Τζίντου Κρισναμούρτι

«Τό νά εἶσαι ὀπαδός κάποιου εἶναι ἠθικά βλαβερό, ὅποιος κι ἄν εἶναι αὐτός»

Σ' ὅλη τή διάρκεια τῆς ζωῆς του ὁ Τζίντου Κρισναμούρτι ἐπέμενε ὅτι δέν ἤθελε ὀπαδούς.

"... Ξέρετε, ὅταν ἀκολουθεῖς κάποιον τόν καταστρέφεις. Στά πνευματικά ζητήματα ὁ μαθητής καταστρέφει τόν δάσκαλο κι ὁ δάσκαλος τόν μαθητή. Μπορεῖτε νά τό δεῖτε αὐτό νά συμβαίνει ἱστορικά, ἀλλά καί στήν καθημερινή ζωή ὅπου κάποιος κυριαρχεῖ πάνω σέ κάποιον ἄλλον. Σ' αὐτήν τήν κυριαρχία δέν ὑπάρχει ἐλευθερία, δέν ὑπάρχει ὀμορφιά, δέν ὑπάρχει ἀγάπη. Ἔχοντάς το, λοιπόν, ξεκαθαρίσει αὐτό, μποροῦμε τότε νά προχωρήσουμε νά διαλογιστοῦμε γιά τή ζωή, γιά τό θάνατο, γιά τήν ἀγάπη. Γιατί ἄν δέν βάλουμε τό σωστό θεμέλιο, ἕνα θεμέλιο τάξης μέ καθαρά ὅρια καί βάθος, τότε ἡ σκέψη θά γίνει ἀναπόφευκτα πανούργα, παραπλανητική, ἀπατηλή κι ἑπομένως ὅ,τι ἐπινοήσει θά  εἶναι χωρίς καμία ἀξία. Τό βάλσιμο λοιπόν αὐτῆς τῆς τάξης, αὐτοῦ τοῦ θεμελίου εἶναι ἡ ἀρχή τοῦ διαλογισμοῦ. Ἡ ζωή μας, ἡ καθημερινή ζωή πού κάνουμε ἀπό τή στιγμή πού θά γεννηθοῦμε μέχρι νά πεθάνουμε -γάμος, παιδιά, δουλειά, πανουργίες - ἡ ζωή μας εἶναι ἕνα πεδίο μάχης ὄχι μόνο μέσα μας, ἀλλά ἐπίσης κι ἐξωτερικά, μέσα στήν οἰκογένεια, στό γραφεῖο, στήν παρέα, στήν κοινωνία κ.λ.π. Ἡ ζωή μας εἶναι μιά διαρκής πάλη. Αὐτή εἶναι πού ὀνομάζουμε ζωή. Πόνος, φόβος, ἀπελπισία, ἄγχος, μέ τή θλίψη νά μᾶς ἀκολουθεῖ σάν σκιά, αὐτή εἶναι ἡ ζωή μας. Μερικοί ἀπό μᾶς, ἴσως μιά μικρή μειονότητα - εἶναι πάντα οἱ μικρές μειονότητες πού φέρνουν  τίς ριζικές ἀλλαγές - ἴσως ὑπάρχει μιά μικρή μειονότητα λοιπόν πού οὔτε ἀποδέχεται οὔτε ἀρνεῖται αὐτήν τήν ἀταξία, αὐτή τή σύγχυση, αὐτό τό τρομακτικό χάος μέσα μας καί στόν κόσμο. Πού μπορεῖ νά τήν κοιτάξει, νά τήν παρατηρήσει αὐτή τήν ἀταξία χωρίς νά βρίσκει ἐξωτερικές δικαιολογίες - παρόλο πού ὑπάρχουν ἐξωτερικές αἰτίες αὐτῆς τῆς σύγχισης - πού ὄντως παρατηρεῖ αὐτή τή σύγχυση, ὄντως τήν ξέρει, ὄχι μόνο στό συνειδητό ἐπίπεδο, ἀλλά καί βαθύτερα.

Ἔχουν γραφεῖ ἕνα σωρό γιά τό ὑποσυνείδητο κυρίως στή Δύση. Τοῦ ἔχουν δώσει τόσο ἐξαιρετική σημασία. Εἶναι τόσο ἐπιφανειακό καί ρηχό ὅσο καί ὁ συνειδητός νοῦς. Μπορεῖτε νά παρατηρήσετε καί μόνοι σας καί ὄχι σύμφωνα μέ κάποιον εἰδικό.  Ἄν τό παρατηρήσετε θά δεῖτε ὅτι αὐτό πού ὀνομάζετε ὑποσυνείδητο εἶναι τά κατάλοιπα τῆς φυλῆς, τῆς κουλτούρας, τῆς οἰκογένειας, τῶν κινήτρων καί τῶν ὀρέξεών σας κι ὅλων τῶν ὑπόλοιπων πού βρίσκονται ἐκεῖ κρυμμένα. Καί ὁ συνειδητός νοῦς εἶναι ἀπασχολημένος μέ τήν καθημερινή ρουτίνα τῆς ζωῆς, δουλειά, σέξ κι ὅλα τά ὐπόλοιπα. Τό νά δίνεις σημασία στό ἕνα ἤ στό ἄλλο μοῦ μοιάζει ἐντελῶς στεῖρο. Καί τά δυό ἔχουν πολύ μικρή σημασία, ἐκτός ἀπό τό γεγονός ὅτι στό νοῦ ὑπάρχει ἡ τεχνολογική γνώση πού σέ βοηθάει νά κερδίζεις τό ψωμί σου. Αὐτή ἡ διαρκής πάλη πού γίνεται τόσο στό βαθύτερο ἐπίπεδο ὅσο καί στό ἐπιφανειακό ἐπίπεδο εἶναι ὁ μόνιμος τρόπος πού ζοῦμε κι ἑπομένως ἕνας τρόπος ἀταξίας, ἕνας τρόπος ἀναστάτωσης, ἀντίφασης, δυστυχίας.

Κι ἕνας τέτοιος νοῦς πού προσπαθεῖ νά διαλογιστεῖ πηγαίνοντας σέ κάποια σχολή τῆς Ἀνατολῆς, κάνει κάτι ἐντελῶς ἀσήμαντο, παιδιάστικο. Καί τό κάνουν τόσοι πολλοί, λές καί μποροῦν ννά ξεφύγουν ἀπό τή ζωή, νά βάλουν μιά κουβέρτα πάνω ἀπό τή δυστυχία τους καί νά τήν καλύψουν. Ὁ διαλογισμός λοιπόν φέρνει τάξη σ' αὐτή τή σύγχυση, ἀλλά ὄχι ὕστερα ἀπό προσπάθεια γιατί κάθε προσπάθεια παραμορφώνει τόν νοῦ. Γιά νά δεῖ ὁ νοῦς τήν ἀλήθεια πρέπει νά εἶναι ἀπολύτως καθαρός, χωρίς καμιά παραμόρφωση, χωρίς νά μετανιώνει, χωρίς νά ἔχει καμιά κατεύθυνση. Πρέπει λοιπόν νά μπεῖ αὐτό τό θεμέλιο. Πού σημαίνει ὅτι πρέπει νά ὑπάρξει ἀρετή. Ἡ τάξη εἶναι ἀρετή. Αὐτή ἡ ἀρετή δέν ἔχει νά κάνει τίποτα μέ τήν κοινωνική ἠθική πού ἀποδεχόμαστε.

Ἡ κοινωνία μᾶς ἔχει ἐπιβάλλει κάποια ἠθική καί ἡ κοινωνία εἶναι προϊόν τοῦ κάθε ἀνθρώπου χωριστά. Ἡ κοινωνία μέ τήν ἠθική της λέει ὅτι μπορεῖς νά εἶσαι ἄπληστος, μπορεῖς νά σκοτώνεις κάποιον στό ὄνομα τοῦ θεοῦ, στό ὄνομα τῆς πατρίδας σου, στό ὄνομα κάποιου ἰδανικοῦ. Μπορεῖς νά εἶσαι ἀνταγωνιστικός, μπορεῖς νά εἶσαι ἄπληστος, φθονερός, κτηνώδης μέσα στά πλαίσια τοῦ νόμου.
Καί μιά τέτοια ἠθική δέν εἶναι καθόλου ἠθική. Πρέπει νά ἀρνηθεῖς ὁλοκληρωτικά αὐτήν τήν ἠθική μέσα σου γιά νά εἶσαι ἐνάρετος. Ἡ ἀρετή δέν εἶναι συνήθεια, δέν εἶναι κάτι στό ὁποῖο ἐξασκεῖσαι τή μιά μέρα μετά τήν ἄλλη προκειμένου νά γίνεις ἐνάρετος. Τότε γίνεται κάτι μηχανικό, ρουτίνα, χάνει κάθε νόημα.
Ἀλλά νά εἶσαι ἐνάρετος σημαίνει νά ξέρεις τί εἶναι ἀταξία, ἡ ἀταξία εἶναι αὐτή ἡ σύγκρουση πού ὑπάρχει μέσα μας, αὐτός ὁ χείμαρρος ἀπό διάφορες εὐχαριστήσεις καί ἐπιθυμίες καί φιλοδοξίες, ἀπληστία, φθόνο, φόβο - ὅλα αὐτά.
Αὐτά εἶναι ἡ αἰτία τῆς ἀταξίας μέσα μας κι ἔξω μας. Καί πρέπει νά ἔχεις ἐπίγνωση τοῦ πράγματος. Πρέπει ν' ἀντιμετωπίσεις αὐτή τήν ἀταξία. Καί μπορεῖς νά τήν ἀντιμετωπίσεις μόνο ὅταν δέν τήν ἀρνεῖσαι, ὅταν δέν προσπαθεῖς νά τή δικαιολογήσεις, ὅταν δέν κατηγορεῖς τούς ἄλλους γι' αὐτήν. Τότε, μέ τήν ἄρνηση αὐτῆς τῆς ἀταξίας, μπαίνει τάξη.
Ἡ ἀρετή πού εἶναι τάξη βγαίνει μέσα ἀπό τήν ἀταξία ὅταν μάθεις ὅλη τή φύση καί τή δομή της. Αὐτό εἶναι ἀρκετά ἁπλό ἄν παρατηρήσετε στόν ἑαυτό σας σέ πόση μεγάλη ἀταξία βρισκόμαστε, πού δείχνει πόσο ἀντιφατικοί εἴμαστε.
Μισοῦμε καί νομίζουμε ὅτι ἀγαπᾶμε. Ἐκεῖ βρίσκεται ἡ ἀρχή τῆς ἀταξίας, σ' αὐτό τό διχασμό. Καί ἡ ἀρετή δέν εἶναι ἀποτέλεσμα διχασμοῦ. Ἡ ἀρετή εἶναι ζωντανό πρᾶγμα, κάτι πού τό βρίσκεις κάθε μέρα, δέν εἶναι ἐκεῖνο πού ὀνόμαζες χτές ἀρετηή. Αὐτό καταντᾶ μηχανικό, ἄχρηστο.

Πρέπει λοιπόν νά ὑπάρξει τάξη. Καί αὐτό εἶναι μέρος τοῦ διαλογισμοῦ. Τάξη σημαίνει ὀμορφιά κι ὑπάρχει τόσο λίγη ὀμορφιά στή ζωή μας. Ἡ ὀμορφιά δέν εἶναι φτιαγμένη ἀπό τόν ἄνθρωπο. Δέν εἶναι ὁ ζωγραφικός πίνακς ὅσο μοντέρνος ἤ παλιός κι ἄν εἶναι. Δέν εἶναι τό κτήριο. Δέν εἶναι τό ἄγαλμα, δέν εἶναι κἄν τό σύννεφο, τό φύλλο ἤ τό νερό. Ἡ ὀμορφιά βρίσκεται ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει τάξη, σ' ἕνα νοῦ πού δέν ἔχει καμιάν ἀπολύτως σύγχυση, πού βρίσκεται σέ πλήρη τάξη. Καί μπορεῖ νά ὑπάρξει τάξη μόνο ὅταν ὑπάρξει πλήρης ἄρνηση τοῦ ἑαυτοῦ, ὅταν τό "ἐγώ" δέν ἔχει καμιά σημασία.

Τό τέλος τοῦ ἐγώ εἶναι μέρος τοῦ διαλογισμοῦ. Αὐτό εἶναι ὁ σπουδαιότερος, ὁ μόνος διαλογισμός. Διαλογισμός, λοιπόν, εἶναι ἡ κατανόηση τῆς ζωῆς πού φέρνει τάξη. Τάξη εἶναι ἡ ἀρετή πού εἶναι φῶς, ἕνα φῶς πού δέν μπορεῖ νά τό ἀνάψει ἄλλος γιά σένα, ὅσο ἔμπειρος, ὅσο ἔξυπνος, ὅσο σοφός, ὅσο πνευματικός κι ἄν εἶναι. Δέν ὑπάρχει κανένας ἄλλος στή γῆ ἤ στόν οὐρανό πού νά μπορεῖ νά ἀνάψει αὐτό τό φῶς γιά σένα ἐκτός ἀπό σένα.

Αὐτό τό φῶς θά ἀνάψει μέ τή δική σου κατανόηση κάι τόν διαλογισμό καί μέ τό θάνατο ὅλων ὅσων ὑπάρχουν μέσα σου. Γιατί ἡ ἀγάπη εἶναι ἀθώα καί καινούργια, νέα καί καθαρή.»

**

«... Δέν ἀκοῦμε σχεδόν καθόλου πιά τόν ἦχο τοῦ γαυγίσματος ἑνός σκύλου, οὔτε τό κλάμα κάποιου παιδιοῦ οὔτε τό γέλιο κάποιου περαστικοῦ. Ξεχωρίζουμε τούς ἑαυτούς μας ἀπό τό κάθε τί κι ἔπειτα μέσα ἀπ' αὐτήν τήν ἀπομόνωση βλέπουμε καί ἀκοῦμε τά πάντα. Αὐτή ἡ ἀπομόνωση εἶναι πολύ καταστροφική, γιατί σ' αὐτήν ὀφείλεται κάθε σύγκρουση καί σύγχυση.
Τήν ὀμορφιά τοῦ ἤχου τή νιώθεις μόνον ὅταν ἐσύ κι αὐτός δέν εἶστε ξεχωριστοί, ἀλλά εἶσαι μέρος του...»

**

«Ὁ διαλογισμός δέν εἶναι ποτέ προσευχή. Ἡ προσευχή, ἡ ἱκεσία, γεννιέται ἀπό αὐτολύπηση. Προσεύχεσαι ὅταν ἔχεις δυσκολίες, ὅταν ὑπάρχει θλίψη. Ἀλλά ὅταν ὑπάρχει εὐτυχία, χαρά, δέν ὑπάρχει ἱκεσία. Αὐτή ἡ αὐτο-λύπηση, πού εἶναι τόσο βαθιά χωμένη μέσα στόν ἄνθρωπο, εἶναι ἡ ρίζα τῆς διαίρεσης.
Ἡ ἐπανάληψη λέξεων, προσευχῶν, εἶναι αὐτοϋπνωτιστική, αὐτοαπομονωτική καί καταστροφική. Ἡ ἀπομόνωση πού φέρνει ἡ σκέψη εἶναι πάντοτε μέσα στό πεδίο τοῦ γνωστοῦ καί ἡ ἀπάντηση στήν προσευχή εἶναι ἀνταπόκριση τοῦ γνωστοῦ.
Ὁ διαλογισμός εἶναι μακρυά ἀπ' αὐτό. Σ' αὐτό τό πεδίο δέν μπορεῖ νά μπεῖ ἡ σκέψη. Δέν ὑπάρχει διαίρεση κι ἔτσι οὔτε ταυτότητα. Ὁ διαλογισμός εἶναι φανερός. Ἡ μυστικότητα δέν ἔχει θέση σ' αὐτόν...»

**

«Ἡ πίστη εἶναι τόσο ἄχρηστη ὅσο καί τά ἰδανικά. Καί τά δύο σκορπᾶνε τήν ἐνέργεια πού χρειάζεται γιά νά παρακολουθήσεις τό ξετύλιγμα τῆς πραγματικότητας, ἐκεῖνο πού συμβαίνει.
Τά πιστεύω ὅπως καί τά ἰδανικά εἶναι φυγές ἀπό τό ἀληθινό γεγονός καί στή φυγή ὑπάρχει θλίψη δίχως τέλος. Τό τέλος τῆς θλίψης εἶναι κατανόηση τῆς πραγματικότητας ἀπό στιγμή σέ στιγμή. Δέν ὑπάρχει σύστημα ἤ μέθοδος πού θά φέρει κατανόηση. Μόνο ἡ χωρίς ἐπιλογές ἐπίγνωση τῆς πραγματικότητας θά τό κάνει αὐτό...»

**

«Εἶναι πολύ πιό σημαντικό νά κατανοήσεις τόν ἑαυτό σου, τή συνεχή ἀλλαγή αὐτῶν πού εἶναι ὁ ἑαυτός σου, ἀπ' τό νά διαλογιστεῖς προκειμένου νά βρεῖς τό θεό ἤ νά ἔχεις κάποια ὁράματα, αἰσθήσεις καί ἄλλες μορφές διασκέδασης.»

**

«Ὁ νοῦς μας ἔχει γυμναστεῖ στό νά δέχεται τό φόβο καί νά ξεφεύγει, ἄν μπορεῖ, ἀπ' αὐτό τό φόβο, χωρίς νά μπορεῖ ποτέ νά λύσει, ὁλοκληρωτικά καί ἀπόλυτα, τήν ὅλη φύση καί δομή τοῦ φόβου»

**

«Ἄν δέν ἔχεις ἐπίγνωστη τῆς συμπεριφορᾶς σου ὅλη τήν ὥρα, ἄν δέν ἔχεις πλήρη συνείδηση, πλήρη γνώση τῶν καθημερινῶν πράξεών σου, τό νά κλειδώνεις ἁπλῶς τόν ἑαυτό σου σ' ἕνα δωμάτιο καί νά κάθεσαι μπροστά στή φωτογραφία τοῦ γκουροῦ σου, τοῦ Δασκάλου σου γιά νά διαλογιστεῖς εἶναι φυγή, γιατί χωρίς νά γνωρίζεις τόν ἑαυτό σου δέν ὑπάρχει ὀρθή σκέψη καί χωρίς ὀρθή σκέψη ὅ,τι κάνεις δέν ἔχει σημασία, ὅσο εὐγενικές κι ἄν εἶναι οἱ προθεσεις σου.»

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΚΡΙΣΝΑΜΟΥΡΤΙ ΠΡΙΝ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ TO 1986

"Δεν υπάρχει διάδοχος ή εκπρόσωπός μου που θα συνεχίσει τη διδασκαλία τώρα ή οποτεδήποτε στο μέλλον, στο όνομά μου Δε χρειάζονται ερμηνευτές Κάθε άνθρωπος θα πρέπει να παρατηρεί κατευθείαν τις δικές του δραστηριότητες κι όχι μέσω κάποιας θεωρίας ή αυθεντίας"

O Τζίντoυ Κρισναμoύρτι γεννήθηκε τo Μάιo τoυ 1895 στo Μαντάναπαλι, κoντά στo Μαντράς. Η μητέρα τoυ πέθανε τo 1905 και o πατέρας τoυ, την επόμενη χρονιά, πήγε μαζί με τoυς τέσσερεις γιoυς τoυ να ζήσει στo 'Αντιαρ, όπoυ ήταν τα κεντρικά γραφεία της Θεoσoφικής Εταιρείας. Λίγο αργότερα ο Κρισναμούρτι υιοθετήθηκε από την Αnnie Besant, πρόεδρo της Θεοσοφικής που είχε πειστεί ότι τo αγόρι ήταν ο Παγκόσμιος Διδάσκαλος που περίμεναν οι θεοσοφιστές. Τρία χρόνια αργότερα τον πήγαν στην Αγγλία για να μορφωθεί, ενώ ίδρυσαν στό όνομά του το Τάγμα τoυ Αστέρoς της Ανατoλής που αριθμούσε χιλιάδες οπαδούς. Το 1929, όμως, ύστερα από 18 χρόνια ο Κρισναμούρτι το διέλυσε και επέστρεψε όλη την περιουσία του πίσω στους δωρητές της. Η αναγγελία της διάλυσης, εκείνη την ημέρα, άρχισε έτσι: "Πιστεύω ότι η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς κανένα μoνoπάτι προς αυτήν, και δεν μπoρεί να πλησιαστεί μέσα από κανένα δρσμo, καμιά θρησκεία, καμιά oργάνωση..."
Από τότε o Κρισναμoύρτι -και μέχρι το θάνατό του, το Φεβρουάριο του 1986- συνέχισε να ταξιδεύει σε όλo τoν κόσμo μιλώντας, συζητώντας και ακoύγoντας αναρίθμητoυς ανθρώπoυς πoυ ήθελαν να τoν δoυν. Μιλούσε όπoυ τoν καλoύσαν -σε ιδιώτες και μικρά σχoλεία ή σε μέρη όπως Πανεπιστήμια ή τo Κέντρo Πυρηνικών Ερευνών στo Los Αlamos και τον Ο.Η.Ε. που τον παρασημοφόρησε για το έργο του, λίγο πριν πεθάνει, το 1985.
Ο Κρισναμούρτι ανέπτυξε τη μοναδική, πραγματικά, διδασκαλία του αντλώντας από την ίδια του την ύπαρξη και τη ζωή του, αφού δεν είχε διαβάσει κανενός είδους φιλοσοφικό ή θρησκευτικό βιβλίο. 'Εως τώρα έχουν εκδοθεί γύρω στα 80 δικά του βιβλία, ενώ τα περισσότερα έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 10 γλώσσες σε όλο το κόσμο. Υπάρχουν επίσης καταγραμμένες σε βιντεοκασέτες και κασέτες ήχου, δημόσιες ομιλίες του και προσωπικές συζητήσεις του με διάφορους επιστήμονες και πνευματικούς ανθρώπους, ενώ γι' αυτόν έχουν γράψει κείμενα ο ΄Αλντους Χάξλεϋ, ο Χένρυ Μίλλερ, η 'Αιρις Μέρντοχ κ.ά.
O Κρισναμoύρτι ήταν ένας παγκόσμιος διδάσκαλος. Παρ' όλο που είχε γεννηθεί από Ινδούς γονείς δε σταμάτησε να δηλώνει ότι δεν είχε καμιά εθνικότητα, ότι δε συνέχιζε καμμιά παράδοση και δεν ανήκε σε καμμιά ομάδα. Ο ίδιος έζησε όλα όσα έλπιζε πως θα μάθουν εκείνοι που τον άκουγαν.

O Κρισναμούρτι επισκέφτηκε τέσσερις φoρές την Ελλάδα: το Δεκέμβριο του 1930, τον Ιούνιο του 1933, το Μάρτιο του 1954 και τo Σεπτέμβριο τoυ 1956, ενώ ήταν πιθανόν ότι θα την επισκεπτόταν για άλλη μία πέμπτη φορά το Σεπτέμβριο του 1986, αλλά δεν πρόλαβε, αφού το Φεβρουάριο αυτής της χρονιάς έφυγε από τη ζωή.
Το Δεκέμβριο του 1930 επισκέφτηκε για πρώτη φορά την Ελλάδα κι έμεινε στην Αθήνα στο ξενοδοχείο "Μεγάλη Βρετανία". 'Εδωσε μία ομιλία στο θέατρο ΟΛΥΜΠΙΑ με θέμα, "Ο άνθρωπος και το εγώ".
Τον Ιούνιο του 1933, έμεινε στο Ξενοδοχείο Ακροπόλ και οργανώθηκε μια πενθήμερη συγκέντρωση φίλων του από την 1η έως τις 5 Ιουνίου, στο Καστρί, όπου έδωσε πέντε ομιλίες κάτω από τα πεύκα, ενώ οργανώθηκε και μία δημόσια ομιλία στις 7 Ιουνίου, στο κινηματοθέατρο "Παλλάς", στο Σύνταγμα και έδωσε μία συνέντευξη στην εφημερίδα "Ακρόπολη", στον Αλέκο Λιδωρίκη.
Το Μάρτιο του 1954 έμεινε κάτω από αυστηρό ινκόγκνιτο στην Εκάλη, όπου για δύο βδομάδες είχε συνομιλίες σε τακτικές συναντήσεις με μία μικρή ομάδα φίλων του που ενδιαφέρονταν για τη φιλοσοφία του.
Το Σεπτέμβριο του 1956 έμεινε στην Αθήνα, σε ένα σπίτι φίλων στην οδό Σόλωνος, στα Εξάρχεια, κι έδωσε τρεις ομιλίες στην αίθουσα του "Παρνασσού", στην πλατεία Καρύτση, στις 24, 26 και 30 Σεπτεμβρίου, καθώς και μία συνέντευξη στην εφημερίδα "Καθημερινή", στην Λουκία Πετρίτση.

«Η αλήθεια είναι μια χώρα χωρίς κανέναν δρόμο προς αυτήν. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να έρθει σε αυτήν μέσα από οποιονδήποτε οργανισμό, οποιοδήποτε «πιστεύω» οποιοδήποτε δόγμα, ιερωμένο ή τελετουργία ούτε μέσα από φιλοσοφική γνώση και ψυχολογικές τεχνικές. Πρέπει κανείς να τη βρει στον καθρέπτη στον σχέσεων, μέσα από την παρατήρηση και όχι μέσα από την διανοητική ανάλυση ή ενδοσκοπική ανατομία. Ο άνθρωπος έχει χτίσει μέσα του εικόνες, για να έχει μια αίσθηση ασφάλειας, εικόνες θρησκευτικές, πολιτικές, προσωπικές. Αυτές εκδηλώνονται σαν σύμβολα, ιδέες, πεποιθήσεις. Το βάρος τους κυριαρχεί στις σχέσεις του ανθρώπου, στις σχέσεις του στην καθημερινή ζωή. Το περιεχόμενο αυτής της συνείδησης, είναι η ίδια η συνείδηση. Το περιεχόμενο είναι κοινό σε όλη την ανθρωπότητα. Η ατομικότητα, είναι το όνομα, το σχήμα και η επιφανειακή διαπαιδαγώγηση που αποκτά από το περιβάλλον του. Η μοναδικότητα του ατόμου δεν έγκειται στο επιφανειακό αλλά στην πλήρη ελευθερία του από περιεχόμενο της συνείδησης.
Η ελευθερία δεν είναι αντίδραση, η ελευθερία δεν είναι επιλογή. Είναι ανθρώπινη υποκρισία το ότι επειδή έχει επιλογές ο άνθρωπος είναι ελεύθερος. Ελευθερία είναι η καθαρή παρατήρηση χωρίς κατεύθυνση, χωρίς τον φόβο της τιμωρίας και της ανταμοιβής. Η ελευθερία είναι χωρίς κίνητρο, η ελευθερία δεν βρίσκεται στο τέλος της εξέλιξης του ανθρώπου αλλά στο πρώτο βήμα της ύπαρξης. Με την παρατήρηση αρχίζει κανείς να ανακαλύπτει την έλλειψη ελευθερίας. Η ελευθερία βρίσκεται στην επίγνωση χωρίς επιλογή.

Η πλήρης άρνηση είναι η ουσία του θετικού. Όταν υπάρχει άρνηση όλων εκείνων που δεν είναι αγάπη- επιθυμία, ευχαρίστηση- τότε υπάρχει αγάπη, με την δική της συμπόνια και νοημοσύνη.»

[www.palalos.blogspot.com]

[Τζ. Κρισναμούρτι "Ἡ τέχνη τοῦ διαλογισμοῦ" Ἐκδ. Σωμανους]

[Κρισναμούρτι "Τό πέταγμα τοῦ ἀετοῦ" Ἐκδ. Καστανιώτη]

[Κρισναμούρτι "Στοχασμοί πάνω στή ζωή μας (σειρά Α)" 'Εκδ. Καστανιώτη]

[Κρισναμούρτι "Στοχασμοί πάνω στή ζωή μας (σειρά Β)" Ἐκδ. Καστανιώτη]