Τα αντιμετωπίζω ως χρέη, αλλά δεν είναι προς κανέναν άλλον, παρά προς τον εαυτό μου. Μια ο Κόρτο Μαλτέζε, και οι κυριολεκτικά μαγεμένες του περιπλανήσεις, από την άλλη το πρόσφατο δικό μου οδοιπορικό στις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, και αφήνω τελείως στην άκρη την πολιτική ανάλυση που είχα υποσχεθεί επίσης παλαιότερα.

Για τον ήρωα του Πραττ, θα γράψω μόλις οι τουριστικές ορδές υποστείλουν τις ρακέτες, και μόλις πάψουν να ουρλιάζουν στα μικρόφωνα των ρεπόρτερ: Τέλειαααααα!!!

Το αληγορικό διαχρονικής αξίας παραπολιτικό σχόλιο το βρήκα έτοιμο σε ένα βιβλίο του Σ. Πρέσφιλντ, και θα το αντιγράψω δοθείσης της πρώτης ευκαιρίας που με τόση εκλογολογία δεν θα αργήσει κατά πως φαίνεται, και θα συνεχίσω με το ταξίδι που ακολούθησα οδικώς από τη Νότια Ρωσία έως και το τελωνείο στις Καστανιές.

Οι ταξιδιωτικές περιγραφές, με κάνουν και στέκομαι με τις ώρες ώστε να σκέφτομαι το πόσο όμοιοι είμαστε οι άνθρωποι. Όποιες ανάγκες καθορίζουν τη δική μου τη ζωή όπως και του καθενός, οι ίδιες επικρατούν και στην υφήλιο ολόκληρη.

Τα εξωτικά μέρη, οι δυσκολοπρόφερτες ονομασίες, η διαφορετικές ιστορικές συγκυρίες, όλα εξαφανίζονται μόλις κλείσεις τους χάρτες, μόλις τελειώσεις με τις φωτογραφίες από τους μακρινούς τόπους που προσφέρουν ειδυλλιακά οι τουριστικοί οδηγοί και το ίντερνετ.

Πατώντας σε έναν ξένο τόπο, οι κλίμακες εξισώνονται. Μπορεί όταν κοιτάς από ψηλά να μοιάζει η γη με ζωγραφιά, αλλά όταν περπατάς, είτε ανάμεσα σε άλλους ή σε μέρη ερημικά, τότε η ιδεατή εικόνα γίνεται Ζωή.

Οι πρώτες ημέρες στα παράλια του Νοβοροσίσκ, και ειδικότερα στο θέρετρο του Γκελεντζίκ, (πάντα με το δεδομένο της χαμένης βαλίτσας που με κράταγε ντυμένο άθλια, χειρότερα κι από τον πιο πένητα ρώσο), γέμισαν το μυαλό μου με την αίσθηση πως η βαριά βιομηχανία τους, είναι η πατέντα, και ειδικότερα στο να υποκαθιστούν το κράτος. Νόμος είναι η επιτόπια ερμηνεία του εκάστου ενός. Εάν θεωρήσεις πως οι μπύρες που σου σέρβιραν είναι ζεστές και ζητήσεις παγωμένες, θα τις έχεις, αλλά θα τις πληρώσεις όλες. Σημαίνει κάτι αυτό; όχι, αλλά δεικνύει την αντίληψη.

Το πανηγύρι τους με κούρασε καθώς προσπαθούν να φτιάξουν τη δική τους Μυκονιάτικη εκδοχή, υπό τον ψυχαναγκασμό μάλιστα του: Σκάσε και γλέντα! Κάθε παρόμοιος εξαναγκασμός γεμίζει το βλέμμα τους, και νιώθεις πως έχει καλύψει για χρόνια το πρόσωπό τους. Βαρέθηκα, θέλησα κάτι άλλο. Όσο κι αν η περιοχή δεν στερείται φυσικής ομορφιάς, τόσο στερείται ιστορικότητας, αφού οι πόλεις των 100 έως 230 χρόνων, δεν πήραν ουσιαστικό μέρος από τη συγκυρία του μεσαίωνα, όταν και στήθηκε το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Εδώ γύρω βέβαια παίχτηκαν καθοριστικές λεπτομέρειες του 2^ου Π. Πολέμου, τότε που άλλοι πολεμούσαν τον Χίτλερ, κι άλλοι ακολουθούσαν τυχοδιωκτικά τις συγκυρίες ώστε να λάβουν μικρά ή μεγάλα κέρδη. Γνωστά είναι τα πιο πολλά, ας μην τα επαναλάβουμε, και ας κρατήσουμε μόνο το πώς η τελική κερδισμένη υπήρξε μόνο η Ρωσία, βάζοντας υπό τον έλεγχό της κάθε Πολωνία, Ουκρανία, Ρουμανία και Μολδαβία που έριξαν την -τότε- άτυχη ζαριά τους.

Παίρνοντας τη βαλίτσα μου –τι στιγμή ανακούφισης!- επικοινώνησα με την πρωτεύουσα της επαρχίας, το Κρασνοντάρ, και η φίλη μου Ιρίνα χάρηκε να με ξεναγήσει και να με ξενυχτήσει στην πόλη της. Μια “αστική” εμπειρία που τη χρειαζόμουν.

Τα μικρά –ο λόγος το λέει- κενά του κράτους, ναι ναι, πάλι τα ίδια, επιτρέπουν σε πειρατές οδηγούς να εξυπηρετούν σχεδόν το πενήντα τοις εκατό των επιβατών του ΚΤΕΛ, στον μισό χρόνο από εκείνο των λεωφορείων, απλώς με το διπλάσιο τίμημα του εισιτηρίου. Αντί επτά περίπου ευρώ, πληρώνεις κάπου δέκα πέντε, και ζεις την πρώην σοβιετική εκδοχή της Disneyland! Οι οδηγοί κατάλαβα πως δεν έχουν την ιδιοκτησία των αυτοκινήτων, παρά τους διατίθενται άνωθεν, και για να κάνουν περισσότερες κούρσες, πραγματοποιούν επίγειες πτήσεις σε δρόμους της μιας λωρίδας. Στο aller νόμισα πως επικοινώνησα με τον τρόμο, αλλά το έργο είχε και retour, που σημαίνει the ultimate horror. Η BMW έκανε σφήνες με 150 – 160, κόλλαγε πίσω από φορτηγά στους δέκα πόντους, φυσικά δεν έλεγε όχι στην αναμέτρηση με κάποιον άλλον τρελόγκαζο, ενώ όμορφες εκπλήξεις μας φύλαγαν κάποια σαραβαλάκια τύπου VOLGA που πετάγονταν και απαιτούσαν το δικό τους κομμάτι στο δρόμο.

Τέλος πάντων, ανάμεσα σε αυτή την παρένθεση χώρεσε μια είκοσι τετράωρη διαμονή στο ξενοδοχείο MOSCVA όπου το αυθεντικό σοσιαλιστικό DNA κυλάει στις σωληνώσεις του.

Με την Ιρένε είχαμε συναντηθεί το πρωινό που είχα μόλις φτάσει στη πόλη, και είχαμε περίπου τέσσερις ώρες στη διάθεσή μας για να βολτάρουμε να μιλήσουμε, να πιούμε καφέ, πριν φύγω προς τη θάλασσα. Τώρα επέστρεφα και ήμασταν απαλλαγμένοι από πίεση, ώστε μπορέσαμε να κάνουμε ένα full tour για να μου συστήσει την κουζίνα, τα κυριότερα μπαρ, τη μεταμεσονύκτια λαχαναγορά, να ανταλλάξουμε γνώμες, και επιτέλους να παραλάβει όσα δωράκια είχα μεταφέρει για εκείνη στην περιπετειώδη βαλίτσα μου.

Кубань Διαβάζεται: Κουμπάνι, και είναι το όνομα του ποταμού που δίνει αληθινή ομορφιά στην πόλη, και τρέχει να χυθεί στην Αζοφική θάλασσα. Αυτό είναι και το όνομα που έχουν οι κάτοικοι ως τοπικό προσδιορισμό, σαν να λέμε στα καθ΄ υμάς,  εκ του Πηνειού, “Πηνειώτες”.

Ολόκληρη η περιοχή υπήρξε το καταφύγιο των Κοζάκων όταν εξαναγκάστηκαν σε βίαιη φυγή από την Ουκρανία, και τους έδωσε εδώ γη και προνόμια η Αικατερίνη η Μεγάλη, ονομάζοντάς τους ουσιαστικά φρουρούς του Καυκάσου. Εύφορα εδάφη, που μαζί με τα απέραντα ουκρανικά χωράφια, αποτελούσαν πάντοτε τον σιτοβολώνα της Σ. Ένωσης. Βεβαιώνω πως παραμένουν ως τέτοια.

Η επανάσταση των μπολσεβίκων δεν γούσταρε με την καμία τους κοζάκους και τους έστειλε για άλλη μια φορά, εκείνοι τότε διασκορπίστηκαν στη γειτονική Αμπχαζία και τη Γεωργία έως και την Αμερική,  και τώρα αποτελούν τη δυνατότερη πολιτισμική παράδοση. Επτά στα δέκα μνημεία είναι αφιερωμένα σε αυτούς, και το τεράστιο χοροθέατρο της παραδοσιακής τους κληρονομιάς, έχει τη θέση του δίπλα στα κεντρικότερα κρατικά κτήρια, απέναντι από το άγαλμα του Πούσκιν, και δυό βήματα από τον Ναό του Αλεξάντρ Νιέφσκι.

Με την κουβέντα, τους περιπάτους στα πάρκα, τα υπαίθρια καραόκε και με την απαραίτητη πληροφόρηση των αισχρών λέξεων από τις μητρικές μας γλώσσες, μας πήρε η νύχτα. Η Ιρένε με πήγε πρώτα στο μπαρ Έρνεστ Χέμινγουγέϊ, όπου τα λάτιν ακούσματα με καταδιώκουν σε κάθε ταξίδι, και μου αποδεικνύουν πως έχουν μαγαρίσει όλον τον πλανήτη. Βότκα με Red Bull. Παντού παθαίνουν πλάκα και παράκρουση γι΄ αυτό το –ας το πούμε- κοκτέιλ, κι έτσι εμείς ποιοι είμαστε να πάμε κόντρα στη μόδα;

Άλλα 3-4 μπαρ ακολούθησαν ώσπου η ώρα σήμανε την επιστροφή οίκοθεν της 23χρονης φίλης μου. Συμφωνήσαμε να γυρίσουμε περπατώντας, και αφού με πληροφόρησε πως ο πιο σύντομος δρόμος περνάει έξω από το πιο μεγάλο τους νεκροταφείο. Φταίω εγώ που μια μικρή πόρτα ήταν ανοιχτή, και της πρότεινα να μπούμε μέσα;

Είναι αξιοθαύμαστο και αναπάντητο το γιατί μου έδειξε τόση εμπιστοσύνη ώστε να μου κάνει το χατίρι. Μπήκαμε στον κεντρικό αύλιο χώρο, όπου το άγαλμα ενός στρατιώτη δεσπόζει πάνω από όλες τις σιωπηλές σκιές,  και θυμίζει στους πάντες πως το κεντρικό τιμώμενο νόημα του χώρου, είναι οι θανόντες κατά των εισβολέων σε αυτή τη χώρα. Με παρακάλεσε να μην πάμε παραμέσα, επειδή πολλοί άστεγοι στήνουν το τσαντίρι τους στις απόμερες γωνιές του κοιμητηρίου, την καθησύχασα πως έχω την ίδια ακριβώς ανατριχίλα με εκείνη, αλλά δεν υπάρχει φόβος, αφού δείχνουμε τον προσήκοντα σεβασμό, και φύγαμε για να την αφήσω στην είσοδο του σπιτιού της και εγώ να συνεχίσω για το ξενοδοχείο που ήταν αρκετά κοντά.

Στα στενά ρώσικα σοκάκια, υπήρχαν απόνερα που έπρεπε να κάνεις ακροβατισμούς για να μην πλατσουρίσεις. Ένα ντουέτο αγοριών μίλαγε στο μισοσκόταδο, και ο ένας είχε έντονα σημάδια βίας στο πρόσωπό του. Καληνυχτίζοντας τη φίλη μου, έκανα να φύγω από την άλλη μεριά, αλλά με πληροφόρησε πως είναι αδιέξοδο, και πως είχα μόνη επιλογή να ξαναπεράσω δίπλα από τους νεαρούς. Μου συνέστησε επίσης να προσπαθήσω να αποφύγω τυχόν συνάντηση με μπάτσους, καθώς αποτελούν την πιο διεφθαρμένη δημόσια υπηρεσία που υφίσταται. Μόνη παρηγοριά υπήρξε η σημείωση πως δεν πρόκειται να με χτυπήσουν, παρά μόνο να μου πάρουν χρήματα. Τελική ευχή της ήταν να καταφέρω να δώσω στους αστυνομικούς, όσο δυνατόν λιγότερα!!! Κλείσαμε ραντεβού για να πάρουμε μαζί πρωινό στο καφέ Μπεγκεμότ, και έφυγα.

Οι νεαροί απέφυγαν να με κοιτάξουν, το ίδιο και εγώ. Στο κεντρικό πάρκο είδα από μακριά ένα αστυνομικό περίπολο, και πρέπει να το πω, πως πιο ευάλωτος και ανυπεράσπιστος δεν έχω νιώσει σε ΚΑΝΕΝΑ άλλο ταξίδι μου, ούτε ανάμεσα στους πορτοφολάδες της Βενετίας, ούτε στις σκοτεινές φάτσες του Ατλαντικού Ωκεανού, ούτε στους Άραβες αλαφροχέρηδες, ούτε στους κεντροευρωπαίους απατεώνες. Μια παρέα ντόπιοι πιτσιρικάδες με τα κορίτσια τους πέρναγαν εκείνη την ώρα, και ζυγίστηκα στην ευθεία τους ώστε οι μπάτσοι να με θεωρήσουν έναν από εκείνους.

Ένα τετράγωνο πριν το ξενοδοχείο υπήρχε το Μπεγκεμότ μπαρ, όπου βρήκα τσιγάρα και ήπια ένα ποτό κάτω από την ταμπέλα “Οδός Σαντόβαγια”, και πάλι δεν ένιωθα πως είχα χορτάσει ξενύχτι και εξερεύνηση. Μεσοτοιχία με το ξενοδοχείο υπήρχε άλλο μπαρ, όπου τα κορίτσια περνούσαν την ώρα τους μέχρι κάποιο τηλέφωνο να τα καλέσει για νυχτερινή εργασία, και με πολύ ανακούφιση είναι η αλήθεια, μπήκα εκεί για άλλες δυο βότκες Charskaya. Μόνος στην απέραντη παράξενη σοβιετική μοίρα, κατάλαβα σε λίγο πως ο ύπνος ήταν η μόνη διέξοδος. Παντού οι νυχτερινές βάρδιες κοιμούνται στη Ρωσία, το ίδιο και η ρεσεψιονίστ του Moscva. Πήρα το κλειδί και ανέβηκα στον 4^ο, μα την ώρα που άνοιγα την πόρτα, μια άλλη πόρτα πίσω από την πλάτη μου άνοιξε. Γύρισα το κεφάλι διακριτικά, και ένα δίμετρο ξανθό αυθεντικό δείγμα του σλάβικου μοντέλου πέρασε σαν αέρας και χάθηκε στρίβοντας στη γωνία. Εκείνο εξαφανίστηκε, αλλά στην πλάτη μου παρέμεινε μια τσατσά που με ρώτησε: Κύριε… μήπως θέλετε να σας φέρω ένα κορίτσι;

Της απάντησα με ψυχραιμία και σοβαρότητα: Αυτό που μόλις πέρασε, ήταν ένα θαυμάσιο κορίτσι. Αλλά… ρούμπλιε; πόσο κοστίζει;

Το λάθος της ήταν πως μου απάντησε 300 ρούβλια, περίπου 10 ευρώ. Γιατί όμως το ονοματίζω λάθος; προφανώς αυτή ήταν και η παγίδα της, αφού στα κυριλέ μέρη οι βίζιτες κοστίζουν τα δεκαπλάσια.

“Πέντε λεπτά” μου είπε, κι όλα σε άψογα αγγλικά. Στον χρόνο αυτόν πρόλαβα να ξεχωρίσω το ποσό που ανάφερε, άφησα την πόρτα μισάνοιχτη, και όταν μου χτύπησε σχεδόν συνθηματικά, η ξανθιά πράσινη προσμονή, είχε γίνει μελαχρινή με κόκκινο φόρεμα, κι ακόμα χειρότερα με στραβά δάχτυλα στα πόδια, χαμογελαστή πάντως και εγκαρδίως αξιαγάπητη. Μπήκε  φουριόζα και κάθισε στο κρεβάτι μου. Θα μπορούσα να το κεράσω φαγητό, ποτό, αλλά τίποτε παραπάνω. Η τσατσά ζήτησε τα χρήματα, και της έδειξα τα τριακόσια. ”Ω ω ω όχι.. μου αντέτεινε! Εννοούσα 3.000 ρούβλια” (100 ευρώ). Μα φυσικά δεν έχω τόσα της απάντησα, κι εκείνη με παρέπεμψε στο ΑΤΜ του ισογείου, όπου και μπορούσα να κάνω ανάληψη για να ολοκληρωθεί η δουλειά. Άστο για αύριο που θα είμαι πιο ξεκούραστος.. της είπα, και το μελαχρινό με το κόκκινο φορεματάκι μου έσκασε ένα χαμόγελο και την ακολούθησε.

Κοιμήθηκα βαθιά, πήρα την άλλη μέρα πρωινό με την Ιρένε, πήγαμε σπίτι της όπου μου έδειξε τις μουσικές και τις κινηματογραφικές συλλογές της, και γύρισα στο Γκελεντζίκ και στον φίλο μου τον Νικ.

Την μεθεπόμενη άρχιζε το ταξίδι της επιστροφής!