσης, δεν είναι το πολιτικό αίτημα των ημερών η ανάληψη των πολιτικών ευθυνών; Υπάρχει λογικός άνθρωπος που πιστεύει ό,τι αν ο θάνατος προήλθε από εξοστρακισμό, τότε οι πολιτικές ευθύνες θα ήταν μικρότερες; Βαραίνει σ' αυτές το ποιόν του δράστη-αστυνομικού ή του πολίτη-θύματος ή ο τρόπος του φόνου; Υπάρχει άραγε κανείς που πιστεύει πως ό,τι ζήσαμε, αυτή η εξέγερση (και) των 15άρηδων, οφείλεται αποκλειστικά στο συγκεκριμένο γεγονός;

Ομως, μήπως έτσι ο δημόσιος διάλογος για ό,τι συνέβη τελικά αποκτά τηλεοπτικό χαρακτήρα, το αγαπημένο γήπεδο του συνηγόρου του «Ράμπο» και των αθλιοτήτων που εκστομίζει ακριβώς για να πολώσει τη συζήτηση στο «γήπεδό» του (όπου μέχρις εκεί μπορεί να φθάσει);

Αδιέξοδα

Νομίζω πως η έννοια της ζητούμενης πολιτικής διαχείρισης της κρίσης αφορά τόσο τον εντοπισμό του πραγματικού προβλήματος (ώστε η αντιμετώπισή του να μην περιοριστεί στην αστυνομική εξιχνίαση, η αστυνομία δεν δίνει πολιτικές λύσεις) όσο και για να πάμε επιτέλους παραπέρα την ποιότητα της Δημοκρατίας μας. Η Δημοκρατία κακώς λέγεται ότι δεν έχει αδιέξοδα. Δεν είναι ούτε δόγμα ούτε θρησκεία. Είναι το καλύτερο γνωστό μέχρι σήμερα σύστημα οργάνωσης της κοινωνίας μας, αλλά δεν είναι το τέλειο σύστημα. Γι' αυτό και μπορεί να βελτιωθεί.

Μήπως σε ένα προκατασκευασμένο έγκλημα ζητούμε μια προκατασκευασμένη τιμωρία;

Λυπάμαι που μπορεί κάποιοι να εξοργιστούν, αλλά μπορώ να ανεχθώ ακόμη και καταστροφές. Ομως, να γίνονται οι 15χρονοι και πολλοί άλλοι όμοιοι με αυτό που θέλουν να πολεμήσουν δεν μπορώ να το δεχτώ.

[Ἄρθρο τοῦ κ. Τάκη Καμπύλη, Καθημερινή, 12/12/2008]

Γιά νά μή γινόμαστε κι ἐμεῖς μονομανεῖς, θά ἤθελα νά θυμίσω, ὅτι κάπου σέ μιάν ἄκρη, αὐτές τίς μέρες, βρίσκονται καί τά παιδιά τοῦ "Ράμπο" καί τά παιδιά τῶν ὑπόλοιπων ἀστυνομικῶν, μπάτσων, "βρώμικων Χάρηδων".

Κάπου σέ μιάν ἄκρη, μέ τό κοινωνικό ἀνάθεμα καί τόν ρατσισμό στό ἔπακρον ἐξ αἰτίας τῶν πράξεων καί τῶν συμπεριφορῶν τῶν πατεράδων ἤ τῶν μητέρων τους.

Ἄς σκεφτοῦμε ὅτι μέσα σ' αὐτά τά γεγονότα, γιά νά κερδίσουν τή θέση τους, πρέπει ν' ἀπολογηθοῦν γιά κάτι πού αὐτά δέν ἔκαναν, γιά τήν οἰκογένεια πού κι αὐτά, ἐπίσης, δέν τά ρώτησε γιά νά τά κάνει.

Ἡ εὐαισθησία μας ἄς ἀκουμπήσει κι ἄς χαϊδέψει κι αὐτά τά παιδιά.

Ἄς μή προσθέτουμε στά ἤδη ἀδιέξοδά τους, πού εἶναι κοινά σέ ὅλα τά παιδιά, σέ ὅλους τούς ἐφήβους, κι ἕνα παραπάνω: τήν ἀβάσταχτη ἐνοχή γιά τό ὅτι γεννήθηκαν σέ μιά τέτοια οἰκογένεια. 

Ἄς τό θυμόμαστε... 

Ἄς σκεφτόμαστε πρίν τεντώσουμε τό δάχτυλο, πρίν πάρουμε θέση μέ τήν "ἀπό ἐδῶ" ἤ τήν "ἀπό ἐκεῖ" πλευρά...

Μέσα σ' ἕνα λιβάδι, ὁ φράχτης δέν χωρίζει, πράγματι, τά λουλούδια, δέν χωρίζει τή δύναμη τοῦ χώματος, δέν ἐμποδίζει τήν ποικιλία, δέν φράζει τήν ἄνθηση...

Τούς φράχτες τούς βάζουμε οἱ ἄνθρωποι. 

Ἄς θυμόμαστε...

Ἄς ἁπαλύνουμε...

Ὅλα τά παιδιά, κατά μία ἔννοια, ἤ κατά πολλές, παιδιά μας εἶναι...

Μαλβίνα, 16 ετών, Λύκειο Δραπετσώνας: «Είμαι εδώ γιατί το θέλω και ξέρω τι ζητάω. Διαφωνώ με τα σπασίματα και τις πέτρες που ρίχνουν κάποιοι. Ομως, δεν αντέχω άλλο να με θεωρούν, όσοι κυβερνούν, χαζή και να με προορίζουν για να καθαρίζω πατάτες για τους πλούσιους. Εχω όνειρα και θέλω να έχω την ευκαιρία να τα πραγματοποιήσω. Αλλά οι γονείς μου δεν αντέχουν οικονομικά να μου πληρώνουν φροντιστήρια... Και στο σχολείο δεν μαθαίνεις σχεδόν τίποτα. Γι' αυτό φωνάζω, γι' αυτό τα βάζω με το σύστημα που με πνίγει».

Κώστας, 15 ετών, Γυμνάσιο Καμινίων: «Η δολοφονία του Αλέξη ήταν η σπίθα... Η αστυνομία προστατεύει μια κατάσταση που εμένα με έχει καταδικάσει να ζω με ένα συγκεκριμένο τρόπο, όπως και όλους όσοι γνωρίζω στη γειτονιά μου. Είναι άσχημο να προσπαθείς να δεις και να μην τα καταφέρνεις... Ζητώ να τιμωρηθεί ο δολοφόνος του παιδιού όπως και κάθε αστυνομικός που καταπατάει τους νόμους. Λέω όχι στα σπασίματα έστω κι αν ορισμένες φορές μια τέτοια κίνηση αναγκάζει την εξουσία να σε προσέξει. Εμείς διαδηλώνουμε γιατί θέλουμε κάτι πιο ανθρώπινο, φωνάζουμε αλλά δεν είμαστε χούλιγκαν».

Αλκμήνη, 17 ετών, Λύκειο Καλλίπολης: «Κάνουμε «ντου'' στα τμήματα και χτυπάμε ό,τι έχει σχέση με τους αστυνομικούς, για να καταλάβουν και αυτοί ότι δεν είναι παντοδύναμοι, ότι δεν μπορούν να δολοφονούν παιδιά. Εάν ήταν το δικό του παιδί αυτό που πυροβόλησε, τώρα τι θα έκανε; Μήπως θα βρισκόταν κρεμασμένος από τις τύψεις; Εγώ πάντως πετάω νεράντζια για να νιώσουν και αυτοί πώς είναι να σε... σημαδεύουν με κάτι, που εξάλλου, δεν σκοτώνει. Δεν είναι σωστό όμως να κάνουμε ζημιές στους ανθρώπους και στα μαγαζιά τους».

Γιώργος, 17 ετών, Λύκειο Γκράβας: «Μας κατηγορούν ότι είμαστε η γενιά του καναπέ. Αυτοί που έχουν στρογγυλοκαθήσει σε καρέκλες και τρέμουν μήπως τις χάσουν. Ναι, μπαίνουμε συχνά στο Ιντερνετ. Από εκεί όμως οργανωθήκαμε. Από blogs και msn συντονιστήκαμε και βγήκαμε στους δρόμους. Οι γονείς μας φοβούνται, αλλά ευτυχώς μας καταλαβαίνουν. Πάντως, έτσι και τη βγάλει καθαρή ο μπάτσος, θα γίνει χαμός...».

Νίκος, 17 ετών, Λύκειο Γκράβας: «Δεν υπάρχει έλεγχος στους μπάτσους. Κάνουν ό,τι θέλουν και δεν τιμωρούνται. Βγήκε και ο Κούγιας και είπε ότι ο πελάτης του πυροβόλησε στον αέρα. Το θέμα είναι πως ό,τι και να λένε τώρα, το παιδί δεν θα ξαναγυρίσει στη ζωή. Γι' αυτό κατέβηκα σήμερα και πέταξα νεράντζια στο αστυνομικό τμήμα. Γι' αυτό συμμετείχα όλες αυτές τις μέρες σε όλες τις διαδηλώσεις και πορείες που έγιναν στο κέντρο της Αθήνας. Γιατί όλα είναι διαλυμένα. Ακόμα και το σχολείο, αντί να μας μορφώνει, μας στέλνει στο φροντιστήριο, για να πληρώνουν οι γονείς μας...».

Χρήστος, 16 ετών, Λύκειο Γκράβας: «Εχω κάθε λόγο να βρίσκομαι απέναντι από αστυνομικά τμήματα και να φωνάζω. Για τον άδικο χαμό του Αλέξη, γιατί δεν έχουμε πια όνειρα. Γιατί βλέπουμε τους παπάδες με βίλες και με Πόρσε. Ελεος πια. Η δράση μας θα έχει συνέχεια, όπως έχει και παρελθόν. Εγώ από πέρυσι άρχισα να συμμετέχω και σε πορείες και σε καταλήψεις. Οταν υπάρχει λόγος, φυσικά...».

Ελεάνα, 16 ετών, 1ο ΕΠΑΛ Χαϊδαρίου: «Θα υπάρχουν διαδηλώσεις παντού αν δεν τιμωρηθεί αυτός ο αστυνομικός. Δεν είμαστε ούτε κουκουλοφόροι ούτε πρεζόνια, όπως μας αποκαλούν οι τηλεοράσεις. Ολος ο κόσμος είναι μαζί μας. Η μάνα μου που φοβάται πάρα πολύ με άφησε να έρθω γιατί καταλαβαίνει ότι ζητάμε το δίκαιο. Ολος ο κόσμος που μας έβλεπε να διαδηλώνουμε μας έλεγε μπράβο και όλοι έβριζαν τους αστυνομικούς, αλλά αυτά δεν τα δείχνουν οι κάμερες».

Τζένη, 16 ετών, 2ο Ενιαίο Λύκειο Κορυδαλλού: «Προσπαθούν να αθωώσουν τον αστυνομικό που σκότωσε το παιδάκι, γι' αυτό διαδηλώνουμε σήμερα. Δεν πετάμε ούτε μολότοφ ούτε πέτρες, αλλά δεν μπορούμε να το αφήσουμε έτσι. Εκείνοι που κάνουν ταραχές δεν έχουν καμία σχέση με μας. Πιστεύω ότι όλοι αυτοί είναι πληρωμένοι για να αμαυρώσουν τις αντιδράσεις των παιδιών. Οι γονείς μας συμφωνούν με τα αιτήματά μας. Φυσικά φοβούνται για τη σωματική μας ακεραιότητα και μας λένε να προσέχουμε. Πολλοί γονείς έχουν έρθει σήμερα εδώ μαζί με τα παιδιά τους για να μην ανησυχούν».

Γιάννης, 17 ετών, 5ο Ενιαίο Λύκειο Κορυδαλλού: «Ηρθαμε να διαδηλώσουμε γιατί ένα άνθρωπος σκοτώθηκε μόνο και μόνο επειδή κάποιος άλλος έκανε κατάχρηση εξουσίας. Εμείς κάναμε μια ειρηνική διαδήλωση, αλλά μπήκαν μέσα κάποιοι και άρχισαν να πετούν πέτρες. Διαδηλώνουμε γιατί έχουμε πραγματικά αιτήματα. Το σχολείο έχει απαξιωθεί, οι καθηγητές μας έχουν απαξιωθεί, οι περισσότεροι πλέον δεν ενδιαφέρονται καν να κάνουν μάθημα. Υπάρχουν λίγοι καλοί που δίνουν αγώνα μέσα στο σχολείο, αλλά αυτό δεν αρκεί. Τα περισσότερα παιδιά πηγαίνουν στα φροντιστήρια ώστε να καλύψουν τη σχολική ύλη και μετά έρχονται στα σχολεία μόνο για χαβαλέ».

[Νίκος Μπαρδούνιας, Ἕλενα Καρανάτση, Κώστας Ὀνισένκο, Καθημερινή 12/12/08]

εἴπαμε ὅτι ἔχουμε ξεχάσει τήν ἱστορία κι ἄλλα... κι ἄλλα..., ἀλλά ὄχι κι ἔτσι κύριε Ἀλαβάνε...

(τοποθέτησε δίπλα στόν Παπαφλέσσα καί τόν Ἀθανάσιο Διάκο τόν Ἀλέξανδρο Γρηγορόπουλο [κατά τή διάρκεια συνέντευξης χτές στό Mega])

Ἐκτός κι ἄν ἐννοεῖτε ὅτι ὅλοι ἐκεῖνοι πού δέχτηκαν τίς ἐπιθέσεις, τούς πυρπολισμούς καί τό πλιάτσικο, ἔχουν σχέση μέ τούς Τούρκους... (Γιατί, βέβαια, πλιατσικολογοῦσαν κι οἱ κλέφτες κι οἱ ἁρματωλοί...)

Κι οὔτε ἡ σημερινή κατάσταση μοιάζει μέ κείνην πού ἐπικρατοῦσε ἐπί ἀποστασίας, ὅπως ἀρέσκεστε νά ὑποστηρίζετε, ὅπως, οὔτε ὁ θάνατός τοῦ Α.Γ. ἔχει σχέση μέ τούς θανάτους τοῦ Πέτρουλα καί τοῦ Κομνηνοῦ.

Τότε, ἡ ἀριστερά τουλάχιστον διαπαιδαγωγοῦσε  τούς νεολαίους της νά εἶναι ταυτόχρονα ἀδιάλλακτοι ἀγωνιστές, ἀλλά καί ἄνθρωποι μέ ἦθος κι ἀξιοπρέπεια, γνώση καί μάθηση.

 Δέν μπορεῖτε νά καταλύετε ὅλα τά μέτρα μόνο καί μόνο γιά τά ψηφαλάκια. Ἔτσι κι ἀλλιῶς τό 'χετε ξεπεράσει πρό πολλοῦ τό 3%. Χαλαρῶστε.

Καί μή μᾶς ὑποτιμᾶτε. Γιατί κι αὐτό ἀλαζονεία εἶναι...

«Ἡ δημοκρατία δέν ἔχει ἀδιέξοδα», λέει ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλά ἡ ἑλληνική δημοκρατία πνίγεται στά ἀδιέξοδα, μέρος τῶν ὁποίων ἀποτελεῖ καί ὁ ἴδιος καί τό κόμμα του. Εἴτε αὐτά πού δημιούργησε κατά τή διάρκεια τῆς 20ετοῦς διακυβέρνησης, εἴτε αὐτά στά ὁποῖα συνέτεινε ὡς ἀξιωματική ἀντιπολίτευση.
Σαφῶς ἡ κυβέρνηση δέν εἶναι ἄμοιρη εὐθυνῶν. Λάθος ἄνθρωποι σέ λάθος θέσεις, σάπια νοοτροπία, οἱ ψευδαισθήσεις μιᾶς «ἄνετης», ἀλλά, σάπιας ζωῆς ἀπό ἰδέες, ἀρχές καί ὅρια.
Ἡ μεταπολιτευτική πολιτική μᾶς ἔμαθε ὅτι δημοκρατία σημαίνει ἡ κατάσταση πού δέν ἔχει ὅρια. Ἡ κατάσταση ὅπου ὅλα ἐπιτρέπονται. Ὅτι ἐλευθερία εἶναι ἀσυδοσία, ἡ ἐπιράτηση τοῦ ἰδίου συμφέροντος, ἡ μαλθακότητα καί ἡ τρυφηλότητα. Κανένα ὄχι σέ τίποτα.
Καί ἡ μεγαλύτερη ψευδαίσθηση σέ ὅλα αὐτά, ἦταν ἡ σαθρή βεβαιότητα, ὅτι μπορεῖς νά παράγεις ἤ νά δημιουργεῖς αἰτίες, ἀλλά ποτέ δέν εἰσπράττεις τά ἀποτελέσματα. Καταναλώθηκε πολλύς κόπος σ' αὐτό. Δέν πείραζε, ἐννοεῖται, πού ἀπαξιώθηκαν τά πάντα, προκειμένου νά κοιμόμαστε μακαρίως, βυθισμένοι στά ὄνειρα ἄκρατου καταναλωτισμοῦ, ἀπληστίας καί ἡδονισμοῦ.
Ἡ ὀργή, κατά τή διάρκεια τῆς 20ετοῦς μονοκρατορίας πασόκ ἤδη ἔβραζε σ' ὅσους ἦταν «στήν ἀπέξω». Ὄχι, στήν πραγματικότητα, προκειμένου νά ἔρθουν καί ν' ἀλλάξουν τά πράγματα, ἀλλά γιά κάνουν τά ἴδια, ἴσως καί χειρότερα καί, πιθανόν, ταχύτερα, ἀπό τό φόβο ἑνός καινούργιου ἐπερχόμενου καί γιά καιρό «ἀπ' ἔξω».
Ἡ ὀργή ὅσων ἔπαψαν νά κυβερνοῦν, νά βουτᾶν τή χούφτα μέσα στό «μέλι» τῆς κάθε λογῆς ἁρπαχτῆς, καί νά χαίρονται ἄλλοι, περίσσεψε τά τελευταῖα τέσσερα χρόνια.
Δέν μᾶς ἐνδιαφέρει νά στήσουμε κάτι πάνω σέ βάσεις, μᾶς ἐνδιαφέρει νά συνεχίσουμε νά περνᾶμε καλά. Δέν μᾶς ἀπασχολεῖ τό πῶς. Δέν μᾶς ἀπασχολεῖ τό «μέ τί προσόντα». Ἁπλᾶ, ὅπως-ὅπως. Καί γι' αὐτό λατρεύουμε ὅποιον μᾶς χαϊδεύει τ' αὐτιά. Εἴτε μέ καινούργιες παροχολογίες εἴτε μέ μεγάλες ἰδέες.
Μεταφερόμαστε πότε ἀπό ἐκεῖ καί πότε ἀπό ἐδῶ, ἕνας ὄχλος. Ἀμόρφωτος, ἀπαίδευτος, βαθειά νυχτωμένος. Τίποτα συλλογικό δέν μᾶς συγκινεῖ, γιατί ὁ καθένας κοιτάζει τήν προσωπική του ἐπιβίωση καί τήν πάρτη του. Τό σπίτι του, τό παιδί του, τή δουλειά του, τήν ὑγεία του κ.ο.κ. Ἄν μέσα σ' ὅλο αὐτό, τύχει νά εὐνοηθεῖ καί κάνας φίλος του, χωρίς νά θιχτεῖ ἡ δική του εὐημερία, τότε ἔχει καλῶς. Ἀλλιῶς ὁ θυμός περισσεύει, γίνεται κύμα, κακοτροπία, βία.
Ἡ οἰκονομία ὅλου τοῦ πλανήτη γκρεμίζεται κι ἐμεῖς ἐδῶ πλέουμε στά καταναλωτικά μας ὄνειρα. Κι ἔχω μιά ἀπορία: Πῶς γίνεται νά κατεβαίνουν τόσοι στούς δρόμους, κι ὅλα τά χειμερινά θέρετρα νά ‘ναι κλεισμένα; Πῶς γίνεται ὅλα τά γκρούπ τῶν ταξιδιωτικῶν γραφείων γιά τό ἐξωτερικό νά ‘ναι συμπληρωμένα; Πόσο μαῦρο χρῆμα κυκλοφορεῖ; Πῶς γίνεται νά στήνονται καινούργια ἐμπορικά κέντρα καί Παρασκευή βράδυ, ὀκτώμισι ἡ ὥρα, τό κατάστημα γνωστοῦ κοσμηματοπώλη νά ἔχει 30 ἄτομα μέσα; Πῶς γίνεται γνωστότατο ὑποδηματοπωλεῖο, μέσα νοέμβρη νά ἔχει ξεπουλήσει ὅσες συλλογές παπουτσιῶν ἔχει φέρει καί νά ‘χει ζευγάρια μέ σπασμένα νούμερα;
Κι ἀλήθεια, γιατί γυρίζουμε πίσω στό χρόνο καί ἀσχολούμαστε μέ τήν ἀστυνομία καί τό ἄν ἀντιδρᾶ ὅπως τό '74 καί δέν κοιτάζουμε ποιοί τή στελεχώνουν σήμερα, καί πόσοι ἀπό αὐτούς μπῆκαν γιά την ἐξασφάλιση ἑνός «σίγουρου» μισθοῦ καί πόσο κόμπλεξ κουβαλᾶνε οἱ ἴδιοι γιά τή δουλειά πού κάνουν; Πόσοι προτιμοῦν ἕνα γραφεῖο, ἤ τό νά γίνουν ὀρντινάτσες πολιτικῶν, δημοσιογραφίσκων ἤ σελέμπριτις, προκειμένου νά μη βγοῦν στό δρόμο; Πόσων τά παιδιά, τά ἐγγόνια, τ' ἀνήψια εἶναι ὑπάλληλοι μιᾶς τέτοιας ἀστυνομίας;
Γιατί ξεχνᾶμε πόσοι ἀπό ἐμᾶς ἔχουμε παρακαλέσει ἤ ἐκμεταλλευτεῖ τό «ρουσφέτι» για μια θέση στό κακό καί τό διεφθαρμένο δημόσιο, ἔστω καί μέ μιά τρίμηνη σύμβαση, προκειμένου ὅμως νά πιάσουμε τήν καρέκλα; Πόσοι δέν ἱκέτευσαν προκειμένου νά διοριστοῦν ἔστω σάν κλητῆρες ἤ καθαρίστριες καί μετά μέ τίς κατάλληλες συνδικαλιστικές ἀνταλλαγές δεν βρέθηκαν νά κάνουν κουμάντο;
Πόσοι καί ποιοι δέν ἔχουμε γνωστό ἕναν ἔφορο, ἕναν γιατρό τοῦ ἴκα ἤ κρατικοῦ νοσοκομείου, πού θα μᾶς βάλλει ἀπό τό παράθυρο σ' ἕνα κρεββάτι ὅταν τό χρειαστοῦμε, πόσοι δέν ξέρουμε κάποιον πού λιγοστεύει τίς κρατικές προμήθειες σέ φάρμακα, γραφική ὕλη, καύσιμα και λοιπά ὑλικά, ἀφοῦ λόγω δημοκρατίας, δεν ὑπάρχει ἔλεγχος;
Πόσοι δέν γλείφουμε γιά μια διοικητική θέση, ὑποσκελίζοντας, παραποιώντας, ὑπερτιμώντας τους ἑαυτούς μας, και πόσοι ἀναλαμβάνουμε τήν εὐθύνη τῆς θέσης αὐτῆς ἤ τῆς ὑπογραφῆς μας;
Πόσοι ἀπό ἐμᾶς δέν ἀποδυναμώσαμε τά δημόσια σχολεῖα καί δέν βάλαμε μέσον νά πᾶνε τά παιδιά μας στα καλά ἰδιωτικά σχολεῖα, «χτίζοντας» τις καινούργιες τους πτέρυγες;

Ποιοι εἶναι τελικά τό Κράτος; Ἐμεῖς δέν εἴμαστε τό Κράτος; Ἀπό ποιόν περιμέναμε να ἐπανιδρυθεῖ τό Κράτος, ἀφοῦ ἐμεῖς, ὄχι μόνο δέν θέλουμε νά χάσουμε τίποτα, ἀλλά, ἀντίθετα, ἐπιθυμοῦμε νά γίνουμε χαλίφηδες στή θέση τοῦ χαλίφη. Ὥστε νά συνεχιστεῖ ἡ μακαριότητά μας.

Λέμε ὅτι χρειαζόμαστε ἕναν ἡγέτη. Ἀλλά κανένας ἀπ' ὅσους κυκλοφοροῦν σήμερα στούς γνωστούς πολιτικούς χώρους δέν διαθέτει τη στόφα. Φυσικά, ἀφοῦ εἶναι «αἷμα ἀπό τό αἶμα μας καί σάρκα ἀπό τή σάρκα μας», πῶς μποροῦν νά διαφέρουν ἀπό την δική μας ποιότητα; Χτίζουμε λοιπόν κι αὐτό το ψέμα. Καί, συχρόνως, κατατρῶμε τά σπλάγχνα μας, κατατρώγοντας κι αὐτούς πού προσπαθοῦν νά μᾶς κυβερνήσουν. Ἄν δεν μᾶς δώσουν αὐτά πού ζητᾶμε, ἐπαναστατοῦμε. Ἄν μᾶς τά δώσουν, ζητᾶμε κι ἄλλα. Και το παιγνίδι δεν ἔχει τέλος. Ἀρκεῖ νά μή στερηθοῦμε, να μη χάσουμε τίποτα, νά μη ἀλλάξει τίποτα.
Ποιός Παπανδρέου; Λίγα θα ‘ναι κι αὐτουνοῦ τά ψωμιά. Πρῶτα-πρῶτα ἀπό μέσα, ἀπό ἐκεῖ πού δέν κατάφερε ν' ἀλλάξει τίποτα, και πού ὅλοι σιωποῦν, περιμένοντας τίς «καρέκλες». Ποιά Ντόρα; Οὔτε κι αὐτή θα ‘χει πολλά ψωμιά. Μέ ποιό κράτος, μέ ποιους μηχανισμούς, μέ ποιους ἀνθρώπους νά κυβερνήσουν; Και να κυβερνήσουν ποιους;
Θά κυβερνήσουν ὅσο ἐξυπηρετοῦν τίς συμφωνίες καί γιά ὅσο θά τηροῦν τίς ὑποσχέσεις, ὄχι ἐδῶ, ἀλλά στόν μεγάλο παράγοντα. Θά δίνουν μέσα, γιά νά περνοῦν τά ἔξω. Καί ὑπάρχουν πάντα πρόθυμοι νά βοηθήσουν στό παιγνίδι.
Για τόν σύριζα, τί νά πῶ; Πάντα θά βρίσκει τόν τρόπο νά εἶναι μέσα στό παιγνίδι. Πάντα περνάει πολιτικές, ἀλλά ξέρει καλά καί πῶς νά ἀρνεῖται τίς συνεργασίες διατηρώντας τά ψηφαλάκια, μέ κάποιο τρόπο συγκυβερνώντας ὅμως. Ἄλλωστε, δέν εἶναι τυχαῖες οἱ μεταγραφές, Μπίστη, Δαμανάκη, Ἀνδρουλάκη καί πολλῶν ἄλλων ἀπό τήν κατώτερη ἰεραρχία στελεχῶν.
Γιατί δέν εἶναι τυχαία ἡ ἄρνηση ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ σήμερα στό νά πραγματοποιηθοῦν οἱ κινητοποιήσεις. Πολλές φορές μιά στρατηγική ὑποχώρηση εἶναι ἴδιον ἑνός σοφοῦ ἄντρα. Λυπᾶμαι, ἀλλά δέν βλέπω κανένα σοφό στίς μέρες μας. Βλέπω συμφέροντα και συμφέροντα καί πάλι ἴδια συμφέροντα.

Εὐτυχῶς, ὁ ὄχλος εἶναι πάντα ἐδῶ. Πάντα, ἐδῶ καί τώρα.

«Πού είναι το παιδί; Τηλεφώνησέ του τώρα! Να πας να το μαζέψεις!». Χιλιάδες γονείς σε όλη την Ελλάδα γύρευαν τα παιδιά τους το Σάββατο τη νύχτα, ανήμερα του Αγίου Νικολάου, και τη συννεφιασμένη Κυριακή που ξημέρωσε απειλητική, και τη Δευτέρα που τα λύκεια πλημμύρισαν τις πόλεις, ώς τη χθεσινή νύχτα που καιγόταν το σύμπαν...

Η αστυνομική σφαίρα που έριξε ξέπνοο τον 15χρονο Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο στο πλακόστρωτο, γωνία Μεσολογγίου και Τζαβέλα, πλάι στα ευρηματικά γκράφιτι, στις ψυχεδελικές ζωγραφιές και τα μποέμικα καφέ, πυρπόλησε τις καρδιές των εφήβων, πάγωσε τους γονείς τους, άπλωσε τα Εξάρχεια σε όλη τη χώρα.

Η νεολαία, δύσθυμη, ανασφαλής, παραχαϊδεμένη, πιεσμένη, μηδενιστική, ευνουχισμένη, παραγκωνισμένη, στριμωγμένη ανάμεσα σε ένα ξεχαρβαλωμένο λύκειο, σε ένα εξευτελισμένο πανεπιστήμιο, και σε ένα συνοφρυωμένο επαγγελματικό μέλλον διαγκωνισμού για 700 ευρώ, στο πρόσωπο του νεκρού έφηβου αναγνωρίζει τον εαυτό της.

Ενα παιδί ήταν, ένα παιδί! Ελεγαν εμβρόντητοι οι συνομήλικοι του μεγάλου μου γιου, λυκειόπαιδες στα ιδιωτικά των βορείων προαστίων, όπως κι ο Αλέξανδρος. Χθες το πρωί, οι λυκειόπαιδες, ο ανθός της ελληνικής κοινωνίας, φώναζαν έξω από την Αστυνομία: Πυροβολήστε κι εμάς! Τα ίδια συνέβαιναν σε δεκάδες ελληνικές πόλεις.

Διασπορά της εξέγερσης

Αυτό είναι το καινούργιο στοιχείο: η διασπορά της εξέγερσης σε όλη την επικράτεια και στην ευρεία μάζα των αδιαμόρφωτων λυκειόπαιδων. Αυτό το λαμπάδιασμα δεν έχει ξανασυμβεί. Παρότι υποψιαζόμασταν, παρότι αφουγκραζόμασταν, παρότι τα σημάδια υπήρχαν από καιρό, ωστόσο τόση οργή συσσωρευμένη δεν την περιμέναμε. Ενα ελατήριο που φόρτιζε επί χρόνια, και τινάχτηκε βίαια, τρομακτικά, μαζί με τη σφαίρα που έριξε νεκρό τον έφηβο μάρτυρα. Το τρομερό ελατήριο εκτονώθηκε με έναν μάρτυρα.

Πώς φτάσαμε ώς εδώ; Θυμάμαι το 1990, μετά την αθωωτική απόφαση του Εφετείου για τον αστυνομικό Μελίστα, που είχε σκοτώσει τον 16χρονο Μιχ. Καλτεζά το 1985. Το Πολυτεχνείο καταλήφθηκε ακαριαία, και στην πολυήμερη κατάληψή του από ποικίλες, αδέσποτες ομάδες ακούστηκε για πρώτη φορά ο αυτοπροσδιορισμός «Είμαστε ο ανθός της ελληνικής νεολαίας» και «Εμείς, ο ανθός της ελληνικής κοινωνίας». Πέντε χρόνια αργότερα, σε άλλη κατάληψη του Πολυτεχνείου, πεντακόσιοι νεαροί προσήχθησαν στη ΓΑΔΑ: ήταν τα παιδιά της μεσοαστικής τάξης, των καλών σχολείων, των ευυπόληπτων οικογενειών. Οι γονείς τους συνωστίζονταν στην Αλεξάνδρας. Την επομένη στα πανό της διαδήλωσης έγραψαν: «Είμαστε ο ανθός της ελληνικής νεολαίας».

Δεκαοκτώ χρόνια μετά την πρώτη αυτονόμηση του «ανθού» από το συμβατικό πολιτικό πλαίσιο, με αφορμή τον ατιμώρητο φόνο ενός 16χρονου, μετά την αυτονόμηση προς μεταπολιτικές κατευθύνσεις, με εν τω μεταξύ βαθείς μετασχηματισμούς στην κοινωνία, την εργασία και το φαντασιακό, ένας δεύτερος φόνος εφήβου, εν ψυχρώ, στην καρδιά των πολιορκούμενων Εξαρχείων, δείχνει τον «ανθό» μετασχηματισμένο, γενικευμένο, πολυπληθή, οργισμένο, μηδενιστή, τυφλό. Εκτός ελέγχου.

Χλιδή και χυδαιότητα

Δεκαοκτώ χρόνια μετά τα πρώτα σημάδια επί οικουμενικής κυβερνήσεως, το δημοκρατικό κράτος και το πολιτικό προσωπικό που το διοικεί εθελοτυφλούν, αλληθωρίζουν, ολιγωρούν, αδρανούν, ψεύδονται. Η πολιτική ελίτ σχεδιάζει μόνο βραχυπρόθεσμα και ενεργεί χωρίς καμία ιστορική προοπτική, και διαρκώς με ασθενέστερη αίσθηση του πραγματικού, με ελλιπή ή ανύπαρκτη γνώση της κοινωνίας. Το υπόδειγμα βίου που προσφέρουν είναι αλυσίδα σκανδάλων, φαυλότητας, διαφθοράς, ατιμωρησίας, ανικανότητας. Πρυτάνεις, υπουργοί, επίσκοποι, ηγούμενοι, συλλαμβάνονται κλέπτοντες και επίορκοι, νεόπλουτοι και μαυρόπλουτοι προκαλούν και καίνε ουίσκια, τα κανάλια συναγωνίζονται στην επίδειξη ξέκωλων, χλιδής και χυδαιότητας, η πρέζα πνίγει τις πόλεις, οι απόκληροι κατασκηνώνουν στις πλατείες, τα δημόσια νοσοκομεία παραλύουν. Αυτό το υπόδειγμα βίου αρνείται ο «ανθός», βίαια, νιχιλιστικά, αυτοκαταστροφικά, τρομακτικά.

Και το υπόδειγμα του υπεραπασχολούμενου, αγχωμένου, άπληστου, απνευμάτιστου ενήλικου, που προσφέρουμε οι γονείς στα παιδιά, στους ανθούς μας. Τους προσφέρουμε σχολεία, φροντιστήρια, κινητά, λάπτοπ, διακοπές, γκάτζετ, δώρα, χαρτζιλίκια, γεμάτα ψυγεία· δεν τους προσφέρουμε κανένα αξιακό πλαίσιο, γιατί δεν το διαθέτουμε κι εμείς, δεν τους προσφέρουμε αισιοδοξία και πίστη, γιατί τα έχουμε χάσει. Προσφέρουμε ύλη, όση έχουμε, όσο κόπο κι αν χρειάζεται. Μόνο αυτή έχουμε. Προσφέρουμε πνευματική και ηθική ορφάνια.

Το βράδυ της Κυριακής πρωτοείδα το αγένειο πρόσωπο του Αλέξανδρου, σ' ένα καφέ της πολιορκούμενης Τοσίτσα. Δάκρυσα. Δεν ήξερα αν δάκρυσα για το παιδί ή απ' τα δακρυγόνα. Βλέποντας τα ερείπια και τ' αποκαΐδια, μυρίζοντας τα χημικά, μυρίζοντας το μίσος, τον καπνό, δάκρυσα πάλι. Δάκρυσα για την πόλη μου, για την πατρίδα μου, για τα παιδιά, για τα δικά μας χάλια.

[Νίκος Ξυδάκης, Καθημερινή, 9/12/2008]

Κάποτε θα ερχόταν το αποτρόπαιο και το τραγικό. Ολοι το περιμέναμε ότι θα ερχόταν με ακρίβεια φυσικού φαινομένου. Μερικοί έλεγαν «ένας νεκρός θα τα αλλάξει όλα». Δεν περιμέναμε όμως ο νεκρός να είναι παιδί δεκαπέντε ετών, που δεν πρόλαβε να χάσει την αθωότητά του.

Ηρθε, και ήταν παιδί δεκαπέντε ετών! Και επειδή ήταν μαθηματικά βέβαιο ότι θα έρθει και δεν κάναμε απολύτως τίποτα για να μην έρθει, μου φαίνονται ανώφελες και υποκριτικές όλες οι εκ των υστέρων αντιδράσεις. Μερικές και εκ του πονηρού. Ανώφελη και υποκριτική η περίπου λυγμική απολογία του αρμόδιου υπουργού Εσωτερικών και η καταφανώς εικονική παραίτηση του ιδίου και του υφυπουργού, του πολιτικού υπευθύνου της αστυνομίας. Υποκριτικές και οι δηλώσεις για την παραδειγματική τιμωρία των ενόχων. Υποκριτικές και οι δηλώσεις των πολιτικών αρχηγών, μερικές κινούνταν στα όρια της γραφικής και ανεύθυνης αμετροέπειας.

Θα πω όμως και τούτο. Ακόμα και η γνήσια και αυθόρμητη αγανάκτηση των πολιτών, αυτή που ξέσπασε τόσο βίαια ανάμεσα σε αποπνικτικά δακρυγόνα, σε τυφλούς εμπρησμούς και στον πάταγο από τη θραύση των υαλοπινάκων (επειδή η σκέψη είναι ανεξέλεγκτα συνειρμική, αναβίωσαν εικόνες από τη χιτλερική «Νύχτα των Κρυστάλλων»), ακόμα και αυτή η αγανάκτηση, που από πολλούς παραποτάμους διογκώθηκε στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, μου φαίνεται κι αυτή ανώφελη και υποκριτική. Κοινωνία είμαστε και δεν κάναμε τίποτα για να μην έρθει το κακό. Εγκλωβισμένοι στην εύκολη και αμέριμνη ή στη δύσκολη και αγχώδη καθημερινότητα, αφήναμε να διαμορφώνοναι καταστάσεις που ωθούσαν αναπότρεπτα θύτη και θύμα στη μοιραία συνάντηση, γωνία της οδού Μεσολογγίου.

Οχι μόνο η σημερινή κυβέρνηση, αλλά όλες των τελευταίων δεκαετιών έπλασαν το παραμύθι του «αναρχοαυτόνομου χώρου», των «αντιεξουσιαστών» και των «κουκουλοφόρων». Μερικοί προσπάθησαν και προσπαθούν να του δώσουν και πολιτική υπόσταση. Διαμόρφωσαν ένα «γκέτο» στην κοινωνία και ένα «γκέτο» στην πόλη, τα Εξάρχεια. Δεν είμαι βέβαιος για τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Είναι όμως βέβαιο το αποτέλεσμα. Εκτονώνουν την κοινωνική διαμαρτυρία σε τυφλές και προκλητικές καταστροφές και ταυτόχρονα τη διαβάλλουν και την περιχαρακώνουν στο περιθώριο.

Και αφού έπλασαν αυτό το παραμύθι και διαμόρφωσαν αυτό το κοινωνικό και... πολεοδομικό «γκέτο», ανέθεσαν στην αστυνομία την πολιτική διαχείριση. Το ίδιο έκαναν και σε άλλες περιπτώσεις. Δεν είχαν ποτέ πολιτική για τους μετανάστες και ανέθεσαν στην αστυνομία να τη διαμορφώσει και να την εφαρμόσει, με τα δικά της γνωστά κριτήρια και τα γνωστότερα μέσα. Δεν είχαν καμιά πολιτική για τα ναρκωτικά (δύσκολο και περίπλοκο πρόβλημα) και την ανέθεσαν στην αστυνομία, στους δικαστές και στις φυλακές. Ετσι καλλιεργήθηκαν η αντιπαλότητα και το μίσος ανάμεσα στην αστυνομία και στα διάφορα «γκέτο»: των κουκουλοφόρων, των μεταναστών, των τοξικομανών, των καταληψιών, των οικολόγων ακτιβιστών και πλήθος άλλων κοινωνικών μορφωμάτων που είναι φυσικό να διαμορφώνονται σε χαώδεις πόλεις και σε ασταθείς κοινωνίες.

Και το πιο σημαντικό. Καμιά κυβέρνηση δεν θέλησε ή δεν τόλμησε να διαμορφώσει συνολική πολιτική για την ασφάλεια των πολιτών και για την προστασία των δραστηριοτήτων και των περιουσιών. Και ακόμα για την προστασία της δημόσιας περιουσίας, από τις αρπαγές του Βατοπεδίου ώς τις καταστροφές και τις λεηλασίες από ποικιλώνυμους καταληψίες. Η ασφάλεια των πολιτών και η προστασία της περιουσίας και των δραστηριοτήτων όχι μόνο δεν παραβιάζουν τα πολιτικά και ατομικά δικαιώματα, αλλά αντιθέτως τα εμπλουτίζουν με συγκεκριμένο κοινωνικό περιεχόμενο. Ολα τα άλλα είναι ύποπτο κομματικό λαθρεμπόριο των πολιτικών και ατομικών δικαιωμάτων.

Δεν θα πω τίποτα για τον θύτη. Σε αυτές τις προκατασκευασμένες συγκρουσιακές καταστάσεις, θύτης και θύμα είναι τυχαία πρόσωπα, όπως στις αρχαίες τραγωδίες...

[Αντώνης Καρκαγιάννης, Καθημερινή 9/12/2008]