Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
19.11.2017
Ιωάννης Μεταξάς: ορίτζιναλ φασίστας, παρεξηγημένος δικτάτορας ή...
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ

Ιωάννης Μεταξάς: ορίτζιναλ φασίστας, παρεξηγημένος δικτάτορας ή ιδιότυπος εθνικιστής;

Ο επίκουρος καθηγητής Σπυρίδων Πλουμίδης επιχειρεί μια «ψύχραιμη» προσέγγιση τόσο της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου όσο και της αμφιλεγόμενης προσωπικότητας του Ιωάννη Μεταξά

Η συντηρητική αρθρογραφία και ιστοριογραφία τον δοξάζει, η αριστερή τον απαξιώνει πλήρως κι έχει βέβαια τους λόγους της. Όπως αρκετά συχνά συμβαίνει στην ταραγμένη και γεμάτη πολιτικά πάθη νεοελληνική ιστορία, σπανίζουν οι αντικειμενικές, μεθοδικές ερευνητικές προσεγγίσεις που θα φώτιζαν καλύτερα κάποια πρόσωπα και καταστάσεις, δίχως να αμφισβητούν τα πραγματικά γεγονότα.
Η συντηρητική αρθρογραφία και ιστοριογραφία τον δοξάζει, η αριστερή τον απαξιώνει πλήρως κι έχει βέβαια τους λόγους της. Όπως αρκετά συχνά συμβαίνει στην ταραγμένη και γεμάτη πολιτικά πάθη νεοελληνική ιστορία, σπανίζουν οι αντικειμενικές, μεθοδικές ερευνητικές προσεγγίσεις που θα φώτιζαν καλύτερα κάποια πρόσωπα και καταστάσεις, δίχως να αμφισβητούν τα πραγματικά γεγονότα.

Είπε από προσωπική πεποίθηση το «Όχι» στις 28 Οκτωβρίου 1940 ή εξαναγκάστηκε εκ των πραγμάτων; Υπήρξε προσωπικότητα «παρεξηγημένη» που, παρότι δικτάτορας, είχε και θετική προσφορά ή ένας τύραννος που έγινε «ήρωας κατά λάθος»; Ήταν «ορίτζιναλ» φασίστας ή θιασώτης ενός ιδιόμορφου εθνικισμού με «επιλεγμένα» φασίζοντα στοιχεία; Ογδόντα χρόνια κλείνουν φέτος από την επιβολή του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου, τα πεπραγμένα του οποίου έμελλε να επηρεάσουν την πολιτική ζωή της χώρας για πολλές δεκαετίες και οι διαμάχες σχετικά με τον χαρακτήρα τόσο αυτού όσο και του Ιωάννη Μεταξά – που εξελίχθηκε σε διαχρονικό ίνδαλμα της εγχώριας ακροδεξιάς - εξακολουθούν: Η συντηρητική αρθρογραφία και ιστοριογραφία τον δοξάζει, η αριστερή τον απαξιώνει πλήρως κι έχει βέβαια τους λόγους της. Όπως αρκετά συχνά συμβαίνει στην ταραγμένη και γεμάτη πολιτικά πάθη νεοελληνική ιστορία, σπανίζουν οι αντικειμενικές, μεθοδικές ερευνητικές προσεγγίσεις που θα φώτιζαν καλύτερα κάποια πρόσωπα και καταστάσεις, δίχως να αμφισβητούν τα πραγματικά γεγονότα. Μια τέτοια επιχείρησε να κάνει ο επίκουρος καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Σπυρίδων Πλουμίδης με το «Το Καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά», ένα εύληπτο και πλούσιο σε πληροφορίες και αναφορές παρά το μικρό του μέγεθος βιβλίο που κυκλοφόρησαν πρόσφατα οι εκδόσεις Εστία. Ο συγγραφέας εστιάζει στον ιδεολογικό προσανατολισμό και τις εξουσιαστικές πρακτικές του καθεστώτος, το φιλόδοξα εκσυγχρονιστικό και ταυτόχρονα ακραιφνώς συντηρητικό κι εσωστρεφές κοινωνικό όραμα του ιδρυτή του (που αυτοχαρακτηριζόταν «Πρώτος Εργάτης» και «Πρώτος Αγρότης»), την εσωτερική κι εξωτερική πολιτική που ακολούθησε, την έμφαση που έδωσε στα πολιτιστικά ο δικτάτορας που παινευόταν ότι υλοποιούσε τον «Τρίτο Ελληνικό Πολιτισμό», τη δημιουργία, τις ιδεολογικές καταβολές και τη δράση της μεταξικής νεολαίας, της ΕΟΝ, και βέβαια στη στάση του Μεταξά απέναντι στον Άξονα και τους Συμμάχους.

 

 
Ο χαιρετισμός...
Ο χαιρετισμός...

 

Tο καθεστώς Ι. Μεταξά ήταν μια συντηρητική δικτατορία με φασίζουσες ολοκληρωτικές τάσεις, φασιστοειδή εξωτερικά στοιχεία και σύμβολα, αλλά δεν μπορεί να ταυτιστεί με τον φασισμό.

 

Γράφει μεταξύ άλλων ότι, αν και θαύμαζε πολλά στους Χίτλερ και Μουσολίνι, παρέμεινε μέχρι τέλους «πατριώτης» και αγγλόφιλος. Ότι όντας διορισμένος - από τον βασιλιά, τον οποίο επισκίασε δίχως ποτέ να αμφισβητήσει -, δεν διέθετε τουλάχιστον πριν το «Όχι» λαϊκό έρεισμα (κάτι που μάλλον έφερε βαρέως) κι αυτό προσπάθησε να αποκτήσει με την ΕΟΝ. Ότι μολονότι κυνήγησε τις γλωσσικές κι εθνοτικές μειονότητες, τους βενιζελικούς, τους αριστερούς αλλά και τους ρεμπέτες, διορίζοντας υπουργό Δημοσίας Τάξεως τον διαβόητο Μανιαδάκη, δεν έγινε «επιστημονικός» ρατσιστής ούτε αντισημίτης. Αντίθετα μάλιστα με τον ιδεολογικό του «επίγονο» Γεώργιο Παπαδόπουλο, ο Μεταξάς ήταν ένθερμος οπαδός της δημοτικής γλώσσας. Αν και ο Πλουμίδης δεν του «χαρίζεται» όσο αφορά τις αυταρχικές του επιδόσεις, του αναγνωρίζει ωστόσο ηγετικές ικανότητες και πολιτική ευστροφία ενώ θεωρεί μεγαλύτερο επίτευγμά του ως κυβερνήτη «την εξύψωση του εθνικού φρονήματος, της αυτοπεποίθησης και της εθνικής υπερηφάνειας των Ελλήνων σε καιρούς χαλεπούς». Ομολογώ ότι η συγκεκριμένη διατύπωση με ξένισε κάπως, σε αντιδιαστολή με το σε γενικές γραμμές ψύχραιμο, ουσιαστικό και ιδεολογικά αποστασιοποιημένο πνεύμα ενός πονήματος που αξίζει να διαβαστεί από πολλές απόψεις, ωστόσο ο συνομιλητής μου παρά την «κατανόηση» με την οποία αντιμετωπίζει το αντικείμενο της μελέτης του, σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «μεταξικός».

 

Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι η ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα «έχει εκφυλιστεί δραματικά» και άρα «ο κίνδυνος αλλαγής πολιτεύματος είναι υπαρκτός», ενώ χαρακτηρίζει τη σοβαρή επιστήμη «υπαρξιακή απειλή» για τους ακραίους και τους δημαγωγούς, υποστηρίζοντας ότι «το παρελθόν είναι τετελεσμένο, άρα αντικειμενικότητα (από κριτικής σκοπιάς) μπορεί να υπάρξει».

 

Ο επίκουρος καθηγητής Σπυρίδων Πλουμίδης
Ο επίκουρος καθηγητής Σπυρίδων Πλουμίδης

 

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

 

—Είναι όντως ο δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς μια «παρεξηγημένη», εν μέρει, προσωπικότητα ή απλά ένας τύραννος που έγινε «ήρωας κατά λάθος»;

Εδώ αναφέρεσθε στη Δημόσια Ιστορία. Η ιστορική επιστήμη όμως δεν είναι μια ηρωϊκή αφήγηση ούτε επαφίεται σε απλουστεύσεις και παρεξηγήσεις, αλλά καταδεικνύει το πόσο σύνθετη είναι η ανθρώπινη πραγματικότητα. Το καθεστώς Ι. Μεταξά ήταν μια συντηρητική δικτατορία με φασίζουσες ολοκληρωτικές τάσεις, φασιστοειδή εξωτερικά στοιχεία και σύμβολα, αλλά δεν μπορεί να ταυτιστεί με τον φασισμό.

 

—Πόσο συγγένευε το καθεστώς της 4ης Αυγούστου με τα αντίστοιχα φασιστικά και ναζιστικά; Ποιες οι σημαντικότερες ομοιότητες και διαφορές;

Είχε ουσιώδεις διαφορές τόσο από τα φασιστικά καθεστώτα όσο κι από το ναζιστικό καθεστώς. Κατ' αρχήν σε τεχνικό πολιτειακό επίπεδο ήταν μια βασιλική δικτατορία που την επέβαλε ο βασιλιάς, όχι κάποιος λαϊκός δικτάτορας. Κατά δεύτερον, δεν διέθετε κάποιο μεγάλο κόμμα ή μαζικό κίνημα να τη στηρίζει από τα κάτω. Κατά τρίτον, δεν είχε επεκτατική πολιτική, αλλ' αντιθέτως ειρηνόφιλο και φιλοαγγλικό εξωτερικό προσανατολισμό. Το τελευταίον, δεν διέθετε αντισημιτισμό.


—Είπε πράγματι το 'Όχι» επειδή πιέστηκε από τους Συμμάχους είτε το λαϊκό αίσθημα, όπως το θέλει η αριστερή παράδοση ή πράγματι το πίστευε; Μήπως ήταν μια ύστατη δραματική προσπάθεια να γίνει δημοφιλής και να «γράψει ιστορία»;

Την 28η Οκτωβρίου 1940 ο Ι. Μεταξάς απέρριψε το ιταλικό τελεσίγραφο, διότι ήταν βαθύτατα πεπεισμένος ότι η Αγγλία θα ήταν η νικήτρια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η πικρή εμπειρία του Α' Παγκοσμίου Πολέμου τον είχε διδάξει ότι κυρίαρχοι του κόσμου ήταν οι κυρίαρχοι των θαλασσών.


—Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά του μεταξικού καθεστώτος και ποιες δυνάμεις το στήριξαν; Μπορούσε άραγε να είχε αποτραπεί; Είχε αφότου επεβλήθη προοπτικές παγίωσης στην εξουσία κι απόκτησης πραγματικού λαϊκού ερείσματος αν δεν μεσολαβούσε ο πόλεμος;

Η φασίζουσα πτυχή της μεταξικής ιδεολογίας (κορπορατισμός, "σπαρτιατικόν ιδεώδες", "λαότης"/Volksgemeinschaft κ.λπ.) δεν είχε ανταπόκριση στην ελληνική κοινωνία, η οποία κινείτο πολιτικά με παραδοσιακό τρόπο (συντηρητικοί εναντίον φιλελευθέρων). Μετά την παρέλευση μίας γενιάς (περίπου 30 χρόνων), το καθεστώς της 4ης Αυγούστου ενδεχομένως να είχε αποκτήσει κάποια κοινωνικά ερείσματα χάρη στην ΕΟΝ και στα κηρύγματα υπέρ του πατριωτισμού, υπέρ της οικογένειας και του Στέμματος.

 

Ο Ιωάννης Μεταξάς και ο υποστηρικτής των γερμανόφιλων Ελλήνων Κωνσταντίνος Μανιαδάκης
Ο Ιωάννης Μεταξάς και ο υποστηρικτής των γερμανόφιλων Ελλήνων Κωνσταντίνος Μανιαδάκης


—Ήταν ο φόβος της νεωτερικότητας σε μια παραδοσιακά συντηρητική κοινωνία όπως η ελληνική, που σε συνδυασμό με τον «ερυθρό κίνδυνο», υπαγόρευσε τον εσωστρεφή, αμυντικό, εθνικιστικό (αλλά και «ευσεβιστικό») χαρακτήρα τόσο του τετραυγουστιανού καθεστώτος όσο και, σε μεγάλο βαθμό, της χούντας του '67;

Έτσι ακριβώς είναι. Η ελληνική κοινωνία ήταν (και παραμένει) βαθέως συντηρητική, παραδοσιακή και ατομικιστική. Η Ελλάδα ήταν όμως από το 1923 ένα κράτος ειρηνόφιλο με αμυντική στάση απέναντι στους αναθεωρητικούς γείτονές της. Ο εσωστρεφής εθνισμός ήταν παγιωμένος ήδη από τη δεκαετία του 1920.

 

Δυστυχώς, οι σύγχρονοι Έλληνες το μόνον που θέλουν είναι λεφτά. Και φαίνεται να είναι διατεθειμένοι να υποστηρίξουν οποιονδήποτε τους τα υποσχεθεί, ανεξαρτήτως του ποιού και των πολιτικών του πεποιθήσεων. Η ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα μας έχει εκφυλιστεί δραματικά


—Πώς εξηγείται η φαινομενικά παράδοξη προτίμηση του Μεταξά στη δημοτική γλώσσα; Γιατί επέμενε τόσο στον αγροτικό εκσυγχρονισμό;

Ενίσχυσε τη δημοτική γλώσσα που μέχρι τότε στήριζε κατά κύριο λόγο η Αριστερά προκειμένου να ενδυναμώσει την κοινωνική συνοχή. Η καθυστέρηση στην ύπαιθρο ήταν τρομερή και ο φιλοαγροτικός εκσυγχρονισμός της υπαίθρου και της ελληνικής γεωργίας ήταν πάγια επιτακτική ανάγκη, για να βελτιωθεί η θέση του μεγαλύτερου μέρους (60%) της ελληνικής κοινωνίας.


—Οι υπερασπιστές του διατείνονται ότι υπήρξε ρεαλιστής και «διορατικός» όσο αφορούσε τη στρατιωτική ετοιμότητα και την εξωτερική πολιτική.

Πράγματι, ο Μεταξάς της περιόδου 1936-41 ήταν απείρως ωριμότερος πολιτικά από την περίοδο 1912-22. Προπαντός, δεν είχε αυταπάτες ως προς την ιταλική επιθετικότητα. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του ως κυβερνήτη ήταν ακριβώς η εξύψωση του εθνικού φρονήματος, της αυτοπεποίθησης και της εθνικής υπερηφάνειας των Ελλήνων σε καιρούς χαλεπούς. Στον αντίποδα, η μεγαλύτερη ζημία που προκάλεσε την περίοδο του καθεστώτος του ήταν η σύνθλιψη της βενιζελικής φιλελεύθερης παράταξης, που αποτελούσε βαρύνοντα παράγοντα ισορροπίας και μετριοπάθειας στον τόπο.


—Ποιες ελευθερίες, δικαιώματα, μειονότητες και κοινωνικές ομάδες δοκιμάστηκαν περισσότερο από την «4η Αυγούστου»;

Ήταν κυρίως οι αλλόφωνοι του ελλαδικού χώρου (σλαβόφωνοι, αλβανόφωνοι, βλαχόφωνοι παρεκτός των Εβραίων) που καταπιέστηκαν περισσότερο, σε διαφορετικό βέβαια βαθμό η κάθε μειονότητα, από το μεταξικό καθεστώς.

  

—Τι ρόλο έπαιξε η εμπειρία της μεταξικής δικτατορίας στη σύγχρονη νεοελληνική ιστορία και τις μεταπολεμικές πολιτικές εξελίξεις;

Η δικτατορία Μεταξά κλόνισε προσωρινά τη θέση του βασιλιά στην ελληνική πολιτική, παρότι δεν την αμφισβήτησε. Η ισχύς της βασιλείας αποκαταστάθηκε μετά τα Δεκεμβριανά τού '44 λόγω του κομμουνιστικού κινδύνου.


—Τι ιστορικά και πολιτικά διδάγματα μπορεί να μας δώσει σήμερα η περίοδος του τεταρταυγουστιανού καθεστώτος και τα όσα μας «κληροδότησε»; Με την κρίση να επιμένει, υπάρχει πιστεύετε πιθανότητα απόπειρας πολιτικής εκτροπής;

Δυστυχώς, οι σύγχρονοι Έλληνες το μόνον που θέλουν είναι λεφτά. Και φαίνεται να είναι διατεθειμένοι να υποστηρίξουν οποιονδήποτε τους τα υποσχεθεί, ανεξαρτήτως του ποιού και των πολιτικών του πεποιθήσεων. Η ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα μας έχει εκφυλιστεί δραματικά. Επομένως, ο κίνδυνος αλλαγής πολιτεύματος είναι υπαρκτός.


—Ισχύει ότι στην Ελλάδα παραμένει δύσκολη για έναν ερευνητή η αντικειμενική προσέγγιση «ευαίσθητων» θεμάτων; Αν ναι, πού οφείλεται αυτό; Πόσο αναπόφευκτος είναι στην ιστορική έρευνα ο υποκειμενικός παράγοντας;

Αυτό που επιδιώκουν οι ακραίες πολιτικές δυνάμεις για τους δικούς τους καθεμία σκοπούς είναι ο σκοταδισμός. Η σοβαρή επιστήμη είναι υπαρξιακή απειλή για τους δημαγωγούς και δεν μπορεί να ασχολείται με αυτούς. Το παρελθόν είναι τετελεσμένο, άρα αντικειμενικότητα μπορεί να υπάρξει.

 

 

Info:

Σπυρίδων Πλουμίδης,

Το καθεστώς Ιωάννη Μεταξά (1936-1941), εκδόσεις Εστία

Μαθήτευσε στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας και το αθηναϊκό underground press. Ως επαγγελματίας γραφιάς συνεργάστηκε μεταξύ άλλων με τις εκδόσεις Τερζόπουλος, τον ΔΟΛ, την Ελευθεροτυπία, το free press Metropolis, τα περιοδικά 01, 10% και Υποβρύχιο. Aρθρογραφεί τακτικά στην έντυπη και την ηλεκτρονική Lifo. Έχει επίσης ασχοληθεί με επιμέλειες κειμένων και εκδόσεων.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
23 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar jason_z 19.7.2016 | 17:30
ιστορικος δεν ειμαι, ουτε καν των ανθρωπιστικων σπουδων. αλλα μου φαινεται εξαιρετικα αντιεπιστημονικο ενας ερευνητης να ξεικνα ως: "Δυστυχώς, οι σύγχρονοι Έλληνες το μόνον που θέλουν είναι λεφτά."

πραγματικα τωρα... ειναι αναλυση αυτη;!

οποτε οταν διαβασα:

"Το μεγαλύτερο επίτευγμά του ως κυβερνήτη ήταν ακριβώς η εξύψωση του εθνικού φρονήματος, της αυτοπεποίθησης και της εθνικής υπερηφάνειας των Ελλήνων σε καιρούς χαλεπούς."

καταλαβα την επιστημονικη προσεγγιση του ερευνητη!

για να υποστηριξει τις θεσεις που ηδη εχει, ο ερευνητης υπεπεσε σε ενα κλασικο σφαλμα! εκανε το αιτιατο αιτιο. εξηγουμαι.

ο δικτατορισκος αυτος ανυψωσε το φρονημα των ελληνων?! ή το φρονημα των ελληνων ανυψωθηκε εξ αντανακλασεως ακριβως επειδη 4χρονια υπεφεραν απο τον αποκλεισμο καθε πολιτικης φωνης (συντηριτικης, φιλελευθερης και περα αριστερα)?

παρακαλω, το ημερλογιο του δικτατορισκου εχει εκδοθει εδω και μερικα χρονια... καλο θα ηταν να το διαβασει οποιος ενδιαφερεται για να δει τη μικρονοια αυτου του ανθρωπου.

κατ'εμε, στο κινηματογραφικο εργο του βουλγαρη για το βενιζελο, η καρικατουρα αυτου του ανθρωπου εχει αποτυπωθει εξαιρετικα!

Νεαντερταλ Νεαντερταλ 28.10.2017 | 15:57
Εξηγουμε οτι μ αρεσει παρα πολυ το εργο του Βουλγαρη. Ομως ενω κατακρινεις και σωστα την εισαγωγη της κριτικης του ως αντιεπιστημονικη πεφτει στο ιδιο λαθος επειδη απο ενα κινηματοκραφικο εργο βγαζεις ενα συμπερασμα για τον δικτατορα. Επισης τον χαρακτηριζεις με κοσμητικα επιθετα που δεν τα αιτιολογεις. Το σχολιο σου βριθει απο εμπαθεια.
avatar car der ine 19.7.2016 | 17:54
Το επειχείρημα της αριστεράς ότι ένας δικτάτορας είπε "Οχι" επειδή υπολόγισε το λαικό άισθημα είναι πραγματικά για τα πανηγύρια.
avatar Michelangelo 19.7.2016 | 21:44
Ο Μεταξάς ηταν γερμανόφιλος μέχρι τα μπούνια, αν λοιπόν τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940 την επίθεση δεν την έκαναν Ιταλοί αλλά Γερμανοί μην εισαστε και τόσο σίγουροι ότι ο Μεταξάς θα έλεγε το ίδιο ΟΧΙ η το πραγματικό "Alors, c' est la guerre"
avatar car der ine 20.7.2016 | 00:09
καλά δεν καταλαβαίνεις την αντίφαση του επιχειρήματος και το ανόητο ότι τον "καθαγιάζει" λεγοντας ότι δεν ήταν και τόσο ...κακός δικτάτορας μια και λάμβανε υπόψιν το λαικό αίσθημα.
avatar anion_chloriou 20.7.2016 | 04:05
Συγγνώμη αλλά πριν κάνεις ένα σχόλιο για την ιστορία πρέπει να διαβάσεις πρώτα!Εσύ εδώ απλά λες αυτό που θα ήθελες να είχε γίνει.Ο Μεταξάς λοιπόν θαύμαζε διάφορες πτυχές της Γερμανίας αλλά δεν τους χαρίστηκε ποτέ ενώ η πολιτική του προορατικότητα και η ευφυΐα του έβλεπαν σαφώς πως νικητής του πολέμου θα ήταν η Αγγλία με την οποία η Ελλάδα δεν έπρεπε ως ναυτική χώρα να έχει καμία σύγκρουση,τις δε κολακείες των Γερμανών και τις χοντροκομμένες τους προσεγγίσεις που δεν εξασφάλιζαν τίποτα τις απέρριπτε σφόδρα αλλά και το τι ακριβώς θα γινόταν αν έπαιρνε το μέρος του Άξονα (τριπλός διαμελισμός της Ελλάδας και εφόσον θα ήταν με το μέρος των χαμένων θα ήταν και οριστικός) ήξερε.Επίσης,ο βασιλιάς μην ξεχνάμε ότι αισθανόταν μάλλον σαν Άγγλος αντιβασιλεύες αποικίας παρά σαν Βασιλεύς των Ελλήνων και ο ρόλος τους δεν ήταν καθόλου αμελητέος.Τέλος ο Μεταξάς στην τελευταία του "κρυφή" ομιλία στους αρχισυντάκτες του τύπου τα εξηγεί όλ'αυτά και δηλώνει ευθαρσώς ότι πλέον ακολουθεί την πολιτική Βενιζέλου.Ήταν δε πολύ ρεαλιστικής και πολύ πατριώτης για να αφήσει προσωπικά αισθήματα ή ιδεοληψίες να τον συνεπάρουν,μην ξεχνάμε δε ότι παρά την εξωτερική συγγένεια με το καθεστώς Φράνκο ο Μεταξάς προκειμένου να αυξηθούν τα έσοδα της Ελλάδας δεν δίστασε να πουλήσει όπλα στου αριστερούς της Ισπανίας (πράγμα που έκανε αρνητικοουδέτερες τις ελληνοϊσπανικές σχέσεις κατά τις δεκαετίες του φρανκικού καθεστώτος).
Νεαντερταλ Νεαντερταλ 28.10.2017 | 17:35
ειπε ΟΧΙ σε συμμαχο των Γερμανων και οχι απλα σε καποιο εχθρικο κρατος. Ηταν μελος του αξονα. Οποτε αν ηθελε ουδετεροτητα με την Γερμανια στις μυστικες συνομιλιες μεταξυ γερμανων για καταπαυση των εχθροπραξιων θα σταματαγε τον πολεμο. Εξ αλλου η συνεχιση του πολεμου στο Ρουπελ δειχνει τις προετοιμασιες που ειχε κανει.
Νεαντερταλ Νεαντερταλ 28.10.2017 | 15:59
Η σταση της αριστερας και η κριτικη που κανγια να δικαιολογισει την σταση της στον πολεμο του 40. Μετα οταν ειδε την μαμα Ρωσια μας προεκυψαν αντιστασιακοι.ει ειναι για τα πανηγυρια
avatar jay-r 19.7.2016 | 23:06
Κουίζ:
Ποιός από τους παρακάτω παράγοντες, συνέτριψε τον Φασισμό;
α) Μεταξάς
β) ΕΛΑΣ
γ) ΕΑΜ
δ) ΕΔΕΣ

Απάντηση: α, Μεταξάς.

Ο Μεταξάς κυριολεκτικά συνέτριψε τον Φασισμό στην Β. Ήπειρο, κάνοντας έναν πρωτοφανή παγκόσμιας μοναδικότητας άθλο.

Οι υπόλοιπες οργανώσεις κατά την διάρκεια της κατοχής, απλώς παρενοχλούσαν τους κατακτητές, εώς ότου συντριβούν οι Ναζί στο Στάλιγκραντ και αποχωρήσουν από την Ελλάδα οικιοθελώς.
avatar anion_chloriou 20.7.2016 | 04:07
Οι Έλληνες στρατιώτες με τους ηγέτες της εποχής αμύνθηκαν γενναιότατα, προθυμότατα και με ομοψυχία (έστω και προσωρινή) ενάντια στον εισβολέα που προσέβαλε την πατρίδα,το γεγονός ότι ήταν φασίστας δεν άλλαξε την στάση των Ελλήνων,αν ήταν κομμουνιστής ή φιλελεύθερος ή ό,τι άλλο,μόνο και μόνο που ήταν εισβολέας το ίδιο θα κάναν οι πρόγονοί μας (εμείς δεν ξέρω...)
avatar Βεβαιως 28.10.2017 | 14:59
μαζι ομως με στους ελληνες στρατιωτες πολλεμησαν και αγγλοι, αυστραλοι και νεοζηλανδοι, γενναια κι αυτοι, στην Αλβανια οπως και στα οχυρα Ρουπελ. Αυτα γραφει η ιστορικη αυθεντια του 2ου παγκοσμιου πολεμου, Αντονι Μπιβορ, αυτα μου ελεγαν και οι συγγενεις μου που πολεμησαν μαζι με αυτους.
avatar jason_z 23.7.2016 | 13:27
ναι οκ, συνετριψε το φασιαμο στη ηπειρο... ψαξε καλυτερα και θα δεις οτι η γραμμη αμυνας που προτινε ηταν καπου στον αραχθο.

μεχρι και στο λημμα της wiki ελληνοιταλικος πολεμος το εχει...
"Το σχέδιο προέβλεπε επιβραδυντικές αμυντικές ενέργειες στην περιοχή της Ηπείρου, με βαθμιαία υποχώρηση στη φυσικά οχυρή γραμμή Άραχθος - Μέτσοβο - Αλιάκμονας - Βέρμιο [...]"

αυτο ειναι το προβλημα με τους δικτατορες... ειναι αποφασισμενοι να αφησουν ενα κομματι γης στα χερια ξενων για να διαφεντευουν στο υπολοιπο. χμμμ... τι μου θυμιζει?! ααα ναι... κυπρος 1974!
avatar anion_chloriou 25.7.2016 | 04:17
Το ότι τα πράγματα πήγαν πολύ καλύτερα από τον αρχικό σχεδιασμό δεν καταλαβαίνω γιατί αποτελεί ψόγο...Όσο δε για τη σύνδεση με το '74 είναι εντελώς άκυρη.
Εγκέλαδος Εγκέλαδος 28.10.2016 | 19:37
Σου προτείνω να διαβάσεις το βιβλίο "The Defence and Fall of Greece 1940-41" του Carr. Δες και μιά άλλη αποψή για το τρόπο του αρχικού σχεδιασμού άμυνας και πως εξελίχτηκε. Όσο για το πόσο εκτελείται ένα καταπονημένο σχέδιο μόλις τεθεί σε εφαρμογή, η φράση του von Moltke "No battle plan survives contact with the enemy" έχει εφαρμογή εδώ. Και αν δεν ήταν τα μυαλά που σκέφτηκαν εκεί και τότε (Κατσιμήτρος, Πίτσικας, Δαβάκης κλπ) πως να διαμορφωθεί το αρχικό σχέδιο για να κλείσει η λαβίδα γύρω από τη μεραρχία Τζούλια χωρίς να το πάρουν χαμπάρι οι Ιταλοί, ίσως να ήταν διαφορετικά τα πράγματα.
Νεαντερταλ Νεαντερταλ 28.10.2017 | 17:40
κατ αρχας και μονο οτι αντιπαραθετεις την wiki ειναι αναξιο απαντησεως. Να διαβαζεις επισημους ιστορικους. Οσο για συμπτυξη να ξερεις οτι ο σωστος στρατιωτικος προβλεπει και οδους διαφυγης σε περιπτωση υποχωρησης. Αυτο εκανε και ο Κολοκοτρωνης στις νικηφορες μαχες που εκανε. Προετοιμαζε και διοδους διαφυγης.
avatar atman 20.7.2016 | 02:11
Καθε πραγμα κρινεται στο πλαισιο της εποχης του.

Η πραγματικοτητα λοιπον ειναι οτι η δημοκρατια ηταν ενα πολυ σπανιο και εξωτικο φρουτο στην Ευρωπη του μεσοπολεμου. Οχι οπως το δις ισ α κου του Πολ του Μεισον δηλαδη...

Καθαρα δημοκρατικα καθεστωτα σε ΟΛΗ την Ευρωπη το 1935, και οχι δικτακτοριες, strong men, κλπ ειχαν τα εξης λιγα κρατη:
- Η.Β.
- Γαλλια
- Τσεχοσλοβακια
- Βελγιο (?), Ολλανδια (?), Δανια(?)
and thats it.

Γερμανια, Ιταλια, ναζι/φασισμο, Ισπανια εμφυλιο, ολα τα Βαλκανικα κρατη καποιας μορφης στρονγκ μαν, ολη η κεντρικη Ευρωπη (Ουγγαρια, μαλλον Πολωνια) τα ιδια, Φιλανδια στρονγκ μαν, Σουηδια Νορβηγια δεν ξερω.

Επομενως το να κανει μια δικτακτορια ο Μεταξας το 36 ή ο Βενιζελος το 35 (μην ξεχναμε το αποτυχημενο στρατιωτικο κινημα) δεν ηταν περιεργο.
Επισης η Ελλαδιτσα απο το 22 μεχρι το 36 γνωρισε καμια "κατοστη" κινηματα απο διαφορες πολιτικες παραταξεις....
avatar nitsa 28.10.2016 | 16:35
Υπάρχουν βέβαια κι αυτά που ισχύουν για όλες τις εποχές.
Ο Μεταξάς ήταν δικτάτορας γιατί κατέλαβε την εξουσία (με τις ευλογίες πάντως της βουλής). Το οτι οι δικτατορίες τότε ήταν συχνές δεν τον κάνει μη δικτάτορα. Ο Μεταξάς ήταν φασίστας γιατί ήταν και αντικομμουνιστής ( στη λογική των δηλώσεων του Γεωργιάδη που οι προοδευτικοί αναγνώστες της λιφο αποθέωσαν ως προοδευτικές) και λαικιστής (στις ομιλίες του επαναλάμβανε τα γνωστά για τα πεπραγμένα της φυλής κτλ). Παντως δεν ήταν ρατσιστής ούτε αντισιωνιστής ούτε πίστευε στον επεκτατισμό ( είναι γνωστό οτι ήταν εξαρχής αντίθετος με τη Μικρασιατική Εκστρατεία).
Όταν έπρεπε σαν καλός δικτάτορας που είχε κάνει τη δουλειά του να ξανα παραδώσει την εξουσία στη βουλή αυτός έκανε κυνήγι μαγισσών εναντίων των κομμουνιστών κι αυτό κατά τη γνώμη μου ήταν το ολέθριο σφάλμα του.
Αν τα δούμε κάπως ψύχραιμα μπορούμε να πούμε πως ήταν ένας δικτάτορας απ αυτούς που κατασκευάζει η αστική δημοκρατία όταν 'κολλάει' στον εκσυγχρονισμό, που αγαπήθηκε απ το λαό όπως όλοι οι δικτάτορες, με μεγάλες ικανότητες αλλά δυστυχώς μεγαλύτερες φιλοδοξίες και διώκτης πολιτικών φρονημάτων με βασανιστήρια -ιδιαίτερα πρωτότυπα ομολογώ- κι εξορίες. Δεν καταλαβαίνω ούτε γιατί πρέπει να τον σταυρώσουμε ούτε γιατί να τον αθωώσουμε όταν μπορούμε απλώς να τον αναλύσουμε.
avatar jay-r 28.10.2016 | 20:09
Ο Μεταξάς ήταν απλά ένα δημιούργημα της εποχής του.
avatar anion_chloriou 20.7.2016 | 03:55
Ωραία συνέντευξη και νομίζω πως βάζει τα πράγματα στη θέση τους,όμως η φράση"της βενιζελικής φιλελεύθερης παράταξης, που αποτελούσε βαρύνοντα παράγοντα ισορροπίας και μετριοπάθειας στον τόπο" είναι εντελώς εκτός τόπου και χρόνου,αντίθετα η βενιζελική παράταξη ήταν ένας από τους δύο συντελεστές του διχασμού και βαρύνεται με πολλές απόπειρες πραξικοπημάτων,βία απέναντι στους μη υποστηρικτές της (λαϊκούς και αριστερούς) και σχεδόν θρησκευτική προσωπολατρία.
Βέβαια Βενιζέλος και Μεταξάς λίγο πριν το τέλος του ενός και μερικά χρόνια πριν το τέλος του άλλου συμφιλιώθηκαν σε πολιτικό επίπεδο (δεν ξέρω τι έγινε σε προσωπικό),στην τελευταία του επιστολή πριν τον θάνατό του ο Βενιζέλος επικροτεί την ανάθεση του υπουργείου στρατιωτικών στον Μεταξά,ενώ στην τελευταία του ομιλία στους αρχισυντάκτες του τύπου ο Μεταξάς με κάθε ευθύτητα δηλώνει πως ακολουθεί πλέον την πολιτική του Βενιζέλου.
VASILY ZAITSEV VASILY ZAITSEV 28.10.2016 | 22:10
O Μεταξάς ήταν δικτάτορας , είχε έντονες φασιστικές καταβολές και σε πολλά σημεία η ιδεολογία του ταυτιζόταν με αυτή των χιτλερικών. Αυτό και εν μέρει τον έσωσε , δεδομένου ότι λόγω του "βόρειου κίνδυνου" δημιούργησε καταπληκτική και ευρηματική οχυρωματική υποδομή που περιελάμβανε το συνολικό μήκος των συνόρων με τη Βουλγαρία.
ΕΠΙΣΗΣ η Ελλάδα ήταν προσκολλημένη πολιτικά στη σφαίρα επιρροής της Μ. Βρετανίας. Οι Βρετανοί ίσως και να μην ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για τις ιδεολογικές πεποιθήσεις του Μεταξά.
Ο πόλεμος μόνο ξαφνικά που δεν ήρθε. Ήταν απόλυτα αναμενόμενος και μάλιστα είχαν γίνει και βασικές ετοιμασίες. (Ο παππούς μου ως έφεδρος αξιωματικός ήταν στα Ελληνοαλβανικά σύνορα πάνω από ένα μήνα πριν αρχίσουν οι εχθροπραξίες). Είχε προηγηθεί η βύθιση της ΕΛΛΗΣ.
Ο Μεταξάς επίσης είχε και έντονα πατριωτικά αισθήματα. Είχε προσπαθήσει να αποφύγει τη σύρραξη, όμως ο άξονας ζητούσε ένα κομμάτι της Δ. Ελλάδας ως την Πρέβεζα για την Ιταλία και ένα κομμάτι της Μακεδονίας για τη Βουλγαρία. Σε αυτά πρέπει να συνυπολογιστεί και το φρόνημα του λαού (πολύ πολύ διαφορετικό από το σημερινό) που δε θα ανεχόταν μύγα στο σπαθί του.
Υπο αυτές τις συνθήκες το ΟΧΙ ήταν μονόδρομος και καθόλου απόφαση της στιγμής.
avatar Mannheim1 3.11.2016 | 17:11
Βιβλίο/συνέντευξη που κινούνται από προθέσεις εξιδανίκευσης και απλουστεύουν την πολυπλοκότητα της εποχής, αλλά και του Μεταξά και του καθεστώτος του. Βρίσκω αυτά http://tinyurl.com/hvankrl, http://tinyurl.com/zumnp5x πολύ πιο γόνιμα και πέραν υπεραπλουστεύσεων.
avatar Βεβαιως 28.10.2017 | 14:52
Γιατι "οριτζιναλ" και οχι πραγματικος, η μονο φασιστας;
Ο Ιωαννης ειχε δεσμευσεις, και εγγυησεις, απ την Αγγλια, δεν ειπε το οχι απο εθνικη επαρση. Στα αρχεια υπαρχουν τα γεγονοτα, η ιστορια ειναι η αφηγηση του νικητη.
FIFO & LIFO FIFO & LIFO 28.10.2017 | 15:37
Προς αποκατάσταση της ιστορικής προσωπικότητας του φασίστα, εθνικιστή,δικτάτορα Μεταξά, συστήνω τις παρακάτω πολύ χρήσιμες πηγές:

https://www.youtube.com/watch?v=Knq4KweEcrs
όπου ο κ. Ηλίας Ηλιόπουλος, Ιστορικός, Πολιτικός επιστήμων και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Μονάχου, μιλάει για την προσωπικότητα του ΙΩΑΝΝΟΥ ΜΕΤΑΞΑ

Ιωάννης Μεταξάς: Πορεία προς την δόξα 1939-1941, Μάνος Ν. Χατζηδάκης
http://www.biblionet.gr/book/220708/%CE%A7%CE%B1%CF%84%CE%B6%CE%B7%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82,_%CE%9C%CE%AC%CE%BD%CE%BF%CF%82_%CE%9D./%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%9C%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BE%CE%AC%CF%82

Ποιός ήταν ο Μεταξάς;
Ποιές ήταν οι μεταρρυθμίσεις του Μεταξά (μεταξύ άλλων η καθιέρωση του 8ωρου και για την πάταξη της παιδικής εργασίας);
Ποιά η προετοιμασία για τον επερχόμενο πόλεμο;
Ποιά η γνώμη του και σχέση του με την ναζιστική πλέον Γερμανία; Τους θεωρούσε φίλους και συμμάχους ο διορατικός φασίστας;
Ποιά η γνώμη του λαού για τον δικτάτορα και φασίστα όταν στο ευρωπαϊκό πολιτκό σκηνικό η δικτατορίες ήταν η νέα πολιτική τάση;

Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα απαντώνται μέσα από τις παραπάνω πηγές. Η ιστορική αλήθεια είναι υπεράνω πολιτικών ιδεολογιών.
Προηγούμενα 1 Επόμενα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE/ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ/ΠΡΟΣΦΑΤΑ