27°C
H άποψη του Ν. Μάργαρη για την πυρκαγιά της Πάρνηθας 1. Οι φωτιές στα δάση είναι φυσιολογικά φαινόμενα. Η φωτιά είναι ομαλά ενταγμένη στα μεσογειακού τύπου οικοσυστήματα. Σε όλες τις χώρες γύρω από τη Μεσόγειο, στην Καλιφόρνια, στο Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας, στη Νότια Αφρική, στην Αυστραλία, στη Χιλή είναι σύνηθες φαινόμενο. Την προηγούμενη μόλις εβδομάδα φωτιά στην Καλιφόρνια έκανε στάχτη 2.000 σπίτια. Η Ελλάδα δεν είναι ειδική περίπτωση. Ακόμα και τα ζώα της χώρας μας είναι προσαρμοσμένα σε αυτήν. Υπάρχουν πουλιά που πάνε μόνο στις καμένες εκτάσεις γιατί εκεί βρίσκουν πολλά έντομα. Και τα έντομα είναι πολλά, γιατί τα φυτά που βγαίνουν στις καμένες περιοχές ανθίζουν γρηγορότερα. Είναι, όσο και αν δεν το πιστεύουμε, αυτός ο κύκλος της ζωής των μεσογειακών οικοσυστημάτων. Μια καμένη περιοχή, την πρώτη χρονιά μετά τη φωτιά είναι κήπος. 2. Δεν αντιμετωπίζονται σωστά οι πυρκαγιές. Η πυρκαγιά των δασών θέλει ειδική αντιμετώπιση. Στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ έχουν καταγράψει όλες τις προηγούμενες φωτιές, από το 1985 έως σήμερα. Υπάρχουν σε εξειδικευμένα προγράμματα ανά πάσα στιγμή δεδομένα, όπως οι άνεμοι που φυσούν, μετεωρολογικά και κλιματικά στοιχεία, τα είδη των φυτών που έχουν φυτρώσει, η ηλικία τους, οι εκτάσεις που έχουν ξανακαεί, και ο χρόνος που συνέβη αυτό. Έχοντας διαθέσιμα όλα τα στοιχεία μπορούν να αντιμετωπίσουν τις φλόγες κάθε φορά με τον τρόπο που χρειάζεται. Η σύγκριση με την Ελλάδα είναι καταλυτική. Εδώ ο καθένας λειτουργεί περίπου ως μαθητευόμενος μάγος. 3. Ποιοι είναι οι εμπρηστές Εμπρηστές στην Ελλάδα είναι η ΔΕΗ, οι ανεξέλεγκτες χωματερές και όσοι έχουν κοπάδια. Δεν υπάρχουν σατανικοί εμπρηστές με κουκούλες και μηχανές που καίνε τα δάση. Υπάρχει και ένα μεγάλο ποσοστό πυρκαγιών που προκαλούνται από άλλες αιτίες. Στη Χαλκιδική η φωτιά ξεκίνησε πέρσι από κεραυνό. Τώρα έλεγε κάποιος ραδιοφωνικός σταθμός ότι υπήρχε εμπρηστικός μηχανισμός στην Πάρνηθα. Είναι λάθος. Βρίσκουν μια παλιά οβίδα και λένε μετά ότι πρόκειται για εμπρηστικό μηχανισμό. 4. Τα πεύκα είναι οι μεγάλοι ένοχοι Έχουμε μια μανία με τα πεύκα. Τα φυτεύουμε παντού. Στα στρατόπεδα τα βάζουν δίπλα στις πυριτιδαποθήκες. Τα πεύκα όμως έχουν ένα... μειονέκτημα. Χρειάζονται, προκαλούν, τη φωτιά. Ανήκει στο DΝΑ τους. Στο Πήλιο που δεν έχει πεύκα, πήγαν οι δασολόγοι και φύτεψαν. Τα πεύκα αυτά έχουν καεί έως τώρα τρεις φορές. Στην Πάρνηθα τα πεύκα έκαψαν τα έλατα. Από τη ρητίνη βγαίνει το εύφλεκτο νέφτι. 5. Ο Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας Υποτίθεται ότι είχαν κάνει Εθνικό Δρυμό και μιλούσαν για τα κρι- κρι που τα έφεραν από την Κρήτη. Είχαν μαντρώσει μια περιοχή και είχαν βάλει μέσα ελάφια. Για να δουλέψει πραγματικά ένα οικοσύστημα με ζαρκάδια και ελάφια έπρεπε να υπήρχαν και λύκοι. Τα ελάφια είχαν γίνει τόσο πολλά που τρώγανε συνεχώς τους φλοιούς των ελάτων. 6. Δεν θα λιγοστέψει το οξυγόνο των Αθηναίων Άκουσα ότι θα λιγοστέψει το οξυγόνο στην Αθήνα. Το οξυγόνο, τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια, δεν έχει ελαττωθεί. Το οξυγόνο παράγεται κατά ενενήντα τοις εκατό απο τους ωκεανούς. Πιστεύει κανείς ότι στη Σαχάρα δεν έχουν οξυγόνο; Στους πόλους που δεν έχουν δέντρα δεν έχουν οξυγόνο άραγε; Άκουσα επίσης να λένε και να ξαναλένε εξαφανίστηκε ο τελευταίος πνεύμονας πρασίνου. Δεν ήταν ο τελευταίος πνεύμονας πρασίνου στο Λεκανοπέδιο. Υπάρχει η άλλη πλευρά της Πάρνηθας, η Πεντέλη, ο Υμηττός που ξαναπρασίνισε. 7. Δεν χρειάζονται αντιπλημμυρικά έργα,ούτε αναδασώσεις Στο Άγιον Όρος, πριν από δέκα χρόνια, μια φωτιά είχε κατακάψει τα πάντα. Καθηγητές και οικολόγοι λέγανε ότι έπρεπε να γίνουν αναδασώσεις. Οι καλόγεροι δεν άφησαν κανέναν να μπει μέσα. Οι καλόγεροι ευτυχώς δεν έχουν γίδια. Το δάσος έγινε καλύτερο απ΄ ό,τι ήταν πριν. Στην Πάρνηθα σήμερα υπάρχει ένας υποόροφος. Είναι ο σχίνος, η κουμαριά, το πουρνάρι. Σε αυτά τα φυτά καίγεται μόνο το από πάνω μέρος. Καίγεται δηλαδή το 40%. Το 60% το αποτελούν οι ρίζες τους. Αυτά τα φυτά «ξαναπετάνε» αμέσως με τις πρώτες φωτιές. Αυτά που ακούμε περί πλημμυρών κ.λπ. είναι ανοησίες. Το έδαφος και το νερό συγκρατούνται από τον υποόροφο, γιατί οι ρίζες είναι ζωντανές. Δεν πρέπει να πατήσει κανείς μέσα στην καμένη έκταση, να κόψει κορμούς, να τους σέρνει. Στην Πεντέλη, σε εκείνες τις φοβερές αναδασώσεις, μικρών τμημάτων ευτυχώς, σκάβανε και φύτευαν ασθενικά δεντράκια και συγχρόνως καταστρέφανε γύρω στα 100 μικρά φυτά που είχαν φυτρώσει από μόνα τους. Ο Νίκος Μάργαρης είναι καθηγητής στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και διευθυντής της ελληνικής έκδοσης του «Νational Geographic». Πηγή:
Τα σχόλια δικά σας...
 
   |
RSS
/ Διεύθυνση project
ΣΧΟΛΙΑ: 39
Ο Μάργαρης έχει δίκιο.
Για να καθαρίσει ο αέρας της Αθήνας μέσω δήθεν κατάλυσης στα έλατα της Πάρνηθας, θάπρεπε να κάνουν βόλτα οι αέριες μάζες μέχρι το δάσος της Πάρνηθας και μετά να ξαναγυρίσουν στο Σύνταγμα πράγμα που ΔΕΝ συμβαίνει.
Οι μετακινήσεις αερίων μαζών ακολουθούν μεγαλύτερους κύκλους από τα όρια της Αττικής.
Αν η κατεύθυνση του ανέμου επιτρέπει, ο αέρας της Πάρνηθας καταλήγει στο κέντρο της Αθήνας.
Δεν επιβαρύνεται περισσότερο όμως τώρα που κάηκαν τα δένδρα - ποιος τα λέει αυτά...
Ο Μάργαρης έχει δίκιο.
Οσο για τις θεωρίες για το πώς κινούνται οι αέριες μάζες ,κανείς δεν σου έιπε οτι αυτές κανουν δρομολόγιο Συνταγμα - Πάρνηθα -Σύνταγμα. Ειναι απλά τα πράματα απο κάπου έρχονται οι δόλιες. Οι λέξεις Βορείας, Νοτιάς, Δυτικός αέρας κτλ σου λένε καti;Οσο για την κόκκινη σκόνη απο ότι γνωρίζω μέχρι σήμερα ο Πειραίάς και τα Νότια Προάστια δεν πρεπει να έχουν κάποιο Δάσος.. για να την φιλτράρει γιατι αυτή έρχεται απο την Σαχάρα δηλαδή απο τα Νότια και όχι απο τα Βοριοδυτικά δηλαδή απο την Πάρνηθα
Μέσα σε όλο αυτό τον διάλογο που γίνεται πέφτω συνέχεια πάνω στις απόψεις Μάργαρη και βλέπω πως πολλά άτομα που έχουν οικολογικές ευαισθησίες ασπάζονται τις απόψεις του και τις διαδίδουν.
Όπως είπε και ο παραπάνω φίλος όλο το άρθρο έχει κάτι το ανοήτως εξυπνολογικό και "βγάζει" εφησυχασμό.
Καταρχήν η επιστημονική επάρκεια του συγκεκριμένου για μένα προσωπικά είναι υπό αμφισβήτηση.
Έχω σπουδάσει δασολογία και έχω ακούσει άπειρες φορές, έχω διαβάσει και έχω δει πάρα πολλές φορές με τα μάτια μου ότι το έδαφος σε ένα δάσος μετά από πυρκαγιά ανάλογα με το πόσο έντονο είναι το ανάγλυφο- αν έχουμε απότομες κλίσεις δηλαδή- παρασύρεται από τα ορμητικά νερά των βροχών και διαβρώνεται. Αυτό συμβαίνει επειδή χάνεται ο προστατευτικός μανδύας της βλάστησης και του στρώματος των νεκρών φύλλων, κλαδιών και χόρτων, δηλαδή του δασικού τάπητα όπως τον λένε τα βιβλία, που αναγκάζει τα νερά της βροχής να " διηθηθούν " μέσα στο έδαφος σιγά σιγά και να μην κινηθούν επιφανειακά και παρασύρουν μαζί τους και το έδαφος.
Ο κος Μαργαρης επαναπαύεται στο ότι ένα μέρος του εδάφους συγκρατείται από τις ρίζες των θάμνων που μένουν ζωντανές και μετά τη φωτιά. Ναι ένα μέρος συγκρατείται, αλλά το επιφανειακό έδαφος δεν μπορεί να συγκρατηθεί, αυτό είναι δεδομένο. Οπότε η διαπίστωση του ότι είναι ανοησίες όσα ακούγονται για κίνδυνο πλημμύρων δεν δείχνει τίποτα άλλο παρά ότι ο άνθρωπος αγνοεί πράγματα που γνωρίζει ακόμη κι ένας πρωτοετής φοιτητής της δασολογίας. Και μάλιστα όταν η διαπίστωση αυτή γίνεται από κάποιον που υποτίθεται ότι διδάσκει για το περιβάλλον σε πανεπιστήμιο, ε τότε θα πρέπει να ανησυχούμε…
Αλλά ας πάρουμε με την σειρά τις ανεπανάληπτες ανοησίες που είπε:
1. Η φωτιά είναι ομαλά ενταγμένη στα μεσογειακού τύπου οικοσυστήματα… Μια καμένη περιοχή, την πρώτη χρονιά μετά τη φωτιά είναι κήπος.
Οι πυρκαγιές από κεραυνούς παρατηρούνται στην φύση με συχνότητα μια ανα 100 ή 150 χρόνια. Στην εποχή μας βλέπουμε το ίδιο δάσος να καίγεται ακόμη και ανά 5 χρόνια . Συνυπολογίστε το έντονο ανάγλυφο που υπάρχει στην χώρα μας, το αβαθές των εδαφών, το ότι τα δάση μας είναι ήδη υποβαθμισμένα από τη κακή διαχείρηση,την υπερβόσκηση και τις καταπατήσεις και βγάλτε συμπέρασμα μόνοι σας κατά πόσο γίνεται κήπος ένα δάσος μετα από φωτιά.
Είναι γεγονός ότι οι σπόροι των πεύκων της παραθαλάσσιας ζώνης φυτρώνουν πολύ πιο εύκολα μετά από πυρκαγιά γιατί αντέχουν στις θερμοκρασίες της φωτιάς και γιατι ανοίγουν και απελευθερώνουν τους σπόρους σε αυτές τις θερμοκρασίες ενώ σε φυσιολογικές συνθήκες μένουν κλειστά για πολλά χρόνια. Επίσης είναι γεγονός ότι σε αυτη την ζώνη εξαιτίας των λίγων βροχοπτώσεων και της χημικής σύστασης της βλάστησης των πεύκων οι νεκρές βελόνες και τα κλαδιά, η νεκρή βιομάζα δηλαδή αποσυντίθεται με πολύ αργό ρυθμό με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται στο έδαφος. Αυτό έχει δυο αρνητικά αποτελέσματα: παρεμποδίζει τους σπόρους να βρούν γυμνό έδαφος και να φυτρώσουν και το χειρότερο όλη αυτή η νεκρή βιομάζα είναι η «μπαρουταποθήκη» του δάσους, αυξάνει κατά πολύ δηλαδή τον κίνδυνο πυρκαγιάς.
Όλα αυτά γνωστά, αλλά την αφετηρία αυτή για να φτάσεις στο σημείο να πεις πως η φωτιά είναι ωφέλιμη και αναβαθμίζει το οικοσύστημα ( δάσος – κήπος) προϋποθέτει πως είσαι τουλάχιστον νοητικός ακροβάτης.
3. Ποιοι είναι οι εμπρηστές
«Εμπρηστές στην Ελλάδα είναι η ΔΕΗ, οι ανεξέλεγκτες χωματερές και όσοι έχουν κοπάδια. Δεν υπάρχουν σατανικοί εμπρηστές με κουκούλες και μηχανές που καίνε τα δάση. Υπάρχει και ένα μεγάλο ποσοστό πυρκαγιών που προκαλούνται από άλλες αιτίες.»
Τι ωραία άποψη! Μήπως όμως είναι και αυθαίρετη?
Γνωρίζει ο κος Μάργαρης ότι το 5 % των πυρκαγιών που ξεσπούν είναι υπεύθυνο για το 75% των εκτάσεων που καίγονται? Μήπως αυτές οι μεγάλες πυρκαγιές τυχαίνει να ξεκινάνε από πέντε ή δέκα εστίες ταυτόχρονα και μάλιστα σε μέρες υψηλού κινδύνου (δυνατοί άνεμοι, χαμηλή υγρασία κλπ) ? Και γιατί αντί να φυτρώσουν πευκάκια μετά την φωτιά φυτρώνουν βίλες?
Δεν λέμε ότι οι εμπρησμοί είναι η αποκλειστική αιτία πυρκαγιών, είναι όμως μια από τις σημαντικές αιτίες, δεν μπορούμε να την παραβλέψουμε με το έτσι θέλω.
4. Τα πεύκα είναι οι μεγάλοι ένοχοι
«Έχουμε μια μανία με τα πεύκα. Στο Πήλιο που δεν έχει πεύκα, πήγαν οι δασολόγοι και φύτεψαν. Τα πεύκα αυτά έχουν καεί έως τώρα τρεις φορές. Στην Πάρνηθα τα πεύκα έκαψαν τα έλατα. Από τη ρητίνη βγαίνει το εύφλεκτο νέφτι.»
Εδώ έχει δίκιο. Πάρα πολλές αναδασώσεις στην Ελλάδα έχουν γίνει σχεδόν αποκλειστικά με πεύκα. Ακόμη και σε περιοχές που θα μπορούσαν να ευδοκιμήσουν άλλα είδη λιγότερο επικίνδυνα στις πυρκαγιές.
Το θεμα για μενα ειναι αλλο....Αν τυχον το χειμωνα ριξει κανα τρελοβροχο στην Πελοπονησσο,τι θα γινει???
Πιστέυω ότι πρέπει να ψηφιστεί νέο άρθρο στο Σύνταγμα που να λέει ρητά και κατηγορηματικά ότι οποιοσδήποτε προσπαθήσει να καταχραστεί καμένες εκτάσεις θα πηγαίνει αυτόφορο.Όμως μαζί του θα πηγαίνουν και όλοι όσοι ευθύνονται εν μέρη και το επιτρέπουν (δήμαρχος- νομάρχης, τοπικοί φορείς κτλ κάθε περιοχής). Δικαιοσύνη χωρίς οίκτο...
Ίσως είναι ένας τρόπος να προστατέψουμε "αυτόν το τόπο το μικρό το μέγα".
Ίσως είναι ένας τρόπος να μάθουν να σέβονται -έστω και με το φόβο -όσοι δεν ξέρουν να σέβονται, να εκτιμούν και κυρίως... Ν' ΑΓΑΠΟΥΝ...
Πρέπει να είσαστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια