Οι «Βάκχες» του Ευριπίδη τελειώνουν όταν ο κυριολεκτικά διονυσιασμένος χορός των γυναικών κάνει κομμάτια τον νεαρό πρίγκιπα Πενθέα. Ανάμεσά τους, η μητέρα του, Αγαύη, που κλείνει σπαρακτικά την τραγωδία με θλιβερό τρόπαιο το κεφάλι του γιου της (όποιος μιλάει για κάθαρση στην τραγωδία ας ξαναδιαβάσει τις Βάκχες και ξανακουβεντιάζουμε).
Αυτός ο θάνατος του Πενθέα μου θυμίζει τον πολιτικό ανασκολοπισμό του Κώστα Κουκοδήμου, ίσως στο όνομα μιας αντίστοιχης επιχειρούμενης «κάθαρσης» (εντός πολλών εισαγωγικών). Όση κάθαρση είχαν και οι Βάκχες, άλλη τόση θα έχουμε κι εδώ.
Είναι απολύτως γελοίος όλος αυτός ο αλαλαγμός γύρω από το όνομά του, όλο αυτό το αλύχτισμα από ανθρώπους που φαρισαϊκά έκπληκτοι ανακαλύπτουν κάτι που στη χώρα που ανθεί η φαιδρά πορτοκαλέα συμβαίνει για πρώτη αναμφίβολα φορά: Ένας πολιτικός (πόθεν ορμώμενος δεν δείχνει τόσο να μας αφορά) επιχειρεί μια συναλλαγή με την τέταρτη εξουσία. Αλί και τρισαλί. Ωιμέ, βαβαί, παπαί! Είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα, όπου η εξουσία μοιράζει χρήματα κρατικών διαφημίσεων, ανοίγοκλείνοντας στόματα και θέματα, σε εφημερίδες που τις διαβάζουν μόνο όσοι εκφωνούν τους τίτλους τους στα ραδιόφωνα και τις τηλεοράσεις; Στην Ελλάδα, όπου υπουργοί και βουλευτές παίρνουν σβάρνα τις πολυτελείς θαλαμηγούς των μεγαλοεπιχειρηματιών, όπου προφανώς περνούν ανέμελα το χρόνο τους σε ποιητικές βραδιές και ακροάσεις προκλασικής μουσικής και ολίγου Ζαμπέτα; Στην Ελλάδα, όπου δημοσιογράφοι προσπαθούν απελπισμένα να δικαιολογήσουν τα νόμιμα εκατομμύρια που έχουν στην άκρη από τον τίμιο ιδρώτα τους; Στην Ελλάδα, όπου οι κρατικές προμήθειες είναι μια μεγάλη γιορτή γραφειοκρατίας και μιζών, και όπου τα περισσότερα έργα υπάρχουν μόνο στα πρωτόκολλα παραλαβής τους; Όπου τρία κοινοτικά πλαίσια στήριξης έγιναν στάχτη και μπούρμπερη χωρίς ούτε κατά διάνοια να φτιαχτούν υποδομές αντίστοιχες των χρημάτων που σπαταλήθηκαν; Όπου οι υπουργοί είναι σύμφωνα με το νόμο ανεύθυνοι και απαραβίαστοι απέναντι στη δικαιοσύνη; Όπου οι σχέσεις δημοσιογράφων και εξουσίας είναι αγνά και ανιδιοτελώς φιλικές, κάτι σαν το Δάμωνα και τον Φιντία ένα πράγμα;
Στην Ελλάδα, δεν μπορεί να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Δεν μπορεί κάποιος να «μεσολαβεί» χωρίς να βάλει στην τσέπη του κάτι. Για τον Κουκοδήμο δεν έχει ακουστεί κάτι τέτοιο, ούτε για τώρα, ούτε για τον πρότερο βίο του. Έτσι, εκτός από τον κόλαφο της ατίμωσης, κινδυνεύει να αποχωρήσει από τον πολιτικό στίβο και με το παράσημο της αβελτερίας.
Γιατί είναι πιο θελκτικός και χτυπητός ο λεκές πάνω σ' έναν αψεγάδιαστο ως τώρα γιακά. Η πληθώρα των λεκέδων στις πιστοποιημένες και με ονομασία προελεύσεως λέρες δεν φαίνεται καν. Γιατί νομίζεις πως είναι το χρώμα του κοστουμιού τους.
Προς Θεού, δεν έχω καμμία πρόθεση να αθωώσω τον Κουκοδήμο με τη λογική του «cosi fan tutti». Ούτε οι ήξεις αφήξεις δηλώσεις του, ούτε η στάση του εν γένει δηλώνουν ψυχραιμία. Δεν είμαι αυτός που θα κρίνει αν αυτό είναι προϊόν απειρίας ή έλλειψης στοιχειώδους πολιτικού ήθους. Είμαι όμως βέβαιος ότι μια «πιστοποιημένη λέρα» θα είχε κάνει καλύτερα τη δουλειά και θα είχε βγει και λάδι.
Και καλά θα κάνει να παραιτηθεί από βουλευτής, αν θέλει να περισώσει κάτι από τον παλιό εαυτό του, αυτόν που η γενιά μου είχε είδωλο στα εφηβικά της χρόνια.
Ίσως κι αυτή η διάσταση - η αποκαθήλωση ενός ειδώλου, κάνει και πιο γοητευτικό το θάνατο αυτού του σύγχρονου Πενθέα, μια και βάζει μια καθαρά σωματική, διαστροφική οπτική στο όλο θέμα.
Ένας πρώην αθλητής, νέος, όμορφος και μυώδης πέφτει στο μοιραίο λάθος. Είναι πολύ πιο σαγηνευτικό και ικανοποιεί καλύτερα τον υποδόριο σαδισμό εξουσίας, μέσων και κοινής γνώμης, να πέσουν εν χορώ και να κάνουν κομματάκια αυτόν, τον νέο, ωραίο, άφθαρτο. Πολύ περισσότερο από έναν ηλικιωμένο, ευτραφή κύριο που έκανε μπερμπαντιές και προσπάθησε ανεπιτυχώς να φουντάρει από τον τέταρτο όροφο.
Ο Πενθέας ήταν όμορφος και άφθαρτος. Σαν άλλοι βιαστές που επιλεκτικά διακορεύουν παρθένες, τώρα που βρήκαμε το ιδανικό θύμα θα τον κάνουμε τας κεμπάπ με άγρια, βακχική χαρά.
Όσο κι αν διαφωνούσα με πολλές (ίσως τις περισσότερες) από τις δημόσιες τοποθετήσεις του Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου, που έφυγε από τη ζωή σήμερα τα ξημερώματα, δεν μπορώ να μη σταθώ με συγκίνηση στην αξιοπρέπεια και τη δύναμη με την οποία αντιμετώπισε την αρρώστια και το θάνατο. Και δεν μπορώ να κρύψω τον τρόμο μου για το πόσο αδύναμοι είμαστε όλοι ανεξαιρέτως, απέναντι στη μοίρα, απέναντι στα ίδια μας τα κύτταρα.
Θα μου πείτε, χιλιάδες συνάνθρωποί μας δείχνουν το ίδιο σθένος, δίχως κανείς ποτέ να το μαθαίνει. Επιτρέψτε μου όμως να πω ότι στο θάνατο δεν χωρούν ομαδοποιήσεις. Η συγκλονιστική στιγμή του περάσματος στην ανυπαρξία είναι ίσως η πιο προσωπική και μοναχική στιγμή για κάθε άνθρωπο. Μια στιγμή που είναι αναπόδραστα βέβαιο ότι περιμένει όλους μας. Και μας βρίσκει πάντα μόνους.
Ο Χριστόδουλος αγαπήθηκε, μισήθηκε, απέκτησε τεράστια δύναμη, έδρασε, υπήρξε ηγέτης, με όσα θετικά ή αρνητικά πρόσημα μπορεί να έχει η λέξη. Άφησε το στίγμα του. Δεν θα κρίνω εγώ την πολιτεία του. Ας τον κρίνουν οι συγγραφείς της εκκλησιαστικής Ιστορίας. Εν τέλει, ας τον κρίνει ο Θεός, όπως όλους μας.
Εγώ δεν έχω άλλη δύναμη πέρα από το πονέσω για έναν άνθρωπο που φεύγει. Και να δακρύσω, γιατί δεν μπορούν να φύγουν από το μυαλό μου τα δικά του δάκρυα, όταν χτυπημένος πια ανεπανόρθωτα από την αρρώστεια δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τους λυγμούς στη διάρκεια μιας λειτουργίας. Αυτή την εικόνα του κρατάω. Τα άλλα είναι εφήμερα, όσο η ισχύς, η δύναμη, η ζωή.
που χαιρετούν και προσπερνούν να τους παραμερίσεις
(τους βλέπεις πιο αργά)· ας περιμένει ακόμη
κ' η Σϋγκλητος αυτή, κ' ευθύς να τα γνωρίσεις
τα σοβαρά γραφόμενα του Αρτεμιδώρου.
Κ. Π. Καβάφης, Μάρτιαι Ειδοί, 1911.
Τριβελίζει μέρες στο μυαλό μου αυτό το ποίημα, μετά το κάλεσμα του Ψίθυρου (και ήρθα τελευταίος, σ' αυτήν την «ποιητική αντίσταση», ως συνήθως). Το ανεβάζω σήμερα - κατόπιν ωρίμου σκέψεως έκανα τη μεγάλη υποχώρηση και ποστάρω Καβάφη και όχι pilgrimικό στιχούργημα.
Στα μάτια μου ήταν και είναι η εικόνα του Heath Ledger, του μελαγχολικού νέου (σαν εκείνους, τους καβαφικούς) που έφυγε τόσο (παρ)άδοξα προχθές, μόλις 28 στη Νέα Υόρκη. Ξανασκέφτηκα τους πρόωρα χαμένους που σημάδεψαν τη δικιά μου νεότητα: ο ένας ήταν ο Κερτ Κομπέιν. Ο άλλος, ο Ρίβερ Φίνιξ (για αυτόν μιλά και το τραγούδι της Belinda Carlisle στο videάκι. Ήμαρτον, αντίσταση, Καλιφόρνια, Νέα Υόρκη και Καβάφης... )
Αναβάλλω για αύριο το ποίημα (που μού ζήτησε ο Ψίθυρος) για έκτακτους λόγους. Έκτακτους, με την καλή έννοια της λέξης.
Ήταν εξαιρετική χθες η εκπομπή «Πρωταγωνιστές» του Σταύρου Θεοδωράκη, μεσάνυχτα στο Mega, μια ιδιαίτερη αποστολή στην Κωνσταντινούπολη, ή, ένας καλός λόγος για να μην ξεχαρβαλώσουμε την πρίζα της τηλεόρασης, την κεραία, και χρησιμοποιήσουμε το κουτί για κατοικία του γάτου.
Πήγε στην Πόλη χωρίς την αφέλεια και την πολαρόιντ αισθητική του ταξιδιώτη που θέλει να χορτάσει με τουριστικές εικόνες και πληροφορίες. Ούτε με την λογική των περιηγητών που τον 19ο αιώνα αλώνιζαν τους χώρους όπου είχε ανθίσει το κλασικό μεγαλείο, και με τα ωραία μποτίνια τους αναζητούσαν με πάθος αρχαίες κολώνες (με προοπτικές να πάρουν μαζί τους και κανένα σουβενίρ), και με απόγνωση ανακάλυπταν ότι ενίοτε οι ναοί του αρχαίου κλέους είχαν γίνει μαντριά και οι σύγχρονοί τους κάτοικοι δεν φορούσαν χλαμύδες και δεν απήγγειλαν Μίμνερμο στην καθισιά τους. Χωρίς επίσης το σκεπτικό της σκοπιμότητας να «ανακαλύψουμε πόσο καλοί και φιλόξενοι είναι οι γείτονές μας» για να αγαπηθούμε εν τέλει (μα ποιος είπε πως δεν αγαπιόμαστε;). Ούτε επίσης με το νοσταλγικό στυλ της «χαμένης πατρίδας» (που είναι πια καιρός μετά από μισή χιλιετία να το ξεπεράσουμε αν θέλουμε να δούμε το πραγματικό πρόσωπο της Πόλης).
Πήγε με την περιέργεια του ανθρώπου που, θέλοντας να κατανοήσει τη ζωή των ανθρώπων, απλά μπήκε στα παπούτσια τους. Πήγε στα χαμάμ (ελπίζω να μην σοκαρίστηκαν οι γραβάτες της δημοσιογραφίας από τις σκηνές, ιδίως τώρα που οι ίδιες αυτές γραβάτες φαντάζουν στα μάτια όλων μας φύκια σε κατάσταση κομπόστ που μόνο εκείνα βλέπουν στον καθρέφτη τους μεταξωτές κορδέλες). Πήγε στις γειτονιές των πλουσίων και των φτωχών, μίλησε με νέους «ευρωπαϊστές» και μη, με νέα παιδιά που σπουδάζουν σε ειδικά σχολεία και θα γίνουν αύριο ηγέτες, στις αγορές (όχι σαν τουρίστας, αλλά σαν ντόπιος, αυτό έχει σημασία). Πήγε ακόμη και στα καμπαρέ και μίλησε με τουρκάλες τραβεστί. Όλα αυτά, μαντίλα και γκλίτερ, πλούτος και φτώχεια, Ευρώπη και Ασία, μας χάρισαν μια εικόνα που ομολογουμένως δεν είχαμε ξαναδεί. Η καρδιά της Πόλης, πέρα από την Αγια-Σοφιά χτυπάει στους εμπορικούς της δρόμους, στα σχολεία και στις αγορές της, στα κέντρα διασκέδασης (με τον ίδιο τρόπο που η καρδιά της Αθήνας δεν χτυπά στην Ακρόπολη).
Το ταξίδι του Σταύρου Θεοδωράκη στην Πόλη ήταν σαν να πηγαίνεις και να μένεις σ' ένα νησί το χειμώνα.
Μονάχα τότε, πιστέψτε με, καταλαβαίνεις ποια στ' αλήθεια είναι η ζωή στο νησί. Χωρίς φτιασίδια.
Δεν τον είδα ποτέ στο θέατρο. Μόνο από τις ταινίες μπόρεσα να γευθώ αυτό το μαγικό κάτι (στεφάνι από φως άραγε ή αγκάθια;), που συνάρπαζε και καθήλωνε τα παιδικά μου μάτια.
Τα παιδικά μάτια χτίζουν ινδάλματα με αλλόκοτα κριτήρια… Αλλόκοτα, σαν την ίδια την τέχνη, που σού αποκαλύπτεται μια Κυριακή απόγευμα, σε μια ελληνική ταινία (ποια ήταν άραγε; «Το κορίτσι με τα μαύρα»; «Η κάλπικη λίρα»; Το «Αλίμονο στους νέους»; Ποια;) την ώρα που μασουλάς ψωμί με λάδι και ζάχαρη.
Έχω μιλήσει τόσες φορές για το πόσο ιερό πράγμα θεωρώ το θέατρο, και πόσο ευλογημένα πλάσματα τους ηθοποιούς… Δεν θα πάψω να το λέω ποτέ.
Εκεί πάνω, στη σκηνή, είναι όλη η αλήθεια της τέχνης. Γιατί εκεί πάνω ο δημιουργός και το υλικό της τέχνης γίνεται ένα. Σαν να γίνεται ο ζωγράφος μπογιά, ο μουσικός νότα, ο ηθοποιός γίνεται ζωή.
Δέκα χρόνια χωρίς τον Δημήτρη Χορν. Δεν υπάρχει χωρίς… Όταν ακούς αυτή τη φωνή, απ’ την ψυχή, ως την ψυχή, κι από την «Οδό Ονείρων» ώς τα στενά σοκάκια των δικών μας μικρών κι άπιαστων ονείρων…
[συνέχεια από χθες, και, επιτέλους, τέλος - με ευχαριστίες σε όσους είχαν την αντοχή να διαβάσουν και το δεύτερο μέρος... Υπόσχομαι ότι δεν θα επαναληφθεί...]
Ο κόσμος έχει γίνει ελαφρώς χάλια. Όχι από μόνος του, δηλαδή. Ο άνθρωπος με τρόπο μοναδικό, με τη λογική του, κατόρθωσε να κάνει μπάχαλο τον αιματηρά αρμονικό κόσμο των ενστίκτων. Έτσι, κάποιος, κάπου, δεδομένου ότι η γη είναι λίμπα, η χώρα του ρημαδιό, η οικογένειά του χάλια και ο ίδιος ένα τσόλι πολυτελείας, και λαμβανομένου υπόψη ότι οι άλλοι πλανήτες είναι κομματάκι μακριά και εισέτι ακριβούτσικοι για εποικισμό, ε, τί να κάνει, αποφάσισε να εποικίσει τον κυβερνοχώρο. Έφτιαξε την Κυβερλάνδη, ένα μετείκασμα των πιο μύχιων πόθων του, ένα μόρφωμα τόσο αόριστο όσο ακριβώς και οι εν λόγω πόθοι. Ούτε πόντο παραπάνω, ούτε πόντο παρακάτω. Στην εποχή της κοινωνίας της πληροφορίας, οι άνθρωποι έχουν εθιστεί να ζουν μπροστά στην οθόνη τους, δηλαδή κατ' ουσίαν μέσα στο κεφάλι τους. Η Κυβερλάνδη είναι μια ψευδαίσθηση ελευθερίας, όπως ακριβώς και τα όνειρα. Μόνο που μια ονειρεμένα διακεκαυμένη συνουσία μέσα στο κεφάλι σου (στα όνειρά σου, όπως θα έλεγαν οι ρομαντικοί) δεν κοστίζει απολύτως τίποτε (εκτός ίσως από κάποιες παράπλευρες απώλειες, τουτέστιν ανεπιθύμητους λεκέδες). Αντίθετα, στην Κυβερλάνδη, μια ενισχυμένη οπτικά παρόμοια συνεύρεση, έχει ένα κάποιο οικονομικό υπόβαθρο, μια αξία που μεταφράζεται σε μετοχές της Νέας Οικονομίας. Αν η ελευθερία των παιδιών των λουλουδιών ήταν μέσα στα κεφάλια τους, η ελευθερία των κυβερλάνδιων είναι και μέσα στα πορτοφόλια τους.
Κουρασμένος απ' αυτή τη βαθυστόχαστη ανάλυση, ικανοποιημένος όμως από την αναλυτική του σκέψη, που έχει μείνει αλώβητη από τα αλλεπάλληλα σερφαρίσματα και τον καταιγισμό των πληροφοριών που νυχθημερόν περνούν (απλώς περνούν) μπροστά από τα μάτια του, έδωσε το τελικό συνοπτικό συμπέρασμα. Άνοιξε τον επεξεργαστή κειμένου, μεγάλωσε τους χαρακτήρες ως εκεί που δεν πάει άλλο κι έγραψε: « Αναρχία επενδεδυμένη σε μετοχές = Ψευδαίσθηση Αναρχίας = Ψευδαίσθηση Ελευθερίας». Σε μια στιγμή έκλεισε τον επεξεργαστή χωρίς ν' αποθηκεύσει τις αλλαγές, και πετάχτηκε από την καρέκλα σαν pop-up window. Είχε μόλις συνειδητοποιήσει ότι με όλες εκείνες τις τάχα μου βαθυστόχαστες προσεγγίσεις, είχε απωλέσει, εκτός από τον πολύτιμο χρόνο του, και την ουσία, το δάσος, όπου κατά τους συρρεαλιστές, αν ενθυμείται καλώς, φωλιάζουν η αγριότητα και η ωμή ομορφιά της απελευθέρωσης. «Εγώ απλά ήθελα να ζήσω τον καταστατικό στόχο. Και σιχαίνομαι τα προφυλακτικά. That's all."
Η Κυβερλάνδη είχε πια χαθεί από την οθόνη του υπολογιστή του. Θυμήθηκε (κατ' αυτόν τον περιέργο τρόπο που το mp3 του εγκεφάλου μας παίζει πάντοτε το κατάλληλο τραγούδι στην πιο ακατάλληλη στιγμή) το "Imagine" του Τζων Λέννον, το οποίο είχε τραγουδήσει άπειρες φορές σε σχολικές εορτές με άψογη προφορά Οξφόρδης και Πατησίων γωνία, και κατάλαβε ότι το τέλος της Ιστορίας είχε έρθει πολύ πριν την ανακάλυψη της Κυβερλάνδης. Κάθε νέα επανάσταση είναι γιαλαντζί -όπως άλλωστε και κάθε παλιά, μόνο που οι παλιές είχαν άφθονο αίμα, ιδρώτα και επιφάσεις ιδεών να κουκουλώνουν την ανυπαρξία τους. «Η Κυβερλάνδη είναι μια Φενάκη» φώναξε δυνατά. Εκείνος δεν ήταν σε καμμία περίπτωση διατεθειμένος να υποδυθεί το ποντίκι που βρυχάται.
Το πήρε απόφαση γρήγορα (είχε περάσει και σχετικά σεμινάρια). Σκαρφάλωσε στο μεγάλο σκάνερ που βρισκόταν πλάι στο γραφείο και κόλλησε ολόκληρος πάνω στη γυάλινή του επιφάνεια. Στο ένα χέρι κρατούσε το ποντίκι. Έδωσε την εντολή και το άφησε να πέσει στο πάτωμα. Το ποντίκι σωριάστηκε με έναν ανεπαίσθητο βρυχηθμό. Ο θόρυβος του σκάνερ ακούστηκε σε δευτερόλεπτα... Ήταν ένα τσιριχτό κελάηδημα που συνοδευόταν από ένα γλυκερό φως -όχι τρομακτικό σαν κι εκείνο που βλέπουν τα μωρά όταν γεννιούνται : Ήταν η άλως της ύλης του καθώς διαθλάτο σε αχανείς εκτάσεις δυαδικών μονάδων.
Χρειάστηκαν μερικά μόνο λεπτά για να ψηφιοποιηθεί ολόκληρος - ψυχή Τε και σώματι. Είχε γίνει όλος πια ένα αρχείο - ίσως έπρεπε και να ζιπαριστεί για να κυκλοφορεί με μεγαλύτερη άνεση στο Δίκτυο - 926 Μεγκαμπάιτ δεν είναι λίγα. Σε κλάσματα δευτερολέπτου είχε βρεθεί στο σκληρό του δίσκο - αντίκρισε από κοντά, σαν ίσος προς ίσον, όλα τα αρχεία που εκείνος είχε δημιουργήσει, όλες τις εργασίες του. Βλέποντας τις επονομαζόμενες «επιστημονικές» του μελέτες διαπίστωσε με πόσο μεγάλες μπούρδες ασχολιόταν όλα αυτά τα χρόνια: « Ποιοτική ανάλυση της αγελαδινής κοπριάς και προοπτικές ένταξής της στο πρόγραμμα βιολογικής λίπανσης της γλυκοπατάτας - Μέγεθος: 3.788 ΚΒ - Συνολικός χρόνος επεξεργασίας 43.890 λεπτά»: Να το αριστούργημά του! Τέσσερα χρόνια περίπου δουλειάς, και μερικές χιλιάδες μπάιτ πια περισσότερο από εκείνον. Στριφογυρίζοντας σαν τρελός πάνω στο σκληρό δίσκο, γαντζώθηκε στη θύρα του μόντεμ. Επόμενη στάση - συνοριακό φυλάκιο - η τηλεφωνική συσκευή. Δυο-τρία λεπτά αναμονή (γιατί δεν έβαλα ISDN;) και δρόμο. Να κι ο κατανεμητής του ΟΤΕ, νά και το ΚΑΦΑΟ, νά και το κεντρικό καλώδιο της πόλης. Είσαι στο δίκτυο, πια, μεγάλε! Φύγαμε! Φύγαμε! Όχι, όχι, Δε μετανιώνει που πήρε αυτό το δρόμο. Ο κύβος ερρίφθη. Η σύνδεση με τον απομακρυσμένο υπολογιστή πραγματοποιήθηκε. Φύσα, κυβερνοθάλασσα πλατιά! Φύσα, ψηφιακό αγέρι! Εμπρός, εμπρός για την Κυβερλάνδη!
[Συνέχεια από το προηγούμενο... Απλά, για να μην κουραστείτε έγινε τρία κομματάκια... Αύριο τελειώνει πια...]
Πού είχαμε μείνει; Α! Απαριθμούσαμε τα άρθρα του Συντάγματος της Κυβερλάνδης... Έχουμε και λέμε...
Άρθρο 5
Πολίτευμα της Κυβερλάνδης είναι η αναρχία. Καμμιά εξουσία δεν ασκείται εντός της. Στους ιστοτόπους της κυριαρχεί η απόλυτη ελευθερία. Οι πολίτες μπορούν να χρησιμοποιούν το μερίδιό τους στα κέρδη της Κυβερλάνδης για οποιανδήποτε δραστηριότητα, ακόμη και γι' αυτές που στο συμβατικό τους κράτος θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν παράνομες ή και ποινικά κολάσιμες.
Νοστιμίζει το πράγμα... Κάποιοι, απ' έξω, δουλεύουν για σένα, κι εσύ, τσεπώνεις τα λεφτά και κάνεις ό,τι γουστάρεις. Μα, καλά, πώς γίνεται αυτό; Δεν υπάρχει, στο άρθρο, έστω, μια επεξήγηση; Πώς μπορώ να κάνω «ό,τι θέλω;» εκεί μέσα; Ξαναδιαβάζει:
Πολίτευμα της Κυβερλάνδης είναι η αναρχία.
Παύση ολόκληρου. Τί εννοεί με τη λέξη «αναρχία;» Εννοεί την απόλυτη ελευθερία; Εννοεί και την ελευθερία να σκοτώνεις; Τόσα χρόνια στο σχολείο είχε μάθει ότι «η ελευθερία είναι το δικαίωμα στον αυτοπεριορισμό». Ότι «η ελευθερία του ενός σταματάει εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου». Σταματημένη ελευθερία στο φανάρι, για να περάσουν οι άλλοι... Σκατά! Σκατά!! Κι οι άλλοι από πίσω να κορνάρουν, να βιάζονται, κι όταν είναι το δικό σου πράσινο αναμμένο να περνάνε και νά 'σαι πάλι... Μα τί διάολο συμβαίνει; Δεν έχει φανάρια η Κυβερλάνδη; Πώς κυκλοφορούν εκεί μέσα;
Άρθρο 6
Στην Κυβερλάνδη δικαίωμα αποτελεί κάθε πράξη που υπαγορεύεται από το ανθρώπινο ένστικτο. Καθήκον είναι κάθε πράξη που υπαγορεύεται από την ατομική λογική. Τα καθήκοντα του καθενός προσδιορίζονται από την ατομική του συνείδηση, ενώ τα δικαιώματα από το θυμικό, που σε γενικές γραμμές έχει χαρακτηριστικά πανανθρώπινα.
Δίκιο έχει. Δίκιο έχει. Όλοι οι άνθρωποι γουστάρουμε περίπου τα ίδια πράγματα, έχουμε ανάγκη τα ίδια πράγματα. Προς επίρρωση αυτής της διαπίστωσης, έρχεται η ερμηνευτική δήλωση του άρθρου. Όταν τη διαβάζει, αρχίζει να χτυπά ρυθμικά τα πόδια του στο πάτωμα, σχεδόν πανηγυρίζοντας:
Ερμηνευτική δήλωση του άρθρου 6
Καταστατικός σκοπός του Συντάγματος της Κυβερλάνδης είναι η προστασία και προάσπιση του δικαιώματος της γενετήσιας ελευθερίας.
Μια γροθιά στον αέρα! Τσε, ο αγώνας τώρα δικαιώνεται. Τώρα, τα πράγματα είναι πιο καθαρά. Στην Κυβερλάνδη, καταβάλλουμε την οικονομική μας συμμετοχή προκειμένου να μας εξασφαλιστεί αυτό που επί χιλιετίες το ανθρώπινο γένος απολάμβανε τζάμπα εντός των σπηλαίων - και τώρα, τι; Τί είναι η Κυβερλάνδη; Ένας ψηφιακός μαστροπός; Και τί θα γίνει με την αστυνομία της γειτονιάς του, αν καταφέρει, ως πολίτης της Κυβερλάνδης πάντοτε, να εκπληρώσει τον καταστατικό σκοπό του Συντάγματός της, που, περιέργως, βρίσκεται κρυμμένος σχεδόν σε μια ερμηνευτική δηλωσούλα του άρθρου 6; Πώς μπορεί να είναι ταυτόχρονα ελεύθερος πολίτης της Κυβερλάνδης και ταυτόχρονα υπήκοος ενός συντεταγμένου κράτους με δεκάδες ατομικά δικαιώματα και εκατοντάδες περιορισμούς των ίδιων αυτών δικαιωμάτων; Πώς θα υπερκεραστούν οι άγραφοι νόμοι της άτιμης κοινωνίας; Πώς θα εξορκιστεί ο θεός της μονογαμίας; Πού θα βρουν χωράφι για ν' ανθίσουν τα παιδιά των λουλουδιών, και πώς θα ποτιστούν απ' το αλμυρό νερό των υπεράκτιων εταιρειών;
Άρθρο 7
Όλες οι πράξεις που προστατεύονται από το πολίτευμα της Κυβερλάνδης μπορούν να διενεργούνται μόνον εντός της ψηφιακής της επικράτειας. Μέχρι στιγμής η Κυβερλάνδη δεν παρέχει δικαίωμα ασυλίας ή ετεροδικίας για πράξεις που τελούνται εντός άλλων επικρατειών, ψηφιακών και μη.
Γαμώτο... Η επανάσταση θα γίνει με ανταλλαγή bytes. Ούτε κανόνια, ούτε πυροβολισμοί, ούτε αίμα, τίποτε, ούτε, έστω, μια μολότοφ! Μα, καλά, τί νόημα έχει η παρανομία σ' έναν κόσμο όπου δεν υπάρχουν νόμοι; Σε ποιον να βγάλεις τη γλώσσα σου όταν δεν υπάρχει εξουσία; Κι αφού δεν υπάρχουν κανόνες και νόμοι, γιατί να υπάρχει Σύνταγμα; Ποιος το έγραψε; Πού ακούστηκε συντεταγμένη αναρχία; Πού ακούστηκε ψηφιακή αναρχία; Ίσως, ναι, ναι, ίσως ο κόσμος να γίνει καλύτερος αν όλοι αρχίσουν να παρανομούν ατιμωρητί εντός των ορίων της Κυβερλάνδης, για να εκτονώσουν τα ένστικτά τους. Αν διοχετεύσουν τα ένστικτα και τα δικαιώματά τους, και κρατήσουν για τον έξω κόσμο τους τη λογική και τα καθήκοντα. Και, γιατί στο διάολο να πληρώνεις οικονομική συμμετοχή ως αντίτιμο της ψηφιακής σεξουαλικής σου ελευθερίας; Οι σκέψεις, ατάκτως εριμμένες, μια μια περνούν μπροστά απ' τα μάτια του σαν κυλιόμενο μήνυμα προστασίας οθόνης. Σε λιγάκι θ' αρχίσει να τα βλέπει διπλά - Ψηφιακή αναρχία... Ωραίο αυτό το μοτίβο.
[Αυτές τις μέρες που δεν έχει και πολλά κουράγια να μιλήσει, ο pil βγάζει στο κλαρί τα ορφανά... Σε κομματάκια για να μην κουραστείτε... To φράκταλ της εικόνας είναι της Melissa D. Binde (www.fractality.com)]
Το περί ου ο λόγος κείμενο έφτασε στο ταχυδρομικό του κιβώτιο με τη μορφή απλού μηνύματος. Στην κορυφή υπήρχε ένας σύνδεσμος υπογραμμισμένος - μια μπλε παραφωνία σ' ένα μαυρόασπρο κατεβατό. Το τύπωσε - ίδια όψη και στο χέρι. Το διάβασε πρώτα χιαστί. Το άφησε στο τραπέζι. Έκλεισε τον υπολογιστή. Το πήρε και το έκανε μπαλάκι. Το έριξε με μαεστρία παίκτη του ΝΒΑ προς το καλάθι (των αχρήστων). Αστόχησε. Σηκώθηκε. Κοίταξε έξω απ' το παράθυρο. Ψυγείο, μαγνητάκια, σημειώματα, μια γουλιά κόκα-κόλα. Πίσω στο γραφείο. Παραπατάει στο χαρτί. Το σηκώνει. Το ανοίγει ξανά. Πίσω απ' τις τσαλάκες διαβάζει τις πρώτες γραμμές. Το διαβάζει όλο:
ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΛΑΝΔΗΣ
Άρθρο 1
Η Κυβερλάνδη αποτελεί κράτος άνευ εδαφικής επικράτειας. Καταλαμβάνει αόριστη και απεριόριστη χωρητικότητα στον κυβερνοχώρο. Η διαδικτυακή της επικράτεια επεκτείνεται όσο διακλαδώνεται η συνδεσμολογία ιστοτόπων που περιλαμβάνει και προσαρτά - δηλαδή εις το διηνεκές. Η επέκταση του ιστού της Κυβερλάνδης δεν γίνεται εις βάρος άλλων ιστοτόπων.
Είχε ξανακούσει αυτή την ιστορία για τα ιντερνετικά κράτη - είχε κουβαληθεί καβάλα στο ποντίκι του σε κάμποσα τέτοια. Τα περισσότερα ήταν εικονογραφημένες φαντασιώσεις αιωνίων μετεφήβων, βγαλμένες από τις ομίχλες του Άβαλον -ή μυθομανών που κατά καιρούς επανασύσταιναν κατεστραμμένες αυτοκρατορίες ή βυθισμένες Ατλαντίδες, ή στη χειρότερη περίπτωση έκρυβαν τεχνηέντως υπαρκτά και επιθυμητά αυτονομιστικά κινήματα. Πήγε να ξανακάνει μπαλάκι το χαρτί - όχι, όχι, φίλε, όχι πριν διαβάσεις το άρθρο 2.
Αρθρο 2
Ο λαός της Κυβερλάνδης αποτελείται από όλους τους κατόχους ονόματος και κωδικού πρόσβασης στην διαδικτυακή της επικράτεια. Κάθε ενδιαφερόμενος να πολιτογραφηθεί μπορεί να συμπληρώσει την ηλεκτρονική φόρμα που βρίσκεται στην αρχική ιστοσελίδα της Κυβερλάνδης. Τα στοιχεία του εισάγονται στη βάση δεδομένων υποψηφίων προς πολιτογράφηση, η οποία αυτομάτως εκδίδει θετική ή αρνητική απάντηση προς τον ενδιαφερόμενο. Με τη λήψη της θετικής απάντησης, που συνοδεύεται από τη χορήγηση απορρήτου ονόματος χρήστη και κωδικού πρόσβασης, ο υποψήφιος αποκτά την ιδιότητα του πολίτη της Κυβερλάνδης, από την οποία αυτόματα απορρέουν οι συνυφασμένες προς την ιδιότητα αυτή υποχρεώσεις και δικαιώματα.
Ποιος αποφασίζει, δηλαδή, αν θα μπεις μέσα ή θα μείνεις απ' έξω; Ποιος έχει κατασκευάσει αυτή τη «βάση» και με ποια κριτήρια; Σαν κάτι να μην πηγαίνει καλά εδώ μέσα...
Άρθρο 3
Όλοι οι πολίτες της Κυβερλάνδης είναι απολύτως ίσοι. Όλοι καταβάλλουν ακριβώς την ίδια οικονομική συμμετοχή και απολαμβάνουν το ίδιο ποσοστό κερδών από το Εθνικό Οικονομικό Προϊόν της Κυβερλάνδης.
Νά 'το λοιπόν... «Για τα λεφτά τα κάνεις όλα...» Πάει να σκίσει το χαρτί. Το σκέφτεται. «Μαλακίες...» Το σκίζει. Πολλά, πολλά μικρά κομματάκια. Και πάλι στο καλάθι. Παύση τετάρτου. Ανοίγει τον υπολογιστή. Ξανανοίγει το ίδιο E-mail. Δεν τυπώνει αυτή τη φορά. Αυτή τη φορά το βλέπει στην οθόνη.
Άρθρο 4
Το Εθνικό Οικονομικό Προϊόν της Κυβερλάνδης προέρχεται από την Περιουσία της Κυβερλάνδης. Αυτή δεν μπορεί να είναι υλική-ακίνητη σε καμμία περίπτωση. Αποτελείται από άυλους τίτλους της Νέας Οικονομίας, επενδεδυμένους από υπεράκτιες εταιρείες, που έχουν συσταθεί από την Διαχειριστική Αρχή της Κυβερλάνδης, με τρόπο ώστε να μην υπόκεινται στη φορολογία άλλου κράτους.
Η Διαχειριστική Αρχή της Κυβερλάνδης έχει ως αποκλειστική αρμοδιότητα την επένδυση για την μέγιστη δυνατή κερδοφορία των κεφαλαίων που αποτελούν την Περιουσία της Κυβερλάνδης. Τα αρχικά κεφάλαια προέρχονται από την οικονομική συμμετοχή των πολιτών της Κυβερλάνδης, και εν συνεχεία από τα προϊόντα των επενδύσεων. Η διαχειριστική αρχή διορίζεται από το λαό της Κυβερλάνδης με άμεση ηλεκτρονική ψηφοφορία,, και επιλέγεται ανάμεσα από μεγάλου κύρους και διεθνούς εμβέλειας εταιρείες συμβούλων επιχειρήσεων. Κανένα διοικητικό στέλεχος ή εργαζόμενος στις εταιρείες αυτές δεν μπορεί να είναι πολίτης της Κυβερλάνδης.
Το πράγμα πάει να μπερδευτεί... Off-shore εταιρείες, NASDAQ, σύμβουλοι επιχειρήσεων... Μια κομμούνα των χρηματαγορών... Θυμήθηκε ότι πεινούσε... Και εντελώς συμπτωματικά, ότι τα δικά του λεφτά που είχαν επενδυθεί σε εταιρείες λογισμικού είχαν γίνει καπνός (αντίθετα με τις ίδιες τις εταιρείες, που πολλαπλασίασαν τα κέρδη τους, ενώ, ταυτόχρονα, αγωνιζόμενες για την ανάπτυξή τους, περιόρισαν το προσωπικό τους κατά 30%). Συνακόλουθα, θυμήθηκε ότι και ο ίδιος είχε εισηγηθεί στο δ.σ. της εταιρείας του έναν σχετικά μικρότερο περιορισμό των θέσεων, απολύτως απαραίτητο για την εξυγίανση μετά και την τελευταία αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.... 20-25 %, πόσο ήταν άραγε; «Πούστηδες! Μας έχετε κάνει όλους σαν τα μούτρα σας!» φώναξε, σίγουρος ότι κανένας δεν ακούει - και, σηκώνοντας τα μάτια από την οθόνη, κοίταξε το πορτραίτο του Τσε, που τον κοιτούσε στα μάτια πάνω από στον τοίχο. Πίσω, τα μάτια πίσω στην Κυβερλάνδη.
Βράδυ Φώτων στην έρημη, μικρή μας πόλη, κι έκανα την καθιερωμένη βόλτα, μέσα στη βροχή, για να την δω στολισμένη για τελευταία φορά... Μη φανταστείτε θεαματικούς στολισμούς... Η αροκάρια της πλατείας στολισμένη, από κάτω ένα μικρό ξύλινο σπιτάκι απ' όπου μοιράστηκαν ζαχαρωτά, οι φοίνικες της πλατείας , της λεωφόρου Ριζοσπαστών και της παραλίας και οι φανοστάτες του Λιθόστρατου, όλοι φωτισμένοι (κομψά και διακριτικά, με λευκά φωτάκια...)... Ανάμεσα, οι στολισμένες βιτρίνες - αύριο θα τα ξηλώσουν όλα (το ίδιο κι εμείς στη δουλειά.... Εκεί βέβαια έχουμε κατεδαφίσει γενικώς τα πάντα και έχουν μείνει μόνο τα στολίδια στη θέση τους πάνω από τον ορυμαγδό...Αλλά θα ξαναγίνει ανθρώπινος ο χώρος οσονούπω)...
Διάβαζα ένα κείμενο του Tsagar για την ερημιά των γιορτών στη γενέθλιά του γη, το γειτονικό μας Τζάντε - μία από τα ίδια κι εδώ... Μόνος μου σχεδόν αποχαιρέτησα την χριστουγεννιάτικη διακόσμηση της πόλης... Ποιος άλλος τρελάρας θα τριγυρνούσε πεζός με το ομπρελίνο του μέσα στη βροχή; Ούτε οι μόνιμοι γνωστοί-άγνωστοι συνοδοιπόροι μου δεν κυκλοφορούσαν (αυτό κάτι δηλώνει για τη θέση μου στο τοπ των γραφικών αυτής της πόλης)... Τα λιγοστά ανοιχτά καφέ ήταν κι αυτά μισοάδεια... Μερικά αυτοκίνητα μόνο στο δρόμο, με προορισμό κάποιο καφέ της πλατείας ή το σπίτι κάποιου Φώτη ή Φανής...
Δευτέρα, γυρίζουν οι φοιτητές των ΤΕΙ που έχουμε εδώ, και φεύγουν οι δικοί μας... Θα γυρίσουν οι δάσκαλοι κι οι καθηγητές (ανάμεσά τους και μερικά όμορφα κορίτσια). Από αύριο, πιο σεστάδος στη δουλειά και άσε τις αξουρισίες των γιορτών...
...Αν και τα ωραία κορίτσια συνήθως καταφθάνουν όταν είσαι άξουρος, στραβοκουμπωμένος, λέτσος, σε άθλια ψυχολογία και κουρέλας, τα γυαλιά σου είναι σκονισμένα σε τέτοιο βαθμό που βλέπεις καλύτερα όταν τα βγάζεις, και συν τοις άλλοις κάνεις κάτι που απάδει του πρεστίζ σου - κρατάς σφουγγαρίστρα ή ξεσκονόπανο, αδειάζεις το μελάνι από το φωτοτυπικό, το μισό στη μπλούζα σου, ψάχνεις οκλαδόν για κάποιο χαρτί μέσα σ' ένα πέλαγος ακαταστασίας, ή μιλάς στο τηλέφωνο ή live με κάποιον που έχει προδήλως τη διάθεση να μακρηγορήσει για κάποιο ζήτημα τόσο συναρπαστικό που για να τελειώσει το τηλεφώνημα θα γινόσουν ευχαρίστως φονεύς ή αυτόχειρ.
Μα απόψε, καθώς βαδίζω μόνος στον έρημο δρόμο νιώθω τις μπότες μου να γλιστρούν - οι πλάκες του, όπως όλα, έχουν φτιαχτεί για το καλοκαίρι - το χειμώνα στην καλύτερη κάνεις καλλιτεχνικό πατινάζ, στη χειρότερη δοξάζεις το θεό που το νοσοκομείο μας έχει έναν εξαιρετικό ορθοπεδικό... Ούτε τα καλικαντζαράκια δεν τριγυρνούν (τα ξαπόστειλαν οι παπάδες με τις αγιαστούρες από το πρωί του Σαββάτου)... Ο παπα-Σπύρος με είδε στο δρόμο και με άγιασε κι εμένα (ωστόσο ακόμα είμαι εδώ - Με άγιασε και δεύτερη φορά ο παπάς στο χωριό - δεν έπιασε ο διπλός αγιασμός ή εγώ τελικά δεν είμαι καλικάντζαρος);
Ο παπά-Κώστας, στο χωριό, δεν είχε κουράγιο να έρθει να λειτουργήσει στα Θεοφάνεια - πήγε στο διπλανό χωριό, που κάνουνε βάφτιση στο λιμανάκι... Έτσι και φέτος δεν πήγαμε στην εκκλησία με το γυάλινο βάζο για να πάρουμε αγιασμό... Θυμάμαι, μέχρι πριν 5-6 χρόνια, ένα μυρμήγκιασμα στα χέρια μου και μια εξώκοσμη δροσιά εντός όταν έβαζα το βαζάκι στην κολυμπήθρα... Ο παπάς μας γέρασε, δεν ακούει πια καλά καλά - κι ο πατέρας μου, που πάντα φρόντιζε να το σκάει από το σπίτι για να μην τον αγιάσει ο παπάς, φέτος δεν μπορεί να κάνει περισσότερα από μερικά βήματα. Έτσι φέτος ήτανε στο σπίτι, ξαπλωμένος, κι ο παπάς, που κάθε χρόνο απορούσε: «Πού είναι;» πήρε την εκδίκησή του: τον άγιασε θέλοντας και μη.
Λίγο λίγο, μαζί με τους παλιούς τους χρόνους, μοιάζει να σβήνει κι ο παλιός μου κόσμος. Σαν τον πατέρα μου, μετά βίας σηκώνεται και περπατάει λιγουλάκι... Και πονάει... Ίσως επειδή δεν φέρνω πια αγιασμό για να πιούμε, να ρίξουμε στη στέρνα, στα δέντρα, να βάλουμε στα εικονίσματα. Και ο καινούριος κόσμος μοιάζει ακόμα να αργεί λιγουλάκι... Για την ακρίβεια, ο παλιός γκρεμίζεται πιο γρήγορα απ' ό,τι πάει να χτιστεί ο καινούριος...
Γι' αυτό κι εγώ [ως stray καλικάντζαρος] γυρίζω μες στη βροχή τα καντούνια: για να νιώσω εκείνο το παλιό περίεργο μυρμήγκιασμα του αγιασμού από τη βροχή που πέφτει. Κατεβάζω την ομπρέλα, τη νιώθω στα μαλλιά μου, στο πρόσωπό μου ... Το μυρμήγκιασμα δεν έρχεται, φευ. Ούτε κι η εξώκοσμη δροσιά. Και απομένω να καμαρώνω την έρημη ομορφιά της μικρής μας πόλης (όποιος θέλει να δει πώς είναι στ' αλήθεια τα νησιά ας έρθει το χειμώνα, όχι στον αλαλαγμό του Αυγούστου), ρουφάω αχόρταγα τη λάμψη από τα φωτάκια των γιορτών, που 7 του μηνός θα σβήσουν - και χαζεύω με λατρεία τις σταγόνες της βροχής, όπως φέγγουν μπροστά από τα φώτα των αυτοκινήτων...
15°C
RSS
/ Διεύθυνση project