Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ

Η Μαγεία των κεραμικών Ιζνίκ στο Μουσείο Μπενακη

Κεραμικά που δημιουργήθηκαν τον 16ο αιώνα στην πόλη Ιζνίκ της Μ. Ασίας θα εκτεθούν τον Οκτώβριο σε όλη τους την αίγλη

Η έκθεση «Η Μαγεία των κεραμικών Ιζνίκ» είναι αφιερωμένη στα κεραμικά της οθωμανικής περιόδου και συγκεκριμένα σε αυτά που δημιουργήθηκαν τον 16ο αιώνα στην πόλη Ιζνίκ της Μ. Ασίας. Πρόκειται για αγγεία με χαρακτηριστικό τους τα φωτεινά χρώματα και τα ζωντανά σχέδια, τα οποία ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή κατά την περίοδο παραγωγής τους αλλά και κατά τον 19ο αιώνα, οπότε και καθιερώνονται ως λαμπρά επιτεύγματα της κεραμεικής τέχνης. Η επιμελήτρια της έκθεσης κ. Μίνα Μωραΐτου γράφει: «Αξιοσημείωτος, ήδη από τα πρώτα δείγματα της παραγωγής, είναι ο υψηλής ποιότητας υαλώδης πηλός που καλύπτεται από λεπτή επίστρωση, πάνω στην οποία ζωγραφίζονται σύνθετα διακοσμητικά θέματα εμπνευσμένα από αραβουργήματα και την κινέζικη διακοσμητική. Τα εργαστήρια του Ιζνίκ προμήθευαν το παλάτι του σουλτάνου με αγγεία διαφόρων σχημάτων, καθώς επίσης και με πλακίδια επένδυσης τοίχου για τη διακόσμηση των κοσμικών και θρησκευτικών κτηρίων της Κωνσταντινούπολης και άλλων μεγάλων πόλεων. Στην περίοδο του σουλτάνου Σουλεϋμάν του Μεγαλοπρεπούς (1520- 1566) χρονολογούνται τα σπουδαιότερα δείγματα, στα οποία αναδεικνύεται το κύριο θέμα της οθωμανικής τέχνης, δημιούργημα των αυλικών εργαστηρίων ζωγραφικής: ο συνδυασμός λουλουδιών που συνήθως φύονται από κοινή ρίζα. Τουλίπες, ρόδα, γαρύφαλλα, υάκινθοι, κυπαρίσσια είναι ορισμένα από τα πιο διαδεδομένα μοτίβα, που απεικονίζονται φυσιοκρατικά».

 

Ο θαυμασμός για τα κεραμικά Ιζνίκ δεν οδηγεί μόνο στη δημιουργία συλλογών αλλά και στην προσπάθεια ορισμένων εργαστηρίων στη Γαλλία, την Αυστρία και την Ιταλία να κατασκευάσουν και να διαθέσουν στις αγορές αγγεία από πορσελάνη με οθωμανική διακόσμηση που περιλαμβάνει αραβουργήματα και άνθη.


Η έκθεση επιδιώκει να αναδείξει μια διαδρομή που ξεκινά στα μέσα του 19ου αιώνα με το πρώτο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων και τις πρώιμες μελέτες και καταλήγει στα εργαστήρια της Ελλάδας και συγκεκριμένα του Φαλήρου και της Ρόδου που επιχειρούν την αναβίωση των κεραμικών. Το πρώτο σκέλος της είναι επικεντρωμένο στο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων για τα κεραμικά Ιζνίκ τον 19ο αιώνα, αιώνα που τον χαρακτηρίζει η δημιουργία συλλογών που τροφοδοτείται από τον οριενταλισμό και τις ιστορικιστικές τάσεις της εποχής. Καθώς οι Ευρωπαίοι περιηγητές και μελετητές ανακαλύπτουν το μεσαιωνικό παρελθόν της Αιγύπτου και της Συρίας στην τέχνη των Μαμελούκων, την τέχνη της μουσουλμανικής Ισπανίας και του Ιράν, τα ισλαμικά κεραμικά περιλαμβάνονται σε μεγάλες διεθνείς εκθέσεις, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον των συλλεκτών. Ο αρχαιολόγος Stanley Lane-Poole (1854-1931) που εργάστηκε στο Βρετανικό Μουσείο και αργότερα ταξίδεψε στην Αίγυπτο με σκοπό την αγορά έργων για μουσεία θα γράψει στο βιβλίο του «Η τέχνη των Σαρακηνών της Αιγύπτου» (1886) για τα πλακίδια Ιζνίκ που διακοσμούν το τζαμί Ακσουνκούρ ή Ιμπραήμ Αγά και τα οποία είναι δημιουργίες τοπικών εργαστηρίων του Καΐρου: «Είναι αδύνατο να περιγράψουμε αυτόν τον υπέροχο τοίχο, που καλύπτεται από πλακίδια από πάνω έως κάτω και παρουσιάζει τυπικά μοτίβα του Καΐρου με μπλε λουλούδια και φύλλα σε απόλυτη τελειότητα». Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι το γεγονός πως οι συλλέκτες που αγοράζουν κεραμικά Ιζνίκ κυρίως από εμπόρους τέχνης στο Κάιρο και την Αλεξάνδρεια, συχνά δε γνωρίζουν την πραγματική προέλευση των έργων. Μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα επικρατούν λανθασμένες θεωρίες, σύμφωνα με τις οποίες η παραγωγή των κεραμικών αποδίδεται στο Ιράν, τη Ρόδο ή τη Δαμασκό, θεωρίες που αντανακλούν τις αντιλήψεις σύγχρονων ευρωπαίων μελετητών ότι η τέχνη των Οθωμανών είναι μια υποδεέστερη εκδοχή της ιρανικής και της αραβικής τέχνης. Ο θαυμασμός για τα κεραμικά Ιζνίκ δεν οδηγεί μόνο στη δημιουργία συλλογών αλλά και στην προσπάθεια ορισμένων εργαστηρίων στη Γαλλία, την Αυστρία και την Ιταλία να κατασκευάσουν και να διαθέσουν στις αγορές αγγεία από πορσελάνη με οθωμανική διακόσμηση που περιλαμβάνει αραβουργήματα και άνθη.

 

Εικονογράφηση από την έκδοση: Owen Jones, The Grammar of Ornament, Λονδίνο 1856. Μουσείο Μπενάκη – Βιβλιοθήκη
Εικονογράφηση από την έκδοση: Owen Jones, The Grammar of Ornament, Λονδίνο 1856. Μουσείο Μπενάκη – Βιβλιοθήκη
Εικονογράφηση από την έκδοση: Émille Prisse d’Avennes, L’Art arabe d’après les monuments du Kaire depuis le VIIe siècle jusqu’a la fin du XVIIIe siècle, Παρίσι 1869-1877. Μουσείο Μπενάκη – Βιβλιοθήκη
Εικονογράφηση από την έκδοση: Émille Prisse d’Avennes, L’Art arabe d’après les monuments du Kaire depuis le VIIe siècle jusqu’a la fin du XVIIIe siècle, Παρίσι 1869-1877. Μουσείο Μπενάκη – Βιβλιοθήκη


Το δεύτερο σκέλος της έκθεσης είναι αφιερωμένο στα ελληνικά κεραμικά του 20ού αιώνα και στη σχέση τους με την αισθητική των Ιζνίκ. Από τις αρχές του 20ού αιώνα και ιδιαίτερα μετά το 1922 καταφεύγουν στην Ελλάδα αγγειοπλάστες από την Κιουτάχεια –πόλη όπου λειτουργούσαν από τον 16ο αιώνα, παράλληλα, αν και υπό τη σκιά των αντίστοιχων στο Ιζνίκ, εργαστήρια κεραμεικής τα οποία θα φτάσουν στην ακμή τους κατά τη διάρκεια του 18ου αιώνα. Το 1923 o Μικρασιάτης Μηνάς Πεσμαζόγλου ιδρύει στο Φάληρο τη βιομηχανία ΚΙΟΥΤΑΧΕΙΑ, όπου αξιοποιούνται οι γνώσεις και η εμπειρία των προσφύγων. Στην παραγωγή των εργαστηρίων συνεχίστηκε η παράδοση της Κιουτάχειας και στις δημιουργίες τους αναδεικνύεται το διακοσμητικό ρεπερτόριο των κεραμικών Ιζνίκ παράλληλα με την ελληνική θεματολογία. Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας δραστηριοποιήθηκαν και στη βιομηχανία ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ προσφέροντας ανανέωση στα θέματα της διακόσμησης. Η επιρροή των κεραμικών Ιζνίκ συνεχίζεται στην Ελλάδα έως και τη μεταπολεμική περίοδο με τα κεραμικά της Ρόδου, τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση «ICARO – ΙΚΑΡΟΣ. Το εργαστήριο κεραμικών της Ρόδου, 1928-1988», που ξεκινά στο  Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού.


Στην έκθεση «Η Μαγεία των κεραμικών Ιζνίκ» παρουσιάζονται για πρώτη φορά επιλεγμένα κεραμικά από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη και σπάνιες εκδόσεις από την προσωπική συλλογή του ιδρυτή του, Αντώνη Μπενάκη. Η επιλογή εμπλουτίζεται με αγγεία από τη συλλογή του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων καθώς και από ιδιωτικές συλλογές.

 

Εικονογραφήσεις από την έκδοση: Exhibition of the Faience of Persia and the Nearer East, Burlington Fine Arts Club, Λονδίνο 1908, με κεραμικά Ιζνίκ που αποδίδονται στη Ρόδο. Μουσείο Μπενάκη – Βιβλιοθήκη
Εικονογραφήσεις από την έκδοση: Exhibition of the Faience of Persia and the Nearer East, Burlington Fine Arts Club, Λονδίνο 1908, με κεραμικά Ιζνίκ που αποδίδονται στη Ρόδο. Μουσείο Μπενάκη – Βιβλιοθήκη

 

Πιάτο με επαναλαμβανόμενα σχέδια που παρουσιάστηκε στην έκθεση του Μονάχου το 1910. Ιζνίκ, Τουρκία, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Αγορά του Αλέξανδρου Μπενάκη στην Αίγυπτο το 1920. Δωρεά Εμμανουήλ Μπενάκη – Μουσείο Μπενάκη
Πιάτο με επαναλαμβανόμενα σχέδια που παρουσιάστηκε στην έκθεση του Μονάχου το 1910. Ιζνίκ, Τουρκία, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Αγορά του Αλέξανδρου Μπενάκη στην Αίγυπτο το 1920. Δωρεά Εμμανουήλ Μπενάκη – Μουσείο Μπενάκη

 

Κανάτι διακοσμημένο με σχηματοποιημένα φυλλοειδή κοσμήματα σε βιολετί βάθος. Ιζνίκ, Τουρκία, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα.
Αγορά του Αλέξανδρου Μπενάκη στην Αίγυπτο τον Αύγουστο του 1919 από τον αρχαιοπώλη Boghos Ispenian, ο οποίος το είχε αποκτήσει στο Παρίσι από τη δημοπρασία της συλλογής του Fernand Jeunniette, ενός από τους πρώτους Γάλλους συλλέκτες. Δωρεά Εμμανουήλ Μπενάκη – Μουσείο Μπενάκη
Κανάτι διακοσμημένο με σχηματοποιημένα φυλλοειδή κοσμήματα σε βιολετί βάθος. Ιζνίκ, Τουρκία, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Αγορά του Αλέξανδρου Μπενάκη στην Αίγυπτο τον Αύγουστο του 1919 από τον αρχαιοπώλη Boghos Ispenian, ο οποίος το είχε αποκτήσει στο Παρίσι από τη δημοπρασία της συλλογής του Fernand Jeunniette, ενός από τους πρώτους Γάλλους συλλέκτες. Δωρεά Εμμανουήλ Μπενάκη – Μουσείο Μπενάκη

 

Πλακίδιο διακοσμημένο με σχηματοποιημένο φυλλοειδή διάκοσμο, Ιζνίκ, Τουρκία, περίπου 1578. Το πλακίδιο προσφέρθηκε στον Αλέξανδρο Μπενάκη από τον αδελφό του Αντώνη, ο οποίος το είχε αγοράσει από τον αρχαιοπώλη Maurice Nahman. Δωρεά Εμμανουήλ Μπενάκη – Μουσείο Μπενάκη
Πλακίδιο διακοσμημένο με σχηματοποιημένο φυλλοειδή διάκοσμο, Ιζνίκ, Τουρκία, περίπου 1578. Το πλακίδιο προσφέρθηκε στον Αλέξανδρο Μπενάκη από τον αδελφό του Αντώνη, ο οποίος το είχε αγοράσει από τον αρχαιοπώλη Maurice Nahman. Δωρεά Εμμανουήλ Μπενάκη – Μουσείο Μπενάκη

 

Φωτογραφικό λεύκωμα της έκθεσης που εικονίζει τις αίθουσες με τα αντικείμενα στην πρώτη έκθεση στην Αίγυπτο με έργα ισλαμικής τέχνης από ιδιωτικές συλλογές που εγκαινιάστηκε τον Μάρτιο του 1925 στην Αλεξάνδρεια. Μουσείο Μπενάκη – Φωτογραφικά Αρχεία
Φωτογραφικό λεύκωμα της έκθεσης που εικονίζει τις αίθουσες με τα αντικείμενα στην πρώτη έκθεση στην Αίγυπτο με έργα ισλαμικής τέχνης από ιδιωτικές συλλογές που εγκαινιάστηκε τον Μάρτιο του 1925 στην Αλεξάνδρεια. Μουσείο Μπενάκη – Φωτογραφικά Αρχεία

 

Βαθύ πιάτο, Ιζνίκ, Τουρκία, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Παρουσιάστηκε στην έκθεση της Αλεξάνδρειας το 1925 . Από τη συλλογή των Μιχαήλ και Αργίνης Σαλβάγου. Κληροδότημα Μιχαήλ Μελά – Μουσείο Μπενάκη
Βαθύ πιάτο, Ιζνίκ, Τουρκία, δεύτερο μισό του 16ου αιώνα. Παρουσιάστηκε στην έκθεση της Αλεξάνδρειας το 1925 . Από τη συλλογή των Μιχαήλ και Αργίνης Σαλβάγου. Κληροδότημα Μιχαήλ Μελά – Μουσείο Μπενάκη

 

Πιάτο με παράσταση τρικάταρτου καραβιού. Ιζνίκ, Τουρκία, 17ος αιώνας. Μουσείο Μπενάκη
Πιάτο με παράσταση τρικάταρτου καραβιού. Ιζνίκ, Τουρκία, 17ος αιώνας. Μουσείο Μπενάκη

 

Πιάτο διακοσμημένο με τρικάταρτο καράβι, πιστό αντίγραφο Ιζνίκ, εργαστήρια ΚΙΟΥΤΑΧΕΙΑ, Αθήνα, περίπου 1925. Στην πίσω όψη αναγράφεται την επωνυμία του εργαστηρίου και το νούμερο 46. Ιδιωτική συλλογή
Πιάτο διακοσμημένο με τρικάταρτο καράβι, πιστό αντίγραφο Ιζνίκ, εργαστήρια ΚΙΟΥΤΑΧΕΙΑ, Αθήνα, περίπου 1925. Στην πίσω όψη αναγράφεται την επωνυμία του εργαστηρίου και το νούμερο 46. Ιδιωτική συλλογή

 

Μπομπονιέρα διακοσμημένη με σχέδια εμπνευσμένα από τα κεραμικά Ιζνίκ, Εργαστήρια ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ, Αθήνα, 1934. Στην πίσω όψη αναφέρεται το σήμα του εργαστηρίου, η ημερομηνία και ο αριθμός καταλόγου. Δωρεά ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ Α.Ε., 1942. Μουσείο Μπενάκη
Μπομπονιέρα διακοσμημένη με σχέδια εμπνευσμένα από τα κεραμικά Ιζνίκ, Εργαστήρια ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ, Αθήνα, 1934. Στην πίσω όψη αναφέρεται το σήμα του εργαστηρίου, η ημερομηνία και ο αριθμός καταλόγου. Δωρεά ΚΕΡΑΜΕΙΚΟΣ Α.Ε., 1942. Μουσείο Μπενάκη

 

Πιάτο από την Κιουτάχεια, Τουρκία, 1921. Δωρεά Χριστόφορου Νομικού – Μουσείο Μπενάκη
Πιάτο από την Κιουτάχεια, Τουρκία, 1921. Δωρεά Χριστόφορου Νομικού – Μουσείο Μπενάκη

 

Ιnfo:

Η μαγεία των κεραμικών Ιζνικ

Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης

 Έως 19/11/2017

Πέμπτη Παρασκευή Σάββατο Κυριακή: 10:00 - 18:00

Είσοδος στην έκθεση συμπεριλαμβάνεται στο εισιτήριο γενικής εισόδου του Μουσείου Μπενάκη: € 9, € 7

 

 

 

 

 

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
1 σχόλιο
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
WLGFQ WLGFQ 5.11.2017 | 11:01
Δεν νομίζω πως βαραίνει να αναφερθεί πως το σημερινό Iznik είναι η πάλαι ποτέ Νίκαια της Βιθυνίας 90χλμ από την Κωνσταντινούπολη στις όχθες της ομώνυμης Λίμνης
Προηγούμενα 1 Επόμενα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ