Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
23.11.2017
Άγγελος Χανιώτης: Aν με ρωτούσε ένας νέος, θα του έλεγα «φύγε στο...
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ

Άγγελος Χανιώτης: Aν με ρωτούσε ένας νέος, θα του έλεγα «φύγε στο εξωτερικό»!

Ο καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών του Πρίνστον μιλά στο LIFO.gr για την πολιτική κατάσταση, τα social media και το ρόλο των συναισθημάτων τόσο στον αρχαίο κόσμο όσο και στον σημερινό, έτσι όπως είχε καταγραφεί μέσα από τη σπουδαία έκθεση του Ιδρύματος Ωνάση στη Νέα Υόρκη

Άγγελος Χανιώτης: Aν με ρωτούσε ένας νέος, θα του έλεγα «φύγε στο εξωτερικό»!

Ο λαϊκισμός αντιμετωπίζεται μόνο με παιδεία. Δεν μιλώ για τη σχολική εκπαίδευση αλλά για εκείνα που θα συζητήσεις σε ένα βιβλιοπωλείο, θα διαβάσεις σε μια εφημερίδα και θα κεντρίσουν τη σκέψη και τα ενδιαφέροντά σου. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Ο λαϊκισμός αντιμετωπίζεται μόνο με παιδεία. Δεν μιλώ για τη σχολική εκπαίδευση αλλά για εκείνα που θα συζητήσεις σε ένα βιβλιοπωλείο, θα διαβάσεις σε μια εφημερίδα και θα κεντρίσουν τη σκέψη και τα ενδιαφέροντά σου. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

 

Ο Άγγελος Χανιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1959. Έχει διατελέσει αντιπρύτανης του κορυφαίου Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης και σήμερα είναι καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών στο Institute for Advanced Study του Πρίνστον. Μαζί με τους κ.κ. Νικόλαο Καλτσά, επίτιμο διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, και Ιωάννη Μυλωνόπουλο, αναπληρωτή καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια– υπήρξε ένας εκ των τριών επιμελητών της έκθεσης «Ένας κόσμος συναισθημάτων: Αρχαία Ελλάδα, 700 π.Χ.-200 μ.Χ.» στο Ωνάσειο Πολιτιστικό Κέντρο της Νέας Υόρκης. Στο παρελθόν είχε επιχορηγηθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας η έρευνά του σχετικά με την ιστορία των ανθρωπίνων συναισθημάτων. Μαζί του είχαμε την ευκαιρία να συνομιλήσουμε όταν βρέθηκε για λίγο στην Ελλάδα, ακούγοντας να να περιγράφει το πώς αισθάνονταν οι αρχαίοι Έλληνες. Αγάπη, έρωτας, ντροπή, πόθος, μίσος, φόβος, θυμός, χαρά, λύπη, απόγνωση, απληστία, γενναιοδωρία, φιλοδοξία, ανιδιοτέλεια, ζήλια, φθόνος, επιθετικότητα, ευγνωμοσύνη, απογοήτευση, περηφάνια, ενοχή, αηδία και θαυμασμός είναι μερικά από τα συναισθήματα που μας απασχολούν όλους. Πώς εξέφραζαν ή διαχειρίζονταν τα συναισθήματά τους, λοιπόν, οι αρχαίοι Έλληνες; Τι κοινό υπάρχει με τη σύγχρονη εποχή; Και πώς αντιμετωπιζόταν η ομοφυλοφιλία; Φυσικά, πάντα έχει ενδιαφέρον το σχόλιο ενός ιστορικού πάνω στην πολιτική κατάσταση ή ακόμη και για την πρόσκαιρη φρενίτιδα που έζησε η χώρα με το «Survivor». Στη συνάντηση που είχαμε τότε, στο καφέ έξω από το Αρχαιολογικό Μουσείο με χαρά είχα διαπιστώσει ότι καθ' όλη τη διάρκεια της συνέντευξης είχα μπροστά μου έναν άνθρωπο που χαμογελάει συχνά, με έντονο και ευθύ βλέμμα, που διαθέτει καυστικό χιούμορ και μιλά για όλα, χωρίς να ωραιοποιεί καταστάσεις. Είχε επιλέξει να καθίσει από την πλευρά που χτυπούσε ο ήλιος. «Έχω έρθει από μεγάλες χιονοθύελλες στη Νέα Υόρκη και θέλω να απολαύσω όσο περισσότερο ήλιο μπορώ», ήταν από τις πρώτες κουβέντές του που συνεχίστηκαν με την εντυπωσιακή επιτυχία που σημείωσε η έκθεση στη Νέα Υόρκη. «Αν δεν κοιτάξεις το συναίσθημα στον αρχαίο κόσμο, δεν πρόκειται να τον καταλάβεις. Το συναίσθημα δεν είναι η ρίζα της λογοτεχνίας, της φιλοσοφίας ή της τέχνης στον αρχαίο κόσμο, αλλά το τέλος. Ο στόχος. Ο Πλάτωνας, γράφοντας το "Συμπόσιο", κατάφερε να συζητήσει το συναίσθημα του έρωτα στις διάφορες διαστάσεις του, τοποθετώντας τον διάλογο στη διάρκεια ενός συμποσίου», μου είχε πει.

 

Αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι οι δομές στις οποίες οφείλεται η καθίζηση της χώρας. Και το χρέος να αποπληρωθεί, αν δεν αλλάξουν οι χρόνιες νοοτροπίες μας, πάλι στην ίδια κατάσταση θα βρεθούμε.

 

— Σε τι περιβάλλον μεγαλώσατε; Ποια βασικά χαρακτηριστικά σάς ώθησαν να ασχοληθείτε με την Ιστορία;

Πρώτα απ' όλα, η οικογένεια. Οι γονείς μου, ενώ δεν είχαν πανεπιστημιακή παιδεία, ήταν άνθρωποι καλλιεργημένοι. Θυμάμαι τον πατέρα μου να έρχεται κάθε μεσημέρι στο σπίτι με καινούργιο βιβλίο. Της μητέρας μου, πάλι, της άρεσε να μας πηγαίνει, εμένα και τον αδελφό μου, σε μουσεία, εκθέσεις και στο Πεδίον του Άρεως και να μας εξηγεί πράγματα και ιστορίες για τους ήρωες του '21. Παράλληλα, πήγα σε ένα πολύ καλό σχολείο, το Κολέγιο Αθηνών, που έχει την καλύτερη σχολική βιβλιοθήκη των Βαλκανίων και εκπληκτικούς καθηγητές. Τέλος, δεν ξεχνώ ότι μεγάλωσα και άρχισα να γίνομαι συνειδητοποιημένος πολίτης τα χρόνια της δικτατορίας. Ήταν μια περίοδος που τα γεγονότα παρουσιάζονταν διαστρεβλωμένα και αναρωτιόσουν γιατί χρησιμοποιούνταν μια συγκεκριμένη λέξη ή κάποια άλλη ήταν σβησμένη. Στο σπίτι μας είχαμε κάποια πουφ που η μητέρα μου τα γέμιζε με εφημερίδες. Κάθε λίγα χρόνια, λοιπόν, εγώ κι αδελφός μου τις αλλάζαμε. Μια φορά που τα αδειάσαμε, βρήκαμε εφημερίδες του 1965. Ανακαλύψαμε μια άλλη Ελλάδα, στην οποία γίνονταν διαδηλώσεις, υπήρχε Κοινοβούλιο και εκεί διεξάγονταν πολιτικές αντιπαραθέσεις. Ήταν, κατά κάποιον τρόπο, ένα άνοιγμα των ματιών και μια έκπληξη για ένα μικρό παιδί, όπως ήμουν εγώ τότε. Γι' αυτό, ως ιστορικό, πάντοτε με ενδιέφεραν οι ιστορίες και όχι η Ιστορία. Όπως και ο άνθρωπος με ενδιαφέρει ως υποκείμενο και όχι ως αντικείμενο της Ιστορίας.


— Τι ήταν αυτό που μάθατε από την ενασχόλησή σας με τον κόσμο των συναισθημάτων στην αρχαία Ελλάδα;

Έγινε πλήρης αναστροφή της ιδέας που είχα στο ερευνητικό μου πρόγραμμα αρχικά. Ενώ στόχος μου ήταν να κατανοήσω τα συναισθήματα, μελετώντας τον αρχαίο κόσμο, κατέληξα να μελετώ τα συναισθήματα για να κατανοήσω καλύτερα τον αρχαίο κόσμο. Το πρόγραμμα ονομαζόταν «Η κοινωνική και πολιτιστική κατασκευή του συναισθήματος», δηλαδή πώς η κοινωνία και ο πολιτισμός δημιουργούν το συναίσθημα. Τελικά, συνειδητοποίησα ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για κατασκευή συναισθήματος, αλλά ότι τα συναισθήματα διατηρούν μια διαχρονικότητα και μια παγκοσμιότητα. Για παράδειγμα, ο πολιτισμός δεν αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αισθάνεσαι βιολογικά, σωματικά ή πνευματικά τον φόβο, επηρεάζει όμως την αντοχή σου σε αυτόν ή τον τρόπο που θα ιεραρχείς τους διάφορους φόβους σου. Επίσης, δεν μελετάμε τα αρχαία κείμενα για να καταλάβουμε το συναίσθημα. Δεν κερδίζουμε κάτι από αυτά, π.χ. δεν καταλαβαίνουμε τι είναι η χαρά, η αηδία, η λύπη, αλλά μελετάμε το συναίσθημα, ώστε να μπορέσουμε να αντιληφθούμε μέσα από αυτό τα αρχαία κείμενα την τέχνη.

 

Χαράγματα στα τείχη της Αφροδισιάδας, με παραστάσεις φαλλών και αντρικών κεφαλιών· τέτοια χαράγματα με σεξουαλικά υπονούμενα στόχο είχαν να θίξουν εχθρούς.
Χαράγματα στα τείχη της Αφροδισιάδας, με παραστάσεις φαλλών και αντρικών κεφαλιών· τέτοια χαράγματα με σεξουαλικά υπονούμενα στόχο είχαν να θίξουν εχθρούς.


— Μπήκατε καθόλου στη διαδικασία σύγκρισης με τη σημερινή εποχή;

Αυτό είναι απαραίτητο. Η σύγκριση αποτελεί την αφετηρία του ερευνητικού ενδιαφέροντος του εκάστοτε ιστορικού. Αν σας πει ένας ιστορικός ότι γράφει ιστορία χωρίς να τον ενδιαφέρει το παρόν, θα σας πει ψέματα ή θα είναι ένας κάκιστος ιστορικός, τον οποίο δεν αξίζει να διαβάσουμε καν. Όταν έγραφα το βιβλίο μου «Θεατρικότητα και δημόσιος βίος στην ελληνιστική εποχή», αναπάντεχα μπήκα στη διαδικασία σύγκρισης. Όπως και τότε, έτσι και σήμερα ο στόχος της θεατρικής συμπεριφοράς ενός πολιτικού σχετίζεται με το φαινόμενο που κυριαρχεί σήμερα, τον λαϊκισμό, καθώς και με τον έλεγχο του συναισθήματος των άλλων. Προσπαθείς να δημιουργήσεις μια διαφορετική εικόνα για τον εαυτό σου, ώστε να μπορέσεις να ελέγξεις τη σκέψη και το συναίσθημα του κοινού σου. Επομένως, αν δεν συγκρίνεις το παρελθόν με το παρόν, δεν θα καταλάβεις τις διαφορές είτε στην πολιτική σκέψη είτε στον τρόπο που παρακολουθούμε τα μέσα ενημέρωσης. Δείτε πώς ένα νέο μέσο, όπως τα social media και ειδικά το Τwitter, επηρεάζει την πολιτική μας συμπεριφορά. Μπορείς μέσα σε 140 χαρακτήρες να δώσεις μια πολύχρωμη πραγματικότητα; Στην αρχαιότητα, βασικό μέσο ενημέρωσης ήταν το θέατρο. Οι συνελεύσεις του λαού πραγματοποιούνταν μέσα σε αυτό και οι πολίτες είχαν ακριβώς το ίδιο αίσθημα όπως όταν παρακολουθούσαν μια θεατρική παράσταση. Διαφορετικά θα ακούσεις μια συναυλία σε ένα θέατρο και διαφορετικά σε μια εκκλησία, όπου θα διστάσεις να χειροκροτήσεις. Στη θεατρική συμπεριφορά υπάρχει μια συνέχεια έως την εποχή μας.


— Χάνονται τα συναισθήματα στην πορεία των χρόνων;

Όχι, απλώς υπάρχουν διαφορετικοί μηχανισμοί οι οποίοι είτε περιορίζουν είτε διευκολύνουν την έκφραση του συναισθήματος. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια εποχή κατά την οποία το συναίσθημα έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία απ' ό,τι όταν ήμουν παιδί. Έχει να κάνει με τον τρόπο που βομβαρδιζόμαστε με εικόνες. Κάθε λεπτό δεχόμαστε χιλιάδες εικόνες από πολλαπλά μέσα, όπως το Smartphone, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, η τηλεόραση, αλλά και η καθημερινότητά μας. Παραδείγματος χάριν, η συσσώρευση των reality shows που συναντάμε στην ελληνική τηλεόραση συντελεί κατά πολύ στην εκδήλωση συναισθημάτων.

 

— Ένα από αυτά, το «Survivor», έχει γίνει το τηλεοπτικό φαινόμενο της εποχής.

Βέβαια, το έχω μάθει. Πρόκειται για τηλεοπτικά προϊόντα αντιγραφής από ξένες σειρές, σχετικά φθηνά, χωρίς καμία σκηνοθετική σκέψη και, βέβαια, με μαζική κατανάλωση. Επίσης, ένας έμμεσος τρόπος συναισθηματικής επιρροής στον Έλληνα είναι οι διάφορες σαπουνόπερες. Από σχετικές έρευνες διαπιστώθηκε ότι λόγω των εικόνων στις οποίες είμαστε εκτεθειμένοι δεχόμαστε επιρροές που ξεφεύγουν από τον δικό μας πολιτιστικό και κοινωνικό χώρο και αλλάζει η συμπεριφορά μας. Για παράδειγμα, στη Γερμανία, όταν συναντάς κάποιον σήμερα, είναι συνηθισμένο να σε φιλάει σταυρωτά, κάτι που παλιότερα δεν συνέβαινε. Η χειραψία, το άγγιγμα, σχετίζεται απόλυτα με κοινωνικοπολιτιστικά φαινόμενα. Είχε πραγματοποιηθεί μια μελέτη που έλεγε πόσο συχνά αγγίζονται οι άνθρωποι. Ανέφερε ότι στο Πουέρτο Ρίκο, μέσα σε μια ώρα, θα αγγιχτούν 150 φορές, ενώ στο Λονδίνο καμία. Είμαι σίγουρος ότι σήμερα, αν γινόταν η ανάλογη έρευνα, στο Πουέρτο Ρίκο θα είχαν αλλάξει λίγα, αλλά στο Λονδίνο σίγουρα πολλά.

 

Ο φόβος του θανάτου σχετίζεται με την προσδοκίες για μετά θάνατον ζωής. Άρα, στην περίπτωση του θανάτου δεν μπορούμε να απομονώσουμε ένα μόνο συναίσθημα. Όπου υπάρχει φόβος θανάτου, υπάρχει και η ελπίδα της ζωής. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Ο φόβος του θανάτου σχετίζεται με την προσδοκίες για μετά θάνατον ζωής. Άρα, στην περίπτωση του θανάτου δεν μπορούμε να απομονώσουμε ένα μόνο συναίσθημα. Όπου υπάρχει φόβος θανάτου, υπάρχει και η ελπίδα της ζωής. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO


— Τι είναι αυτό που κάνει ένα τηλεοπτικό προϊόν σαν το «Survivor» επιτυχημένο στην εποχή μας; Έχει ο κόσμος ανάγκη να βλέπει τη δύσκολη καθημερινότητα των παικτών;

Φυσικά. Ο κόσμος αρέσκεται να παρακολουθεί την κατάντια του διπλανού, γιατί του δίνει μια αίσθηση υπεροχής. Μας αρέσει να βλέπουμε τα προβλήματα των άλλων, αλλά πάντοτε από ασφαλή απόσταση. Δεν είναι τα δικά μας προβλήματα ούτε των συγγενών μας, αλλά αυτά που μας προκαλούν συγκίνηση από απόσταση και δεν θα εμποδίσουν τον ύπνο μας. Αυτή ήταν η λειτουργία του αρχαίου δράματος: πάθη, φόβος, έλεος και ύστερα η κάθαρση. Ζώντας τα πάθη των άλλων, απελευθερώνεσαι από τα δικά σου βάρη. Νομίζω ότι η απήχηση του θεάτρου εξηγείται λόγω της έκφρασης των συναισθημάτων. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα καψουροτράγουδα, όπου ταυτίζεις τον εαυτό σου με το τραγούδι. Θα τα ακούσεις, θα τα ξανακούσεις, αλλά θα διατηρήσεις μια ασφαλή απόσταση από τα πρόσωπα που σου θυμίζουν.


— Παρακολουθείτε την ελληνική τηλεόραση;

Μόνο την ελληνική. Στην Αμερική δεν έχω καθόλου συσκευή, ενώ στην Ελλάδα υπάρχει μία σε κάθε δωμάτιο. Είναι ένας από τους τρόπους για να καταλάβεις την πραγματικότητα και τη νοοτροπία που κυριαρχεί στη χώρα μας.

 

Μπορεί η ομοφυλοφιλία να μην ήταν καταδικαστέα νομικά, αλλά ήταν κάτι που μπορούσε να προκαλέσει ειρωνικά σχόλια κι αυτό επειδή ο ένας εκ των δύο αντρών είχε παθητικό ρόλο. Δεν ήταν, λοιπόν, όλοι οι αρχαίοι Έλληνες φιλελεύθεροι. Και σε ορισμένα δεν ήταν καλύτεροι από τους Βρετανούς της δεκαετίας του '50 ή τους ελληναράδες του 2017.


— Γνωρίζω ότι δεν συμμετέχετε στα social media, ωστόσο έχουν επηρεάσει κατά πολύ τις ανθρώπινες σχέσεις. Σήμερα διατηρούμε μια απόσταση απ' όλα και οι άνθρωποι, όπως είπατε πριν, διστάζουν να αγγίζουν ο ένας τον άλλον. Πώς το σχολιάζετε;

Πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση. Οποιαδήποτε μορφή γνώσης, τεχνολογίας ή επιστήμης ο άνθρωπος τη χρησιμοποιεί είτε για καλό είτε για κακό σκοπό. Αυτό συμβαίνει και με τα social media, τα οποία εκφράζουν μια πραγματική ανάγκη του σημερινού ανθρώπου να συνδεθεί. Είναι το λεγόμενο δίκτυο. Σε μια περίοδο που η οικογένεια δεν έχει πια την ίδια σημασία με παλαιότερα και η ανατροφή και η παιδεία έχουν μετατεθεί από την οικογένεια σε άλλους παράγοντες, δημιουργείται ένα αίσθημα και μια ανάγκη να συνδεθείς με άλλους ανθρώπους. Όμως τα social media δεν το πετυχαίνουν αυτό, γιατί η σύνδεση που επιτυγχάνουν είναι καθαρά πλασματική. Πρόκειται για μια ψευδαίσθηση και όχι για πραγματική επαφή. Αυτό που μετράει είναι ο αριθμός των likes, που σχετίζεται όχι με την επικοινωνία με τον άλλον, αλλά με έναν διεστραμμένο ναρκισσισμό. Είναι εντυπωσιακό ότι ενώ δεν βλέπω ή δεν ξέρω τους ανθρώπους που θα μου κάνουν like σε μια φωτογραφία, παρατηρώ σαν νάρκισσος τον εαυτό μου, σαν σε καθρέφτη, στο μέσο που εκείνη τη στιγμή χρησιμοποιώ. Βλέπω και πολλούς συναδέλφους μου, οι οποίοι χρησιμοποιούν τα social media, να παρακολουθούν αναλυτικά πόσους followers έχουν και να χαίρονται όταν κάνουν ρεκόρ με πολλές χιλιάδες. Τότε τους απαντώ: «Μπράβο, και ο Χριστός με 12 ξεκίνησε».


— Είναι ο έρωτας το πιο διαχρονικό και σημαντικό συναίσθημα;

Όλα τα συναισθήματα είναι διαχρονικά. Για παράδειγμα, ο φόβος είναι πολύ σημαντικό συναίσθημα, διότι μέσω αυτού διασφαλίζεται η ύπαρξή μας. Ο έρωτας είναι ένα ισχυρό συναίσθημα που τοποθετείται από τους αρχαίους συγγραφείς στην αρχή του σύμπαντος. Από τον έρωτα και την επιθυμία να συνδεθούν δύο διαφορετικά στοιχεία ξεκινούν τα πάντα. Ο Έρωτας είναι θεός. Για μένα, ο έρωτας είναι μια κατακτητική δύναμη. Στις αρχαίες παραστάσεις απεικονίζεται ως τοξότης, δηλαδή κυνηγός. Είναι εκείνος που στοχεύει κάτι, σε μια προσπάθεια κατάκτησης του αντικειμένου της ερωτικής επιθυμίας. Άλλωστε, ο έρωτας πού τελειώνει; Όταν αισθάνεσαι πως έχεις χάσει. Όταν παύει να υπάρχει το αίσθημα της οικειοποίησης του προσώπου που είχες καταφέρει να κάνεις «δικό» σου. Ο έρωτας ξεκινά ως επιθυμία για κατάκτηση, αλλά όταν σε κατακτήσει εκείνος, μπορεί να υποδουλωθούν και τα δικά σου συναισθήματα. Κάτι ανάλογο υπάρχει και στον πόθο.

 

Παράδειγμα ελληνιστικής θεατρικότητας: το ρυτιδιασμένο πρόσωπο του πολιτικού που νοιάζεται. Κεφαλή εικονιστικού αγάλματος άγνωστης προέλευσης (περ. 150 π.Χ.) στο Jean Paul Getty Museum. Α. Χανιώτης, Θεατρικότητα και δημόσιος βίος στην ελληνιστική εποχή, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2009, 99 εικ. 19.
Παράδειγμα ελληνιστικής θεατρικότητας: το ρυτιδιασμένο πρόσωπο του πολιτικού που νοιάζεται. Κεφαλή εικονιστικού αγάλματος άγνωστης προέλευσης (περ. 150 π.Χ.) στο Jean Paul Getty Museum. Α. Χανιώτης, Θεατρικότητα και δημόσιος βίος στην ελληνιστική εποχή, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2009, 99 εικ. 19.
Η ελπίδα για μεταθανάτια ζωή νικά τον φόβο του θανάτου. Επιτύμβιο επίγραμμα για τον φιλόσοφο Ασκληπιόδοτο στην Αφριδισιάδα (περ. 500 μ.Χ.)· «δεν πέθανε, ούτε είδε τον Αχέροντα ποτομό· είναι στον Όλυμπο, ανάμεσα στα αστέρια».
Η ελπίδα για μεταθανάτια ζωή νικά τον φόβο του θανάτου. Επιτύμβιο επίγραμμα για τον φιλόσοφο Ασκληπιόδοτο στην Αφριδισιάδα (περ. 500 μ.Χ.)· «δεν πέθανε, ούτε είδε τον Αχέροντα ποτομό· είναι στον Όλυμπο, ανάμεσα στα αστέρια».


— Έχετε μιλήσει αρκετές φορές για την ομοφυλοφιλία στην αρχαία Ελλάδα. Σήμερα γιατί επιμένουμε να διεκδικούμε το αυτονόητο;

Πρώτα απ' όλα, πρέπει να διαφοροποιήσουμε τα δύο είδη ερωτικής σχέσης μεταξύ δύο ανθρώπων του ίδιου φύλου. Η μία εμφανίζεται ως κοινωνικό φαινόμενο σε διάφορες κοινωνίες όπως η αρχαία ελληνική, για παράδειγμα στην Κρήτη της πρώιμης περιόδου και στην Αθήνα κατά την αρχαϊκή και την κλασική εποχή, πάντα ανάμεσα σε άντρες. Είναι μια ομοερωτική σχέση η οποία αναπτύσσεται με βάση συγκεκριμένους κοινωνικούς κανόνες μεταξύ δύο ατόμων που δεν έχουν την ίδια ηλικία – ο ένας είναι μεγαλύτερος από τον άλλον. Και παρατηρείται μια λειτουργία μύησης του νεότερου άντρα, του ερωμένου, στα ιδεώδη του πολέμου και του πολίτη. Αυτού του είδους η ομοερωτική σχέση περιγράφεται με πολλές λεπτομέρειες από τον ιστορικό Έφορο για την Κρήτη. Ο ηλικιωμένος εραστής απάγει τον ερωμένο του, αφού πρώτα οι φίλοι του θα εγκρίνουν την επιλογή του νεαρού· ο εραστής και ο ερώμενος έφευγαν στα βουνά για δύο μήνες και όταν επέστρεφαν υπήρχε ένα είδος λογοδοσίας, κατά την οποία ο νεαρός μπορούσε να καταγγείλει τον ηλικιωμένο για κακή συμπεριφορά. Επίσης, ο ηλικιωμένος έδινε δώρα στον ερωμένο, όπως ένα βόδι ή μια στολή, που φορούσε σε όλη την υπόλοιπη ζωή του. Αυτή ήταν μια αποδεκτή και επιβεβλημένη σχέση ανάμεσα σε δύο άντρες. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η ομοφυλοφιλία, η οποία καθορίζεται, σύμφωνα με τελευταίες έρευνες, με βιολογικά χαρακτηριστικά και την οποία οι αρχαίοι Έλληνες αντιμετώπιζαν με ειρωνεία και καυστικότητα. Αυτή η ομοφυλοφιλία ήταν καταδικαστέα, αλλά δεν την κυνηγούσε ο νόμος. Η παθητική στάση στην ερωτική πράξη μπορούσε να θεωρηθεί ως υποβάθμιση ή υποτίμηση. Όπως έχει επικρατήσει να λέμε σήμερα «τους ξεσκίσαμε», έτσι και τότε, μία από τις πιο συνηθισμένες προσβλητικές εκφράσεις ήταν ότι ο τάδε «πήδηξε» τον τάδε· εξέφραζε μια επικράτηση σε ιεραρχική σχέση. Επίσης, απαγορευόταν οι ομοφυλόφιλοι πόρνοι να συμμετέχουν στα γυμνάσια, όπου σύχναζαν άτομα νεαρής ηλικίας. Μπορεί, λοιπόν, η ομοφυλοφιλία να μην ήταν καταδικαστέα νομικά αλλά ήταν κάτι που μπορούσε να προκαλέσει ειρωνικά σχόλια κι αυτό επειδή ο ένας εκ των δύο αντρών είχε παθητικό ρόλο. Δεν ήταν, λοιπόν, όλοι οι αρχαίοι Έλληνες φιλελεύθεροι. Και σε ορισμένα δεν ήταν καλύτεροι από τους Βρετανούς της δεκαετίας του '50 ή τους ελληναράδες του 2017.

 

— Πολλές από τις διαμάχες που μας απασχολούν έχουν θρησκευτικό περιεχόμενο. Είναι ο φόβος του θανάτου η μεγάλη δύναμη των θρησκειών;

Ο φόβος του θανάτου σχετίζεται με την προσδοκίες για μετά θάνατον ζωής. Άρα, στην περίπτωση του θανάτου δεν μπορούμε να απομονώσουμε ένα μόνο συναίσθημα. Όπου υπάρχει φόβος θανάτου, υπάρχει και η ελπίδα της ζωής. Η ελπίδα κι ο φόβος είναι συναισθήματα άρρηκτα συνδεδεμένα με τις θρησκείες. Ο θάνατος είναι ο φόβος του τέλους, είτε του δικού μας, είτε των άλλων, είτε του έργου μας.

 

— Είμαστε ένας λαός που συνεχίζει να επιδεικνύει τα μεγαλεία του χθες χωρίς να δημιουργεί σήμερα;

Πράγματι, πρέπει να βρούμε μια ισορροπία ανάμεσα στο παρόν και στο παρελθόν. Όχι μόνο στο κομμάτι του αρχαίου ελληνικού κόσμου που μας βολεύει, μέσα από μια επιλεκτική μνήμη, αλλά και στην Ελλάδα που κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους. Ας μη θυμόμαστε μόνο τη νίκη στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας αλλά και την ήττα της Πύδνας, η οποία έχει σφραγίσει την ύπαρξή μας σε μεγάλο βαθμό. Μιλώντας με ταξιτζήδες, που φυσικά είναι άριστα ενημερωμένοι για τις τελευταίες έρευνες που αφορούν τους αρχαίους Έλληνες, μαθαίνω ότι υπήρχαν ρουκέτες στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας ή ότι είχαν ατομικά όπλα. Αν είναι έτσι, γιατί δεν τα χρησιμοποίησαν για να διαφυλάξουν την ελευθερία τους; Διδασκόμαστε εξίσου από τις νίκες και τις ήττες. Η επιλεκτική μνήμη αποτελεί μια διαστρέβλωση της πραγματικότητας και της κριτικής σκέψης. Και το πρόβλημα έγκειται στο ότι όλες οι πολιτικές αποχρώσεις χρησιμοποιούν την επιλεκτική μνήμη, όπως και το συναίσθημα. Με την ελπίδα κέρδισε ο ΣΥΡΙΖΑ και με τον φόβο κέρδισαν οι οπαδοί του Brexit.

 

 Στη χώρα μας η αξιοκρατία θεωρείτε κάτι ελιτίστικο, αλλά στην Ελλάδα της κρίσης έχουν χάσει και οι λέξεις το νόημά τους. Αν συνεχίζουμε να έχουμε μια τόσο διαστρεβλωμένη αντίληψη περί στοιχειωδών δικαιωμάτων, δεν πρόκειται ποτέ να ορθοποδήσουμε. Η αξιοκρατία είναι θεμελιώδες δικαίωμα για την υγιή λειτουργία της κοινωνίας. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO
Στη χώρα μας η αξιοκρατία θεωρείτε κάτι ελιτίστικο, αλλά στην Ελλάδα της κρίσης έχουν χάσει και οι λέξεις το νόημά τους. Αν συνεχίζουμε να έχουμε μια τόσο διαστρεβλωμένη αντίληψη περί στοιχειωδών δικαιωμάτων, δεν πρόκειται ποτέ να ορθοποδήσουμε. Η αξιοκρατία είναι θεμελιώδες δικαίωμα για την υγιή λειτουργία της κοινωνίας. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO


— Ποιο θεωρείτε ότι είναι σήμερα το βασικό πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας;

Η αναξιοκρατία, και δεν τον λέω καθόλου με ελιτίστικη διάθεση. Η αξιοκρατία είναι απλό και στοιχειώδες δικαίωμα που σχετίζεται με τη ζωή του πιο απλού ανθρώπου. Είναι το δικαίωμα να προχωράς, να αμείβεσαι και να αντιμετωπίζεσαι με βάση αυτά που πρόσφερες και την αξία σου. Ακόμα και για τη θέση φύλακα νεκροταφείων γίνονται παράνομοι διορισμοί. Ακούω και διαβάζω πολλούς που ασχολούνται με τα 2.500 άτομα που φοβόντουσαν μη χάσουν την δουλειά τους επειδή είχαν μπει με πλαστό πτυχίο σε δημόσιες θέσεις. Εμένα με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι που δεν έχουν δουλειά επειδή κάποιοι άλλοι εξαπάτησαν και πήραν παρανόμως σε θέσεις που δεν τους άξιζαν. Και αν αυτήν τη στιγμή υπάρχει τεράστια διαρροή νέων και ικανών παιδιών με πολλά προσόντα στο εξωτερικό, οφείλεται σε αυτού του είδους την αναξιοκρατία. Στη χώρα μας η αξιοκρατία θεωρείτε κάτι ελιτίστικο, αλλά στην Ελλάδα της κρίσης έχουν χάσει και οι λέξεις το νόημά τους. Αν συνεχίζουμε να έχουμε μια τόσο διαστρεβλωμένη αντίληψη περί στοιχειωδών δικαιωμάτων, δεν πρόκειται ποτέ να ορθοποδήσουμε. Η αξιοκρατία είναι θεμελιώδες δικαίωμα για την υγιή λειτουργία της κοινωνίας.


— Ο κόσμος δεν γοητεύεται όμως από τον φθηνό λαϊκισμό;

Ο λαϊκισμός αντιμετωπίζεται μόνο με παιδεία. Δεν μιλώ για τη σχολική εκπαίδευση αλλά για εκείνα που θα συζητήσεις σε ένα βιβλιοπωλείο, θα διαβάσεις σε μια εφημερίδα και θα κεντρίσουν τη σκέψη και τα ενδιαφέροντά σου. Πάντως, προσπαθώ να μη χάνω την ελπίδα μου, παρά την άνοδο του λαϊκισμού, που εξελίσσεται σε μεγάλο πρόβλημα.


— Αν ένας νέος σάς ρωτούσε τι να κάνει, να μείνει στην Ελλάδα ή να φύγει στο εξωτερικό, τι θα του απαντούσατε;

Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, θα του έλεγα να φύγει στο εξωτερικό. Δεν μπορώ να πάρω την ευθύνη και να πω σε έναν νέο άνθρωπο «μείνε εδώ, να παλέψεις, να αγωνιστείς», εγώ που έφυγα στο εξωτερικό και σταδιοδρόμησα. Πώς θα του πω: «Μείνε εδώ με τα 380 ευρώ, τέλειωσε το πανεπιστήμιο και βρες εργασία σε ένα αντικείμενο τελείως διαφορετικό από αυτό που σπούδασες»; Μπορεί να αλλάξει όλο αυτό; Πιστεύω ότι μπορεί, αλλά μόνο όταν αποφασίσουμε ότι δεν μας φταίει ο Ντάισελμπλουμ και το ΔΝΤ. Αυτό που πρέπει να αλλάξει είναι οι δομές στις οποίες οφείλεται η καθίζηση της χώρας. Και το χρέος να αποπληρωθεί, αν δεν αλλάξουν οι χρόνιες νοοτροπίες μας, πάλι στην ίδια κατάσταση θα βρεθούμε.


— Τι σας δίνει ελπίδα σήμερα;

Μια συζήτηση όπως αυτή που κάναμε. Να μπορούμε να μιλάμε για πολύπλοκα ζητήματα χωρίς μανιχαϊστικές αντιλήψεις, στη λογική «άσπρο-μαύρο».

Άγαλμα του Πόθου. 2ος αι. μ.Χ. Πεντελικό μάρμαρο, Ρώμη, Via Cavour. Ρώμη, Musei Capitolini, Centrale Montemartini
Άγαλμα του Πόθου. 2ος αι. μ.Χ. Πεντελικό μάρμαρο, Ρώμη, Via Cavour. Ρώμη, Musei Capitolini, Centrale Montemartini
Μαρμάρινο ενεπίγραφο ανάγλυφο με παράσταση αυτιών , 2ος αι. μ.Χ. Θεσσαλονίκη, Σαραπείον. Θεσσαλονίκη, Αρχαιολογικό Μουσείο
Μαρμάρινο ενεπίγραφο ανάγλυφο με παράσταση αυτιών , 2ος αι. μ.Χ. Θεσσαλονίκη, Σαραπείον. Θεσσαλονίκη, Αρχαιολογικό Μουσείο

 

 

Info:

«εmotions, ένας κόσμος συναισθημάτων»

Τρίτη, 18 Ιουλίου - Κυριακή, 19 Νοεμβρίου 2017

Μουσείο Ακρόπολης

Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα

8:00-16:00, Τρίτη-Πέμπτη 8:00- 20:00, Παρασκευή

8:00-22:00, Σάββατο-Κυριακή 8:00-20:00

ww.theacropolismuseum.gr/ www.onassis.org

 

Δημοσιογράφος. Σπούδασε στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Πάντειου Πανεπιστήμιου ([email protected])
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
16 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα

Αγαπητοι μου LIFO Editors - σας ειναι ευκολο να αναρτησετε αυτο αντι για το προηγουμενο που εστειλα πριν λιγα λεπτα, γιατι διορθωσα αρκετα λαθη κυριως συντακτικα και ορθογραφικα ;; Δεν υπαρχει κανενα προβλημα αν δε το κανετε. Σας στελνω την αγαπη μου.

Ο κυριος Χανιωτης ειναι προνομιουχος. 

Κερδισε με το σπαθι του το προνομιο της σεβαστης - απο πολλους -κοινωνικης του θεσης, αλλα αυτο ειναι αλλο ζητημα οταν μιλαμε για ελληνες καθηγητες στη Διασπορα. Κι αυτο γιατι στις περισσοτερες χωρες της Δυσης υπαρχει μια σχετικη αξιοκρατια. 

Το ζητημα εδω ειναι η προσφορα ανθρωπων οπως ο κυριος Χανιωτης στη χωρα καταγωγης τους. Δε θελω να μιλησω για πατριωτισμο, δηλαδη προσφορα στη χωρα καταγωγης σου εις την αφηρημενη, εξω απο οικογενειακα, επαγγελματικα και τοπικιστικα φιλτρα. 

Με την επαγγελματικη τους προσβαση στη γνωση, πανεπιστημιακοι οπως ο κ. Χανιωτης, θα μπορουσαν να γινουν αρωγοι στην συσφιξη των σχεσεων Διασπορας-Ελλαδος μεσα απο την διανοουμενιστικη αναβαθμιση της ομογενειας, δηλαδη μεσα απο την εγκαθυδριση μιας κοινωνικης και πολιτικης παιδειας που αρμοζει στην ιστορια και τον πολιτισμο του λαου μας. 

Παρατηρουμε ομως οτι κατι τετοιο δε συνεβει ποτε. 

Ποτε οι πανεπιστημιακοι μας δε προσπαθησαν να ενδυναμωσουν πολιτικα και κοινωνικα την υποσταση της ελληνοαμερικης με το να γεφυρωσουν το πολιτισμικο χασμα που υπαρχει μεταξυ εκεινων των ελληνων που ηρθαν μεταπολεμικα και με την "κριση της σταφιδας" στην Αμερικη, δουλεψαν κυανοκολαρα και εγκαθυδρισαν το περιβοητο "αρχιεπισκοπικο" μοντελο, με αυτους που ηρθαν απο το 1980 και δωθε που ηταν πιο μορφωμενοι, βρηκαν λευκοκολαρες δουλειες, ηταν - οι περισσοτεροι - σεκιουλαριστες και ατομικιστες. 

Ποτε τους δε προσπαθησαν να βοηθησουν τις κοινοτητες μας στα δυο πραγματα που αιμορραγουμε μισο αιωνα τωρα : 

α ) εκπαιδευτικη υποδομη και κουλτουρα επικοινωνιας ( βασικα συστατικα για πολιτικη και κοινωνικη προοδο μιας ομαδας ανθρωπων που συσχετιζονται πολιτισμικα ) και 

β ) εμπλοκη με τα ΞΕΝΑ ΜΗΝΤΙΑ οχι τα ομογενειακα και φυσικα τα ελληνικα - οπως στην προκειμενη περιπτωση - ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΕΥΚΟΛΟ και τις περισσοτερες φορες ΙΔΙΟΤΕΛΕΣ ( συνηθως το κανουν για να διαφημισουν καποιο βιβλιο τους ). Η ιστορια αλλαζει οταν εχουμε να κανουμε με ξενα μηντια γιατι εκει δεν υπαρχει "αβανταζ εδρας", υπαρχει πραγματικος συναγωνισμος και μαλιστα σε μια χωρα που δεν εχει και σε μεγαλη υποληψη τους ρωμιους, ειδικα τα τελευταια 50 χρονια. 

Ποτε ειδαμε πανεπιστημιακους σαν τον κυριο Χανιωτη, να κανουν μια επικοινωνιακη παρεμβαση υπερ της Ελλαδας σε μια απο τις 23 mainstream εφημεριδες της Αμερικης, κατα τη διαρκεια καποιων απο τις πολλες δοκιμασιες που περασε ο τοπος τα τελευταια σαραντα ας πουμε χρονια; Σκοπια, Ελληνοτουρκικα, Ολυμπιακοι Αθηνας ( στο συγκεκριμενο ζητημα εχω προσωπικη αποψη γιατι αφιερωσα ΠΕΡΑΝ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΟΥ, επτα χρονια απο τη ζωη μου για να γραψω χιλιαδες γραμματα στα ξενα μηντια, να διορθωσω και τις δυο επισημες σελιδες του ΑΘΗΝΑ04 απο το 2002 επτα φορες και ταυτοχρονα επικοινωνησα με ΟΛΑ τα πανεπιστημια στην Αμερικη οπου εβρισκα ελληνικης καταγωγης καθηγητες ( σαν τον πατερα μου τον Παυλο ) και ΟΛΕΣ τις φοιτητικες εστιες ( αδελφοτητες ) ελληνων φοιτητων στην Αμερικη και ΟΛΟΥΣ τους ελληνικους οργανισμους και με απειροελαχιστες εξαιρεσεις μετρημενες στα δαχτυλα ( ενα ζευγαρι καθηγητων απο το Μισιγκαν και οι φοιτητες τους, ενα-δυο γραμματα απο λιγους πανεπιστημιακους ( σα τον Νικο τον Γιαννουκακη απο τους εκατονταδες με τους οποιους επικοινωνησα, οχι μονο δε καναν το παραμικρο αλλα οταν μας βιαζαν επι μηνες στην Αμερικη, αυτοι οι ιδιοι καθηγητες χλευαζαν την Ελλαδα και τον ελληνισμο για το οτι ειναι ανικανοι και τα εργα να τελειωσουν και τους αγωνες να στησουν - δειτε κοκκινα γραμματα : http://www.stadia.gr/forum/viewtopic.php?t=155 ), τελος ποτε ειδαμε καποιους καθηγητες στα οκτω περιπου χρονια που εχει πιασει η κριση να κανουν καποια παρεμβαση συστηματικου χαρακτηρα στις χωρες οπου εχουμε τεραστια επικοινωνιακα προβληματα ( οχι τοσο στην Αμερικη - μετα το 2013 λογω Νταβος 2010 ) αλλα Γερμανια, στις εφημεριδες και τα φορα της, στην Ολλανδια, τις Σκανδιναβικες χωρες, τα βορεια Βαλκανια ; 

Η απαντηση ειναι ξεκαθαρη και μια : ΠΟΤΕ ! 

Ειχαμε 25.000 αρνητικα αρθρα για την Ελλαδα μεσα σε ενα ετος -στην αρχη της κρισης : ΤΑ ΝΕΑ / 21 Ιουνιου 2011/ Παπαχρηστου, ομως οι καθηγητες μας δε καναν το παραμικρο περαν μιας πρωτοβουλιας απο ενα αρθρο που προσωπικα ειχα προμοταρει που αφορουσε την περιβοητη μιμ περι “νεοελληνικης τεμπελιας” το οποιο μαλλον ειχε γινει triggered απο το φορουμ καθηγητων του ΧΕΚ.  Την περιοδο 2010-13 της Ελληνικης Οικονομικης Κρισης και στην Αμερικανικη εκδοση των New York Times που αρχειοθετω ειναι ζητημα αν διαβασαμε πανω απο δυο εντιτοριαλς απο Ελληνες καθηγητες. Πολλοι μαλιστα που ειναι στα Οικονομικα και τα διδασκουν, ουτε καν ειχαν διαβασει τα δυο πιο γνωστα βιβλια στο ζητημα εκεινη την εποχη, στην Αγγλικη γλωσσα ( Λιουις, Μανωλοπουλος ). 
Τα ιδια ισχυουν φυσικα και την περιοδο 2013-σημερα. Αντε τα αρθρα να εχουν φτασει τα οκτω στους ΝΥΤ. Το μονο που ενδιαφερει τους καθηγητες μας ειναι η προσωπικη τους προβολη μεσα απο το προσωπικο τους βιβλιο και ειδικοτητα, ξεχνωντας οτι για τον περισσοτερο κοσμο και η γενικη μορφωση και πολυ περισσοτερο η εκπαιδευση δεν ειναι δικαιωμα.  Ειναι δυστυχως, ΠΡΟΝΟΜΙΟ. Γιατι ΠΡΟΝΟΜΙΟ ειναι το Αμερικανικο Κολεγιο καθηγητα Χανιωτη... 

Τα ιδια ισχυουν φυσικα και για ΟΛΑ σχεδον τα PHDs μας που σαν τους καθηγητες μας εχουν ιδια νοοτροπια. 

Οταν τους ρωτας ειτε σου απαντουν οτι προσφερουν στην Ελλαδα μεσα απο τον τομεα τους, ειτε σιωπουν, ειτε πιο χαριτωμενα, βριζουν το ελληνικο κρατος που τους “προδωσε”, την ελληνικη κοινωνια που "ειναι προβληματικη" και ολα τα αλλα ευκολα στερεοτυπα για να ξετιναξουν την ευθυνη εμπλοκης τους με τα κοινα, ειδικα τωρα που ειναι και μελη της ελληνικης διασπορας. Την θυμουνται καθε καλοκαιρι οταν ερχονται να βρεξουν ξερετε τι. 

Ερχεται λοιπον τωρα ο κυριος Χανιωτης ταξιδακι στην Ελλαδα, να λιαστει και να ασχοληθει πιθανως με τα επαγγελματικα του και με αφορμη το ποστο του τι λεει ; 

Λεει στη νεολαια της Ελλαδας, που γαλουχηθηκε σε ενα μπ....λο πολιτικης και κοινωνικης παιδειας που συναδελφοι του στησανε μεταπολιτευτικα αποφευγοντας να αμφισβητησουνε την πολιτικη εξουσια παροτι ειχαν και την δυναμη και το δικαιωμα, αγνοοντας την εκπαιδευτικη υποδομη ( πχ το επιπεδο των πανεπιστημιων, των δημοσιων βιβλιοθηκων, τον βιο των βιβλιοπωλειων και πρακτικα την ποιοτητα " γνωσης επικοινωνιας" του λαου μας οχι μονο στις αιθουσες αλλα και στα ραδιοκυματα - ΟΛΑ ευθυνη των εκπαιδευτικων ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΦΥΣΙΚΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΧΟΥΝΤΑ - να εμπνευσουν, εχοντας δε ως αποτελεσμα - και συμφωνα με το συχωρεμενο ΕΚΕΒΙ το 2012 - η Ελλαδα να διαβαζει λιγοτερο απο καθε αλλη ευρωπαικη χωρα ), οτι στα βιβλιοπωλεια αποκτα κανεις Παιδεια και τα παιδια που το αξιζουν να βγουν απο τη χωρα γιατι δεν υπαρχει αξιοκρατια !!!! 

Μιλησε κανεις για επικοινωνιακο ακτιβισμο; 

Ειπε κανεις τιποτα για εκπαιδευτικη υποδομη στη Διασπορα, να αναβαθμισουμε την πολιτικη και κοινωνικη παιδεια αυτου του ενος εκατομμυριου τριακοσιων χιλιαδων ψυχων που ειμαστε πχ στην Αμερικη για να δουμε την Ελλαδα περαν των φεστιβαλ φαγητου και κινηματογραφου, περαν των φωτογραφιων και των βραβειων στον Λευκο Οικο, περαν των παρελασεων μα κυριως περαν της αποχης των καθηγητων μας και του παρτικιουλαριστικου τροπου ζωης τους;;; 

Ειπε κανεις τιποτα να μαζευτουνε 500 απο τους 6000 χιλιαδες πανεπιστημιακους - που ειχε πει καποτε η Ελευθεροτυπια οτι εχουμε - και να πανε στο Κεντρο Ωναση να χρηματοδοτησει μια μελετη να πεισθουν μεγαλα κεφαλαια της ελληνοαμερικης να κατασκευασουν εναν σταθμο ΜΕΤΡΟ στη ΝΕΑ ΕΘΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΤΟ ΔΕΛΤΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΔΩΣΟΥΝ ΤΑ ΙΔΙΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ ΠΟΥ ΕΙΧΕ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΧΑΝΙΩΤΗΣ ΟΤΑΝ ΗΤΑΝ ΠΑΙΔΙ, ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΜΙΣΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΑΘΗΝΑ ; 

( Σαν αυτο χιλιαδες αλλα τετοια πραγματα που καποιος που εχει στοιχειωδη πολιτικη και κοινωνικη παιδεια και στοιχειωδη ευαισθησια και ειλικρινεια για το τι περναει η νεολαια στην Ελλαδα σημερα μπορει να σκεφτει ). 

Γελαει και το παρδαλο κοκορικο με τους καθηγητες μας στην Αμερικη. 
avatar anaM 1.4.2017 | 15:17
Ο κ. Χανιώτης έχει δώσει δύο καταπληκτικά διαδικτυακά μαθήματα στον ιστότοπο Mathesis σχετικά με τους Ελληνιστικούς χρόνους και η παρακολούθηση είναι δωρεάν. Αξίζει τον κόπο να τον παρακολουθήσει όποιος ενδιαφέρεται, όπως και άλλα πολύ αξιόλογα μαθήματα. Προσωπικά τον ευχαριστώ πολύ για τις γνώσεις που μου προσέφερε.
anaM : Ειμαι σιγουρος. Αλλωστε σα τον κ. Χανιωτη γνωριζω προσωπικα δεκαδες αξιολογους στον τομεα τους καθηγητες.

Εδω αναφερομαι σε κατι διαφορετικο.

Αν θα μπορουσα να το συνοψισω σε λιγες λεξεις, αναφερομαι στους καθηγητες που αποστασιοποιηθηκαν απο τον τομεα τους και το προσωπικο βιβλιο και ειδαν την αναγκη για την ανοικοδομηση εκπαιδευτικης υποδομης και εμπλοκης μας στα ΞΕΝΑ μηντια, δυο πραγματα στα οποια υποφερουμε για δεκαετιες.

Η συμπεριφορα των πανεπιστημιακων μας ειναι επαγγελματικη, οχι πολιτικη. Υποδουλη και ψευδο-αριστοκρατικη, οχι δημοκρατικη. Δειλη και παρτικιουλαριστικη. Απαιδευτη πολιτικα και κοινωνικα.
Βρες μου πεντε καθηγητες που κανουν επικοινωνιακο ακτιβισμο στα αμερικανικα μηντια ;
Βρες μου πεντε καθηγητες που προσπαθησαν - κι ας πετυχαν 'η απετυχαν - να αναβαθμισουν την εκπαιδευτικη μας υποδομη - πχ να πολεμησουν για την ανοικοδομηση μιας βιβλιοθηκης 'η ενος πολιτιστικου κεντρου 'η μιας διαδικτυακης πλατφορμας ( με εξαιρεση των Μιχαλη τον Δερτουζο φυσικα λογω επαγγελματος) - δηλαδη ανθρωπους που ενδιαφερθηκαν στην πραξη για το γιγνεσθαι των κοινοτητων μας στη Διασπορα για να μη μιλησω για τον ελληνισμο στην Ελλαδα που ειναι πανευκολο να προσφερει κανεις - αν μπορει - αρκει να το θελει ;

Κοιτανε μοναχα την παρτη τους, α) τη θεσουλα τους β) το προσωπικο κυκλο γνωριμιων τους, γ ) το προσωπικο τους βιβλιο και δ ) πως να ριχνουνε το βαρος τους αριστερα-και-δεξια στους ανυποψιαστους συμπατριωτες τους οταν ερχονται Ελλαδα να μυρισουν τις μαργαριτες και να βρεξουν ξερεις τι......

Αυτα επιχειρηματολογησα με λιγα λογια πιο πανω...

Ευχαριστω πολυ για το σχολιο σου !



Snow smoke Snow smoke 2.4.2017 | 13:30
Δηλαδή, αν κατάλαβα καλά, θεωρείς ότι οι καθηγητές "μας" μας χρωστάνε κάτι ως Έλληνες; Έχουν κάποια συγκεκριμένη υποχρέωση ως προς τον ελληνικό λαό, επειδή τυγχάνει να έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα;
1 ) Ναι ( το "μας" συσχετιζεται πολιτισμικα ).
2 ) Δεν ειναι υποχρεωτικο να εχει γεννηθει καποιος στην Ελλαδα. ( Η Αρεντ εχει μιλησει για το τυχαιο της γεννησης ως το παραλογο του ρατσισμου ). Εγω ας πουμε γεννηθηκα βρετανος ( σε ενα νησακι κοντα στην Κουβα ). Αλλα συσχετιζομαι πολιτισμικα και οχι μονο με τον ελληνικο λαο ( ιστορικα ( εθνος ) , πολιτικα ( κρατος ), πολιτισμικα ( κουλτουρα ) κοκ.

Χαιρετισμους.
2 ) Δε σου απαντησα στο πρωτο σκελος της δευτερης ερωτησης σου. Ρωτας αν εχουν καποια συγκεκριμενη υποχρεωση. Να σου απαντησω λοιπον.

Εφοσον οπως αναφερω πιο κατω συσχετιζονται πολιτισμικα με εναν λαο, η συγκεκριμενες υποχρεωσεις τους συνεπαγονται απο τις ιδιαιτερες ιδιοτητες του τομεα τους, πχ η επαγγελματικη τους προσβαση στη γνωση και το βιβλιο ( δυο ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ πολλες φορες ΠΡΟΝΟΜΙΑ στην εποχη που ζουμε ), αρα ΚΑΙ στη σοφια ΚΑΙ στη γλωσσα της επικοινωνιας, γιατι ενα βιβλιο δεν ειναι απαραιτητα γνωση, ειναι ομως μια αλφαβητος επικοινωνιας.

Αυτο τους φερνει - σε συγκριση με πολλα αλλα επαγγελματα - σε μια θεση κοινωνικοπολιτικης εμπροσθοφυλακης, τους δινει με αλλα λογια τη δυναμη της αμφισβητησης της πολιτικης εξουσιας - οπως αναφερω πιο πανω στο κειμενακι - και ταυτοχρονα δινει τα εργαλεια να προτεινουν με διανοουμενιστικες και πρακτικου τυπου παρεμβασεις την κατευθυνση μιας κοινωνιας αλλα και να υπερασπιστουν τον πολιτισμο αυτος της ιδιας κοινωνιας οταν αυτος βαλλεται. Γι αυτο και ειδικα τα τελευταια 50 χρονια, ακομη κι αν καποιοι απο μας μπορει να μη συμφωνουμε με τον θεσμο, οι περισσοτεροι διανοουμενοι στη Δυση προερχονται απο καποιο ανωτατης εκπαιδευσης ιδρυμα, ειδικα τα talking heads στα μηντια οπως και στα περιβοητα θινκ τανκς, τις δεξαμενες εγκεφαλων δηλαδη.

Θα ηθελα επισης, να προσθεσω και μια αλλη διασταση συσχετισμου ενος ανθρωπου με εναν πολιτισμο και μια χωρα 'η πατριδα αν θες, στις τρεις που προανεφερα. Την ποιητικη, αυτη σε ανθρωπινο επιπεδο. Οι δεσμοι που εχει δημιουργησει ενας ανθρωπος μεσα απο τις αναμνησεις του. Οι φιλοι του, οι συγγενεις του, τα βιωματα του ειτε στο σχολειο, ειτε στην ευρυτερη κοινωνια. Η μουσικη, οι πρωτες του αγαπες, η φυση με τα ηλιοβασιλεματα και τις σκιες της, το κλιμα της. Ακομη και το καυσαεριο της Αθηνας και η μυρωδια τυγανιτων πατατων που βγαινει απο ενα μισανοιχτο παντζουρι καπου στα Πατησια μπορει να ληψει σε καποιον που αγαπα τον τοπο καταγωγης του. Στον πιο διασημο πανηγυρισμο στην ιστορια του ποδοσφαιρου, ειχαν ρωτησει τον Μαρκο Ταρντελι τι ειχε παθει οταν σκοραρε το δευτερο γκολ εναντιον της Γερμανιας στον τελικο του παγκοσμιου κυπελλου ποδοσφαιρου που ειχε διεξαχθει στην Μαδριτη το 1982, και εκανε σα τρελος ( ο πανηγυρισμος αυτος εχει γινει ακομη και μπλουζακι ) ! Απαντησε οτι μολις ειδα την μπαλα στα διχτυα, σκεφτηκα τους φιλους μου, την οικογενεια μου, το λαο μου πισω στην Ιταλια και τα εχασα. Για μενα αυτη ειναι η ποιητικη σχεση που εχει ενας ανθρωπος με τη χωρα καταγωγης του. Σ ευχαριστω για το σχολιο σου.
Snow smoke Snow smoke 2.4.2017 | 22:21
Διαφωνώ τόσο με το περιεχόμενο του ποστ, όσο και με το condescending (αφού απευθύνομαι σε Βρετανό) της όλης απάντησης. Φιλικά, αφού "συσχετίζεσαι πολιτισμικά", φρόντισε και την συσχέτισή σου με την ελληνική γλώσσα. Η στίξη είναι μια καλή αρχή.
Να αρχισω καταρχας με το τελευταιο. Εχω γαλουχηθει στην Ελλαδα, λειπω ομως 25 χρονια απο τη χωρα. Ειναι κατι που αναφερω πιο πανω, το οτι δηλαδη ειμαι μελος της ελληνικης διασπορας στην Αμερικη. Ισως να μην το προσεξες. Αυτος ειναι ο λογος που τα ελληνικα μου δεν ειναι πλεον απταιστα.

Τωρα για τα υπολοιπα, διυεκρινιζω οτι παροτι εχω γεννηθει βρετανος, προερχομαι απο ελληνικη οικογενεια, εχω παει σχολειο στην Ελλαδα, εχω ελληνικο διαβατηριο και υπηρετησα στην ελληνικη αεροπορια απολυομενος με τιμητικη πλακετα για τις υπηρεσιες μου. Συνεπως μπορει να γεννηθηκα βρετανος αλλα ειμαι ελληνας.

Δε καταλαβαινω που βρηκες την αναρτηση μου condescending;;; Και γιατι ενω εγω σε ευχαριστω με ευγενεια στο σχολιο σου και εκφραζομαι με επιχειρηματα εσυ μου απαντας με εθνικιστικα φιλτρα και ειρωνια ; Διαβασες προσεκτικα τι επιχειρηματολογω στο κειμενο μου πιο πανω ; Ειδες τα επιχειρηματα μου ;;; Ειναι πολιτισμενο να απαντας σε καποιον οτι διαφωνεις αλλα να μην εξηγεις γιατι ;;; Ειναι αυτο πολιτισμος επικοινωνιας ;

Φιλικα.



Θα ηθελα πολυ να ακουσω την αποψη σου γιατι πιστευεις οτι οι πανεπιστημιακοι μας δεν εχουν καμια υποχρεωση απεναντι στη χωρα καταγωγης τους και τον λαο της. Ειμαι σιγουρος θα εχει ενδιαφερον οχι μονο για μενα αλλα και για τους πενηντα και πλεον ανθρωπους που συμφωνουνε με αυτα που παραθετω πιο πανω. Επισης με εκατονταδες κοσμο στη Διασπορα που εχουν μοιραστει μαζι μου το ιδιο παραπονο ολα αυτα τα χρονια που ζω εξω. Σ ευχαριστω προκαταβολικα !
Μα που πηγε η Χιονατη και οι επτα πανεπιστημιακοι ;;;;;
Αντώνης_1 Αντώνης_1 1.4.2017 | 11:46
Εξαιρετική συνέντευξη, ξεκάθαρα λόγια, μπράβο και στους δυο.
λukum (το) λukum (το) 1.9.2017 | 14:03
Στο βιβλιοπωλείο πάει κανείς στον ελεύθερο χρόνο μετά την εργασία του και ενώ έχει φάει.

Υπάρχουν λοιπόν κάποιες προϋποθέσεις για την καταπολέμηση του λαϊκισμού μέσω της παιδείας του “βιβλιοπωλείου”.

Έχω τα χρήματα να πάω—δηλαδή έχω φαγητό, σπίτι, περίθαλψη, ελεύθερο χρόνο και συνεπώς πρόσβαση στο βιβλιοπωλείο και στις συζητήσεις του.

Συνεπώς ο λαϊκισμός καταπολεμάται από την καλά αμειβόμενη οκτάωρη εργασία και την ιατρική περίθαλψη. Τόσο απλά.

Αυτά τα μικρά καθημερινά πράγματα που θεωρούνται τόσο δεδομένα από κάποιους...
Αγαπητε μου ΣΛ - παροτι συμφωνω με το σκεπτικο σου για καποιους που θεωρουνε δεδομενα καποια πραγματα, επετρεψε μου να σου πω οτι δεν ισχυει και τοσο στη δικη μας περιπτωση. Ισως να προσεξες στην πρωτη αναρτηση μου πιο πανω την αναφορα μου στο ΕΚΕΒΙ. Οταν το 2012 επισκεφτηκα την Ελλαδα και προσπαθησα να σπρωξω καποια λεφτα υπο τη μορφη πιστωσης σε βιβλιοπωλεια για δεκαδες σχολεια της μισης Ελλαδας ( που ειναι η Αθηνα ), πηγα και συναντηθηκα με ανθρωπους του ΕΚΕΒΙ. Στη συναντηση εκεινη ( Απριλης του 2012 ) και ενα χρονο πριν το κλεισει ο τοτε υπουργος Τζαβαρας, εμαθα οτι ακομη και στα πριν την κριση χρονια, η Ελλαδα ηταν σταθερα στις τελευταιες και πολλες φορες στην τελευταια θεση στο διαβασμα σε ολη την Ευρωπη. Ακομη και χωρες της πρωην σοβιετιας, χωρες φτωχοτερες απο εμας, διαβαζαν περισσοτερο ! "Εαν θελετε να σας δειξουμε τις καμπυλες κ. Ν, ελατε επανω στο γραφειο μου, τα εχουμε ολα και τον τιμαριθμο καταναλωτη, ολες τις καμπυλες αναλυτικα", μου λεγανε. Εχουμε δηλαδη προβλημα, δεν ειναι μονο θεμα λεφτων. Κι οι πλουσιοι ελληνες δε διαβαζουν.

Επισκεφτηκα δεκαδες βιβλιοπωλεια λογω της πρωτοβουλιας και εκει πολλοι ιδιοκτητες μου λεγανε οτι ο ελληνας εχει λεφτα να αγορασει βιβλια. Χρονο δεν εχει !

Επισκεφτηκα βιβλιοθηκες και συνομιλησα με διευθυντες και αλλους συσχετιζομενους ανθρωπους, εκδοτες κοκ.
Οι βιβλιοθηκες μας εχουν μηδενικη επισκεψιμοτητα. Στη Δημοτικη Αθηνων , επειδη γινονται μαθηματα ελληνικων, περισσοτεροι μεταναστες επισκεφτονται τη βιβλιοθηκη καθε μερα απ οτι ελληνες πολιτες. Η δε προσβαση προς αυτη ( βρισκεται απεναντι απο το Στ Λαρισης η βιβλιοθηκη ) ειναι απλα εγκληματικη.
Παροτι το Μετρο φτιαχτηκε μετα το 2002 οταν ανοιξε στο κτιριο η βιβλιοθηκη ( το ειχε φτιαξει η Γκεσταπο στην κατοχη ), ξεχασαν να ανοιξουν μια τρυπα απ την απεναντι πλευρα και ετσι αν καποιος θελει να την επισκεφτει, ριψοκινδυνευει τη ζωη του να διασχισει την αναρχη χωροταξια της περιοχης. Το δε πεζοδρομιο μισο μετρο πλατος με παρκαρισμενα αυτοκινητα ακομη και μπροστα στην εισοδο !
Το ιδιο εγκλημα επαναληφθηκε δε τα τελευταια χρονια κατω στο Φαληρο, στην Εθνικη ( δες τι γραφω στην προτελευταια μου παραγραφο στην πρωτη αναρτηση ).

Δυστυχως δε διαβαζουμε. Μονο εκπαιδευομαστε για να παρουμε καποιο PHD 'η καποιο αλλο διπλωμα. Δεν ειμαστε μορφωμενος λαος. Θεωρουμε μορφωμενους τους απαιδευτους κοινωνικα και πολιτικα πανεπιστημιακους και τα PHD μας.

Αυτος ειναι και ο λογος που δε ξερουμε να επικοινωνουμε.
Που δε προοδευουμε. Γιατι προοδος διχως γνωση επικοινωνιας δε νοηται. Γνωση επικοινωνιας διχως τα κοινα σημεια αναφορας που προσφερει το βιβλιο δε νοηται επισης. Οποτε τι μας μενει ; Τα ευκολακια της παραδοσης : πανηγυρια, χοροι, φεστιβαλ του ταδε του αλλου αντε και κανα γκραφιτι και παν απ ολα ο κινηματογραφος !

Το βιβλιο δεν ειναι μονο ψυχαγωγια.
Ειναι μια βασικη ανθρωπινη, ευρυτερα κοινωνικη αναγκη : Η αναγκη να συμμετεχεις στο κοινωνικο-πολιτικο διαλογο της εποχης σου ως πολιτης και το δικαιωμα στο ονειρο και στην προοδο οχι μονο της συλλογικοτητας με την οποια συσχετιζεσαι πολιτισμικα ( ειτε εθνοτικα, ειτε καποιας αλλης ) αλλα ολης της ανθρωποτητας. Αυτο το πραγμα, σε εναν λαο με τεραστια - οικουμενικων διαστασεων - ιστορια οπως ο ελληνικος, που την ιστορια του την σεβεται και την διδασκεται ολη η γη, εχθροι και φιλοι απο την Κινα μεχρι την Γουατεμαλα, ΔΕΝ ειναι δεδομενο. ΔΕΝ θεωρουμε αναγκαιο να αμυνθουμε την ΠΡΕΣΒΕΥΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.

Οι συναδελφοι του πατερα μου και του κυριου Χανιωτη, εχουν τεραστια ευθυνη γι αυτο το πραγμα. Γιατι βιβλιο για τον σημερινο ελληνα σημαινει μονο ενα πραγμα : Πτυχιο. Και το πτυχιο σημαινει λεφτα και κοινωνικο στατους. Το ξερουν καλα αυτο οι πανεπιστημιακοι και τα PHD μας οπως επιχειρηματολογω πιο πανω...


λukum (το) λukum (το) 2.9.2017 | 19:13
Το σχόλιο μου αναφερόταν πάνω στο θέμα του “λαϊκισμού” και μόνο.

Τώρα πάνω στο βιβλίο, να απαντήσω πως οι καιροί έχουν αλλάξει. Πλέον δεν είναι το παράθυρο στον κόσμο που ήταν κάποτε. Στην εποχή της ταχύτητας του internet το βιβλίο έχει κατά κύριο λόγο ερευνητική αξία.

Όμως σε κάθε ερώτηση το βιβλίο δεν είναι η απάντηση. Βιβλία είναι το “ο Αγών μου” του Χίτλερ, “το κελάρι της ντροπής” της Δημουλίδου και το “Συμπόσιο” του Πλάτωνα.

Σε κάθε ερώτηση ούτε η “παιδεία” είναι η απάντηση ούτε το “βιβλίο”.

Μια κάποια καλή απάντηση θα ήταν το “Κολλέγιο Αθηνών”. Ποιούς όμως θα συνέφερε ένα καλό σχολείο για όλους;

Τους ηλίθιους ψηφοφόρους ποιός θα τους παρήγαγε;
ΟΚ ΣΛ μου - το προβλημα παραμενει το ιδιο αν οχι αμβλυνεται με το ιντερνετ. Γιατι μπορει να υπαρχουν τα ψηφιακα βιβλια αλλα αυτο δε σημαινει οτι ο κοσμος τα διαβαζει περισσοτερο απο πριν. Ο κοσμος διαβαζει ειδησεογραφια περισσοτερο απο παλια αλλα η ποιοτητα της εχει πεσει κατακορυφα αφου δεν εχει πλατφορμα οικονομικης υποστηριξης μεσω των διαφημισεων οπως καποτε.

Αν θυμαμαι καλα το 2012 ( πρωτα χρονια της κρισης ) το ποσοστο συστηματικων αναγνωστων ηταν ενα 7% στην Ελλαδα συμφωνα με το ΕΚΕΒΙ. Σιγουρα οι ανθρωποι που εχουνε να φανε στην χωρα ηταν και ειναι περισσοτεροι.

Τωρα με την κριση τα πραγματα εχουν γινει ακομη χειροτερα. Ειχα κανει τελευταια μια αλλη ερευνα για τις αναγνωστικες λεσχες σε πολλα μερη στην Ελλαδα ( που ειχαν ανοιξει το 2003 ). Το ποσοστο εχει πεσει κατα 60% περιπου. Οσες ηταν αυτονομες βιβλιοθηκων, εχουν κλεισει.

Τελος το βιβλιο δεν ειναι απαντηση σε ολα, φυσικα. Ειναι ομως παντα δυο πραγματα : α) σεβασμος στη γνωμη του αλλου. β ) κωδικας επικοινωνιας που οταν προσφερει κοινα σημεια αναφορας δημιουργει μια επικοινωνια σε μη-διαπροσωπικο επιπεδο, που δεν εμπλεκει απαραιτητα εγωισμους και προσωπικα συναισθηματα. Σ ευχαρστω για το σχολιο σου.
Προηγούμενα 1 Επόμενα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

VIDEOS/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ